Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường cao đẳng cảnh sát nhân dân i hiện nay theo tư tưởng hồ chí minh

Nhìn lại công tác nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị trong thời gian qua, có thể nhận thấy tư tưởng xuyên suốt chính là sự vận dụng sáng tạo và phát triển những luận điểm nền tảng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ THƯƠNG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I HIỆN

NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ HỒ CHÍ MINH HỌC

Hà Nội - Năm 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Mã số: 60 31 02 04

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Đình Oánh

Hà Nội - Năm 2018

CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ Đình Oánh

Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận văn này trung thực và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày 15 tháng 9 năm 2018

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thương

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

CAND: Công an nhân dân

CSND: Cảnh sát nhân dân

LLCT: Lý luận chính trị

GDLLCT: Giáo dục lý luận chính trị

Nxb: Nhà xuất bản

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG AN NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 11

1.1 Vị trí, vai trò của giáo dục lý luận chính trị 11

1.2 Mục đích của giáo dục lý luận chính trị trong lực lượng công an nhân dân … ………16

1.3 Nội dung giáo dục lý luận chính trị 28

1.4 Phương pháp giáo dục lý luận chính trị 31

Tiểu kết chương 1 39

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I HIỆN NAY TIẾP CẬN TỪ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 41

2.1 Đặc điểm và yêu cầu giáo dục lý luận chính trị cho học viên Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I 41

2.2 Thực trạng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I tiếp cận từ tư tưởng Hồ Chí Minh 53

2.3 Những vấn đề đặt ra đối với giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiện nay tiếp cận từ tư tưởng

Hồ Chí Minh …… 72

Tiểu kết chương 2 77

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 79

3.1 Những yếu tố tác động đến hoạt động giáo dục lý luận chính trị Công an nhân dân hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh 79

3.2 Phương hướng và nội dung giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ

Chí Minh……… 87

3.3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh 88

Tiểu kết chương 3 101

KẾT LUẬN 102

TÀI LIỆU THAM KHẢO 105 PHỤ LỤC

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất đồng thời cũng là nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam Cuộc đời Người là tấm gương sáng cho thế

hệ trẻ muôn đời sau noi theo Tư tưởng của Người có vai trò, ý nghĩa và tác dụng to lớn đối với cách mạng Việt Nam Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã khẳng định: Tư tưởng của Người, cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm tới công tác giáo dục, đặc biệt là giáo dục thế hệ trẻ Phát triển giáo dục là điều kiện để phát triển nguồn lực con người, là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng chỉ ra đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốc sách hàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước Để thực hiện mục tiêu trên cần phải tiến hành giáo dục thế hệ trẻ một cách toàn diện và chu đáo Hiểu tầm quan trọng của vấn đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm, dìu dắt thế hệ trẻ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

Trong Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030 (Nghị quyết số 37/NQ-TW, ngày 09/10/2014), Kết

luận số 94 (28/3/2014) của Ban Bí thư và Hướng dẫn 127 (ngày 30/6/2014) của Ban Tuyên giáo Trung ương thực hiện Kết luận số 94 “Về việc tiếp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân” Điều này chứng tỏ việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập lý luận chính trị đang được Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc, gắn liền với nhu cầu xã hội về sự thống nhất, đồng thuận tư tưởng, ổn định chính trị, bảo vệ và phát triển lý luận khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam Tư duy lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam hình thành từ thực tiễn đấu tranh cách mạng của nhân dân

ta, từ những kinh nghiệm và bài học của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, từ những trải nghiệm bi hùng của lịch sử dựng nước và giữ nước của ông cha ta, từ chiều sâu của bản sắc văn hóa dân tộc, được cô đọng, kết tinh trong đường lối cách mạng của Đảng suốt gần 88 năm qua, trở thành kim chỉ nam, thành định hướng phát triển của dân tộc trong thời đại mới

Nhìn lại công tác nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị trong thời gian qua, có thể nhận thấy tư tưởng xuyên suốt chính là sự vận dụng sáng tạo và phát triển những luận điểm nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc hình thành

