Bài giảng tổng quan về phát triển hệ thống thương mại điện tử

Nội dung  Các khái niệm cơ bản  Hệ thống thương mại điện tử TMĐT  Phát triển hệ thống TMĐT Phát triển hệ thống TMĐT Khái niệm –Nỗ lực của một nhóm người nhằm xây dựng,ứng dụng và hoàn

Nội dung

 Một số khái niệm cơ bản

 Hệ thống thương mại điện tử (TMĐT)

 Phát triển hệ thống TMĐT

Một số khái niệm cơ bản

 Các khái niệm:

–– DữDữ liệuliệu (Data)

–– ThôngThông tintin (Information)

–– HệHệ thốngthống (System)

Các thành phần của hệ thống

Con người

Phần cứng

Phần mềm

Mục tiêu

Thủ tục địnhQuy

Dữ liệu

Mối quan hệ giữa các yếu tố của hệ thống thông tin:

Nội dung

 Các khái niệm cơ bản

 Hệ thống thương mại điện tử (TMĐT)

 Phát triển hệ thống TMĐT

Các hệ thống tiền TMĐT

–– HệHệ thốngthống thôngthông tintin (Information system)

 Các loại hệ thống thông tin:

• Hệ thống xử lý dữ liệu (1960s)

• Hệ thống xử lý thông tin (1970s)

• Hệ thống cơ sở tri thức (1980s)

• Hệ thống thương mại điện tử (1990s)

Hệ thống thương mại điện tử

 HệHệ thốngthống TMĐTTMĐT

– Hệ thống TMĐT đưa mọi người (USER) đếnvới nhau bằng cách sử dụng máy tính (TOOL)điều khiển nội dung (CONTENT) để thực hiệncác mục tiêu kinh doanh đề ra (TASK)

Thành phần chính của hệ thống TMĐT

Hệ thống TMĐT (Ecommerce System)

Người dùng Users Tác vụTasks Nội dungContent Công cụTools

Xu hướng phát triển Hệ thống TMĐT

Nội dung

 Các khái niệm cơ bản

 Hệ thống thương mại điện tử (TMĐT)

 Phát triển hệ thống TMĐT

Phát triển hệ thống TMĐT Khái niệm

–Nỗ lực của một nhóm người nhằm xây dựng,ứng dụng và hoàn thiện một hệ thống thươngmại điện tử đáp ứng đầy đủ các nhu cầu kinhdoanh của doanh nghiệp và các đối tác lợi

Nguyên tắc phát triển hệ thống

 Nguyên tắc 1: Người sử dụng HT phải tham gia phát triển

 Nguyên tắc 2: Sử dụng một cách tiếp cận hợp lý để giải quyết vấn đề

 Nguyên tắc 3: Thiết lập các giai đoạn

và các hoạt động

 Nguyên tắc 4: Tài liệu hóa suốt quá trình phát triển

Nguyên tắc phát triển hệ thống

 Nguyên tắc 5: Thiết lập các chuẩn

và các dự án

với vốn đầu tư

việc hủy bỏ hoặc sửa phạm vi

Bộ môn Thương mại điện tử Khoa HTTTKT và TMĐT

Chương 2: PHÁT TRIỂN DỰ ÁN

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

NỘI DUNG CHƯƠNG 2

 CÁC ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG

 QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN DỰ ÁN TMĐT

 TÌM HIỂU QUY TRÌNH KỸ THUẬT MỞ RỘNG

 ĐÁNH GIÁ VÀ NGHIÊN CỨU TÍNH KHẢ THI CỦA DỰ ÁN PTHT TMĐT

ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG TMĐT

 CƠ HỘI

– Cơ hội thường được xuất hiện kèm theomột điều kiện hoàn toàn mới, khi có ý tưởngkinh doanh mới sẽ là động lực rất lớn đểphát triển thành công một hệ thống TMĐT

– Một số hệ thống TMĐT thành công từ ýtưởng mới như Uber, Grab, Foody, Grabr.io

- Bản kế hoạch dự án cho biết:

- Kế hoạch chi tiết của các hoạt động cầnđược hoàn thành để phát triển một HT cụthể

- Các nguồn lực sẽ được phân bổ để thựchiện chúng

QUY TRÌNH PT DỰ ÁN TMĐT Kiểm soát và ra quyết định

- Một dự án khi thực hiện thường gặp nhiều cơ hội và thách thức hơn so với dự kiến

đưa ra

QUY TRÌNH PT DỰ ÁN TMĐT

Cấu hình và Phân bổ nguồn lực

- Các nguồn lực cần được phân bổ cả cho việc phát triển cũng như vận hành và hỗ trợ của dự án.

