Ký hiệu Tên bảng TrangBảng 2.1 Thực trạng quản lý mục tiêu, chương trình kế Bảng 2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giảng viên 46 Bảng 2.3 Thực trạng quản lý hoạt động học của học
Trang 1TRẦN HỮU NGHỊ
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ HUYỆN VÂN CANH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
Ngành: CHÍNH TRỊ HỌC
Mã số: 8310201
Người hướng dẫn: TS Nguyễn Văn Quang
Trang 2Tôi xin cam đoan công trình này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào
Tác giả luận văn
Trần Hữu Nghị
Trang 3Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy/cô giáo Khoa Lý luận Chính trị - Luật và Quản lý Nhà nước, Trường Đại học Quy Nhơn đã giảng dạy và giúp
đỡ tôi trong quá trình học tập
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Văn Quang - Người
đã luôn động viên và tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo - quản lý các phòng, ban, ngành, đoàn thể của huyện Vân Canh và đội ngũ giảng viên, giảng viên kiêm chức, học viên của Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn này
Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những sơ sót, kính mong nhận được những góp ý quý báu của quý thầy
cô và các bạn đồng nghiệp!
Tác giả luận văn
Trần Hữu Nghị
Trang 4LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 4
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 5
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài 5
6 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu 6
7 Kết cấu của Luận văn 6
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 7
1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 7
1.1.1 Khái niệm chính trị và lý luận chính trị 7
1.1.2 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng LLCT 8
1.1.3 Khái niệm quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT 9
1.2 Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị 10
1.2.1 Các chủ trương của Đảng 10
1.2.2 Các chính sách của Nhà nước 13
1.3 Lý luận chung về hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị cấp huyện 14
1.3.1 Sự ra đời của Trung tâm chính trị cấp huyện 14
1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ Trung tâm chính trị cấp huyện 16
1.3.3 Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị cấp huyện 17
1.3.4 Nội dung quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị ở Trung tâm chính trị cấp huyện 19 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận
Trang 51.4.2 Phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng LLCT 25
1.4.3 Đội ngũ cán bộ quản lý và giảng viên 26
1.4.4 Đội ngũ học viên 27
1.4.5 Cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học của trung tâm 28
1.4.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả của học viên 28
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 30
Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ HUYỆN VÂN CANH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 31
2.1 Khái quát về huyện Vân Canh và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng LLCT ở huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định 31
2.1.1 Khái quát về huyện Vân Canh tỉnh Bình Định 31
2.1.2 Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ, đảng viên và nhân dân huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định hiện nay 32
2.2 Thực trạng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT của Trung tâm chính trị huyện Vân Canh giai đoạn 2016 - 20202 35
2.2.1 Thực trạng công tác lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hàng năm 35 2.2.2 Thực trạng chương trình, kế hoạch và nội dung dạy học 36
2.2.3 Thực trạng về hoạt động giảng dạy của giảng viên 37
2.2.4 Thực trạng hoạt động học của học viên 38
2.2.5 Thực trạng về các điều kiện hỗ trợ hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị 40
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị ở Trung tâm CT huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định 41
2.3.1 Thực trạng về quản lý việc thực hiện mục tiêu, chương trình, kế hoạch dạy học 41
2.3.2 Thực trạng về quản lý hoạt động dạy của giảng viên 44
2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động học của học viên 47
2.3.4 Thực trạng tổ chức các điều kiện hỗ trợ công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho học viên 51
2.4 Đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng LLCT của Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định giai đoạn 2016 - 2020 54
Trang 6TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 61
Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ HUYỆN VÂN CANH, TỈNH BÌNH ĐỊNH 63
3.1 Quan điểm, về nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận LLCT tại trung tâm chính trị huyện 63
3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định 65
3.2.1 Nâng cao nhận thức trách nhiệm của các chủ thể tham gia giáo dục lý luận chính trị cho học viên tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh 65 3.2.2 Đổi mới chương trình, nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục lý luận chính trị tại trung tâm chính trị huyện 69
3.2.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh 76
3.2.4 Tăng cường trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh theo hướng hiện đại hóa 79 3.2.5 Phát huy sức mạnh tổng hợp trong giáo dục lý luận chính trị cho học viên ở Trung tâm chính trị huyện Vân Canh; làm tốt công tác sơ tổng kết theo định kỳ 82
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 87
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 88
1.Kết luận 88
2 Kiến nghị 89
2.1 Ban Tuyên giáo Trung ương 89
2.2 Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ 89
2.3 Đối với Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Vân Canh 89
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 PHỤ LỤC
QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (bản sao)
Trang 7Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
Trang 8Ký hiệu Tên bảng Trang
Bảng 2.1 Thực trạng quản lý mục tiêu, chương trình kế
Bảng 2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của giảng viên 46
Bảng 2.3 Thực trạng quản lý hoạt động học của học viên 49
Bảng 2.4 Thực trạng về tổ chức các điều kiện hỗ trợ công
Bảng 3.1
Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
86
Trang 9Ký hiệu Tên hình Trang
Hình 1 Sơ đồ hệ thống quản lý Trung tâm bồi dƣỡng
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Từ khi thành lập đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn chú trọng đến hoạt động giáo dục lý luận chính trị (LLCT) và xác định hoạt động giáo dục LLCT có vai trò hết sức quan trọng trong công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, hiện nay với xu thế toàn cầu hóa, đất nước đang đẩy mạnh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia thì nhiệm
vụ giáo dục LLCT lại càng đặt ra cấp thiết; đòi hỏi phải có chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần cảnh giác cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở, đáp ứng nhu cầu đẩy mạnh
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Giao dục lý luận chính trị là một nội dung, biện pháp trong công tác giáo dục, đào tạo cán bộ của đảng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí, có tư duy đổi mới, sáng tạo, có kiến thức chuyên môn nghiệp
vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ, giai đoạn mới
Thực hiện Quyết định số 100- QĐ/TW ngày 3/6/1995 và Quy định số 208- QĐ/TW ngày 8/11/2019 của Ban Bí thư về chức năng nhiệm vụ, tổ chức
bộ máy của Trung tâm chính trị cấp huyện là cơ sở pháp lý tạo điều kiện cho
sự ra đời của Trung tâm chính trị cấp huyện, thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở Sau khi ra đời, Trung tâm chính trị cấp huyện từng bước hoàn thiện mô hình và không ngừng đổi mới về cách thức hoạt động, góp phần đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ cho địa phương, cơ sở Thông qua các chương trình bồi dưỡng về chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước được tổ chức thực hiện tại Trung tâm chính trị cấp huyện giúp cơ sở giải quyết kịp thời những vướng mắc trong công tác xây dựng Đảng Đây là nhiệm vụ quan trọng và có
ý nghĩa chính trị quan trọng Các học viên sau khi được đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức cơ bản về LLCT và nghiệp vụ tại Trung tâm đã có ý thức phấn đấu trong sản xuất, công tác và học tập góp phần làm tốt xây dựng Đảng, tham gia quản lý Nhà nước ở cơ sở, đồng thời thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn huyện Tuy nhiên, bên cạnh những kết
