Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh kiên giang hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục lý luận chính trị, trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta luôn quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo, xác định công tác giáo dục LLCT là một bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng, góp phần xây dựng bồi đắp nền tảng tinh thần xã hội. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng rất coi trọng giáo dục LLCT, theo Người, giáo dục lý luận là nền tảng trên cơ sở đó nâng cao trình độ văn hóa và chuyên môn. Người luôn nhấn mạnh công tác giáo dục LLCT cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, coi đây là yếu tố tiên quyết cho sự thành công của cách mạng. Đảng ta đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết về công tác giáo dục LLCT. Tại Đại hội Đảng lần thứ IX, Đảng ta chỉ rõ: “Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống cho học sinh, sinh viên. Cải tiến việc giảng dạy và học tập các bộ môn khoa học Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề” 13,tr 110,111. Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X tiếp tục khẳng định: “Đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy và học tập lý luận”, “Coi trọng bồi dưỡng cho học sinh, sinh viên khát vọng mãnh liệt xây dựng đất nước giàu mạnh, gắn liền lập nghiệp bản thân với tương lai của cộng đồng, của dân tộc, trau dồi cho học sinh, sinh viên bản lĩnh, phẩm chất và lối sống của thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại 13,tr207. Đến Đại hội lần thứ XI Đảng ta xác định nhiệm vụ: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng, tuyên truyền học tập chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.... Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị, giáo dục công dân trong hệ thống các trường chính trị, các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. 18, tr256, 257. Như vậy, công tác giáo dục LLCT được Đảng ta đặc biệt quan tâm, nhất là công tác giáo dục LLCT đối với thanh niên, sinh viên. Do đó, chúng ta phải tiếp tục nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cụ thể hóa, phát triển và khẳng định tính đúng đắn của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời kỳ mới. Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ cách mạng khoa học công nghệ, đẩy mạnh CNH, HĐH và tăng cường hội nhập quốc tế hiện nay thì chất lượng giáo dục LLCT cho sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng còn chưa ngang tầm. Hội nghị lần thứ V Ban Chấp hành Trung ương khóa X đánh giá: “Chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục LLCT trong nhà trường chậm đổi mới, chưa theo kịp trình độ phát triển và yêu cầu xã hội” 15, tr40. Nội dung, chương trình chưa chú ý đúng mức đến chức năng phương pháp luận, chưa cập nhật kịp thời những thành tựu mới nhất của khoa học hiện đại và chưa đảm bảo tính lôgic. Phương pháp giảng dạy thiếu hấp dẫn, việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực chưa được nhiều giảng viên vận dụng có hiệu quả. Trong giờ thảo luận, thường rất tẻ nhạt, hời hợt, mang tính hình thức, đối phó. Trong khâu đánh giá kết quả học tập chưa thực sự khoa học, thiếu công bằng... Những hạn chế nêu trên, đã làm giảm tính hứng thú của sinh viên khi học các môn LLCT. Từ đó, không thấy rõ tính hữu ích của việc học lý luận, xem nhẹ giáo dục LLCT cho sinh viên. Đáng lo ngại là một bộ phận sinh viên có biểu hiện thụ động và thờ ơ chính trị. Một số sinh viên do thiếu bản lĩnh, kinh nghiệm trong cuộc sống lại gặp phải tác động từ những thông tin xấu, độc hại lan truyền trên internet, những âm mưu và hành động chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch đã mất phương hướng chính trị, mờ nhạt về lý tưởng cách mạng. Nguy hiểm hơn, do sự tiếp xúc với một số quan điểm, tư tưởng, văn hoá, nghệ thuật, lối sống không phù hợp từ bên ngoài, một số sinh viên đã dao động về lập trường, ảo tưởng về nền dân chủ phương Tây với chủ trương đa nguyên, đa đảng. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp giáo dục LLCT ở các trường đại học, cao đẳng ở nước ta hiện nay. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tìm ra những giải pháp khả thi để góp phần hữu hiệu vào việc nâng cao chất lượng giáo dục LLCT cho sinh viên, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong sự nghiệp CNH, HĐH hướng tới mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, thực hiện lý tưởng của Đảng “độc lập dân tộc gắn liền với CNXH”. Với những lý do nêu trên tác giả lựa chọn vấn đề “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Kiên Giang hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ ngành Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục lýluận chính trị, trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta luôn quan tâm chỉđạo, lãnh đạo, xác định công tác giáo dục LLCT là một bộ phận quan trọngcủa công tác tư tưởng, góp phần xây dựng bồi đắp nền tảng tinh thần xã hội.Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng rất coi trọng giáo dục LLCT, theoNgười, giáo dục lý luận là nền tảng trên cơ sở đó nâng cao trình độ văn hóa vàchuyên môn Người luôn nhấn mạnh công tác giáo dục LLCT cho cán bộ,đảng viên và nhân dân, coi đây là yếu tố tiên quyết cho sự thành công củacách mạng

Đảng ta đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết về công tác giáo dục LLCT Tại

Đại hội Đảng lần thứ IX, Đảng ta chỉ rõ: “Tăng cường giáo dục chính trị, tư

tưởng, đạo đức lối sống cho học sinh, sinh viên Cải tiến việc giảng dạy và học tập các bộ môn khoa học Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề” [13,tr

110,111] Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X tiếp tục khẳng định: “Đổi mới

nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy và học tập lý luận”, “Coi trọng bồi dưỡng cho học sinh, sinh viên khát vọng mãnh liệt xây dựng đất nước giàu mạnh, gắn liền lập nghiệp bản thân với tương lai của cộng đồng, của dân tộc, trau dồi cho học sinh, sinh viên bản lĩnh, phẩm chất và lối sống của thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại [13,tr207] Đến Đại hội lần thứ XI Đảng ta

xác định nhiệm vụ:

Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hơn nữatính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng,tuyên truyền học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của

Nhà nước Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục lýluận chính trị, giáo dục công dân trong hệ thống các trường chínhtrị, các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân [18, tr256, 257].Như vậy, công tác giáo dục LLCT được Đảng ta đặc biệt quan tâm, nhất

là công tác giáo dục LLCT đối với thanh niên, sinh viên Do đó, chúng ta phảitiếp tục nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cụ thể hóa, phát triển và khẳngđịnh tính đúng đắn của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trongthời kỳ mới

Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ cách mạngkhoa học - công nghệ, đẩy mạnh CNH, HĐH và tăng cường hội nhập quốc tếhiện nay thì chất lượng giáo dục LLCT cho sinh viên ở các trường đại học,cao đẳng còn chưa ngang tầm Hội nghị lần thứ V Ban Chấp hành Trung ương

khóa X đánh giá: “Chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục LLCT

trong nhà trường chậm đổi mới, chưa theo kịp trình độ phát triển và yêu cầu

xã hội” [15, tr40] Nội dung, chương trình chưa chú ý đúng mức đến chức

năng phương pháp luận, chưa cập nhật kịp thời những thành tựu mới nhất củakhoa học hiện đại và chưa đảm bảo tính lôgic Phương pháp giảng dạy thiếuhấp dẫn, việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực chưa được nhiều giảngviên vận dụng có hiệu quả Trong giờ thảo luận, thường rất tẻ nhạt, hời hợt,mang tính hình thức, đối phó Trong khâu đánh giá kết quả học tập chưa thực

sự khoa học, thiếu công bằng Những hạn chế nêu trên, đã làm giảm tínhhứng thú của sinh viên khi học các môn LLCT Từ đó, không thấy rõ tính hữuích của việc học lý luận, xem nhẹ giáo dục LLCT cho sinh viên Đáng lo ngại

là một bộ phận sinh viên có biểu hiện thụ động và thờ ơ chính trị Một số sinhviên do thiếu bản lĩnh, kinh nghiệm trong cuộc sống lại gặp phải tác động từnhững thông tin xấu, độc hại lan truyền trên internet, những âm mưu và hànhđộng chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch đã mất phương hướng

chính trị, mờ nhạt về lý tưởng cách mạng Nguy hiểm hơn, do sự tiếp xúc vớimột số quan điểm, tư tưởng, văn hoá, nghệ thuật, lối sống không phù hợp từbên ngoài, một số sinh viên đã dao động về lập trường, ảo tưởng về nền dânchủ phương Tây với chủ trương đa nguyên, đa đảng Thực tế này đặt ra yêucầu phải đổi mới phương pháp giáo dục LLCT ở các trường đại học, cao đẳng

ở nước ta hiện nay

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tìm ra những giải pháp khảthi để góp phần hữu hiệu vào việc nâng cao chất lượng giáo dục LLCT chosinh viên, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng

nguồn nhân lực trong sự nghiệp CNH, HĐH hướng tới mục tiêu “Dân giàu,

nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, thực hiện lý tưởng của

Đảng “độc lập dân tộc gắn liền với CNXH” Với những lý do nêu trên tác giả

lựa chọn vấn đề “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Kiên Giang hiện nay” làm đề tài luận văn

thạc sĩ ngành Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Những năm qua vấn đề chỉ đạo giáo dục LLCT cho sinh viên đã được đềcập trong nhiều nghị quyết của Đảng; văn bản, quyết định của Chính phủ, của

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục LLCTtrong hệ thống các trường đại học, cao đẳng Đã có rất nhiều hội thảo, bài viếttrên các tạp chí, luận văn, luận án nghiên cứu đến vấn đề này ở những khíacạnh khác nhau các công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

- Vũ Ngọc Am (2009), Một số vấn đề về phương pháp giảng dạy lý luận

chính trị, Nxb Thông tấn, HN Cuốn sách được coi như cẩm nang nghiệp vụ

của những người làm công tác giảng dạy LLCT, cuốn sách cũng đã đưa ra nộidung đề cương bài giảng dành cho giảng viên tham khảo - đây là một nộidung mới mà các nghiên cứu trước đây chưa có

- Nguyễn Duy Bắc (chủ biên) (2004), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn

về dạy và học môn Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường đại học, Nxb CTQG, HN Cuốn sách đã tập hợp những bài viết của các nhà

nghiên cứu lý luận chuyên sâu, tập trung phân tích chất lượng dạy và học cácmôn LLCT Các nhà khoa học đã thống nhất cho rằng nội dung, chương trình,phương pháp giảng dạy các môn Mác - Lênin và chất lượng giảng dạy và họctập các môn LLCT cho sinh viên nước ta hiện nay