TẬP HỢP THÔNG TIN PHÁT TRIỂN

Có nhiều phương pháp thu thập thông tin pháttriển Mỗi phương pháp là một cách cụ thể đểhoàn thành một quá trình, việc lựa chọn liênquan đến sự cân nhắc về:

- Kinh nghiệm và sự tự tin của mỗi cá nhân về mỗi phương pháp

- Các công cụ và hỗ trợ có sẵn cho mỗi phương pháp

- Ưu và nhược điểm của các phương pháp

- Hoàn cảnh sử dụng các phương pháp

- Các ràng buộc (thời gian, tiền và các nguồn khác) khi lựa chọn và sử dụng các phương pháp

XÁC ĐỊNH HƯỚNG GIẢI QUYẾT

Bất kể lúc nào thông tin được tập hợp, một câu hỏi được đặt ra sẽ là thu thập được bao nhiêu Các nhà phát triển thường muốn một sự hướng dẫn cụ thể để người dùng và những người tham gia khác không thể đưa ra có bao nhiêu thông tin cần tập hợp và bao nhiêu giải pháp cần xem xét.

KIỂM TRA TÍNH KHẢ DỤNGKiểm tra tính khả dụng bao gồm:

- Xác định cái gì cần kiểm tra

- Triển khai một thử nghiệm để đánh giá

- Kiểm soát, kiểm tra với số lượng đối tượng kiểm tra thích hợp

- Đánh giá bài kiểm tra

ĐÁNH GIÁ VÀ NGHIÊN CỨU TÍNH KHẢ THI CỦA DỰ ÁN PTHT TMĐT

Khái niệm

- Tính khả thi liên quan tới khả năng mà một hệ thống có thể có được hoặc được phát triển nhằm đáp ứng một mục tiêu nào đó trong một điều kiện môi

CÁC KHÍA CẠNH ĐÁNH GIÁ TÍNH KHẢ THI

TÍNH KHẢ THI VỀ MẶT KỸ THUẬT

Các mức khả thi về kĩ thuật có thể bao gồm:

• Không khả thi

• Khả thi nhưng có khó khăn đáng kể

• Khả thi hoàn toàn

TÍNH KHẢ THI VỀ MẶT KỸ THUẬT

 Khả thi về xử lý

 Khả thi về dữ liệu

 Khả thi về phát triển

Câu hỏi ôn tập chương 2

Chương 3: Phân tích hệ thống

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Bộ môn TMĐT Khoa HTTTKT và TMĐT

Các yếu tố cơ bản của hệ thống TMĐT

 Tác vụ (what)

 Nội dung (how)

 Công cụ (with what)

Xác định các yêu cầu

 Khái niệm

“Yêu cầu là những bản thuyết minh hay sự mô

tả những nhu cầu, đòi hỏi của người dùng vànhững đối tượng liên quan, dự định sẽ được

hệ thống đang được phát triển đáp ứng”

Xác định các yêu cầu

 Các loại yêu cầu

– Yêu cầu của các tác vụ:

Phân tích các yêu cầu

 Yêu cầu đặt ra đối với việc phân tích

- Phân tích và mô tả các thành phần đã đượcxác định

- Có sự tham gia của cả những nhà phát triển

hệ thống và người sử dụng hệ thống

Phân tích các yêu cầu

 Phân tích yêu cầu bao gồm:

– Mô tả tác vụ

– Mô tả nhóm người dùng

– Mô tả nội dung

– Mô tả công cụ

Khó khăn trong phân tích yêu cầu

 Những vấn đề thường gặp:

– Thách thức chung về mô tả – Thách thức với tương tác giữa các mô tả – Thách thức với các giới hạn của HT – Thách thức với bản mô tả người dung – Thách thức với những nhiệm vụ

HỆ THỐNG HÓA PHÂN TÍCH

Giới thiệu

 Đến giai đoạn này, nhà phát triển đã hiểu biết tương đối về những yêu cầu chủ yếu của ứng dụng Đây là điểm bắt đầu cho một phân tích chi tiết có thể mất nhiều thời gian mới có thể hoàn thành