“bản sắc” Việt Nam về tư duy lý luận thông qua kế thừa có chọn lọc tinh hoa trí tuệ của dân tộc và sức mạnh của thời đại, là sự phổ biến thế giới quan, phương pháp luận và nhân sinh quan tiên tiến, quan điểm, đường lối khoa học

và cách mạng của Đảng đến toàn xã hội, đặc biệt đến đội ngũ học viên, sinh viên đông đảo trong các cơ sở đào tạo, các trường đại học, cao đẳng, những người đang và sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước, hướng đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Thành quả đáng trân trọng của đội ngũ làm công tác nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị là bám sát các điểm nóng của thực tiễn xã hội, đào sâu các vấn đề lý luận, thường xuyên tìm tòi, đổi mới phương pháp, chương trình, giáo trình, nội dung giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tiễn, gắn với định hướng và chiến lược phát triển chung của các cơ sở nghiên cứu khoa học và đào tạo lý luận chính trị trong các trường đại học và cao đẳng bước đầu có những chuyển biến tích cực; người học không chỉ thụ động tiếp thu bài giảng,

mà tham gia vào quá trình tương tác tích cực với giảng viên, thể hiện tư duy phê phán, sáng tạo trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin, đồng thời bày tỏ sự quan tâm thường xuyên đến những biến đổi của thực tiễn xã hội, của thế giới

và Việt Nam, qua đó nâng cao trách nhiệm công dân của mình Bên cạnh những thành quả đáng khích lệ trong nghiên cứu, giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị, vẫn còn không ít khuyết điểm, tồn tại cần được xem xét, đánh giá một cách nghiêm túc, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp khắc phục, làm cho việc giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu phát triển xã hội trong giai đoạn hiện nay

Ở trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay việc nghiên cứu, giáo dục các môn lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn có tầm quan trọng đặc biệt nhằm trang bị cho học viên hệ thống lý luận chính trị khoa học, cách mạng; giúp người học nắm bắt được những đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tiến hành thắng lợi sự nghiệp bảo

vệ và phát triển đất nước Với vai trò là trường trọng điểm về đào tạo cán bộ chiến sĩ Công an, nhiệm vụ đặt ra đối với trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân

I là đào tạo, cung cấp cho đất nước đội ngũ cán bộ chiến sĩ không chỉ giỏi về chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh Để thực hiện mục tiêu đó, vấn

đề giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao Đẳng Cảnh sát nhân dân I vừa là đòi hỏi tất yếu khách quan, vừa là nhiệm vụ quan trọng của trường trong giai đoạn hiện nay Trong xu thế chung của sinh viên cả nước,

đa số học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I đều chấp hành tốt nội quy của trường, phấn đấu học tập không ngừng để trở thành những cán bộ có ích phụng sự cho tổ quốc, cho nhân dân Tuy nhiên, bên cạnh đó còn một bộ phận không nhỏ có những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức như: xác định lập trường tư tưởng chính trị không đúng, còn vi phạm điều lệnh Công an nhân dân, một số em còn thờ ơ với những vấn đề chính trị, các hoạt động xã hội, còn mơ hồ về lý tưởng cách mạng, chạy theo vật chất, xem nhẹ giá trị tinh thần

Đứng trước yêu cầu và đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới toàn diện, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, công cuộc hội nhập quốc tế, diễn biến của tình hình thế giới ngày một khó khăn, phức tạp, đã đặt ra cho thế hệ sinh viên nhất là học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I những trọng trách to lớn, khó khăn và phức tạp Vì vậy việc nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên của trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I là yêu cầu khách quan và cấp bách hơn bao giờ hết, bởi đây là nội dung quan trọng hàng đầu trong việc rèn luyện tư tưởng, quan điểm chính trị cho mỗi học viên, là sự chuẩn bị quan trọng để những chiến sĩ công an trẻ bước vào đời