- Hoàng Quốc Bảo (2006), Học tập phương pháp tuyên truyền cách

mạng Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, HN Cuốn sách trình bày phương pháp và

nguồn gốc, phương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí Minh Đặc trưngphương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí Minh, vận dụng phương pháptuyên truyền Hồ Chí Minh để đổi mới phương pháp tuyên truyền của cán bộ

tư tưởng trong thời kỳ mới

- Trần Thị Anh Đào (chủ biên) (2010), Công tác giáo dục lý luận chính

trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay, Nxb CTQG, HN Cuốn sách trình bày

một số vấn đề chung về công tác giáo dục LLCT cho sinh viên Việt Nam.Phân tích thực trạng công tác giáo dục LLCT cho sinh viên Việt Nam hiệnnay và vạch ra phương hướng, đề ra những giải pháp chủ yếu nâng cao chấtlượng công tác giáo dục LLCT cho sinh viên Việt Nam hiện nay

- Phạm Huy Kỳ (2010), Lý luận và phương pháp nghiên cứu, giáo dục lý

luận chính trị, Nxb CTHC, HN Cuốn sách trình bày một số vấn đề lý luận và

phương pháp công tác nghiên cứu, giáo dục LLCT, công tác nghiên cứu, biênsoạn, giáo trình lịch sử đảng bộ địa phương Phần lý luận và phương phápgiáo dục LLCT cuốn sách tập trung trình bày lý luận và phương pháp dạy họcLLCT của Đảng ta hiện nay

- Hồ Chí Minh với công tác giáo dục lý luận chính trị (2007), Nxb

CTQG, HN Cuốn sách giới thiệu các tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về

chủ nghĩa Mác - Lênin soi sáng con đường cách mạng Việt Nam Chủ tịch HồChí Minh xác định rõ về mặt nội dung và nhiệm vụ học tập LLCT, vấn đề đểnâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục LLCT.

- Lâm Quang Thiệp (2012), Đo lường và đánh giá hoạt động học tập

trong nhà trường, Nxb ĐHSP, HN Cuốn sách đã đưa ra các nội dung cơ bản

về đo lường và đánh giá trong giáo dục ở các bậc học Nêu ra phương phápđánh giá kết quả học tập, điều kiện, nội dung, xây dựng, thiết kế, tiêu chí đánhgiá kết quả các phương pháp

Ngoài ra còn một số cuốn sách cũng đề cập đến một số nội dung của đề

tài như: Lương Gia Ban (2002), Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và

đổi mới nội dung, chương trình các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, HN; Lê Xuân Nam, Lê Thanh Sinh, Nguyễn Thanh,

Lương Minh Cừ, Hoàng Trung (2002) (đồng chủ biên), Một số ý kiến trao đổi

về phương pháp giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin ở đại học và cao đẳng, Nxb Tp.HCM; Vũ Hiền và Đinh Xuân Lý (2002), Quán triệt vận dụng nghị quyết Đại hội IX, nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, HN; Phạm Tất Thắng (2010) Một số vấn đề

lý luận và thực tiễn của công tác tư tưởng, lý luận, Nxb CTQG, HN.

Ngoài ra, còn có môt số đề tài nghiên cứu về giảng dạy LLCT, tiêu biểulà:

- Nguyễn Hữu Vui (chủ nhiệm) (2002), Đổi mới phương pháp giảng dạy

các môn khoa học Mác - Lênin ở Việt Nam - Những vấn đề chung, Đề tài KX

10-08, HN Đề tài đã đánh giá thực trạng sử dụng phương pháp trong giảngdạy các môn khoa học Mác - Lênin hiện nay và đề ra những giải pháp cơ bản

để đổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoa học này

- Ban Tuyên giáo Trung ương (2007), Tình hình giảng dạy, học tập các

môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học,

cao đẳng và chỉ trương, giải pháp cho thời gian tới, Đề tài nghiên cứu khoa

học Các tác giả nghiên cứu một cách tổng quát đội ngũ giảng dạy môn khoahọc này với tư cách là một trong những yếu tố quan trọng, trực tiếp tác độngđến chất lượng quá trình dạy và học

- Hoàng Đình Cúc (chủ nhiệm) (2008), Đào tạo giảng viên các môn

khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay, Học viện Chính trị - Hành chính

quốc gia Hồ Chí Minh Tập thể tác giả đã minh chứng luận điểm chất lượngđào tạo giảng viên các môn LLCT quyết định chất lượng đội ngũ cán bộ giảngdạy LLCT

- Trần Thị Anh Đào (Chủ nhiệm) (2009), Giáo dục lý luận chính trị cho

sinh viên Việt Nam hiện nay, Đề tài cấp bộ mã B.09-27 Đề tài đã làm rõ

những khái niệm LLCT, phân tích được vai trò của giáo dục LLCT đối vớisinh viên, đưa ra được những định hướng, giải pháp cần giáo dục LLCT chosinh viên

Các kỷ yếu hội thảo khoa học: Đổi mới giảng dạy, học tập môn Triết học

Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học toàn quốc

(2002 Bộ Giáo dục và Đào tạo); Vấn đề dạy và học các môn khoa học Mác

-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học ở Hà Nội, Thực trạng

và giải pháp (2003- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh); Nâng cao chất lượng dạy và học các môn LLCT (2013), Đại học KT &QTKD,TN

Nhìn chung, các công trình nói trên cho thấy Đảng, Nhà nước, ngànhgiáo dục - đào tạo và các trường đại học, cao đẳng luôn quan tâm đến việcnâng cao chất lượng công tác giáo dục LLCT trên cả nước nói chung, ở cácđịa phương nói riêng Đến nay chưa có một công trình nghiên cứu cụ thể nàonghiên cứu về tình hình giảng dạy, học tập LLCT các trường cao đẳng ở tỉnh

Kiên Giang Vì thế, việc thực hiện đề tài Nâng cao chất lượng công tác giáo

dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Kiên Giang hiện nay là một cố gắng bước đầu nhằm góp phần cho việc xem xét đánh giá

khách quan trong vấn đề nâng cao chất lượng công tác giáo dục LLCT chosinh viên các trường cao đẳng ở Kiên Giang, là vấn đề vẫn còn chưa dành sựquan tâm thích đáng và chưa có công trình nghiên cứu chuyên biệt nào

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác giáo dục LLCT trong các trường cao đẳng ở Kiên Giang

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Công tác giáo dục LLCT ở các trường cao đẳng

- Về không gian: Các trường cao đẳng ở tỉnh Kiên Giang

- Về thời gian: Từ năm 2008 đến 2014.

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và khảo sát thực trạng nâng caochất lượng công tác giáo dục LLCT trong các trường cao đẳng trên địa bàntỉnh Kiên Giang, tác giả luận văn đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục nângcao công tác giáo dục LLCT trong các trường cao đẳng ở địa phương, đápứng yêu cầu thời kỳ mới

Để đạt mục đích trên, luận văn tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Làm rõ những vấn đề lý luận về công tác g iáo dục LLCT trong các

trường cao đẳng

- Khảo sát, đánh giá thực trạng nâng cao công tác giáo dục LLCT các

trường cao đẳng ở Kiên Giang hiện nay

- Đề xuất giải pháp tiếp tục nâng cao chất lượng công tác giáo dục LLCTcác trường cao đẳng ở Kiên Giang trong thời gian tới

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của đề tài là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh, quan điểm của Đảng ta về chính trị, LLCT, giáo dục LLCT.

Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả sử dụng phương pháp luậnduy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các phương pháp: logic - lịch sử, phântích - tổng hợp, so sánh, nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực tiễn…

6 Đóng góp khoa học của đề tài

Những đóng góp mới của luận văn:

- Làm rõ những căn cứ và chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tácgiáo dục LLCT các trường cao đẳng

- Trình bày quá trình tiến hành, kết quả tiến hành giáo dục LLCT cáctrường cao đẳng ở Kiên Giang trong thời gian qua

- Chỉ ra một số giải pháp tiếp tục nâng cao chất lượng công tác g iáo dụcLLCT các trường cao đẳng ở Kiên Giang trong thời gian tới

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụlục, luận văn gồm có 3 chương,7 tiết

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN

CHÍNH TRỊ Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG HIỆN NAY

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm lý luận chính trị

Lịch sử xã hội loài người trước hết là lịch sử của thực tiễn cải tạo tựnhiên và xã hội Thực tiễn đã chứng minh rằng, khi xã hội phân chia thànhgiai cấp thì bất kỳ một giai cấp một chính đảng nào muốn giữ vị trí thống trị

xã hội thì trước hết phải nâng cao trình độ LLCT cho giai cấp mình

Lý luận là một phạm trù rộng lớn tồn tại và phát triển cùng với sự phát

triển của tri thức nhân loại, theo sự phát triển của lịch sử có rất nhiều địnhnghĩa, khái niệm lý luận khác nhau và những khái niệm định nghĩa đó ngàycàng được bổ sung, phát triển một cách đầy đủ và phong phú hơn

Theo Từ điển tiếng Việt: “Lý luận là hệ thống những tư tưởng được khái

quát từ kinh nghiệm thực tiễn, có tác dụng chỉ đạo thực tiễn Lý luận là những kiến thức được khái quát và hệ thống hóa trong lĩnh vực nào đó” [74,

tr 544, 545]

Từ điển triết học định nghĩa: “Lý luận là sự tổng hợp các tri thức về tự

nhiên và xã hội tích lũy được trong quá trình” là “hệ thống tư tưởng chủ đạo trong một lĩnh vực tri thức” [76, tr 526]

V.I.Lênin chỉ rõ: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào

cách mạng, chỉ có đảng nào có được lý luận tiên phong dẫn đường thì đảng

đó mới hoàn thành vai trò cách mạng tiền phong” [23, tr 30, 32]

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã định nghĩa rất đơn giản và dễ hiểu là: “Đem

thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc tranh đấu, xem xét,

so sánh thật kỹ lưỡng rõ ràng, làm thành kết luận Rồi lại đem nó chứng minh với thực tế Đó là lý luận chân chính” [38, tr 233].