Trang 11quả đạt được công tác giáo dục lý luận chính trị và đào tạo, bồi dưỡng tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh vẫn còn những hạn chế nhất định như : nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền các cấp chưa quan tâm đến công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ ở cơ quan, đơn vị mình, nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng còn nặng về lý thuyết; chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng so với yêu cầu thực tiễn, nhất là việc trau dồi kỹ năng, nghiệp vụ công tác; cơ chế phân cấp quản lý chưa rõ ràng; đội ngũ giảng viên (GV) chưa chuẩn hóa; chế độ hỗ trợ cho học viên còn thấp;… Vì thế số lượng học viên tham dự các lớp học còn ít so với kế hoạch đề ra Những hạn chế bất cập nêu trên đã tác động tiêu cực đến chất lượng giáo dục
lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ của Trung tâm chính trị huyện nhà
Nguyên nhân của tình trạng trên là do thực tế việc nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị luôn đặt ra yêu cầu là phải đổi mới nhưng công tác giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm huyện Vân Canh vẫn theo cơ chế cũ, chưa phù hợp với xu thế hiện nay Vì vậy, cần phải đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới
Với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân ở cơ sở phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới,
tác giả chọn đề tài: Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định vừa có tính cấp
thiết, vừa có ý nghĩa thiết thực làm luận văn tốt nghiệp
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Là một bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên đã thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của nhiều tác giả, nhà khoa học, nhà hoạt động chính trị dưới nhiều góc độ khác nhau, cụ thể như:
Đã có nhiều công trình nghiên cứu, hội thảo về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên đã được công bố và đăng tải như: Cuốn
“Tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng và giáo dục lý luận chính trị cách mạng hiện nay” [31] (2010) của Trần Đình Huỳnh đã đề cấp đến những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng
Trang 12và giáo dục lý luận chính trị cách mạng hiện nay; Cuốn “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác tư tưởng, lý luận” [39] (2010) của Phạm Tất Thắng có nội dung đề cập đến nhiều vấn đề, nhiều tác động khác nhau cả về thực tiễn và lý luận của công tác tư tưởng của Đảng trong thời kỳ đổi mới đất nước, nêu những phương pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận của Đảng nhằm phát huy sức mạnh của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đại đoàn kết dân tộc; Cuốn “Phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên hiện nay” [15] (2016) do Thiếu tướng- PGS TS Nguyễn Bá Dương (chủ biên) có nội dung đấu tranh, phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống góp phần xây dựng Đảng
ta thật sự là Đảng đạo đức, văn minh…
Bên cạnh đó, còn nhiều nghiên cứu khoa học, các luận văn, luận án viết
về công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng cho các tầng lớp, các đối tượng khác nhau trong xã hội như: Luận án Tiến sĩ Chính trị học, Học viện Chính trị (2013) của Phạm Văn Huynh; “Đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị - tư tưởng góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4”, Luận án Tiến sĩ Chính trị học (2012) của tác giả Dương Trung Ý;
“Công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng cho sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Đa số, các đề tài nghiên cứu đã phân tích những khó khăn, thách thức đặt ra trong thời kỳ đổi mới và hội nhập như: tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên còn diễn biến phức tạp; sự chống phá của các thế lực thù địch, tác động của mặt trái kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, những diễn biến phức tạp
về tình hình biển Đông… Qua đó, đưa ra những quan điểm, phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tâng lớp nhân dân trong thời kỳ đổi mới và hội nhập
Ngoài ra, còn có một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các báo, tạp chí như: “Những kinh nghiệm rút ra trong công tác nang cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở đảng bộ tỉnh ta hiện
nay” của tác giả Đặng Văn Hoàn đăng trên báo Bình Định ngày 12/3/2013
“Chú trọng đến công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên” của tác giả Hà Chi đăng trên báo Quảng Ninh ngày 01/10/2018 “Thực tiễn và kinh nghiệm giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán
bộ, đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam” của PGS.TS Phạm Văn Linh -
Trang 13Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận TW phát biểu tại Hội thảo lý luận lần thứ tư giữa Đảng Cộng sản Cu-ba và Đảng Cộng sản Việt Nam) đăng trên Trang Thông tin điện tử của Hội đồng lý luận Trung ương ngày 10/12/2018 “Tăng cường chất lượng giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên,
góp phần nâng cao chất lượng xây dựng Đảng trong thời kỳ mới” của tác giả
Đinh Thị Thanh Hà đăng trên báo Thanh Hóa ngày 28/2/2019… Các tác giả
đều khẳng định, sau hơn 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, sức mạnh tổng hợp, thế và lực của Việt Nam tăng lên rõ rệt, vị thế, uy tín quốc tế không ngừng được nâng cao Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đạt được tiến bộ và kết quả quan trọng, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng… Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra đòi hỏi công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên trong điều kiện mới phải được quan tâm hơn nữa, đổi mới
cả về nội dung, phương thức thực hiện
Dưới góc độ khoa học, các công trình nghiên cứu nói trên rất có giá trị đối với những người quan tâm đến công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Tác giả sẽ chắt lọc và kế thừa những kết quả nghiên cứu trước đó để nghiên cứu về công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định trong giai đoạn hiện nay
Tuy nhiên, đến nay, chưa có công trình, đề tài nào nghiên cứu về công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên tại Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận văn
Chất lượng giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị huyện Vân
Canh, tỉnh Bình Định
3.2 Phạm vi nghiên cứu
3.2.1 Nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động giáo dục lý
luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, học viên tại trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
3.2.2 Không gian: Địa bàn huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
Trang 143.2.3 Thời gian nghiên cứu: Giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Mục đích
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm góp phần vào việc nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, học viên đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay
4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những nội dung lý luận cơ bản về công tác giáo dục lý luận chính trị
- Phân tích thực trạng về công tác giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, học viên tại trung tâm chính trị huyên Vân Canh, tỉnh Bình Định
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục
lý luận chính trị trên địa bàn huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
5.1 Cơ sở lý luận
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán
bộ, đảng viên, học viên
5.2 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Đề tài sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý các thông tin số liệu liên quan đến nội dung của đề tài
- Phương pháp điều tra xã hội học: Tiến hành điều tra, khảo sát thực tế
ở các loại hình tổ chức cơ sở Đảng, các đảng viên ở Đảng bộ huyện Vân Canh Kết hợp sử dụng phương pháp thống kê để phân tích đáng giá thực trạng tình hình chính trị, tư tưởng và công tác giáo dục lý luận chính trị, cho cán bộ, đảng viên, học viên
- Sử dụng tổng hợp các phương pháp phân tích, mô tả, so sánh, hệ
Trang 15thống làm phương pháp luận cho nghiên cứu
6 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
Những kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học giúp cấp ủy, ban giám hiệu trung tâm chính trị huyện nghiên cứu, vận dụng vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo để nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, học viên để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới hiện nay
Luận văn có thể dung làm tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy, nghiên cứu chuyên môn giáo dục lý luận chính trị ở các học viện, trung tâm chính trị
7 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM
CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài
1.1.1 Khái niệm chính trị và lý luận chính trị
Chính trị là một lĩnh vực đặc biệt và rộng lớn trong đời sống xã hội Đó
là mục đích và nhiệm vụ mà các giai cấp, tầng lớp và tổ chức xã hội theo đuổi trong cuộc đấu tranh cho quyền lợi của mình; là những phương pháp, phương tiện để giữ gìn và bảo vệ quyền lợi đó
Chính trị là một lĩnh vực trong đời sống xã hội, nhưng đó là xã hội có giai cấp, có nhà nước Biểu hiện của chính trị ở một phạm vi rộng, nó không chỉ ở trong chính trị, mà nó còn biểu hiện ở các nhân tố khác của đời sống xã hội Vì vậy chính trị có tính đa dạng và phong phú Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng: Chính trị là toàn bộ những hoạt động có liên quan đến những quan hệ giữa các giai cấp, quốc gia, dân tộc và các nhóm xã hội với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước và xã hội; là hoạt động thực tiễn chính trị của giai cấp, đảng phái, nhà nước nhằm tìm kiến những khả năng hiện thực đường lối và mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích
Chính trị là một lĩnh vực đặc biệt rất phức tạp, nó liên quan trực tiếp
đến lợi ích của các giai cấp và các lực lượng xã hội nên có nhiều cách nhìn nhận và cách tiếp cận khác nhau
Khi tiếp cận Chính trị với tư cách hình thức hoạt động nhằm duy trì quyền lực chính trị có thể thấy: Chính trị là những hoạt động tổ chức, điều hành, quan hệ của bộ máy đảng, nhà nước Vì vậy, Chính trị có thể hiểu là
những hoạt động của một số cá nhân, một giai cấp, một chính đảng, một tập đoàn xã hội nhằm giành hoặc duy trì quyền điều hành bộ máy nhà nước, giành quyền lực chính trị
Trang 17Như vậy, Chính trị là vấn đề đa dạng, phức tạp, nhiều mối quan hệ,
nhiều lĩnh vực nghiên cứu xem xét và sử dụng theo mục đích, yêu cầu riêng của từng môn khoa học Song, điều quan trọng của tất cả các vấn đề liên quan đến chính trị, thực hiện được mục đích của chính trị, tức là giành được quyền lực chính trị của giai cấp này hoặc giai cấp khác đối với toàn xã hội
Lý luận được hình thành từ thực tiễn trên cơ sở khái quát những kinh nghiệm của hoạt động thực tiễn phong phú, đa dạng của con người Lý luận dược hiểu là những tri thức được khái quát từ thực tiễn, lý luận phản ánh mối liên hệ bản chất, tính quy luật của sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan
Lý luận ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội Mỗi ngành, mỗi lĩnh vực cụ thể khác nhau đều phải có lý luận riêng và mỗi ngành, mỗi lĩnh vực hoạt động cụ thể muốn phát triển được đều phải bắt đầu bằng việc phát triển lý luận Có lý luận trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, lý luận trong lĩnh vực khoa học xã hội…, lý luận trong lĩnh vực chính trị
Như vậy lý luận chính trị là hệ thống các quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của đảng, một giai cấp để giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước
1.1.2 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng LLCT
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Đào tạo là quá trình tác động đến một con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công nhất định, góp phần của mình vào sự phát triển của xã hội, duy trì và phát triển nền văn minh của loài người Về cơ bản, đào tạo là giảng dạy và học tập trong nhà trường gắn với giáo dục nhân cách” [42, tr 124]
Lý luận là hệ thống những tri thức đã được khái quát, tạo ra một quan
niệm hoàn chỉnh về các quy luật và mối liên hệ cơ bản của hiện thực Lý luận
là sự phản ánh và tái hiện hiện thực khách quan Mọi lý luận đề quy định bởi hoàn cảnh lịch sử, được hình thành từ điều kiện cụ thể của lịch sử sản xuất, kỹ thuật và thực nghiệm Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Lý luận là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử” [29, tr 487]
Trang 18Theo nghĩa rộng, Lý luận là một dạng hoạt động của con người nhằm
thu nhận những tri thức về hiện thực tự nhiên, xã hội và cùng với thực tiễn tạo thành hoạt động tổng thể của xã hội
Theo nghĩa hẹp, Lý luận là một dạng tri thức khoa học đáng tin cậy về
một tổng thể các khách thể nào đó Nó là hệ thống các luận điểm gắn bó chặt chẽ với nhau về mặt logic và phản ánh bản chất, các quy luật hoạt động, phát triển của khách thể để nghiên cứu
Bồi dưỡng LLCT là một bộ phận cơ bản trong công tác tư tưởng của
Đảng; đó là quá trình phổ biến, truyền bá có hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Bồi dưỡng LLCT được thực hiện theo các chương trình quy định, nhằm xây dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản, tạo nên bản lĩnh chính trị, niềm tin có cơ sở khoa học, vững chắc vào mục tiêu, lý tưởng
xã hội chủ nghĩa; nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, giáo dục đạo đức, lối sống, tinh thần tự giác và tính tích cực trong các hoạt động xã hội cho mọi tầng lớp nhân dân đáp ứng yêu cầu của từng thời kỳ phát triển đất nước
Như vậy, Bồi dưỡng LLCT giữ một vai trò rất quan trọng, là trang bị và
cập nhật một cách thường xuyên những kiến thức của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, để sau mỗi khóa bồi dưỡng mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu và vận dụng những kiến thức lý luận đó vào thực tiễn công tác, sản xuất và học tập đạt kết quả cao, đúng quy định
1.1.3 Khái niệm quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT
Để đạt được mục đích và yêu cầu của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT đòi hỏi việc quản lý thực hiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng LLCT phải có một thiết chế tổ chức với những hình thức và phương pháp tiên tiến, phù hợp với đặc trưng riêng của nó Nghĩa là khi tiến hành thực hiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng LLCT đòi hỏi phải tuân theo những nguyên tắc cơ bản của lý luận dạy học và phương pháp dạy học tiên tiến như: Nội dung, chương trình; công tác quản lý, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy và học
Trang 19Trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam về LLCT có nhiều cấp độ khác nhau như: Cử nhân, Cao cấp, Trung cấp, Sơ cấp, bồi dưỡng ngắn hạn; các chương trình bồi dưỡng lý luận chuyên đề; chương trình học tập, quán triệt các Nghị quyết của Đại hội Đảng, Nghị quyết của Ban Chấp hành TW và Bộ Chính trị, Ban Bí thư
Quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT bao gồm các khâu: phân
cấp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, xây dựng kế hoạch thực hiện, lựa chọn phương pháp thực hiện, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HV
Như vậy, chúng ta có thể hiểu Quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
LLCT tại Trung tâm BDCT cấp huyện là sự tác động có mục đích, hợp quy
luật của chủ thể quản lý (những tập thể và cá nhân được giao nhiệm vụ) lên đối tượng quản lý (cán bộ, đảng viên và quần chúng ở cơ sở ngoài diện đào tạo, bồi dưỡng do hệ thống trường chính trị tỉnh phụ trách) nhằm nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị, tạo ra sự nhất trí cao đối với chủ trương, đường lối của Đảng từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới
1.2 Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị:
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 – 2030; Thông báo Kết luận số 173-TB/TW ngày 06 tháng 04 năm 2020 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện
Trang 20Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị khóa VIII về việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng; Thông báo Chỉ thị số 44-CT/TW ngày 16/04/2020 của Ban Bí thư về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản, phát hành và nghiên cứu, học tập lý luận, chính trị… Những quy định, nghị quyết và chỉ thị trên có nội dung đề cập đến việc giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Ngày nay, trong quá trình lãnh đạo đất nước kiên định phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa, Đảng ta càng quan tâm hơn đến nhiệm
vụ giáo dục, bồi dưỡng LLCT nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức tự cường dân tộc cho mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Ngày 03/9/2008, Ban Bí thư TW Đảng (khóa X) đã ban hành Thông báo Kết luận
số 181-KL/TW Về đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động Trường chính
trị cấp tỉnh và Trung tâm BDCT cấp huyện và Quy định số 208- QĐ/TW Về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm chính trị cấp huyện
nhằm góp phần nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở
Nghị quyết 01- NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa VII) khẳng định: việc