 Về phía người sử dụng và nhà đầu tư ứng dụng, phép

HỆ THỐNG HÓA PHÂN TÍCH

Phân tích hướng đối tượng

 Mô hình hóa thế giới thực và thế giới điện tử

Áp dụng dụng phân phân tích tích hhưướng ớng đối đối ttưượng ợng

 Tiến hành phân tích định hướng đối tượng trong tổ chức

 Các thách thức trong phân tích định hướng đối tượng

Thiết kế hệ thống Thương mại điện tử

Bộ môn TMĐT Khoa HTTTKT và TMĐT

Tài liệu

 Tài liệu tham khảo Cuốn Developing e-Commerce Systems Nhà xuất bản Prentice Hall, 2001

Tác giả Jim Carter; Chương 10,11,12

Tổng quan về thiết kế hệ thống Thiết kế là quá trình phác thảo các mô hình, các giải pháp và đưa ra các thông số/đặc tính kỹ thuật chi tiết của các giải pháp nhằm đáp ứng các yêu cầu đã xác định

Thiết kế HT bao gồm:

 Thiết kế tổng thể (high-level design)

 Thiết kế chi tiết hệ thống TMĐT

 Thiết kế kỹ thuật và xây dựng hệ thống TMĐT

 Thiết kế dựa trên các kết quả phân tích

– Thiết kế cần đảm bảo đáp ứng những yêu cầu quan trọng nhất cho hệ thống được chỉ ra trong phần phân tích

Thiết kế tổng thể

61

Thiết kế định hướng đối tượng

– Thiết kế hướng đối tượng

– Có nhiều quan điểm

 Theo Rumbaugh

 Theo Jacobson

 Theo Norman

Thiết kế tổng thể giao dịch TMĐT

 Bao gồm:

– Thiết kế phần ngoài (front-end) của hệ thống

– Thiết kế phần trong (back-end) của hệ thống

63

Thiết kế tổng thể

 Thiết kế phần ngoài (front-end) của hệ thống TMĐT

 Mục tiêu cơ bản đối với website TMĐT

– Khuyến khích khách hàng ghé thăm website và cuối cùng là thực hiện việc mua hàng hoá dịch vụ

Thiết kế tổng thể

 Thiết kế phần trong (back-end) của hệ thống

– Các thoả thuận liên quan tới giao dịch

– Quá trình thực hiện các giao dịch

Các nguyên tắc chung

 Nguyên tắc TK hộp thoại của ISO 9241-10

 Nguyên tắc TK giao diện người dùng đaph/tiện ISO 14915-1

67

Thiết kế phân đoạn trình diễn

– Thiết kế phương tiện truyền thông – Sử dụng minh họa trong trình diễn – Các nguyên tắc trong thiết kế trình diễn – Điều khiển và liên kết

– Kết hợp trình diễn

Thiết kế tương tác

 Nội dung cơ bản

– Thiết kế tương tác chi tiết

Sử dụng nguyên mẫu giao diện

– Nguyên mẫu là các công cụ hữu ích để trợgiúp nhà thiết kế và người dùng giao tiếp

và ước lượng các thiết kế có thể

TỔNG QUAN THIẾT KẾ KỸ THUẬT

Khái niệm: Thiết kế kỹ thuật là một cách nhìntổng quan về phạm vi các vấn đề kỹ thuậtcần phải giải quyết để xây dựng thành côngmột hệ thống TMĐT

Thiết kế kỹ thuật

– Thiết kế các xử lý tính toán

– Thiết kế cơ sở dữ liệu

– Thiết kế truyền thông

73

Xây dựng hệ thống

– Xây dựng PM với sự trợ giúp của máy tính(CASE - Computer Aided SoftwareEngineering) được sử dụng nhằm pháttriển tốt các hệ thống

Triển khai ứng dụng trong tổ chức

– Khả năng tự thiết kế và xây dựng kỹ thuậtcủa các tổ chức là khác nhau

– Một vài nhân tố cần tính đến:

 Kinh nghiệm phát triển TMĐT

 Kinh nghiệm về phát triển Website

 Số lượng các kỹ thuật mới nhất

 Kinh nghiệm/đào tạo trong lập trình hướng đối tượng

Chương 5: TRIỂN KHAI

HỆ THỐNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Bộ môn TMĐT Khoa HTTTKT và TMĐT