Như vậy, về thực chất lý luận chính là “hệ thống những tri thức đã được

khái quát tạo ra một quan niệm hoàn chỉnh về các quy luật và mối liên hệ cơ bản của hiện thực” [54, tr 341] Hay nói một cách khái quát: “lý luận là kinh nghiệm đã được khái quát trong ý thức của con người; là toàn bộ những tri thức

về thế giới khách quan, là hệ thống tương đối độc lập của các tri thức có tác dụng tái hiện trong lôgíc của các khái niệm cái lôgíc khách quan của các sự vật”

[54, tr 342] Vì vậy, lý luận không thể chỉ là sự mô tả hiện thực khách quan, là sựsao chép giản đơn các kinh nghiệm trong thực tiễn, mà trên cơ sở phản ánh hiệnthực của thực tiễn, nó phát hiện ra những quy luật vận động và dự báo những xuhướng, những vấn đề được đặt ra cần giải quyết trong thực tiễn

Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về lý luận, nhưng đều thống nhất

ở chỗ, lý luận là sản phẩm của quá trình tư duy của con người, được hìnhthành trên cơ sở khái quát kinh nghiệm hoạt động thực tiễn phong phú, đadạng của con người, là sự tổng hợp các tri thức về tự nhiên và xã hội đượctích lũy trong quá trình lịch sử con người

Xét về bản chất, lý luận là một hệ thống tri thức được khái quát từ thựctiễn, phản ánh những mối liên hệ bản chất, những tính quy luật của các sự vậthiện tượng trong một lĩnh vực nào đó của hiện thực khách quan

Chính trị, theo tiếng Hy Lạp là “politics” có nghĩa là những công việc

liên quan đến thành bang, những công việc nhà nước Trong đó việc cốt lõinhất, quan trọng nhất, thực chất nhất là tổ chức ra cơ quan cai trị (chính phủ)

và sau này từ thế kỷ XVI trở đi gọi là nhà nước Theo quan niệm chủ nghĩaMác - Lênin, chính trị là một hiện tượng lịch sử xuất hiện và tồn tại khi xã hộiphân chia giai cấp và hình thành nhà nước Chính trị giữ vai trò đặc biệt quantrọng trong đời sống xã hội, là lĩnh vực hoạt động phức tạp nó luôn thu hútcác nhà tư tưởng đi sâu nghiên cứu, khám phá làm sáng tỏ bản chất của nó.Chính trị là phạm vi hoạt động gắn với những quan hệ giai cấp, dân tộc và các

nhóm xã hội khác nhau mà hạt nhân của nó là vấn đề giành, giữ và sử dụngquyền lực nhà nước Chính trị có vai trò to lớn, không có lập trường chính trịđúng thì một giai cấp nhất định nào đó không thể giữ được sự thống trị, không

thể thực hiện được mục tiêu của mình “Chính trị là biểu hiện tập trung của

kinh tế Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế” [tr

168] “Chính trị có tính lôgíc khách quan của nó, không phụ thuộc vào những

dự tính cá nhân này hay các nhân khác, của đảng này hay đảng khác” [24, tr

246] Như vậy, tùy theo những cách tiếp cận khác nhau có những quan niệmkhác nhau về chính trị song hiểu theo nghĩa chung nhất Chính trị là nhữngvấn đề về điều hành bộ máy nhà nước hoặc những hoạt động của giai cấp,chính đảng nhằm duy trì quyền điều hành nhà nước

LLCT là bộ phận quan trọng trong kho tàng lý luận của nhân loại giớihạn trong lĩnh vực chính trị, phản ánh mối quan hệ của các giai cấp trong việcgiành và giữ chính quyền Từ góc độ tiếp cận khái niệm lý luận, chính trị như

đã trình bày ở trên có thể hiểu: LLCT là hệ thống các quan điểm, chủ trương,

đường lối, chính sách của một chính đảng, một giai cấp nhằm giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước.

Như vậy, LLCT được hiểu là những vấn đề lý luận gắn liền với cuộc đấutranh giữa các giai cấp trong việc giành và giữ quyền lực nhà nước Nó phảnánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội thể hiện lợi ích và

thái độ của giai cấp đối với nhà nước

1.1.2 Khái niệm giáo dục lý luận chính trị

Giáo dục là một quá trình đào tạo con người một cách có mục đích,

nhằm chuẩn bị cho con người tham gia đời sống xã hội, tham gia lao động sảnxuất, nó được thực hiện bằng cách tổ chức việc truyền thụ và lĩnh hội nhữngkinh nghiệm lịch sử, xã hội của loài người

Giáo dục LLCT là một bộ phận nằm trong sự nghiệp giáo dục đó, nótrực tiếp truyền thụ và trang bị cho người học thế giới quan Mác - Lênin, nhânsinh quan, đạo đức cách mạng Từ thế giới quan, nhân sinh quan cách mạngngười học có khả năng tư duy khoa học, có năng lực sáng tạo trong trong hoạtđộng thực tiễn, củng cố lòng tin vào lý tưởng, mục tiêu cách mạng, vào đườnglối của Đảng.

Giáo trình Nguyên lý công tác tư tưởng của khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đưa ra khái niệm: “Giáo dục LLCT là quá trình

truyền bá và tiếp thu những nguyên lý lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân” [23, tr 99]

Giáo dục LLCT là việc truyền bá những nguyên lý của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng cho cán bộ,đảng viên và quần chúng nhân dân Đó là quá trình tác động vào đối tượnggiáo dục bằng cách trình bày, giải thích một cách khoa học những khái niệm,những quan điểm nhằm làm cho cán bộ đảng viên và nhân dân nhận thứcđúng đắn những nguyên lý chủ nghĩa Mác - Lênin kiên định mục tiêu, lýtưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nhất trí cao với đườnglối, quan điểm của Đảng, nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạtđộng thực tiễn của họ, hướng dẫn họ vận dụng những hiểu biết ấy vào cuộcsống

-Theo tác giả Dương Xuân Ngọc:

Giáo dục LLCT là hoạt động nhận thức, vận dụng và pháttriển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhđường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước nhằmhình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản,phương pháp tư duy và phương pháp làm việc biện chứng, khoahọc góp phần nâng cao và phát huy tính tích cực chính trị xã hội

của các chủ thể chính trị trong xã hội trong hoạt động thực tiễn”[35, tr 322].

Từ các cách tiếp cận trên có thể hiểu: Giáo dục LLCT ở nước ta hiện nay

là quá trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm hình thành cho người học thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa thông qua việc truyền thụ những nguyên lý, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Trên cơ sở đó, giúp cho người học có tư duy khoa học, đạo đức cách mạng, năng lực sáng tạo trong hoạt động thực tiễn.

Giáo dục LLCT là bộ phận của khoa học chính trị, bộ phận công tác tư

tưởng của Đảng, góp phần làm rõ vai trò chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng Cộngsản Việt Nam và sự nghiệp cách mạng của nhân dân Việt Nam, hình thành thếgiới quan, phương pháp luận khoa học, bản lĩnh chính trị, niềm tin và nănglực hoạt động thực tiễn cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đáp ứng yêu cầuxây dựng và phát triển của đất nước

Giáo dục LLCT chính là thực hiện mục tiêu của giáo dục:”Đào tạo con

người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ

và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (Điều 2, Luật Giáo dục).

Để đạt được những yêu cầu giáo dục trên, giáo dục LLCT phải đảm bảotruyền thụ cho người học những tri thức khoa học sau:

- Lý luận Mác - Lênin (bao gồm ba bộ môn cơ bản: Triết học Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, CNXHKH)

Mác Các môn LLCT cơ bản: Tư tưởng Hồ Chí Minh, Xây dựng Đảng, Nhànước và pháp luật

- Những vấn đề thuộc về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng vàNhà nước

Đó chính là những nội dung cơ bản trong giáo dục LLCT Tuy nhiên vớitừng đối tượng cụ thể, yêu cầu của nội dung chính trong giáo dục LLCT cóthể ở các mức độ khác nhau Để chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối, chủ trương, chính sách được tuyên truyền sâu rộng trongĐảng, trong quần chúng, phải tiến hành việc giáo dục LLCT Đây là côngviệc hàng đầu của các Đảng Cộng sản nhằm thực hiện thành công mục tiêuxây dựng CNXH, CNCS trên đất nước mình.

1.1.3 Khái niệm công tác giáo dục lý luận chính trị

Tại Đại hội IX, Đảng ta khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm

xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh” [31, tr 83] Lý luận Mác -

Lênin cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục là “kim chỉ nam”, là động lựctinh thần thúc đẩy công cuộc đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh, đưa đất nước ta tiến vững chắc lên CNXH

Như vậy, công tác giáo dục LLCT là hoạt động có chủ đích của Đảng

Cộng sản và các tổ chức trong hệ thống chính trị nhằm xác lập thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, phương pháp luận duy vật biện chứng cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động dựa trên lập trường chủ nghĩa Mác - Lênin [11, tr22] Công tác giáo dục LLCT của chúng ta là nhằm góp

phần xây dựng nên những chiến sĩ cộng sản trong sáng, biết nghĩ và biết làmcách mạng góp phần xây dựng con người mới cho xã hội mới

Thực chất của công tác giáo dục LLCT cho sinh viên là đưa những lýluận khoa học tiên tiến thâm nhập vào lực lượng xã hội ưu tú, hình thành ởđội ngũ trí thức tương lai của đất nước có đủ phẩm chất chính trị, bản lĩnh vàtrí tuệ để bảo vệ và xây dựng đất nước trong thời kỳ CNH, HĐH hướng tớimục tiêu xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

Giáo dục LLCT thông qua giảng dạy sẽ là con đường ngắn nhất và hiệu

quả nhất làm cho quá trình giáo dục, nhận thức đạt đến chiều sâu vững chắc.

Vì vậy, công tác giáo dục LLCT cho sinh viên được biểu hiện chủ yếu thôngqua tính đặc thù của môn học, của đội ngũ giáo viên giảng dạy các mônLLCT và những người làm công tác giáo dục LLCT ở các trường đại học, caođẳng ở nước ta

1.1.4 Khái niệm chất lượng và chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị

Trong giáo dục LLCT, vấn đề được quan tâm hàng đầu của quá trình này

là chất lượng, hiệu quả giáo dục Theo Từ điển bách khoa Việt Nam, “chất

lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật, phân biệt nó với sự vật khác Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật” [43, tr 134] Trong

Từ điển tiếng Việt, “chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con

người, một sự vật, sự việc” [41, tr 144].

Nhìn từ mục tiêu giáo dục thì chất lượng giáo dục được quy về chấtlượng hoạt động của người học Chất lượng phải đáp ứng được yêu cầu vềmục tiêu cá nhân và xã hội đặt ra trong giáo dục

Theo Nguyễn Văn Đản, “chất lượng giáo dục là những lợi ích, giá trị

mà kết quả học tập đem lại cho cá nhân và xã hội, trước mắt và lâu dài” Như

vậy, dưới góc độ quản lý chất lượng thì chất lượng giáo dục là người học cầnphải nắm các kiến thức, kỹ năng, phương pháp chuẩn mực sau một quá trìnhhọc tập, rèn luyện đáp ứng yêu cầu cho cả quá trình học tập và hoạt động thựctiễn [26, tr 1]

Tác giả Tô Bá Tượng cho rằng, chất lượng giáo dục là chất lượng conngười được đào tạo từ các hoạt động giáo dục và nó được hiểu theo hai mặtcủa một vấn đề; phẩm chất của con người gắm liền với người đó, còn giá trịcủa con người thì phải gắn liền với đòi hỏi của xã hội [26, tr 2] Theo quan

niệm hiện đại, chất lượng giáo dục phải đảm bảo hai thuộc tính: toàn diện vàphát triển.