đẩy mạnh công tác lý luận trở thành một yêu cầu bức thiết đối với Đảng ta hiện nay Từ đó xác định yêu cầu đối với Đảng và Nhà nước trong công tác lý
luận: “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác lý luận các cơ quan lãnh đạo của Đảng phải quan tâm đặc biệt công tác lý luận Lý luận thật
sự khoa học là cơ sở để nâng cao vai trò tiên phong lãnh đạo của Đảng trong
hoạt động thực tiễn, là cơ sở để giáo dục lý tưởng, nâng cao niềm tin Các
cấp uỷ đảng phải thật sự coi trọng lý luận, thường xuyên tổng kết thực tiễn, đúc kết lý luận, tăng cường giáo dục để nâng cao trình độ lý luận cho đảng viên theo kịp yêu cầu của công cuộc đổi mới” [30, tr 3]
Đối với cán bộ, đảng viên Nghị quyết 01-NQ/TW nhấn mạnh: Bản
thân cán bộ lãnh đạo phải có chế độ thường xuyên học tập, nghiên cứu, nâng cao trình độ lý luận Từ đó, Nghị quyết đề ra nhiệm vụ và phương hướng thực
hiện: “Tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, đi sâu tổng kết thực tiễn và phát triển
lý luận một cách sáng tạo, trước hết là tổng kết có lý luận những kinh nghiệm
cơ bản trong công cuộc đổi mới”… “Đổi mới chương trình, nội dung,
Trang 21phương pháp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội ta, nâng cao giác ngộ lý tưởng và niềm tin cho đảng viên, đoàn viên thanh niên và nhân dân” [30, tr 6]
Bước vào thời kỳ hội nhập quốc tế, Đảng ta lại càng đặc biệt quan tâm đến công tác lý luận Nghị quyết số 16- NQ/TW, ngày 18/3/2002 Hội nghị lần
thứ 5 Ban Chấp hành TW Đảng (khóa IX) đưa ra nhiệm vụ chủ yếu về công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới, trong đó có nhiệm vụ: “Nâng cao
chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục LLCT, tạo sự thống nhất cao hơn nữa trong Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân” [32, tr 27] Vì
thế cần phải: “Đổi mới mạnh mẽ chương trình, nội dung, phương pháp dạy và
học lý luận, coi trọng chất lượng và tính hiệu quả Tổ chức học tập một cách nghiêm túc, có hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ nghĩa yêu nước
và truyền thống cách mạng của dân tộc, của Đảng Phát huy tính sáng tạo, chủ động của người học, dành nhiều thời gian cho việc tự học, tự đọc các tác phẩm lý luận và văn kiện của Đảng” [32, tr 30] Từ đó, Nghị quyết đưa ra
giải pháp thực hiện: “Đổi mới nội dung công tác giáo dục LLCT theo hướng
gắn với thực tiễn, phù hợp với từng đối tượng, hiệu quả thiết thực, giải đáp được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn Mở rộng sử dụng hình thức đối thoại trong hoạt động tuyên truyền giáo dục Mở rộng hình thức học tập LLCT trên các phương tiện thông tin đại chúng; chấn chỉnh hình thức đào tạo tại chức; nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập; thực hiện nghiêm túc các quy định đánh giá kết quả học tập; gắn việc đào tạo, bồi dưỡng với việc bố trí, sử dụng cán bộ” [32, tr 59]
Nghị quyết số 12-NQ/TW Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành TW Đảng
(khóa XI) Về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay và Nghị
quyết số 04-NQ/TW (Khóa 12) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về
“tăng cường xây dựng, chỉnh đốn đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” đề ra mục tiêu: “Phải tạo được sự chuyển biến rõ rệt, khắc phục được những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, nhằm xây dựng Đảng ta thật sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin trong Đảng và nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn
Trang 22dân, toàn quân thực hiện thắng lợi chủ trương, nghị quyết của Đảng [31, tr 24] Để thực hiện được mục tiêu trên, Nghị quyết đưa ra các giải pháp thực
hiện, trong đó có nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nêu rõ: “ Một là, tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị 05-CT/TW, ngày 16/5/2015 của Bộ Chính trị; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc làm theo gương Bác một
cách thiết thực, hiệu quả Hai là, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục
chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên gắn với việc kiểm điểm, đánh giá và biện pháp giải quyết vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảng của các cấp theo tinh thần Nghị quyết này, tạo niềm tin trong
Đảng và nhân dân ” [31, tr 38]
Kết luận số 57-KL/TW của Ban Bí thư TW Về tiếp tục đẩy mạnh công
tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đã nêu rõ:
“Các cấp ủy đảng cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp” [22, tr 9]; đồng thời cũng đề ra nhiệm vụ: “Xác định đúng mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ về đào tạo, bồi dưỡng LLCT trong thời kỳ mới Đối tượng đào tạo, bồi dưỡng về LLCT (bao gồm cả Đề án 165) là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp hoặc cán bộ trong quy hoạch Cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp, các ngành cần được đào tạo LLCT theo tiêu chuẩn chức danh và bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới theo quy định Tổ chức thành nề nếp việc bồi dưỡng lý
luận, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên ” [22, tr 15]
Từ những nhận định và yêu cầu trên cho thấy, công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT trong giai đoạn hiện nay là một trong những vấn đề cần đặc biệt quan tâm, nhất là khi tình hình chính trị trong khu vực và trên thế giới có nhiều diễn biến phức tạp
1.2.2 Các chính sách của Nhà nước
Ngày nay, hội nhập quốc tế tạo ra cho nước ta nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức Đảng ta xác định những thách thức và cũng là những nguy
cơ dẫn đến mất nước, đó là Chệch hướng xã hội chủ nghĩa và chiến lược Diễn
biến hòa bình do các thế lực thù địch tiến hành Vì vậy, công tác giáo dục, bồi
dưỡng LLCT phải được thực hiện một cách thường xuyên với quy mô cả
chiều rộng và chiều sâu
Trang 23Trên cơ sở định hướng của Đảng, Nhà nước có cơ chế, chính sách nhằm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức một cách toàn diện
Quyết định số 874/TTg ngày 20/11/1996 của Thủ tướng Chính phủ Về
công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước, nêu rõ các nội
dung cơ bản của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhà nước, trước hết là:
“Đào tạo, bồi dưỡng về LLCT, cập nhật đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm thường xuyên xây dựng đội ngũ cán hộ, công chức Nhà nước có lập trường chính trị vững vàng, thái độ chính trị đúng đắn, phẩm
chất tư tưởng tốt” [38, tr 3]
Trong giai đoạn hiện nay, công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức nhằm đáp ứng tốt hơn cho các lĩnh vực công tác lại càng được chú trọng Theo Quyết định số 1374/QĐ-TTg ngày 12/8/2011 của Thủ tướng Chính phủ
Về việc phê duyệt kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức giai đoạn
2011 - 2015, nêu rõ mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng là: “Góp phần xây dựng đội
ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, vững vàng về chính trị, tinh thông nghiệp vụ có đủ năng lực xây dựng hệ thống chính trị, Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa tiên tiến, hiện đại” [37, tr 2]
Để đạt được mục tiêu trên, Quyết định đề ra nội dung đào tạo, bồi dưỡng bao gồm cả nội dung đào tạo, bồi dưỡng về LLCT, cụ thể:
- Trang bị trình độ LLCT theo tiêu chuẩn quy định cho các chức danh cán bộ, ngạch công chức và chức danh lãnh đạo quản lý;
- Tổ chức phổ biến các văn kiện, nghị quyết của Đảng; bồi dưỡng cập nhật, nâng cao trình độ lý luận theo quy định của cơ quan có thẩm quyền [37, tr 3]
Từ đó, Quyết định đưa ra các giải pháp thực hiện, trong đó có giải pháp
“Tăng cường đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hệ thống các cơ
sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức bao gồm: các Học viện ở TW; Trường Chính trị cấp tỉnh; các Học viện, Trường, Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức các bộ, ngành; Trung tâm BDCT cấp huyện” [37, tr 5]
1.3 Lý luận chung về hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị cấp huyện
1.3.1 Sự ra đời của Trung tâm chính trị cấp huyện
Vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỉ XX, chủ nghĩa
Trang 24xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu khủng hoảng và đi đến sụp đổ, phong trào cách mạng thế giới lâm vào thoái trào đã ảnh hưởng rất lớn đến Việt Nam Từ đó, gây nên những trở ngại cho công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT, trước hết là những vấn đề cơ bản như: Khẳng định giá trị bền vững của học thuyết Mác - Lênin, định hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội, vai trò lãnh đạo của đảng Trong khi đó, tình hình kinh tế - xã hội của nước ta chưa ra khỏi khủng hoảng; cán bộ, đảng viên có biểu hiện ngại học LLCT, hệ thống trường Đảng huyện không duy trì được