Nội dung cơ bản

 CÀI ĐẶT VÀ THỬ NGHIỆM (KIỂM THỬ) HỆ THỐNG TMĐT

 VẬN HÀNH HỆ THỐNG TMĐT

Các thảm họa hệ thống CNTT

 Thảm họa hạt nhân giả (Mỹ), năm 1979

 Mất mạng vì lỗi phần mềm của AT&T

 Sự biến mất của Tàu vũ trụ NASA khi đáp xuống sao Hỏa (Mars Climate Orbiter)

 Lỗi tính toán sai thời gian của hệ thống tên lửa phòng thủ Patriot, năm 1991, 28 người chết, hơn 90 bị thương

 Lỗi trong kiểm thử hệ thống của Knight Capital Group (Mỹ ) (8/2012), thiệt hại 440 triệu USD

Các chứng chỉ về kiểm thử hệ thống

 Chứng nhận kiểm thử phần mềm (CAST) cung cấp bởi Viện bảo đảm chất lượng

- CATe - cung cấp bởi Viện quốc tế về kiểm thửphần mềm

 Chứng nhận quản lý trong kiểm thử phần mềm(CMST) - cung cấp bởi các Viện bảo đảm chấtlượng

 Chứng nhận quản lý kiểm thử (CTM) - cungcấp bởi Viện quốc tế về kiểm thử phần mềm



Thử nghiệm (kiểm thử) hệ thống

 Vai trò (tầm quan trọng) của kiểm thử hệ thống:

Kiểm thử hệ thống giúp chúng ta trả lời các câu hỏi về

hệ thống như mục tiêu, yêu cầu, thiết kế, sử dụng, chấp nhận

Thử nghiệm (Kiểm thử) hệ thống

- Thử nghiệm (Kiểm thử) là tiến trình vận hành hệ thống dưới những điều kiện xác định, quan sát hoặc ghi nhận kết quả và đưa ra đánh giá về hệ thống trước khi đưa

hệ thống vào triển khai thực tế

Mục tiêu của kiểm thử hệ thống

 Kiểm thử hệ thống là nhằm chỉ ra rằng

hệ thống được phát triển phù hợp với các yêu cầu, thực hiện đúng các chức năng đã mô tả

Kiểm chứng và Thẩm định hệ thống

 Kiểm chứng (Verification):

– Hệ thống có đúng đặc tả không, đúng thiết kế không

– Phát hiện lỗi trong quá trình xây dựng

Kiểm chứng và Thẩm định hệ thống

 Thẩm định hệ thống (Validation): tập hợp các phép thử nhằm đảm bảo hệ thống được xây dựng đáp ứng đầy

Kiểm thử hệ thống

 Kiểm soát chất lượng (tính khả dụng của HT):

– Có tính chức năng – Tính tin cậy

– Khả năng sử dụng – Tính hiệu quả – Khả năng bảo trì – Khả năng phát triển

Kiểm soát chất lượng

 Có tính chức năng, là "khả năng của phần mềm cung cấp các chức năng đáp ứng được nhu cầu đã xác định và khi phần mềm được sử dụng theo điều kiện quy định".

hiệu suất của phần mềm khi được sử dụng trong các điều

Kiểm soát chất lượng (tiếp)

 Khả năng sử dụng, là "khả năng phần mềm có thể hiểu, sử dụng và thích hợp với người sử dụng trong các điều kiện quy định”.

 Tính hiệu quả, là "khả năng phần mềm cung cấp hiệu năng cần thiết, liên quan đến số lượng tài nguyên được sử dụng, trong điều kiện đã nêu".

Kiểm soát chất lượng (tiếp)

 Bảo trì, là "khả năng sửa đổi của phần mềm".

 Phát triển, là "khả năng của phần mềm được chuyển sang một môi trường khác".

VẬN HÀNH HỆ THỐNG TMĐTKhái niệm:

Quá trình vận hành một HT TMĐT bao gồmnhững công việc chồng chéo nhau sau khi đãkết thúc quá trình phát triển HT TMĐT và bắtđầu sử dụng một HT chuyên biệt

Chính vì bản chất của quá trình này là sự chồngchéo nên việc vận hành HT TMĐT chứa đựngnhiều thách thức lớn đối với những HT máy tính,những tổ chức chuyên nghiệp và tương tác giữachúng

 Kế hoạch triển khai nên xây dựng theo trìnhtự: triển khai phần cứng => phần mềm => thủtục

Triển khai hệ thống TMĐT

ĐÁNH GIÁ

 Kế hoạch triển khai nên được đánh giá trướckhi đưa vào triển khai thực tế (về tính hợp lệ,xác thực và tính khả thi)

Câu hỏi ôn tập chương 5