Từ những quan niệm trên, có thể hiểu khái niệm chất lượng và chấtlượng giáo dục như sau: Chất lượng là sự phù hợp một cách tốt nhất với cácyêu cầu, mục đích của người sử dụng Chất lượng giáo dục là một quá trình

có thể bảo đảm cho đối tượng giáo dục đạt được mục tiêu của chương trình,đáp ứng được yêu cầu và góp phần vào sự phát triển của xã hội

Chất lượng công tác giáo dục LLCT là một tổng thể các tiêu chí nói lên mức độ truyền đạt trang bị của chủ thể giáo dục, mức độ khả năng lĩnh hội vận dụng của khách thể, được thể hiện thông qua các kết quả giảng dạy, học tập ở trong nhà trường, qua nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp giáo dục Nội dung, chương trình giáo dục phải trang bị đầy đủ những tri thức

cần thiết, đáp ứng được những yêu cầu của hoạt động thực tiễn để học viên cóthể vận dụng một cách hiệu quả vào công tác thực tiễn Hình thức, phươngpháp giáo dục phải phù hợp để học viên có thể nắm vững những lý luận cơbản, hiểu biết những tri thức đó một cách sâu sắc Cuối cùng, tất cả điều đóphải được thể hiện bằng thành tích, kết quả học tập cụ thể của học viên phảnánh một cách chính xác, trung thực mức độ giảng dạy và học tập

Nâng cao chất lượng công tác giáo dục LLCT thực chất là tăng cường và

mở rộng hệ thống và phương thức giáo dục LLCT của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước cho sinh viên

1.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị các trường cao đẳng ở Kiên Giang

- Thứ nhất, chất lượng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị

Cán bộ giảng dạy có thể coi là yếu tố quan trọng hàng đầu trong công tácgiáo dục, vì đội ngũ này như cỗ máy cái đào tạo ra sản phẩm và điều quan

trọng là những sản phẩm này, đến lượt nó lại tiếp tục tạo ra những sản phẩmkhác cho xã hội Vì vậy, nếu cỗ máy cái hoạt động tốt, đạt chất lượng, hiệuquả cao, sẽ cho ra những sản phẩm tốt, làm lợi cho xã hội sau này Do đó, cầnphải có đội ngũ cán bộ giảng dạy chất lượng tốt.

Trong công tác giáo dục, nếu có được một đội ngũ giáo viên có trình độchuyên môn cao, có kinh nghiệm chắc chắn sẽ đạt được chất lượng, hiệu quảcao trong giảng dạy Ngược lại, nếu đội ngũ giáo viên yếu, hạn chế về chuyênmôn sẽ tạo ra những sản phẩm không giúp ích được nhiều cho xã hội sau này.Đối với công tác giáo dục LLCT điều này càng hết sức quan trọng Đối tượngcủa công tác giáo dục LLCT ở các trường đại học, cao đẳng là những trí thứctrẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước Nếu cán bộ giảng dạy yếu, chấtlượng đào tạo không đảm bảo sẽ tạo ra một lực lượng trí thức trong xã hội cónăng lực yếu, trên thực tế không giúp ích cho xã hội mà còn làm ảnh hưởngchung tới sự phát triển của xã hội Vì vậy, về yêu cầu đối với đội ngũ giáo

viên chính trị, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Muốn huấn luyện thợ rèn, thợ nguội

thì người huấn luyện phải thạo nghề rèn, nghề nguội Người huấn luyện của đoàn thể phải làm kiểu mẫu về mọi mặt; tư tưởng, đạo đức, lối làm việc” [34,

tr56], “Người giáo viên phải có kinh nghiệm” [34, tr 56] Như vậy, theo Hồ

Chí Minh, đối với cán bộ giảng dạy cái cần trước hết là phải giỏi về chuyênmôn Vì không giỏi chuyên môn sẽ đem lại cho người học những điều vô ích,

có hại, sau đó là đạo đức của người làm thầy Đối với cán bộ giảng dạy LLCT

“người huấn luyện của đoàn thể” Người yêu cầu họ phải là người kiểu mẫu

về đạo đức, tư tưởng, tác phong Bởi vì theo Người, người giáo viên dạy chongười học không chỉ là truyền thụ cho họ những kiến thức về chuyên môn, màphải giúp họ trau dồi, rèn luyện cả về đạo đức, tư tưởng Vì vậy, để người họctin, nghe theo mình thì người thầy phải là tấm gương sáng về nhiều mặt cónhư vậy mới đáp ứng được với yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục LLCT hiện nay

Đổi mới tổ chức xây dựng đội ngũ quản lý giáo dục, đội ngũ cán bộgiảng viên nhất là đội ngũ cán bộ giảng dạy LLCT là nguyên nhân trực tiếpgóp phần nâng cao LLCT cho sinh viên.Vì vậy, cần đảm bảo tính liên tụctrong đội ngũ cán bộ giảng dạy Chỉ có như vậy mới giữ vững tính kế tục, ổnđịnh về chuyên môn Bên cạnh đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm, những nhàkhoa học đầu đàn, phải có cả những lớp giảng viên trẻ Đây chính là hàng ngũ

kế cận, đảm bảo tính liên tục trong đội ngũ giáo viên

Sau mỗi năm học, Bộ Giáo dục và Đào tạo kết hợp với Ban Tuyên giáoTrung ương tổ chức bồi dưỡng cho toàn thể cán bộ giảng viên giảng dạyLLCT ở các trường đại học và cao đẳng trong cả nước để đội ngũ này tiếp cậnnhững kiến thức mới, nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhànước trong sự phát triển kinh tế - xã hội và giáo dục đào tạo Điều này chứng

tỏ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với công tác giáo dục nói chung vàcông tác giáo dục LLCT cho sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng nóiriêng Nó có tác dụng động viên, khích lệ những người làm công tác giáo dụcLLCT - những người trực tiếp làm công tác giáo dục LLCT trên mặt trận tưtưởng văn hóa của Đảng trong lĩnh vực giáo dục

- Thứ hai, nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy các môn lý luận chính trị

Ngày 25/3/2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo có Công văn số 2488/BGDDT

- ĐH&SĐH về việc Thông báo kế hoạch tổ chức giảng dạy các môn LLCTcho sinh viên các trường đại học và cao đẳng Công văn này tiếp tục khẳng

định giảng dạy LLCT “là hết sức cần thiết, quan trọng, để cung cấp cho sinh

viên những kiến thức cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng, xây dựng cho sinh viên thế giới quan, nhân sinh quan khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, niềm tin vào lý tưởng cộng sản” Tuy nhiên cần xây dựng

chương trình, biên soạn giáo trình theo hướng “tinh gọn, gắn với thực tiễn

cuộc sống, dễ tiếp thu, bổ ích ” và “ nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học, cao đẳng”

Theo Quyết định số 52/2008/QĐ-BGDĐT ngày 18/9/2008 QĐ-BGDĐTngày 18/9/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hànhchương trình các môn LLCT trình độ đại học, cao đẳng cho sinh viên khối

không chuyên ngành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh gồm 3 môn Những

nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin (5 tín chỉ), Tư tưởng Hồ Chí Minh (2 tín chỉ), Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (3 tín

chỉ) Theo chương trình này tổng số tiết của môn LLCT là 225 tiết (10 tín chỉtương đương với 15 đơn vị học trình, chiếm khoảng 7% chương trình đào tạocủa trường đại học, cao đẳng) Quyết định này cũng xác định thời gian bắtđầu triển khai giảng dạy từ khóa tuyển sinh năm học 2008-2009

Chương trình 3 môn LLCT bắt buộc này nhằm giảm tải thay thế 5 mônLLCT trước đây Sự thay đổi này cũng vừa là thách thức với đội ngũ cán bộgiảng viên LLCT, vì 3 môn Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác -

Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học nay được gộp thành môn Những nguyên

lý cơ bản chủ nghĩa Mác - Lênin nên việc trình bày trọn vẹn cả chương trình

là điều vô cùng khó khăn Việc triển khai lý thuyết trên lớp sẽ phải giảm bớttrong khi nội dung vẫn không cắt xén nhiều so với giáo trình trước đây, việc

áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, tăng cường thảo luận của sinh viêntrên lớp ngày càng phải tăng lên Tuy nhiên, nếu sinh viên thụ động không cóthói quen chuẩn bị bài trước, đọc tài liệu trước khi đến lớp thì quá trình lênlớp của giảng viên gặp nhiều khó khăn vì thời gian ít mà nội dung nhiều giảngviên không lý giải hết những vấn đề cơ bản đến sinh viên gây ra tình trạngsinh viên sẽ nắm kiến thức một cách hời hợt thậm chí không hiểu vấn đề,

không có cái nhìn tổng quan những kiến thức để vận dụng vào thực tiễn Việc tích hợp 5 môn như trước thành 3 môn như hiện nay đòi hỏi ngườigiảng viên giảng dạy LLCT phải luôn học tập, nâng cao trình độ, người giảngviên phải luôn luôn chủ động tìm tòi đầu tư thời gian nghiên cứu sâu rộngnhiều lĩnh vực, nhiều nội dung qua đó làm cho đội ngũ cán bộ giảng dạyLLCT nâng cao hơn trình độ chuyên môn làm cho hiệu quả chất lượng côngtác giáo dục LLCT trong sinh viên được nâng cao hơn Theo đó, chương trìnhgiáo dục LLCT ở các trường đại học, cao đẳng được phân bổ như sau:

+ Môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Theo quy

định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngoài chương mở đầu nhằm giới thiệu khái

lược về chủ nghĩa Mác - Lênin và một số vấn đề chung của môn học, nộidung chương trình môn học được cấu trúc thành 3 phần, 9 chương:

Phần thứ nhất có 3 chương bao quát những nội dung cơ bản về thế giớiquan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin

Phần thứ hai có 3 chương trình bày ba nội dung trọng tâm thuộc học thuyếtkinh tế của chủ nghĩa Mác - Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Phần thứ ba có 3 chương, trong đó có 2 chương khái quát những nộidung cơ bản thuộc lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội và