Sau gần 10 năm thực hiện đường lối đổi mới phát triển đất nước của Đảng, chúng ta đạt được những thành tựu đáng kể Lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào chủ nghĩa Mác - Lênin, vào con đường mà Đảng và Bác
Hồ đã lựa chọn, vào sự lãnh đạo của Đảng được nâng lên Thời gian này, nhu cầu về đào tạo, nâng cao chất lượng giáo dục LLCT trong Đảng và trong xã hội được nâng dần lên; các cấp ủy coi trọng và tạo điều kiện cho việc học tập LLCT Điều đó tạo cơ sở thuận lợi để khôi phục công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT trên địa bàn huyện Mặt khác, thực tiễn đòi hỏi cần phải có một tổ chức phù hợp, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ cách mạng mới ở địa phương, cơ sở, đặc biệt là cố gắng đáp ứng nhu cầu học tập, phổ biến quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cho các đối tượng cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân
Trước tình hình đó, ngày 03 tháng 6 năm 1995 Ban Bí thư Trung ương
Đảng (khóa VII) đã ban hành Quyết định 100-QĐ/TW Về việc thành lập
Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, thị trong cả nước
Như vậy, sau nhiều năm lúng túng, khó khăn, chúng ta đã lập lại được một tổ chức bồi dưỡng LLCT cấp huyện thống nhất trong cả nước vốn đã bỏ trống nhiều năm Đây là công cụ sắc bén, quan trọng của cấp ủy để đào tạo, bồi dưỡng LLCT thường xuyên cho nhiều đối tượng cán bộ, đảng viên, quần chúng ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị từ cơ sở, thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới của đất nước
Việc thành lập Trung tâm chính trị cấp huyện là kết quả sau nhiều năm tìm tòi, bổ xung và kế thừa các loại hình đã có từ trước, đồng thời có tính đến đặc điểm của đất nước trong giai đoạn mới Quyết định 100-QĐ/TW ra đời đáp ứng được yêu cầu thực tế ở cơ sở, được các địa phương rất hoan nghênh
Trang 25và tích cực thực hiện Thực tiễn cho thấy Quyết định của Ban Bí thư là hoàn toàn đúng và nhanh chóng đi vào cuộc sống, đóng góp to lớn vào sự phát triển của từng địa phương, cơ sở cũng như sự phát triển chung của đất nước trong suốt thời gian qua Ngày 3/9/2008 Ban Bí thư TW Đảng (khóa X) ban hành
Quyết định số 185-QĐ/TW Quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy
của Trung tâm BDCT cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Sau 10
năm thực hiện Quyết định số 185 - QĐ/TW, ngày 08/11/2019 Ban Bí thư ban hành Kết Luận số 66-KL/TW về tổng kết việc thực hiện Quyết định số
185 của Ban Bí thư về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Đến ngày 08/11/2019 Ban Bí thư ban hành Quy định số 208-QĐ/TW về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm chính trị cấp huyện hoạt động cho đến nay
1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ Trung tâm chính trị cấp huyện
1.3.2.1 Chức năng của Trung tâm chính trị cấp huyện
Theo Quy định số 208 của Ban Bí thư (khóa XII) về chức năng, nhiệm
vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm chính trị cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Trung tâm chính trị cấp huyện) thì Trung tâm chính trị cấp huyện là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Huyện uỷ và UBND huyện, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Ban Thường vụ và Thường trực Huyện uỷ
Trung tâm chính trị cấp huyện có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về LLCT - hành chính; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước; kiến thức; kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện, cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường chính trị tỉnh
1.3.2.2 Nhiệm vụ Trung tâm chính trị cấp huyện
Theo Quy định số 208-QĐ/TW ngày 08 tháng 11 năm 2019 của Ban
Bí thư (khóa XII), quy định nhiệm vụ của Trung tâm chính trị cấp huyện như sau:
- Đào tạo sơ cấp LLCT - hành chính, bồi dưỡng các chương trình LLCT
cho các đối tượng theo quy định; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách
Trang 26và pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện
- Bồi dưỡng, cập nhập kiến thức mới về chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội và một số lĩnh vực khác cho cán bộ đảng (đảng uỷ viên, bí thư chi bộ và chi uỷ viên cơ sở), cán bộ chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở cơ sở
- Bồi dưỡng chính trị cho đối tượng phát triển Đảng; LLCT cho đảng viên mới; nghiệp vụ công tác đảng cho cấp uỷ viên cơ sở
- Tổ chức thông tin về tình hình thời sự, chính sách khoa học kỹ thuật… cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở
- Thực hiện một số nhiệm vụ bồi dưỡng khác theo yêu cầu công tác
của cấp uỷ, chính quyền địa phương
1.3.3 Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị cấp huyện
Chương trình bồi dưỡng LLCT tại các trung tâm chính trị cấp huyện do Ban Tuyên giáo Trung ương biên soạn, phát hành và hướng dẫn thực hiện Các Trung tâm chính trị cấp huyện triển khai thực hiện dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, huyện ủy và sự phối hợp với Ban Tuyên giáo Huyện ủy
Có thể tóm tắt hệ thống quản lý thực hiện nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị cấp huyện theo Hình 1.3:
Trang 27Hình 1: Sơ đồ hệ thống quản lý Trung tâm BDCT cấp huyện
Hiện nay, Trung tâm chính trị cấp huyện đang thực hiện các chương trình bồi dưỡng LLCT do Ban Tuyên giáo TW ban hành, bao gồm:
- Chương trình đào tạo, bồi dưỡng LLCT:
+ Chương trình sơ cấp LLCT cho đảng viên của các đảng bộ, chi bộ trực thuộc cấp ủy huyện chưa có trình độ tương đương sơ cấp LLCT
+ Chương trình bồi dưỡng kết nạp Đảng cho đối tượng phát triển Đảng + Chương trình bồi dưỡng LLCT dành cho đảng viên mới
- Chương trình bồi dưỡng chuyên đề:
+ Chuyên đề “Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam”
+ Chuyên đề “Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới”
+ Chuyên đề “Hội nhập quốc tế”
+ Chuyên đề “Vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc”
+ Chuyên đề “Vấn đề tôn giáo và chính sách tôn giáo”
- Chương trình bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ:
+ Bồi dưỡng nghiệp vụ cho Bí thư chi bộ và cấp ủy viên cơ sở
+ Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo ở cơ sở
Trang 28+ Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên truyền miệng và báo cáo viên cơ sở + Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ công tác Mặt trận
+ Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ công tác công đoàn
+ Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ công tác Hội Nông dân
+ Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ công tác Hội Phụ nữ
+ Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ công tác Hội Cựu chiến binh
+ Bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ Đoàn Thanh niên
- Tổ chức thông tin về tình hình thời sự, chính sách cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cở sở
- Phối hợp với Ban Tuyên giáo huyện tổ chức triển khai, quán triệt Nghị quyết của Đảng các cấp
- Ngoài ra còn thực hiện các nội dung, chương trình bồi dưỡng khác theo yêu cầu của cấp ủy cấp huyện như bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh đối tượng 4 (cấp huyện) và một số công tác xây dựng Đảng,
Với nhiệm vụ, chức năng của Trung tâm chính trị cấp huyện nêu trên, chúng tôi nhận thấy:
Nội dung cơ bản của đào tạo, bồi dưỡng LLCT ở cơ sở là những vấn đề
cơ bản, thiết thực về nền tảng tư tưởng, cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước theo tài liệu và hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương
Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng LLCT được thực hiện góp phần nâng cao ý thức tự giác tu dưỡng đạo đức cách mạng, khắc phục chủ nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán bộ, đảng viên Đồng thời góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo luôn luôn kiên định lập trường chủ nghĩa xã hội, có năng lực
tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng; có năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn từ đó tạo ra được sự đồng thuận của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
1.3.4 Nội dung quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị ở Trung tâm chính trị cấp huyện
Với nhiệm vụ là một cơ quan làm công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT
Trang 29cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở, Trung tâm chính trị cấp huyện là một tổ chức
mang tính hành chính - sư phạm Quy chế giảng dạy và học tập của Trung
tâm chính trị cấp huyện thực hiện theo Quy định 208, ngày 08 tháng 11 năm
2019 của Ban Tuyên giáo TW