Với những lý do trên, học viên chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên

ngành Hồ Chí Minh học

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong những năm gần đây, tư tưởng Hồ Chí Minh được các cấp, các ngành và nhiều đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học dày công nghiên cứu Vấn đề giáo dục lý luận chính trị cho học viên, sinh viên trong các trường Cao đẳng, Đại học cũng được đề cập đến trong các cuộc hội thảo và trong nhiều chương trình nghiên cứu của các đồng chí lãnh đạo cùng các nhà khoa học trong và ngoài ngành công an Vấn đề nâng cao giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu theo nhiều khía cạnh, cách tiếp cận khác nhau Điển hình là một số công trình sau:

Nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị trong tình hình mới do Nguyễn Khoa Điềm viết đăng trên Tạp chí Thông

tin công tác tư tưởng lý luận, Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương đã nêu nên tầm quan trọng việc học tập của cán bộ, đảng viên và học viên trong đó học tập lý luận chính trị có vị trí cực kỳ quan trọng, những nội dung của công tác giáo dục lý luận chính trị, đồng thời nêu ra một số giải pháp nhằm đảm bảo yêu cầu và nhiệm vụ của công tác giáo dục lý luận trong tình hình hiện nay Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo và ra sách

kỷ yếu: “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác tư tưởng, lý luận”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002 Hội thảo đã đề nhiều nội dung quan trọng, đáng chú

ý có các bài của các tác giả như: Nguyễn Khánh Bật với bài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác tư tưởng, lý luận”; Hoàng Trang với bài “Mấy suy nghĩ về công tác tư tưởng, lý luận ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trong tình hình mới dưới ánh sáng của tư tưởng Hồ Chí Minh”; Lê Văn Tích với bài

“Đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống – khâu trọng yếu ở công tác tư tưởng, lý luận hiện nay”; Phạm Ngọc Anh với bài “Quan niệm của Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận”… Nội dung của những bài viết trong hội thảo tập trung vào các vấn đề như sau:

Hồ Chí Minh - nhà tư tưởng lý luận

Khẳng định Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề tư tưởng, lý luận Người quan tâm giải quyết từ vị trí, vai trò đến nội dung công tác tư tưởng, lý luận,

từ nguyên tắc, phương châm, phương pháp giáo dục lý luận đến công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận cho sinh viên

Một số quan điểm của Hồ Chí Minh và kho tàng lý luận Mác - Lênin

Công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh Từ quan niệm của Hồ Chí Minh về giáo dục tư tưởng lý luận, nhìn lại công tác giáo dục lý luận chính trị đã qua, xây dựng, chấn chỉnh công tác nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo Khoa học quốc gia và ra sách kỷ yếu Hội thảo Khoa học quốc gia 2015 “Nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trị trong các trường Đại học, Cao đẳng” Hội thảo đã đề cập đến nhiều nội dung quan trọng đáng chú ý có các bài viết của các tác giả như: Hoàng Chí Bảo “Về một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trị trong các trường Đại học ở nước ta hiện nay”; Nguyễn Thế Nghĩa “Đổi mới nâng cao chất lượng công tác lý luận chính trị trong các trường Đại học và Cao đẳng”; Trần Thị Anh Đào “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục

lý luận chính trị ở các trường Đại học, Cao đẳng - yêu cầu bức thiết hiện nay”; Tần Xuân Bảo “Nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập lý luận chính trị cho sinh viên - Quan trọng nhất là người thầy”; Phạm Văn Bình “ Gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy các bộ môn lý luận chính trị ở các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay”; Nguyễn Văn Công “Giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trị ở các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay - Thực trạng

và giải pháp”…

Các bài viết đều bày tỏ sự băn khoăn của các nhà khoa học trước những bất cập, mâu thuẫn trong công tác lý luận, đào tạo lý luận chính trị, đồng thời gợi mở những ý tưởng quý báu cho việc phát triển tư duy lý luận, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Những công trình đó đã đưa ra những quan điểm, ý tưởng, phương pháp đặt cơ sở cho việc tiếp tục nghiên cứu toàn diện hơn theo nhiều góc độ khác nhau về công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học nói chung và học viên các trường Công an nhân dân nói riêng Tuy vậy cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách trực tiếp và

có hệ thống về nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I theo tư tưởng Hồ Chí Minh Xuất phát

từ thực trạng trên tôi thấy việc tìm hiểu, nghiên cứu về “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” là việc làm cần thiết