1 chương khái quát chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng

+ Môn tư tưởng Hồ Chí Minh: Ngoài chương mở đầu, nội dung môn học

gồm 7 chương: Chương 1: Cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng

Hồ Chí Minh; Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cáchmạng giải phóng dân tộc; Chương 3: Tư tưởng Hồ Chí Minh về CNXH vàcon đường quá độ lên CNXH ở Việt Nam; Chương 4: Tư tưởng Hồ Chí Minh

về Đảng Cộng sản Việt Nam; Chương 5: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoànkết dân tộc và đoàn kết quốc tế Chương 6: Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ

và xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân Chương 7:Tư tưởng Hồ Chí

Minh về văn hoá, đạo đức và xây dựng con người mới

+ Môn đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam: Ngoài

chương mở đầu, nội dung gồm 8 chương: Chương 1: Sự ra đời của ĐảngCộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng; Chương 2:Đường lối đấu tranh giành chính quyền (1930-1945); Chương 3: Đường lốikháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945-1975);Chương 4: Đường lối công nghiệp hoá; Chương 5: Đường lối xây dựng nềnkinh tế thị trường định hướng XHCN; Chương 6: Đường lối xây dựng hệthống chính trị; Chương 7: Đường lối xây dựng, phát triển nền văn hoá và giảiquyết các vấn đề xã hội; Chương 8: Đường lối đối ngoại

Nội dung chủ yếu của môn học là cung cấp cho sinh viên những hiểubiết cơ bản có hệ thống về đường lối của Đảng, đặc biệt là đường lối trongthời kỳ đổi mới

Dạy học vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật, kết quả chất lượngcủa mỗi bài giảng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhiều phương pháp khác nhau

Phương pháp giảng dạy là một mặt hết sức quan trọng trong công tác giáo

dục đào tạo Bởi vậy, có nội dung, chương trình giáo dục phù hợp nhưngkhông có phương pháp giáo dục đúng cũng sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến kếtquả học tập

Theo nghĩa chung nhất, phương pháp là cách thức đạt tới mục tiêu, là

hoạt động được sắp xếp theo một trật tự nhất định Hay dưới góc độ triết học

với tính cách là phương tiện nhận thức, “phương pháp là cách thức tái hiện lạiđối tượng nghiên cứu trong tư duy” [54, tr 458] Theo nghĩa đó, phương pháp

trong giáo dục là cách thức truyền tải những nội dung, những thông tin đối

với người học theo một hệ thống, một trật tự đã xác định nhằm hình thành nên những tri thức mới cho người học Như vậy, phương pháp giáo dục về

thực chất chính là phương tiện giúp cho giáo viên truyền thụ những kiến thức

khoa học đến người học Do đó, người dạy có phương pháp giảng dạy tốt, tức

là có phương tiện tốt thực hiện một cách hiệu quả công việc của mình Trên ýnghĩa đó, phương pháp giáo dục là yếu tố hết sức quan trọng, quyết định chấtlượng, hiệu quả giáo dục Có phương pháp đúng, phù hợp sẽ giúp cho ngườihọc tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng, nhận thức đúng vấn đề, đạt kết quảhọc tập tốt

Phương pháp dạy học càng hiện đại, càng phù hợp với đối tượng và mônhọc bao nhiêu thì kết quả, chất lượng của quá trình dạy học càng cao bấynhiêu Khi xác định được mục tiêu, xây dựng nội dung chương trình thìphương pháp dạy học sẽ quyết định chất lượng của quá trình đào tạo Vì vậy,việc thường xuyên cải tiến đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng hiệnđại, thiết thực phù hợp thì chất lượng của quá trình giáo dục ngày càng đượcnâng lên

Phương pháp phải phù hợp với trình độ, khả năng tiếp thu của ngườihọc, giúp người học tiếp thu một cách dễ dàng, hiểu biết sâu sắc những nộidung cơ bản của bài giảng Đây là vấn đề cần được quan tâm, đặc biệt đối vớicông tác giáo dục LLCT Do đó, để sinh viên có thể tiếp thu được dễ dàng cần

có những phương pháp phù hợp, như Hồ Chí Minh nói: “Việc cốt yếu là phải

làm cho người học hiểu thấu vấn đề” [34, tr47] Người thường phê phán

những người nói dài, nói nhiều nhưng người học không hiểu, kể cả vay mượntiếng nước ngoài mà không chú ý trau dồi tiếng Việt Trong thực tế giảng dạy,

có những giảng viên trình độ hiểu biết rất sâu, rộng song khi giảng dạy lạikhông đạt hiệu quả do bị hạn chế trong phương pháp giảng dạy Do đó, cóphương pháp giảng dạy tốt, phù hợp với đối tượng học sẽ quyết định rất nhiềuđến chất lượng giáo dục đào tạo

Dạy học là một quá trình hoạt động tâm lý, người dạy phải chủ động,sáng tạo, biến quá trình tiếp thu một cách thụ động của người học thành quátrình chủ động, phải luôn đặt người học trước tình huống có vấn đề, buộcngười học phải động não, năng động trong tư duy, phải tham gia thực sự trong

quá trình học tập Trong giảng dạy, phương pháp giảng dạy tốt là phải kíchthích, phát huy được tính năng động, sáng tạo của người học, phương phápgiảng dạy hiện nay còn là sự tham gia của người học dưới sự định hướng vàtạo điều kiện của thầy vào quá trình sáng tạo ra tri thức mới, kỹ năng mới,tình cảm mới Để đạt được điều đó, không thể chỉ áp dụng theo phương pháp

giảng dạy cổ truyền là “độc thoại” mà phải kết hợp nhiều phương pháp giảng

dạy mới phong phú hơn, sinh động hơn Ví dụ như, đối thoại giữa giảng viên

và sinh viên, mô hình hóa nội dung giảng dạy, mô tả bằng hình ảnh v.v Trênthực tế, đây chính là quá trình làm thay đổi các trạng thái hoạt động của tâm

lý, làm cho người học thoải mái, tiếp thu dễ dàng hơn Bên cạnh những yêucầu trên, một yêu cầu khác hết sức quan trọng đặt ra trong phương pháp giảngdạy hiện nay là phải giúp người học không những nắm được những tri thứcmới, cơ bản, mà còn hình thành được phương pháp làm việc, cách tư duy độclập trong nghiên cứu cũng như trong công tác sau này Đây mới là vấn đề cơbản cần đạt được trong công tác giáo dục nói chung, giáo dục LLCT nói riêngnhư Hồ Chí Minh nói: Nắm vững lý luận Mác - Lênin không phải để trang

sức, “để nói mép”, để lòe thiên hạ, mà là nắm các tinh thần xử lý mọi việc, là

nắm chân lý phổ biến Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, khi nhu cầu giáodục - đào tạo ngày càng được nâng cao, các phương thức giáo dục mở ra hếtsức phong phú đa dạng, yêu cầu trên đặt ra hết sức cấp thiết Muốn đáp ứngđược yêu cầu này đòi hỏi phải có một đội ngũ giáo viên có khả năng chuyênmôn đa dạng

- Thứ ba, cơ sở vật chất phục vụ học tập, giảng dạy các môn lý luận chính trị (sách LLCT trong thư viện, phòng đọc; phương tiện giảng dạy, hội trường…)

Cơ sở vật chất phục vụ cho học tập, giảng dạy bao gồm trường, lớp vàcác phương tiện vật chất khác được trực tiếp sử dụng trong quá trình đào tạo

Nó tác động, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục

Cơ sở vật chất phục vụ cho học tập về thực chất, chính là những phươngtiện giúp cho giáo viên và sinh viên thực hiện tốt công việc của mình trongquá trình giảng dạy và học tập Do đó, có phương tiện tốt sẽ tạo điều kiệnthuận lợi cho giảng dạy và học tập đạt hiệu quả, chất lượng cao Ngược lại,nếu không quan tâm đúng mức đến vấn đề này chất lượng giáo dục sẽ hạnchế, giảm đi rất nhiều cho dù có đội ngũ giáo viên giỏi, có sự cố gắng vượtbậc của sinh viên.

Ngày nay, đứng trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, đểnâng cao chất lượng đào tạo, việc hiện đại hóa những điều kiện vật chất,những phương tiện phục vụ cho giảng dạy, học tập trở thành hết sức quantrọng, cần thiết Chỉ có như vậy sinh viên mới có điều kiện nắm vững các kiếnthức mới, hiện đại Mặt khác, đứng trước những yêu cầu mới trong giáo dục,đòi hỏi người học phải hình thành tư duy độc lập trong học tập, nghiên cứu thìcàng cần phải đầu tư cho phương tiện học tập nhiều hơn, giúp người học tiếpcận hơn với thực tiễn, phát huy được tính độc lập, sáng tạo của mình Vì vậy,việc trang bị những phương tiện ngày càng hoàn chỉnh, hiện đại phục vụ chogiảng dạy học tập, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục là điềuhết sức quan trọng hiện nay

Ngoài ra, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giáo dục còn là những điềukiện về ăn, ở, sinh hoạt, về vật chất cũng như tinh thần Đó là những điều kiệnkhông thể thiếu đối với sinh viên học tập trung tại trường , tất cả những điềukiện đó sẽ tạo nên môi trường thuận lợi giúp học viên phấn khởi, tự tin, yêntâm học tập, thực tế đã khẳng định rất rõ điều này Vì vậy, bên cạnh nội dung,chương trình học tập hoàn chỉnh thì khâu chuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vậtchất phục vụ cho học tập cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng trongviệc quyết định chất lượng, hiệu quả học tập

- Thứ tư, vai trò của Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên, Phòng công tác sinh viên trong công tác giáo dục

Đây là các tổ chức với tư cách là các thành viên trong hệ thống chính trị

ở các trường, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ các trường Hoạt độngcủa các tổ chức này tác động mạnh mẽ tới chất lượng việc giáo dục LLCT chosinh viên, vừa với tư cách là yếu tố khách quan vừa với tư cách tham gia trựctiếp bên trong của hoạt động giáo dục

Sự tác động của mỗi tổ chức diễn ra ở những mức độ khác nhau tùythuộc vào từng chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức Ban Giám hiệu là tổchức lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trong các trường, mọi hoạt độngcông tác của Đảng ủy, Ban Giám hiệu tác động tới toàn bộ đội ngũ giáo viêntrong nhà trường nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao Như vậy,Đảng ủy, Ban Giám hiệu tác động đồng bộ đến chất lượng, hiệu quả giáo dụcLLCT Bên cạnh đó, Đảng ủy, Ban Giám hiệu còn là nhân tố tác động trựctiếp đến việc chăm lo đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giảng viên LLCT vềchuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất chính trị đạo đức tư tưởng

Đoàn thanh niên, Hội sinh viên, Phòng công tác sinh viên có vai trò tolớn trong công tác giáo dục LLCT Những hoạt động của Đoàn thanh niên cótác động to lớn đến việc nâng cao chất lượng giáo dục LLCT Các hoạt độngcủa Đoàn thanh niên, Hội Sinh viên như: chiến dịch Mùa hè xanh, thi tìm hiểuOlympic các môn khoa học Mác-Lênin, hiến máu nhân đạo Những hoạtđộng này vừa phù hợp với nhu cầu tuổi trẻ vừa có tính giáo dục về chính trị tưtưởng đạo đức lối sống đến sinh viên Tác động quan trọng của nó góp phầnlàm cho những tri thức trẻ gắn bó với cuộc sống, tự tin với sự nghiệp đi lêncủa đất nước qua đó hình thành tính tích cực xã hội, rèn luyện kỹ năng tổchức và hoạt động thực tiễn cho sinh viên Nó còn có ý nghĩa thiết thực trongviệc giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan xã hội chủ nghĩa cho sinh viên tự

tin, năng động, tạo những sinh viên sống có lí tưởng, có ước mơ, hoài bão, lànhững công dân tốt góp phần to lớn vào sự phát triển của đất nước.