Công tác quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT ở Trung tâm chính trị cấp huyện cũng chính là công tác quản lý hoạt động dạy học, bao gồm các nội dung như sau:
1.3.4.1 Quản lý công tác chiêu sinh, tổ chức lớp học
Để chuẩn bị xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng trong 01 năm, vào tháng 11 hàng năm, Trung tâm phát hành công văn về việc đăng ký nhu cầu
mở lớp trong năm mới gửi đến tất cả các cơ quan, ban, ngành và hội đoàn thể trong huyện Khi các cơ quan, ban, ngành có công văn trả lời, Trung tâm tổ chức một cuộc họp với đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành và hội đoàn thể để thống nhất số lượng lớp, số lượng HV của mỗi lớp, thời gian mở lớp, thời lượng mỗi lớp học, thành phần HV của các lớp cho từng cơ quan, đơn vị
cụ thể Căn cứ vào cuộc họp này, Trung tâm xây dựng kế hoạch, đào tạo, bồi dưỡng của năm và kèm với dự toán kinh phí trình Ban Thường vụ cấp ủy huyện phê duyệt Ngoài ra, khi có yêu cầu của cấp ủy và UBND huyện, Trung tâm sẽ tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng ngoài kế hoạch để đáp ứng yêu cầu của địa phương
Căn cứ vào kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đã phê duyệt, vào thời điểm thích hợp, khi đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cho việc tổ chức lớp, bộ phận giáo vụ của Trung tâm sẽ phát hành thông báo triệu tập đến các địa phương, đơn vị theo số lượng và danh sách của từng đơn vị đến dự học Thông báo triệu tập ghi rõ thời gian khai giảng, thời lượng chương trình, địa điểm học tập Căn cứ vào nội dung và thời lượng chương trình, bộ phận giáo vụ xây dựng lịch học tập chi tiết của từng lớp, niêm yết công khai ở bảng thông báo
và gửi đến đơn vị cử HV tham dự lớp học khi có yêu cầu
Khi tổ chức 01 lớp học cụ thể, Ban Giám đốc chỉ đạo các bộ phận chức năng (giáo vụ, hành chính,…) của Trung tâm tiếp nhận HV, sắp xếp biên chế lớp học, xác định mục đích, yêu cầu, nội dung thời lượng chương trình, phổ biến nội quy của lớp học, quy chế của Trung tâm Ban tổ chức lớp học thường xuyên họp để giải quyết hoặc báo cáo với lãnh đạo những vấn đề nảy sinh trong quá trình tổ chức lớp Giám đốc Trung tâm chính trị cấp huyện là người
Trang 30có quyền ra quyết định cuối cùng giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình dạy và học của các lớp học nằm trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng của Trung tâm
1.3.4.2 Quản lý chương trình, kế hoạch dạy học
Chương trình dạy học có tính pháp lý và bắt buộc Thực hiện đầy đủ và đúng chương trình dạy học về nội dung, phương pháp, hình thức, thời lượng học tập chính là thực hiện yêu cầu, mục tiêu giáo dục Chương trình dạy học
là điều kiện hiện thực hóa mục tiêu dạy học
Quản lý chương trình, kế hoạch dạy học ở Trung tâm chính trị cấp huyện bao gồm những nội dung sau:
- Tổ chức chương trình dạy học một cách nghiêm túc, đúng về nội dung
và thời lượng theo quy định của Ban Tuyên giáo TW Trên cơ sở hướng dẫn của Ban Tuyên giáo TW, căn cứ vào điều kiện thực tế của địa phương, có thể xây dựng, bổ sung một số nội dung để phù hợp với yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng của từng địa phương, đơn vị
- Quản lý việc triển khai nội dung dạy học theo đúng quy định của Ban Tuyên giáo TW và Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đồng thời, liên tục cập nhật nội dung những chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
để đảm bảo nội dung dạy học phù hợp với thực tế kinh tế - xã hội
- Xây dựng kế hoạch dạy học, sắp xếp lịch dạy và học hợp lý, khoa học, như là công cụ theo dõi, điều khiển, điều chỉnh, kiểm soát tiến độ thực hiện chương trình
- Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình, nội dung dạy học nhằm kịp thời có những nhắc nhở, điều chỉnh phù hợp
1.3.4.3 Quản lý hoạt động dạy của giảng viên
Tham gia giảng dạy, báo cáo các chuyên đề tại các lớp đào tạo, bồi dưỡng do Trung tâm tổ chức bao gồm đội ngũ báo cáo viên của huyện, của tỉnh và đội ngũ GV Trong nội dung đề tài luận văn này, chúng tôi chỉ giới
hạn GV của Trung tâm chính trị, bao gồm: GV chuyên trách và GV kiêm
chức Trong đó GV chuyên trách là những người đang công tác tại Trung tâm
chính trị cấp huyện, tham gia giảng dạy theo sự phân công của lãnh đạo Trung tâm; GV kiêm chức là nhũng người đang công tác tại các cơ quan khác
Trang 31nhưng được Trung tâm mời giảng dạy một số chuyên đề trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng Giám đốc Trung tâm trực tiếp tham mưu cho Ban Thường
vụ cấp ủy cấp huyện ra quyết định công nhận GV kiêm chức và GV chuyên trách
Nội dung công tác quản lý hoạt động dạy của GV tại Trung tâm chính trị cấp huyện bao gồm:
- Quản lý việc chuẩn bị giờ lên lớp: Chuẩn bị giờ lên lớp là hoạt động sáng tạo của GV, nghiên cứu, tìm tòi, chọn lọc những nội dung, phương pháp dạy học (PPDH), phương tiện, hình thức lên lớp sao cho phù hợp với từng đối tượng HV nhằm đạt được kết quả dạy học cao nhất Quản lý việc chuẩn bị giờ lên lớp thông qua quản lý, kiểm tra việc xây dựng giáo án, thiết kế bài giảng một cách chặt chẽ, thường xuyên sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học, vì công tác chuẩn
bị giờ lên lớp có vai trò quyết định rất lớn đến chất lượng hoạt động dạy học
- Quản lý giờ lên lớp: Bao gồm quản lý nề nếp, giờ giấc ra vào lớp, đảm bảo GV thực hiện đúng thời lượng giảng dạy theo yêu cầu, thực hiện kế hoạch
dự giờ định kỳ và đột xuất để đánh giá chất lượng giờ dạy của GV Vì vậy, quản lý chặt chẽ giờ lên lớp của GV sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học
- Quản lý việc kiểm tra, đảnh giả kết quả học tập của HV: Kiểm tra, đánh giá là một phần tất yếu trong hoạt động dạy học Bởi vì kết quả học tập phản ánh năng lực, trình độ tiếp nhận tri thức của HV, đồng thời thể hiện năng lực
sư phạm, hiệu quả dạy học của GV Quản lý việc kiểm tra, đánh giá bao gồm việc phân công GV ra đề thi, đề kiểm tra và chấm bài; quản lý, chỉ đạo việc tổ chức thi và kiểm tra nghiêm túc, kết quả kiểm tra, thi tốt nghiệp phản ánh chính xác kết quả học tập của HV
- Quản lý đổi mới PPDH của GV: PPDH là sự phối hợp hoạt động của
GV và HV, trong đó GV đóng vai trò chủ đạo, nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học PPDH thể hiện trình độ nghiệp vụ sư phạm của GV, mang tính khoa học, phản ánh sự vận động hợp quy luật của quá trình nhận thức của bản thân môn học và các khoa học liên quan, tạo nên tính tích cực, sáng tạo của người học
Vấn đề đổi mới PPDH hiện nay được sự quan quan tâm của các nhà QLGD, GV xem đây là biện pháp chính để nâng cao chất lượng dạy học Trong đó, chú trọng đến các PPDH phát huy được tính tích cực, chủ động của
Trang 32người học, phát triển năng lực người học
Quản lý việc đổi mới PPDH của GV là quản lý GV trong việc áp dụng các PPDH vào giảng dạy, nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, nâng cao chất lượng dạy học
1.3.4.4 Quản lý hoạt động học của học viên
Trong quá trình dạy học, người học có vai trò tích cực, chủ động, độc lập sáng tạo trong quá trình tiếp thu, lĩnh hội tri thức Hoạt động học có hai chức năng cơ bản: lĩnh hội và tự điều khiển Trong lý luận dạy học hiện đại, luôn đề cao tính chủ động, sáng tạo của người học trong hoạt động học
Quản lý hoạt động học của HV ở Trung tâm chính trị cấp huyện bao gồm các nội dung sau:
- Xây dựng cho HV động cơ học tập và có nhận thức đúng đắn về vai trò học tập LLCT, có nhu cầu nâng cao kiến thức về chính trị và chuyên môn, nghiệp vụ; nhu cầu về nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề mới đặt ra trong quá trình công tác, lao động, sản xuất ở địa phương, đơn vị
- Xây dựng, quản lý nề nếp, kỷ cương trong hoạt động học tập của HV qua sổ điểm danh, sổ đầu bài, qua bộ phận giáo vụ và ban cán sự lớp
- Quản lý việc thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức học tập của HV
- Tổ chức kiểm tra cuối khóa, thi tốt nghiệp một cách nghiêm túc, đúng quy chế, đảm bảo đánh giá đúng năng lực nhận thức của HV
- Thực hiện việc thông báo tình hình học tập và rèn luyện, kết quả học tập và sự chấp hành nội quy, quy chế của HV, thông qua đó có sự phối hợp với các cơ quan, đơn vị cử HV đi học để quản lý HV toàn diện, hiệu quả
- Thường xuyên thăm dò, nắm bắt tâm tư nguyện vọng, ý kiến đề xuất của HV về chất lượng truyền đạt của GV, về công tác quản lý lớp, về thuận lợi, khó khăn trong học tập để có sự điều chỉnh, giải quyết kịp thời
1.3.4.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị
Các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng LLCT ở Trung tâm chính trị cấp huyện gồm các quy định về chế độ chính sách đối với cán bộ, GV và HV, xây dựng môi trường sư phạm, hệ thống cơ sở vật chất và thiết bị dạy học,