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị, từ đó tổng kết, đánh giá công tác giáo dục, bồi dưỡng lý luận chính trị thời gian qua của trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I thời kỳ hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ

- Làm rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo

dục lý luận chính trị

- Làm rõ vai trò của giáo dục lý luận chính trị đối với học viên trường

Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I từ 2010 đến nay

- Phân tích đánh giá thực trạng của giáo dục lý luận chính trị ở trường

Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I

- Nghiên cứu đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo

dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác giáo dục lý luận chính trị

và vận dụng tư tưởng đó nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị

Lý luận chính trị và công tác giáo dục lý luận cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách giáo dục của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, các văn bản quy định của Bộ giáo dục và đào tạo, Bộ Công an có liên quan đến giáo dục lý luận chính trị trong các trường Đại học, Cao đẳng và các trường Công an nhân dân

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản của Khoa học chính trị và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh Phương pháp nghiên cứu khoa

học liên ngành như:

Phương pháp - phân tích tổng hợp: sử dụng phương pháp này nhằm phân tích làm rõ các nguồn tài liệu, số liệu về đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên Đưa ra các kết luận về công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Phương pháp thống kê - so sánh: Thu thập các số liệu về đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên để phân tích, đánh giá thực trạng công tác giáo dục chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I tạo cơ sở cho việc so sánh, đánh giá khoa học

Phương pháp điều tra xã hội học: Xây dựng bảng hỏi tạo điều kiện cho học viên thể hiện được quan điểm của mình về các vấn đề liên quan đến học tập lý luận chính trị Qua đó, xử lý các số liệu để nhận được các thông tin cần thiết phục vụ yêu cầu của đề tài nghiên cứu

Luận văn kế thừa những giá trị, những thành tựu của một số công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài

6 Đóng góp của luận văn

Hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị Phân tích nội dung và giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị

Đánh giá khách quan, khoa học về thực trạng công tác đào tạo, giáo dục lực lượng chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I từ

2010 đến nay

Đề xuất phương hướng và những giải pháp nhằm nâng cao công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã khẳng định được tính tất yếu, tầm quan trọng và ý nghĩa công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên các trường công an nói chung cũng như học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn chia thành 3 chương 12 tiết và các tiểu kết chương

Chương 1 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG AN NHÂN

DÂN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.1 Vị trí, vai trò của giáo dục lý luận chính trị

Giáo dục là một hoạt động hết sức quan trọng của con người, qua đó những kinh nghiệm, tri thức nhân loại tích lũy trong thực tiễn cuộc sống được trao truyền, giúp nhân loại không ngừng bổ sung, phát triển tri thức mới Nhờ giáo dục và thông qua giáo dục, con người ngày càng phát triển toàn diện, hoàn thiện nhân cách Bao trùm lên tất cả là giáo dục giúp tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển trong tương lai Chính vì vậy, giáo dục được coi là yếu tố quyết định sự phát triển nhanh và bền vững, là nguồn “của cải nội sinh” của mỗi quốc gia

Giáo dục là một chỉnh thể trọn vẹn bao gồm các mặt, các khâu thống nhất biện chứng với nhau Giáo dục đạt tới hiệu quả khi mỗi cá nhân vừa có được