Thứ năm, nhận thức của sinh viên đối với công tác giáo dục lý luận chính trị

Đánh giá việc dạy đã khó, đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức của sinhviên còn khó hơn, bởi nhận thức của sinh viên về các vấn đề LLCT không chỉtrong phạm vi nhà trường mà chính thực tế sinh động của đời sống xã hội,chính những phương tiện thông tin hiện đại đây là những nhân tố tác độngmạnh mẽ nhất đến nhận thức của sinh viên

Xuất phát từ nhận thức không đồng đều giữa các đối tượng sinh viên vềcác vấn đề lý luận nên ở mỗi nhóm, mỗi cá nhân bộc lộ sự nhận thức khácnhau, một số nhóm, đối tượng tiếp thu nhanh, hiểu và nắm chắc vấn đề,những sinh viên say mê nghiên cứu tham khảo tài liệu có nhu cầu tìm tòi,tranh luận trong thảo luận tổ, xêmina thì việc hình thành thế giới quan ở họ rấttốt Bên cạnh đó, có không ít sinh viên cho rằng việc học tập các môn LLCTkhô khan, thiếu thực tế và không cần thiết, họ xao nhãng việc học tập, nghiêncứu LLCT, nhận thức của họ về chính trị mờ nhạt, mơ hồ, không thấy được vịtrí, tầm quan trọng của công tác giáo dục LLCT trong sự phát triển nhân cáchcon người, chưa thấy được mối liên hệ giữa lý luận với thực tiễn, những hoạtđộng ngoại khóa, hoạt động chính trị xã hội chỉ thu hút các sinh viên tích cựctham gia

Tri thức công tác giáo dục LLCT giúp cho sinh viên rèn luyện năng lực

tư duy, là những lý luận soi đường cho mỗi cá nhân vận dụng vào hành độngthực tiễn của mình Bởi vì, bản chất công tác giáo dục LLCT không phải là hệthống lý luận xơ xứng, áp đặt, bắt buộc sinh viên phải tuân theo một cách thụđộng, máy móc, mà đó là những nguyên lý vừa mang tính khoa học, vừa cótính nhân văn sâu sắc Với phẩm chất tốt và sự năng động, chủ động của sinh

viên kết hợp với hệ thống lý luận khoa học, năng lực tư duy và năng lực hànhđộng sinh viên càng có cơ hội phát triển tốt, đó là con đường mang đến thànhcông trong cuộc sống mỗi sinh viên.

1.3 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Bối cảnh quốc tế tác động đến nhận thức chính trị của sinh viên Việt Nam

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng xác định:

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức vàquá trình toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến sựphát triển của nhiều nước Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợptác và phát triển là xu thế lớn; nhưng đấu tranh dân tộc, đấu tranhgiai cấp, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc,tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng bố,tranh chấp lãnh thổ biển đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt vềlợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp [18, tr 1]

Trong những năm đầu của thế kỷ XXI, chúng ta được chứng kiến sự biếnđộng mạnh mẽ của thế giới trong xu thế toàn cầu hóa, tất cả các quốc gia dântộc trên thế giới để phát triển đều không thể tự tách mình ra khỏi xu thế đó

Xu thế toàn cầu hóa có tác động tích cực, tiêu cực, sâu rộng tới nhiều mặt củađời sống xã hội trong mỗi quốc gia và trên thế giới Toàn cầu hóa là một xuhướng khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia, vừa có mặt tíchcực vừa có mặt tiêu cực vừa có hợp tác vừa có đấu tranh Những tác động củatoàn cầu hóa chính là tạo cơ hội cho từng quốc gia thu hút các nguồn vốn, tiếpthu công nghệ mới, tiếp thu kinh nghiệm, tạo cơ hội mở rộng thị trường, gópphần làm cho sự tăng trưởng kinh tế đạt tốc độ cao

Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ

hiện đại, đặc biệt công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệumới, nền kinh tế thế giới đang có những biến đổi sâu sắc, nhanh chóng cả về

cơ cấu, chức năng và phương thức hoạt động Lực lượng sản xuất xã hội đangchuyển từ kinh tế tài nguyên sang nền kinh tế tri thức Nền văn minh loàingười đang chuyển từ nền văn minh công nghiệp sang văn minh trí tuệ Vìvậy, những nước phát triển hiện nay trên thế giới là những nước tư bản đã cómột tiềm lực mạnh để tiếp tục phát triển kinh tế tri thức Những mâu thuẫntrong lòng xã hội tư bản cũng phát triển gay gắt và theo chiều hướng mới hơn

đã có những điều chỉnh mới trong mối quan hệ của họ, càng che giấu đi bảnchất bóc lột của chủ nghĩa tư bản Điều này đòi hỏi cần phải trang bị cho sinhviên Việt Nam hệ thống LLCT, giáo dục đường lối của Đảng, pháp luật Nhànước một cách khoa học và toàn diện giúp họ nhận ra bản chất của chủ nghĩa

tư bản và nhận ra mặt lịch sử tiến bộ của CNXH mà Đảng và nhân dân ta đãlựa chọn

Âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch luôn

tìm mọi cách chống phá sự nghiệp xây dựng XHCN ở nước ta với những hìnhthức ngày càng tinh vi và thâm độc Hiện nay, tình hình khu vực và trên thếgiới đang có những bước chuyển biến mạnh mẽ và ngày càng phức tạp, tiềm

ẩn những yếu tố khó lường Do đó, vấn đề giáo dục LLCT cho sinh viên cũng

đứng trước những thách thức và thời cơ mới Các thế lực thù địch với “âm

mưu diễn biến hòa bình” chúng dùng những chiêu bài “tôn giáo”, “dân chủ”,

“nhân quyền” nhằm can thiệp vào công việc nội bộ của nước ta Dùng nhiều

âm mưu thủ đoạn không chỉ phá hoại về kinh tế mà đáng ngại là chúng đánhvào đời sống tinh thần tư tưởng, tâm lí đối với nhân dân ta mà đặc biệt là đốivới thanh niên, sinh viên dưới nhiều hình thức khác nhau, chúng đưa vào xãhội ta những thị hiếu tầm thường, những quan niệm dễ dãi về tự do nhằm lôikéo, kích động tầng lớp này chạy theo lối sống thực dụng, làm băng hoại đạo

đức, suy thoái về chính trị, tư tưởng, xa rời lý tưởng của Đảng Vì vậy, giáodục LLCT làm cho sinh viên nhận thức rõ những chiêu bài của các thế lực thùđịch để họ chủ động phòng tránh không dễ bị lợi dụng, đồng thời họ cũng làlực lượng tuyên truyền trong quần chúng nhân dân để nhân dân hiểu, tin vào

sự lãnh đạo của Đảng

Đất nước ta với những đặc trưng riêng và những thành tựu đã đạt đượcsau quá trình đổi mới với khí thế của một dân tộc anh hùng đã chủ động hộinhập quốc tế Chính sự tự tin, năng động, chủ động đó đã tạo cơ sở nền tảngcho những thắng lợi to lớn có ý nghĩa quyết định tới sự phát triển kinh tế - xãhội của Việt Nam

1.3.2 Bối cảnh trong nước tác động đến ý thức chính trị của sinh viên

Trước hết, đó là sự tác động của tình hình kinh tế - xã hội ở nước ta saugần 30 năm đổi mới, Đảng và nhân dân ta đã thu được những thành tựu hếtsức quan trọng về kinh tế và xã hội Kinh tế tăng trưởng nhanh, văn hóa xãhội có những bước tiến bộ, đời sống nhân dân tiếp tục được nâng cao, an ninhquốc phòng giữ vững, mở rộng quan hệ hợp tác đa phương hóa đa dạng hóavới nhiều nước trên thế giới sự giao lưu trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, vănhóa, xã hội đã trực tiếp tạo ra những cơ hội mới và làm gia tăng tính tích cựccủa mỗi cá nhân, mỗi tổ chức trong xã hội, nền kinh tế Việt Nam đã có nhữngbước phát triển nhảy vọt, giáo dục - đào tạo được coi trọng, khoa học - côngnghệ đã được đầu tư cho sự phát triển, giao lưu hội nhập quốc tế ngày càngđược gia tăng, đời sống nhân dân được nâng cao, kết cấu hạ tầng được cảithiện một cách đáng kể tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng phát triển cơ

sở hạ tầng cho CNXH Tình hình chính trị được giữ vững và ổn định tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế của đất nước, quốc phòng an ninhđược tăng cường và giữ vững, quan hệ đối ngoại được mở rộng, vị thế nước tatrên trường quốc tế ngày càng được khẳng định và nâng cao Những thành tựu

này đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta, nó làtiền đề trực tiếp cho Đảng và nhân dân ta tiếp tục thực hiện thành công sự

Thực tiễn xã hội loài người đã chứng minh, con người vừa là chủ thể của

hoàn cảnh nhưng đồng thời là sản phẩm của hoàn cảnh C.Mác viết: “Con

người trong chừng mực mà họ là hiện thân của những phạm trù kinh tế, là kẻ đại biểu cho quan hệ lợi ích giai cấp nhất định” [38, tr21] Do đó, trong giai