Trang 33phục vụ trực tiếp cho quá trình dạy của GV và hoạt động học của HV bao gồm: hệ thống phòng học, thiết bị âm thanh, ánh sáng, nghe nhìn Nội dung công tác quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng LLCT ở Trung tâm
chính trị cấp huyện, gồm:
- Xây dựng kế hoạch kinh phí hàng năm, đảm bảo được yêu cầu tổ chức hoạt động của Trung tâm; thực hiện đúng và kịp thời những quy định của Đảng và Nhà nước về chế độ đối với cán bộ, GV và HV
- Xây dựng hoàn thiện quy chế thi đua, khen thưởng, tạo điều kiện khuyến khích, động viên được tinh thần lao động, giảng dạy, học tập của đội ngũ cán bộ, GV, HV, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng LLCT của Trung tâm
- Tham mưu để đầu tư, mua sắm các trang thiết bị cần thiết cho hoạt động dạy học
- Phân công cán bộ chịu trách nhiệm quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; xây dựng quy chế, quy định rõ trách nhiệm của cán bộ, GV và HV trong việc sử dụng, bảo quản, định kỳ bảo dưỡng tài sản, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của Trung tâm
- Có kế hoạch bổ sung, nâng cấp các loại thiết bị theo thời gian ngắn hạn và dài hạn
- Định kỳ tổ chức kiểm tra, đánh giá tinh hình sử dụng thiết bị dạy học
và có chế độ báo cáo thường xuyên về tinh hình sử dụng thiết bị dạy học
- Củng cố, hoàn thiện hệ thống nội quy, quy chế học tập, giảng dạy của Trung tâm, nâng cao chất lượng quản lý công tác giảng dạy của GV và hoạt động học tập của HV, tạo lập môi trường sư phạm thân thiện trong giảng dạy
và học tập
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm chính trị cấp huyện
1.4.1 Mục tiêu và nội dung dạy học
Mục tiêu dạy học Trong quản lý hoạt động dạy học, việc đầu tiên là
xác định được mục tiêu và các chuẩn mực cần đạt được Trọng tâm của hoạt động này là tuyên bố về các mục tiêu và chuẩn mực cần đạt tới mà các bên
Trang 34tham gia trong quá trình dạy học cùng cam kết thực hiện
Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT ở Trung tâm chính trị cấp huyện chính là hoạt động dạy học, mục tiêu nhằm tăng cường công tác chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, đảm bảo thực hiện các chương trình giáo dục LLCT, nâng cao trình độ kiến thức nghiệp vụ cho cán
bộ Đảng, chính quyền và đoàn thể của địa phương
Nội dung dạy học Nội dung dạy học ở Trung tâm chính trị cấp huyện
mang tính đặc thù cao, được Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy quy định rõ ràng và chặt chẽ về thời lượng, nội dung, phương pháp; phù hợp với trình độ, năng lực và kinh nghiệm thực tiễn với từng đối tượng học viên cụ thể
Việc tổ chức thực hiện nội dung dạy học phải đảm bảo tính nghiêm túc, đầy
đủ, đảm bảo tính kế thừa, cập nhật được những kiến thức mới, vừa đảm bảo tính vừa, phù hợp để các học viên được bồi dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình
độ về LLCT, chuyên môn nghiệp vụ, phục vụ tốt yêu cầu nhiệm vụ ở cơ sở
1.4.2 Phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng LLCT
1.4.2.1 Phương pháp đào tạo, bồi dưỡng LLCT
Phương pháp đào tạo, bồi dưỡng LLCT là cách thức thực hiện hoạt
động dạy học trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, nó là hệ thống tác động liên tục, có kế hoạch của người dạy nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của người học để họ lĩnh hội một cách vững chắc các yếu tố của nội
dung bồi dưỡng được xác định căn cứ vào mục tiêu bồi dưỡng
Khi xem xét đến phương pháp bồi dưỡng phải chú ý đến hai mặt của quá trình bồi dưỡng (quá trình dạy và quá trình học) Trên thực tế, những phương pháp truyền thống vẫn được áp dụng rộng rãi trong các chương trình bồi dưỡng LLCT Đó là các phương pháp thuyết giảng, độc giảng những phương pháp này làm cho HV tiếp thu bài học một cách thụ động, kém hứng thú, chưa phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo trong học tập, nghiên cứu
và vận dụng các kỹ năng hoạt động của mình vào học tập Các phương pháp truyền thống có nhiều hạn chế, cần điều chỉnh cho phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng LLCT
Trang 35Lựa chọn phương pháp bồi dưỡng có tác dụng quyết định chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng, vì vậy việc lựa chọn phương pháp bồi dưỡng cần:
+ Hướng vào đối tượng (người học) được bồi dưỡng
+ Hướng vào hoạt động của người học
+ Hướng vào mục tiêu bồi dưỡng
+ Chú ý đến một số đặc điểm về việc học tập của người lớn
1.4.2.2 Hình thức đào tạo, bồi dưỡng LLCT
Hình thức đào tạo, bồi dưỡng LLCT có 2 loại: tập trung và bán tập
trung Trung tâm chính trị cấp huyện vẫn áp dụng phổ biến loại hình bồi dưỡng tập trung Hình thức bồi dưỡng này cũng có những thuận lợi và khó khăn riêng Hình thức bồi dưỡng tập trung thuận lợi là người học có thể tập trung cho việc học tập, tiếp thu kiến thức mới, có thể được đi tham quan, trao đổi học hỏi các kinh nghiệm khi áp dụng lý luận vào thực tiễn hoạt động Song hình thức này cũng có những khó khăn như người học phải tạm gác
công việc để đi học, khó khăn về điều kiện sinh hoạt…
Hình thức bồi dưỡng bán tập trung là hình thức bồi dưỡng có thể tập trung thành nhiều đợt đó là các lớp đào tạo sơ cấp LLCT
Do điều kiện hiện nay, có thể chia chương trình bồi dưỡng thành nhiều đợt để người học có thể vừa công tác, sản xuất vừa tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng
1.4.3 Đội ngũ cán bộ quản lý và giảng viên
Đội ngũ cản bộ quản lý Quản lý và điều hành được coi là yếu tố tác
động đến chất lượng, bởi nó liên quan đến quá trình ban hành chính sách, tạo lập bộ máy và quy trình quản lý để thực hiện các chính sách này Khi xem xét, quản lý, điều hành như một yếu tố chất lượng thì cấu trúc, quá trình ban hành chính sách, quy trình thực thi công tác quản lý là rất quan trọng
Người CBQL là những người trực tiếp điều hành mọi hoạt động của Trung tâm BDCT huyện Năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức của người CBQL có vai trò quyết định đối với chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trung tâm
Đội ngũ GV Để thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học, đào tạo bồi dưỡng
nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
Trang 36đại hóa đất nước, đòi hỏi đội ngũ GV có phẩm chất đạo đức, vững chuyên môn và giỏi về nghiệp vụ sư phạm.
Trong đào tạo, bồi dưỡng LLCT, đội ngũ GV giữ vai trò quyết định đối với chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng bởi lẽ: trước hết họ là người thầy, mặc dù không phải là nguồn kiến thức chủ yếu, độc tôn đối với HV, song nhiệm vụ của họ vẫn là cung cấp cho HV những kiến thức có hệ thống Về phía HV họ phải tự nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm để hoàn thành nhiệm vụ của mình, họ là tấm gương sáng về nhân cách người đảng viên
Các GV là những người được đào tạo cơ bản những kiến thức về LLCT và có kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực hoạt động của mình Nhưng hơn cả họ là những người có tâm huyết, gắn bó với sự nghiệp giáo dục, bồi dưỡng LLCT của mình Chính sự tâm huyết của người GV sẽ truyền vào HV ý thức tiếp thu kiến thức được bồi dưỡng để áp dụng vào thực tiễn
công tác đạt hiệu quả cao hơn
1.4.4 Đội ngũ học viên
Việc xác định đối tượng đào tạo, bồi dưỡng là rất quan trọng, nó ảnh hưởng đến chất lượng đầu ra của quá trình đào tạo, bồi dưỡng và ta có thể coi đây là yếu tố đầu vào của quá trình đào tạo, bồi dưỡng
Đối tượng của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị huyện bao gồm: Quần chúng ưu tú tạo nguồn phát triển đảng; đảng viên mới; bí thư chi bộ và cấp ủy viên cơ sở; cán bộ, đảng viên làm công tác đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội ở xã, phường, thôn, bản và ở các cơ quan, đơn vị có tổ chức đảng trực thuộc cấp ủy cấp huyện
Đối tượng đào tạo, bồi dưỡng LLCT tại Trung tâm chính trị cấp huyện rất đa dạng Vì vậy, trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, GV phải biết HV cần học những gì mà họ cho là cần thiết với thực tiễn công việc của họ để từ đó có hướng đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, thiết thực, đem lại hiệu quả thực sự sau mỗi khóa bồi dưỡng
HV cũng như GV đều là những nhân tố quan trọng quyết định đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng Trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng HV dưới sự hướng dẫn của GV và dựa vào vốn kinh nghiệm thực tế phong phú của mình (đây cũng là yếu tố quan trọng trong học tập của HV) họ tự tổ chức các hoạt động học tập của mình một cách hệ thống và tự giác, để tự mình khám phá ra
Trang 37“cái chưa biết”, tự mình tìm ra kiến thức, chân lý Vấn đề ở đây là quá trình đào tạo, bồi dưỡng cần tạo được cho họ động lực để tiếp nhận các tri thức LLCT một cách tự giác