ý thức đúng, lại vừa có hành vi đúng trong mọi tình huống của cuộc sống Ý thức và hành vi là hai mặt song song tồn tại trong mỗi phẩm chất giáo dục Hoạt động của con người phải là hoạt động có ý thức, ý thức của con người phải được biểu hiện bằng hành vi Sự thống nhất giữa ý thức và hành vi phải

là mục tiêu và cũng là nguyên tắc chỉ đạo để tiến hành các hoạt động giáo dục

Theo Hồ Chí Minh: “Lý luận là sự tổng kết những nghiên cứu của loài người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử” [54, tr 96] Người chỉ rõ: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế” Trong hoạt động thực tiễn, bất cứ làm việc gì muốn thành công phải có lý luận dẫn đường Do đó, công tác lý luận tư tưởng luôn có vai trò quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp cách mạng của Đảng

Nhận thức rõ vị trí, vai trò của tư tưởng, lý luận cũng như của công tác tư tưởng, lý luận, trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khoá X “Về công tác

tư tưởng, lý luận là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảng chính trị của chế độ, tuyên truyền, giáo dục, động viên và tổ chức nhân dân thực hiện các nhiệm vụ cách mạng, khẳng định và nâng cao vai trò tiên phong của Đảng về chính trị, lý luận, trí tuệ, văn hoá và đạo đức; thể hiện vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [30, tr.41] Cũng nhận thức được tầm quan trọng, ý nghĩa to lớn của công tác lý luận trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước hiện nay, nhất là trong xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng, tại Đại hội XI, Đảng chỉ rõ: “Tạo môi trường dân chủ thảo luận, tranh luận khoa học, khuyến khích tìm tòi, sáng tạo, phát huy trí tuệ của cá nhân và tập thể trong nghiên cứu lý luận Khẩn trương ban hành quy chế dân chủ trong nghiên cứu lý luận chính trị Nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan nghiên cứu lý luận, cải tiến tổ chức nghiên cứu lý luận phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn” [32, tr 256] Đồng thời, để phát huy tốt vai trò, tác dụng của công tác tư tưởng trong tình hình mới, nhất là đối với việc đấu tranh chống

“diễn biến hoà bình” và “tự diễn biến”, trong Văn kiện Đại hội XI, Đảng ta khẳng định: “kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động

“diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái cán bộ, đảng viên chính trị, đạo đức, lối sống trong

xây dựng, bồi đắp nền tảng tinh thần của xã hội Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho mọi hành động

Lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay là hệ thống những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính trị của dân tộc và nhân loại Nó phản ánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế - chính trị - xã hội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là công cụ quan trọng cho việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa

Giáo dục lý luận là truyền bá những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối và quan điểm tư tưởng của Đảng vào cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh

là truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, nhằm hướng dẫn người học vận dụng những hiểu biết ấy vào cuộc sống Do đó, Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh “gắn

lý luận với thực tiễn trong giáo dục lý luận chính trị là nguyên tắc cơ bản” Chất lượng là 1 phạm trù khoa học trong đó có Khoa học Xã hội & Khoa học chính trị Là một thuộc tính cơ bản của sự vật hiện tượng, nói nên bản chất của sự vật, hiện tượng; đảm bảo độ chính xác, độ chuẩn giữa hình thức

và nội dung Chất lượng còn được hiểu là mức độ, cấp độ thực hiện mục tiêu hay đạt đến tiêu chuẩn được quy định Hay hiểu theo một cách khác chất lượng còn là 1 phạm trù lịch sử vì nó thay đổi liên tục, thường xuyên phụ thuộc vào tiêu chuẩn, mục tiêu, độ chuẩn được xác định

Nâng cao chất lượng là làm cho chất lượng 1 sự vật, hiện tượng, 1 quá trình… ngày càng sát mục tiêu, đáp ứng đầy đủ tiêu chí, yêu cầu, nội dung mục tiêu đề ra

Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị là nâng cao mức độ thực hiện mục tiêu đã đề ra Rút ngắn những mục tiêu đề ra để đi đến hoàn thành mục tiêu đề ra

Tất cả chất lượng của cơ sở giáo dục, đào tạo thể hiện ở chất lượng của người học viên (sản phẩm) trong mối quan hệ với mục tiêu giáo dục đào tạo của cơ sở GD đào tạo, đáp ứng yêu cầu của phát triển xã hội