đoạn hiện nay nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường vớinhiều ưu, nhược điểm của nó đã và đang tác động đến quá trình giáo dục thếgiới quan duy vật biện chứng cho sinh viên, nó vừa có những tác động tíchcực như: Khắc phục được tình trạng ỷ lại, trạng thái thụ động của cơ chế kinh

tế cũ, mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ, quan hệ sản xuấtmới được hình thành và ngày càng phát triển, điều này tác động đến sự pháttriển năng lực tư duy biện chứng của mỗi cá nhân Và nhất là đối với sinhviên, cơ chế thị trường cũng có những đòi hỏi khắt khe về lao động, về nguồnlực đòi hỏi lao động phải khoa học, có trình độ học vấn cao, có tư duy độclập, có năng lực chuyên môn vững chắc, năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám

làm Điều này, thôi thúc sinh viên khắc phục tình trạng thụ động, ỷ lại, năngđộng hơn, dám tự khẳng định mình, thôi thúc sinh viên không chỉ coi trọngviệc học tập, nghiên cứu tri thức chuyên môn mà còn ham muốn được họctập, nghiên cứu lý luận, tìm hiểu về đường lối, chính sách của Đảng và Nhànước

Những thành tựu của đất nước đạt được gần 30 năm qua đã tạo niềm tincủa nhân dân nói chung và sinh viên nói riêng đối với sự lãnh đạo của Đảng,

sự quản lý của Nhà nước Vì vậy, sinh viên đã có niềm tin vào CNXH, họ gắn

bó với lý tưởng cách mạng XHCN Đa số sinh viên ngày nay nêu cao tinhthần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm Do đó, đã tạo điều kiện khắcphục những nhận thức lệch lạc, dao động, suy giảm niềm tin vào sự lãnh đạocủa Đảng khi họ bị tác động bởi mặt trái của cơ chế thị trường và sự xuyêntạc của các thế lực thù địch

Trong cơ chế hiện nay, việc mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác pháttriển kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật với nhiều nước trên thế giới đã tạonhiều điều kiện thuận lợi và cơ hội cho nhân dân ta trong đó có sinh viên cóđiều kiện học hỏi, tiếp thu và kế thừa những tư tưởng tiến bộ, văn minh,những thành tựu về khoa học, kỹ thuật và văn hóa của nhân loại Điều này cóảnh hưởng tích cực tới sự tiếp thu lĩnh hội, nâng cao trí tuệ, hình thành vàphát triển thế giới quan duy vật biện chứng cho sinh viên

1.3.3 Những yêu cầu đặt ra về định hướng tư tưởng chính trị cho thanh niên sinh viên hiện nay

Giáo dục được coi là một yếu tố giải phóng tiềm năng con người, đượccoi như một lực lượng sản xuất trực tiếp thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xãhội, đào tạo lớp người có đủ khả năng giải quyết các mâu thuẫn của thời đại.Phát triển giáo dục, trở thành đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững Hồ

Chí Minh đã nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Do đó, trong sự

nghiệp đổi mới, vấn đề giáo dục được quan tâm đặc biệt Tại Đại hội VIII, Đảng ta chỉ rõ: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” [28, tr107].

Đến Đại hội Đảng lần IX Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Phát triển giáo dục

và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu

tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”.

[Nguồn]

Đại hội XI của Đảng xác định:

Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp Đổi mới cơ chế tài chính giáo dục Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội [18, tr130,131].

Đảng ta xác định nhiệm vụ của giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiệnnay là phải xây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởngđộc lập tự do và CNXH, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựngvào bảo vệ tổ quốc, CNH, HĐH đất nước, là những người kế thừa xây dựng

CNXH vừa “hồng” vừa “chuyên” Trước lúc đi xa Bác Hồ vẫn căn dặn:

“Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung

phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa hồng vừa chuyên” [30, tr 510]

Khẳng định chân lý ấy, Đảng ta cũng chỉ rõ:

Giáo dục cho học sinh, sinh viên lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy sáng tạo vànăng lực thực hành giỏi, có chí học tập, rèn luyện để lập thân, lậpnghiệp, vững vàng tiếp bước các thế hệ đi trước, góp phần đưa đất

nước đến hưng thịnh, phú cường [9, tr11].

Quyết định số 5323/QĐ-BGDĐT ngày 29/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra nhiệm vụ tăng cường giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống cho học sinh, sinh viên Triển khai có hiệu quả, sáng tạo việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương, đạo đức, tác phong Hồ Chí Minh theo chỉ thị số 03/CT-TW ngày 14/4/2011 của Bộ Chính trị gắn với đặc thù của ngành Giáo dục, phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm của Đảng viên là học sinh, sinh viên nhằm tạo động lực phấn đấu trong toàn thể học sinh, sinh viên Tổ chức sơ kết và tiếp tục triển khai việc thực hiện chỉ thị 34- CT/TW ngày 30/5/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về “Tăng cường công tác

chính trị tư tưởng, củng cố tổ chức đảng, đoàn thể quần chúng và công tác

phát triển đảng viên trong trường học” [Số 34-CT/TW].

Mục tiêu đào tạo của các trường cao đẳng là đào tạo ra những conngười có đủ năng lực chuyên môn và nghiệp vụ, là những con người có đủnăng lực, phẩm chất của một con người mới XHCN, có đạo đức, yêu nước.Công tác giáo dục LLCT cho sinh viên có tầm quan trọng đặc biệt đến việchọc tập và rèn luyện của sinh viên các trường cao đẳng, đến việc giáo dục củanhà trường và đến sự nghiệp giáo dục đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH đất nước

Do đó, công tác giáo dục LLCT cho sinh viên cần xác định:

Một là, giáo dục LLCT cho sinh viên góp phần hình thành thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa và phương pháp luận cho sinh viên

Sự hình thành và phát triển thế giới quan được coi là một trong nhữngtiêu chí của quá trình hình thành và phát triển nhân cách con người Trong thế

giới quan, có sự thống nhất tri thức, niềm tin, lý trí và tình cảm Tri thức chỉchuyển thành thế giới quan khi chuyển thành niềm tin và trên cơ sở đó hìnhthành niềm tin mới, tri thức mới và đây chính là cơ sở cho hành động Nhưvậy, niềm tin có vai trò rất quan trọng trong đời sống con người nhờ đó giúpcon người có nghị lực vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống để phấn đấucho lý tưởng cao đẹp.

Nhân sinh quan cách mạng là hệ thống quan niệm về cuộc đời, về ýnghĩa mục đích cuộc sống của người cộng sản nó được hình thành trên cơ sở

thế giới quan khoa học Mác - Lênin Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Không

có lý luận về CNXH khoa học thì không thể có lập trường giai cấp vững vàng” [57, tr 92]

Sinh viên là một đối tượng rất nhạy cảm luôn khát khao cái mới, khámphá và chiếm lĩnh cái mới, luôn muốn khẳng định vị trí của mình, chính thôngqua công tác giáo dục LLCT sẽ là tiền đề cho sinh viên xây dựng thế giớiquan, nhân sinh quan khoa học và cách mạng, xây dựng niềm tin khoa học,củng cố định hướng chính trị, giúp họ sống có lý tưởng, có mục đích rõ ràng,học tập lao động vì mục tiêu chung của xã hội nhằm xây dựng một nước Việt

Nam dân chủ giàu mạnh Ăngghen viết: “Giai cấp vô sản lao động trí thức

phải được hình thành từ hàng ngũ sinh viên, giai cấp đó có sứ mệnh phải kề vai, sát cánh và cùng đứng trong đội ngũ với anh em của họ, những người công nhân lao động chân tay, đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng sắp tới đây” [32, tr 613] Ăngghen đã đánh giá cao vai trò của sinh viên với

tư cách là đội dự bị của giai cấp vô sản lao động trí thức

Có thể khẳng định rằng, sinh viên Việt Nam là lực lượng ưu tú nhấttrong thanh niên, có tri thức, được đào tạo cơ bản ở trình độ cao, có nhiệt tìnhcủa tuổi trẻ Qua thực tế cho thấy, trong bất cứ một phong trào nào của thanhniên - sinh viên luôn là lực lượng xung kích đi đầu Sinh viên Việt Nam sẽ là

lực lượng vừa “hồng” vừa “chuyên” của đất nước họ sẽ là những người đóng

vai trò quan trọng trong công cuộc CNH, HĐH

Trong tình hình kinh tế chính trị - xã hội trong nước và quốc tế đã vàđang có những diễn biến phức tạp Một mặt, xu thế quốc tế hóa tạo ra cơ hộicho chúng ta giao lưu, hợp tác, trao đổi với các nước trên thế giới để pháttriển kinh tế xã hội của đất nước mình Mặt khác, chính xu thế đó cũng tạo rakhông ít những thách thức đối tác động mạnh đến tư tưởng, tình cảm của mỗingười dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ thanh niên - sinh viên Các thế lựcthù địch vẫn luôn tìm mọi cách tấn công vào sự nghiệp xây dựng CNXH ởnước ta bằng con đường diễn biến hòa bình, bằng mọi thủ đoạn nhằm xóa bỏ

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng rêu rao rằng con đường đilên CNXH mà chúng ta lựa chọn là không thể thực hiện được, chúng vu cáoĐảng ta chuyên quyền, độc đoán nhằm chia rẽ nhân dân với Đảng Chúng cònlợi dụng cuộc đấu tranh chống tham nhũng để nói xấu, bôi nhọ Đảng và Nhànước Các thế lực thù địch thường tấn công vào các lực lượng ưu tú của xãhội, những người chủ tương lai của đất nước - thanh niên sinh viên Việt Nam.Chính vì vậy, hơn lúc nào hết công tác giáo dục LLCT cho sinh viên tronggiai đoạn hiện nay cần đặc biệt coi trọng nhằm giúp sinh viên hiểu rõ bản

chất, ý đồ những thủ đoạn và cảnh giác trước những âm mưu “diễn biến hòa

bình” của các thế lực thù địch giúp sinh viên có sức đề kháng tốt, kiên định

lập trường, tư tưởng tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, vào conđường CNXH mà Đảng và nhân dân ta lựa chọn

Có thể nói, công tác giáo dục LLCT cho sinh viên ở các trường cao đẳngđều góp phần hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học chosinh viên và hướng dẫn sinh viên vận dụng lý luận đó vào thực tiễn một cáchsáng tạo, từ đó sinh viên sẽ phát triển nhân cách một cách hài hò, biết lĩnh hộitri thức đã học thành niềm tin, lý tưởng cao đẹp của mình và vận dụng tri thức

đó vào cải tạo thế giới Thông qua công tác giáo dục LLCT cung cấp cho sinhviên phương pháp luận chung nhất và khoa học để giải thích tự nhiên, lịch sửmột cách đúng đắn, khoa học.