1.4.5 Cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học của trung tâm
Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học của Trung tâm chính trị được xem như
là phương tiện lao động sư phạm trong một nhà trường Nó bao gồm: lớp học, các thiết bị dạy học và các thiết bị phục vụ cho các hoạt động sư phạm khác của Trung tâm Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học của Trung tâm là một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình tổ chức hoạt động bồi dưỡng LLCT Nếu thiếu điều kiện này thì quá trình dạy học không thể diễn ra và càng không thể nói tới nâng cao chất lượng
Cơ sở vật chất kỹ thuật phải phù hợp với mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng, phù hợp với nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng Do vậy, cùng với việc đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng thì cũng cần bố trí tổ chức cho phù hợp cơ sở vật chất kỹ thuật tại trung tâm
Chất lượng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phụ thuộc rất lớn vào các điều kiện cụ thể như: điều kiện ăn ở, sinh hoạt, các phòng học đạt tiêu chuẩn, đội ngũ cán bộ GV có trình độ Ngoài ra phải có môi trường sư phạm thuận lợi, có hệ thống phương tiện cung cấp thông tin như ti vi, radio, máy tính, thư viện để có thể cập nhật tình hình kinh tế - xã hội, thời sự của địa phương và các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước
Để đảm bảo tốt các điều kiện này, yêu cầu phải tổ chức tốt các quá trình quản lý bộ phận như sau:
- Quản lý quá trình dạy học;
- Quản lý quá trình tổ chức - nhân sự;
- Quản lý quá trình tổ chức tài lực, vật lực;
- Quản lý môi trường dạy học
1.4.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả của học viên
Đây là quá trình thu thập chứng cứ và đưa ra những đánh giá về sự tiến
bộ nhằm thỏa mãn các tiêu chí về sự thể hiện đã được đưa ra trong tiêu chuẩn hay kết quả học tập của HV
Trang 38- Kiểm tra, đánh giá là một bộ phận thiết yếu của quá trình dạy học, nó
có thể cung cấp cho:
+ Người học những dấu hiệu của sự tiến bộ;
+ Người dạy những dấu hiệu về điểm mạnh, điểm yếu của người học, phản hồi về tính hiệu quả của giảng dạy, bằng chứng về năng lực của người học đạt được kết quả học tập;
+ Những điều quan tâm: Sự thành công của người học trong học tập; sự đảm bảo về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng
Bởi vậy, đánh giá là một trong những nhân tố cơ bản của việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng Đánh giá trong đào tạo, bồi dưỡng bao gồm:
- Đánh giá kết quả học tập của HV, bao gồm:
+ Đánh giá dự báo (chẩn đoán) được sử dụng trước một khóa học/tiết học nhằm khảo sát xem HV đã biết và chưa biết những nội dung chủ yếu của khóa học/tiết học, từ đó thiết kế và tổ chức khóa học/tiết học cho hiệu quả
+ Đánh giá thường xuyên diễn ra xuyên suốt quá trình học tập, cung cấp những phản hồi có liên quan đến trình độ hiện tại của người học, xếp hạng sự tiến bộ đối với việc đạt được các tiêu chuẩn đã cụ thể hóa trong kết quả học tập Từ đó, HV có những phấn đấu đạt các kết quả sau cao hơn Trong các chương trình hiện tại, chúng ta thường đánh giá sau các học phần
+ Đánh giá tổng kết được thực hiện vào cuối đợt học, cuối khóa học, tập trung vào sản phẩm cuối cùng Đánh giá tổng kết được sử dụng khi kết thúc khóa học để đưa ra quyết định cuối cùng về sự thành công của người học trong việc đạt được kết quả học tập
+ HV tự đánh giá: Nên khuyến khích HV tự đánh giá Tự đánh giá giúp
HV đánh giá được mặt mạnh và mặt yếu, làm cho họ có ý thức hơn trong việc học tập tốt, thúc đẩy động cơ học tập
- Đánh giá khóa học Sau khi kết thúc khóa học, cần kiểm tra lại những mục tiêu của khóa học so với thực tế để rút ra những nhận xét đánh giá
Đánh giá khóa học là đánh giá tất cả các khâu: tổ chức dạy học và các hoạt động phục vụ dạy học; các mục tiêu đạt được so với mục tiêu đề ra đối với người học (cái phải biết, cái nên biết, cái có thể biết); mối quan hệ giữa người học với đơn vị tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, giữa người học với nhau
Trang 39- Đánh giá chương trình đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện qua 2 giai đoạn: + Đánh giá chương trình ngay khi kết thúc khóa học, bao gồm đánh giá các kết quả cần đạt của HV, các mục tiêu của chương trình khi kết thúc khóa học - đánh giá hiệu quả trong
+ Đánh giá tác dụng của chương trình, bao gồm đánh giá những người tham gia đào tạo, bồi dưỡng có phát huy tác dụng, có vận dụng được các kỹ năng vào công việc của họ không? Chương trình đào tạo, bồi dưỡng có giúp cho các tổ chức đạt được mục tiêu chung không? - đánh giá hiệu quả ngoài
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Giao dục lý luận chính trị mà cốt lõi là giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin,
Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của đảng, pháp luật của Nhà nước một nội dung quan trọng trong công tác tư tưởng của đảng nhằm nâng cao giác ngộ chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn, phẩm chất đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung Trên cơ sở trình bày tổng quan các công trình nghiên cứu mà chúng tôi tiếp cận được liên quan đến đề tài, nội dung cơ bản của Chương 1 là lần lượt làm rõ những cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng giáo dục LLCT cho HV tại Trung tâm chính trị cấp huyện, bao gồm: khái niệm, nội dung và các văn bản của Đảng, Nhà nước về công tác nâng cao chất lượng giáo dục LLCT ở Trung tâm chính trị cấp huyện
Trong Chương 1, Luận văn cũng đã trình bày sự cần thiết của công tác
giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới
Thông qua công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng góp phần làm cho toàn Đảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, Cương lĩnh, đường lối, khắc phục mọi biểu hiện suy thoái chính trị, tư tưởng trong Đảng và trong xã hội Đồng thời, góp phần nâng cao ý thức tự giác tu dưỡng rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, khắc phục chủ nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán bộ, đảng viên Đồng thời, giáo dục lý luận chính trị góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn kiên định lập trường của Đảng, có năng lực tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng; có năng lực tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, nghị quyết của Đảng Trên cơ sở lý luận mang tính định hướng
để chúng tôi tiến hành nghiên cứu thực trạng giáo dục LLCT cho HV ở Chương 2 và xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục LLCT ở
Trung tâm chính trị huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định trong thời gian tới
Trang 40Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ HUYỆN VÂN CANH,
TỈNH BÌNH ĐỊNH
2.1 Khái quát về huyện Vân Canh và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng LLCT
ở huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định
2.1.1 Khái quát về huyện Vân Canh tỉnh Bình Định
Vị trí địa lý, cư dân và tình hình kinh tế - xã hội huyện Vân Canh
Vân Canh là một huyện miền núi nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Bình Định, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 40 km Tổng diện tích đất
tự nhiên trên toàn huyện là 800km
Huyện Vânn Canh có địa hình tương đối phức tạp, chia cắt mạnh, độ chênh lệch cao lớn, thấp dần từ Đông sang Tây và từ Bắc vào Nam Đông giáp huyện Tuy Phước và thành phố Quy Nhơn, Tây giáp huyện Kông Chơro (tỉnh Gia Lai), phía Nam giáp huyện Đồng Xuân (Phú Yên), phía Bắc giáp huyện Tây Sơn và An Nhơn Toàn huyện được chia thành 07 đơn vị hành chính 01 thị trấn và 06 xã, với 48 thôn/ làng, trong đó có 04 xã đặc biệt khó khăn thuộc diện 135 của Chính phủ Cộng đồng dân cư ở Vân Canh chủ yếu gồm 3 dân tộc: Chăm, Bana và Kinh, tổng dân số hiện nay là 27.400 người
Với vị trí địa lý thuận lợi nằm ở gần trung tâm thành phố và các trung tâm kinh tế lớn của tỉnh bên cạnh đó về điều kiện giao thông hiện tại cơ bản
đã kết nối với các địa phương lân cận nên huyện Vân Canh khá thuận lợi trong việc giao lưu, phát triển kinh tế - xã hội
Về kinh tế, Vân Canh là huyện miền núi nghèo theo Quyết định 135 của
Chính phủ, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được nhu cầu của đời sống nhân dân, nhất là đường giao thông, điện, thủy lợi Nông nghiệp là ngành kinh tế chính của huyện với trên 85% dân số sống bằng nghề nông nhưng là ngành tiểu nông manh mún, sản xuất mang nặng tính chất tự túc tự cấp, kinh tế hàng hóa tuy có chuyển biến nhưng chưa phát triển nhất là ở các xã vùng xa Toàn huyện chưa có hai cụm công nghiệp và một vài công ty sản xuất, chế biến