Như vậy, thông qua công tác giáo dục LLCT cho sinh viên ở hệ thốngcác trường đại học, cao đẳng, ở những góc độ, khía cạnh khác nhau của mỗimôn học đã trang bị cho sinh viên một thế giới quan duy vật biện chứng vàphương pháp luận khoa học, truyền thụ cho họ một học thuyết cách mạng triệt

để nhất, có tính khoa học và nhăn văn sâu sắc, giúp họ có những công cụ nhậnthức và hoạt động trong thực tiễn, trên cơ sở đó giúp sinh viên có thái độ đúngđắn, có phương hướng chính trị vững vàng trong cuộc sống

Hai là, giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên góp phần định hướng các giá trị chuẩn mực, đạo đức lối sống cho sinh viên

Phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống là những yếu tố cấuthành nên nhân cách của con người Công tác giáo dục LLCT là công tác giáodục con người, tác động đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lối sống của sinhviên, giúp họ nâng cao trình độ chính trị, tinh thần tự giác và tính tích cựctrong sự nghiệp giáo dục của nước nhà Hơn bao giờ hết, trong giai đoạn cáchmạng nước ta hiện nay đòi hỏi sinh viên Việt Nam phải nâng cao khả năngnắm bắt tri thức khoa học cơ bản, khoa học chuyên ngành để đáp ứng đòi hỏicủa sự nghiệp CNH, HĐH, những đòi hỏi khắt khe của thị trường sức laođộng thời kỳ phát triển kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay cũng như đòi hỏicủa thị trường thế giới Điều này đòi hỏi sinh viên Việt Nam phải được giáodục, rèn luyện để trở thành những con người có phẩm chất chính trị ,đạo đức,lối sống tiến bộ, có lòng yêu nước

Công tác giáo dục LLCT còn giúp sinh viên hình thành hệ thống giá trịmới phù hợp với những nội dung sự biến đổi của xã hội Đó là những giá trị

đề cao tinh thần hy sinh xả thân vì dân, vì nước hướng tới mục tiêu xã hội dân

chủ, công bằng, văn minh, phát huy ý thức cộng đồng, truyền thống đoàn kết,khai thác mọi tiềm năng để nước ta thoát khỏi đói nghèo, hình thành nên lýtưởng sống cao đẹp, lao động không chỉ chăm chỉ, cần cù mà lao động phải làlao động tri thức khoa học, có lương tâm, có trách nhiệm, có chất lượng vàhiệu quả.Như vậy, công tác giáo dục LLCT có tác dụng rất lớn đối với sinhviên, giúp họ hình thành nếp nghĩ, lối sống, phong cách người lao động mớiđáp ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH.

Công tác giáo dục LLCT hướng vào mục tiêu giáo dục cho sinh viênphẩm chất có lòng yêu nước, trung thành với Tổ quốc với nhân dân, phấn đấu

vì sự nghiệp xây dựng CNXH, có ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức đoàn kết, cótinh thần tập thể, gắn bó lý luận và thực tiễn Thông qua công tác giáo dụcLLCT giúp sinh viên từng bước hình thành những phẩm chất cơ bản của conngười mới XHCN

Ba là, giáo dục lý luận chính trị góp phần hình thành nhân cách con người mới XHXN.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Muốn xây dựng thành công CNXH phải

có con người mới XHCN” [34,tr448] Nhân cách con người mới XHCN đượcbộc lộ qua cả đạo đức và tài năng, phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chínhtrị vững vàng, tự chủ, có hoài bão và ước mơ, năng động và sáng tạo Để cóđược những phẩm chất nhân cách con người mới XHCN ở sinh viên khôngthể một sớm một chiều mà phải thông qua quá trình rèn luyện lâu dài Đó làquá trình giáo dục toàn diện trong suốt thời gian sinh viên còn ngồi trên ghếnhà trường và suốt đời trau dồi mới có được Mỗi môn khoa học giảng dạytrong chương trình đào tạo của nhà trường đều có vai trò to lớn trong việchình thành và phát triển nhân cách của con người Trong đó, công tác giáodục LLCT đóng vai trò là nền tảng góp phần quan trọng hình thành nhân cách

con người mới XHCN ở sinh viên để họ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ýthức tự lập, tự chủ, năng động và sáng tạo

Trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị trườngnhư hiện nay, mặt trái của nó đã hướng con người thiên về lợi nhuận, lấy lợinhuận làm mục tiêu và bất chấp tất cả những giá trị đạo đức, làm cho mốiquan hệ giữa con người với con người ngày càng xấu đi Một điều đáng longại là trong lớp trẻ, đặc biệt đối với không ít tầng lớp sinh viên Việt Namhiện nay lối sống thực dụng, ích kỷ, chủ nghĩa cá nhân, sự hẹp hòi, lối sốngchạy theo đồng tiền, quay lưng lại với những truyền thống tốt đẹp của dân tộc

đã và đang dần len lõi Đảng ta nhận định trong Hội nghị Trung ương V khoá

VIII: “Những năm gần đây tình trạng suy thoái về đạo đức và lối sống có

chiều hướng tăng lên rất đáng lo ngại” [Nguồn tr 27] và “Một bộ phận thanh niên còn mơ hồ về lý tưởng, chưa nhận thức được tình hình, nhiệm vụ của giai đoạn cách mạng mới, chưa xác định được trách nhiệm của thanh niên nói chung và của bản thân nói riêng” [Nguồn tr 109] Điều này dẫn đến tình

trạng dễ bị bọn xấu lợi dụng, kích động Do đó, thông qua công tác giáo dụcLLCT sinh viên sẽ được trang bị những tri thức xã hội và nhăn văn cơ bảngiúp họ nâng cao tình cảm, ý chí và đạo đức cách mạng Đó là ý chí học tập,trong đó việc trau dồi LLCT, nâng cao bản lĩnh chính trị để hiểu sâu sắcđường lối cách mạng của Đảng ta, có ý thức tự giác tham gia các phong tràochính trị xã hội do Đoàn thanh niên và Hội sinh viên phát động, tự giác rènluyện, tu dưỡng đạo đức, sống có niềm tin và hoài bão, có lý tưởng cộng sản,đồng thời xác định được trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp cách mạngcủa đất nước Đây cũng chính là mục tiêu giáo dục và đào tạo con người củanước ta hiện nay đó là những con người phát triển toàn diện, vừa có đức vừa

có tài đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Tiểu kết chương 1

Công tác giáo dục LLCT mục đích trang bị thế giới quan, phương phápluận khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa cho người học, cho cán bộđảng viên và cho quần chúng nhân dân Đây là trung tâm của công tác tưtưởng, là nhiệm vụ có tính chất cương lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam.Công tác giáo dục LLCT là một trong những bộ phận quan trọng củagiáo dục ở bậc đại học, cao đẳng của nước ta Xuất phát từ mục tiêu giáo dục

- đào tạo toàn diện mà Đảng ta đã đề ra nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, tưtưởng, đạo đức cho thế hệ tri thức trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước

Trong chương 1, luận văn đã đề cập đến những phạm trù cơ bản của giáodục LLCT, khái niệm giáo dục LLCT chung, khái niệm công tác giáo dụcLLCT và hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục LLCT

Hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục LLCT cho sinhviên chính là sự khái quát tổng hợp chất lượng, hiệu quả của quá trình giáodục Hệ thống đó căn cứ vào mục đích yêu cầu, sự tác động đồng bộ trênnhiều mặt của công tác giáo dục LLCT ở bậc đại học, cao đẳng Nó có thểcho phép chúng ta đánh giá được chất lượng công tác giáo dục LLCT vớinhững chuẩn mực nhất định

Nhiệm vụ của công tác giáo dục LLCT là nhằm trang bị cho sinh viênthế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng Đây cũng chính là mụctiêu của giáo dục đại học, cao đẳng ở nước ta, nhằm đào tạo ra những conngười, những tri thức trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước không chỉ giỏi vềchuyên môn nghiệp vụ mà còn có phẩm chất chính trị, tư tưởng vững vàng, cóđạo đức, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, với chế độ, sẵn sànggóp sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG

CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG Ở KIÊN GIANG 2.1 Những nhân tố tác động đến chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị trong các trường cao đẳng ở Kiên Giang hiện nay

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, xã hội tỉnh Kiên Giang

Kiên Giang là tỉnh có diện tích rộng, địa hình đa dạng, vừa có biên giới trên bộ, bờ biển dài, nhiều sông núi và hải đảo, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú Vị trí địa lý

và điều kiện tự nhiên thuận lợi đã tạo cho tỉnh nhiều tiềm năng và lợi thế kinh tế phong phú

đa dạng phát triển như kinh tế nông - lâm - ngư nghiệp, kinh tế biển, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản và du lịch, nhiều danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu Ngoài ra, với vị thế là cửa ngõ ở phía tây thông ra Vịnh Thái Lan, Kiên Giang còn có tiềm năng lớn về kinh tế cửa khẩu, hàng hải và mậu dịch quốc tế.

Với diện tích tự nhiên trên đất liền là 6.346,27km2, nằm ở phía Tây Nam của Việt Nam, thuộc đồng bằng sông Cửu Long, là tỉnh có địa điểm thuận lợi kết nối các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Cămpuchia và Thái Lan bằng đường bộ, đường biển và đường hàng không Phía bắc giáp với tỉnh An Giang và vương quốc Campuchia với đường biên giới dài 56,8km, phía nam giáp tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, phía đông giáp thành phố Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang, phía tây giáp Vịnh Thái Lan Bờ biển dài 200km từ thị xã Hà Tiên đến Rạch Tiểu Dừa thuộc tỉnh Cà Mau Kiên Giang có vùng biển Tây Nam (gồm Kiên Giang và Cà Mau) với diện tích 63.290km2 nằm trong vùng biển Vịnh Thái Lan giáp với Campuchia, Thái Lan và Malaysia Vùng biển Kiên Giang có 143 hòn đảo với 105 đảo nổi, lớn nhất là đảo Phú Quốc có diện tích 589,23km2, lớn nhất cả nước Phần lớn các đảo này quy tụ lại thành 5 quần đảo như: Thổ Châu, Nam Du, Bà Lụa, Hải Tặc, An Thới Có

43 đảo có dân sinh sống

Kiên Giang là tỉnh có tiềm năng lớn, đất đai ở Kiên Giang phù hợp cho việc phát triển nông lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản Công nghiệp ở Kiên Giang từ trước đến nay vẫn phát triển dựa trên thế mạnh của chế biến nông sản, thủy hải sản, sửa chữa tàu thuyền