Công tác giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận cơ bản trong công tác

tư tưởng của Đảng, thực hiện việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Công tác giáo dục lý luận chính trị nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị, niềm tin và năng lực hoạt động thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân, đáp ứng yêu cầu của từng thời kỳ phát triển của đất nước

Công tác giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo của Đảng, xây dựng con người mới Thông qua giáo dục lý luận chính trị để nâng cao trình độ lý luận chính trị trong toàn Đảng, làm cho toàn Đảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, cương lĩnh, đường lối, khắc phục mọi biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng Thông qua công tác giáo dục lý luận chính trị góp phần nâng cao ý thức tự giác tu dưỡng đạo đức cách mạng, khắc phục chủ nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán

bộ, đảng viên Đồng thời, giáo dục lý luận chính trị cũng góp phần vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo gồm những người kiên định lập trường, có năng lực tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng, có năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn Chính vì vậy, công tác giáo dục lý luận

chính trị có vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng từ Trung ương đến cơ sở

Giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng hàng đầu trong công tác huấn luyện, bồi dưỡng đạo đức, phẩm chất người chiến sĩ công an nhân dân nói chung và học viên trường Cao đẳng CSND I nói riêng GDLLCT cho chiến sĩ CAND qua các điểm sau:

Một là, Hồ Chí Minh cho rằng lý luận để nâng cao vốn lý luận của mỗi

cán bộ, từ đó mà nâng cao trình độ lý luận của Đảng để bản thân mỗi cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và như thế toàn Đảng sẽ hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của Đảng

Hai là, theo Hồ Chí Minh, Đảng ta có nhiều ưu điểm nhưng còn có nhiều

nhược điểm mà “một trong những nhược điểm lớn là trình độ lý luận còn thấp kém” và “vì trình độ lý luận thấp kém cho nên đứng trước nhiệm vụ cách mạng ngày càng mới và phức tạp, trong việc lãnh đạo, Đảng ta không khỏi lúng túng, không tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm” Do vậy học tập lý luận là nhu cầu thiết yếu của thực tế đòi hỏi

a là, xuất phát từ thực tế nước ta chưa hoàn thành nhiệm vụ cách mạng

dân tộc dân chủ nhân dân, trong khi đó thế giới và trong nước đã biến đổi đòi hỏi chúng ta phải có những đường lối, phương châm, phương pháp đấu tranh cho thích hợp Điều đó đòi hỏi Đảng ta phải tự nâng cao mình lên nữa, mà muốn tự nâng cao mình thì phải tổ chức học tập lý luận trong toàn Đảng, trước hết là trong cán bộ cốt cán của Đảng

ốn là, muốn đỡ bớt mò mẫm, muốn đỡ phạm sai lầm thì chúng ta phải tự

nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin Như thế là phải học tập lý luận, phải nâng cao trình độ lý luận chung của Đảng

Năm là, mỗi đảng viên, cán bộ chiến sĩ phải tự cải tạo mình, đấu tranh

chống thói hư tật xấu, đấu tranh tự khắc phục chủ nghĩa cá nhân, rèn luyện

chủ nghĩa tập thể, gắn bó chặt chẽ với quần chúng, phát huy đầy đủ tính sáng tạo của quần chúng thì phải học lý luận để nâng cao trình độ lý luận chung của Đảng, đó là một đòi hỏi bức thiết của Đảng ta

1.2 Mục đích của giáo dục lý luận chính trị trong lực lượng công an nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng mục đích của giáo dục lý luận chính trị không phải là sự tăng lên đơn thuần về khối lượng kiến thức mà phải tạo ra sự biến đổi trong nhân cách người học viên về lập trường, quan điểm và đạo đức

để làm việc tốt hơn, cống hiến được nhiều hơn, một lòng một dạ phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Theo Người, mục đích của giáo dục lý luận chính trị như sau:

Thứ nhất, giáo dục lý luận chính trị nhằm xây dựng và rèn luyện bản lĩnh chính trị cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân

Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán

bộ chiến sĩ CAND Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, mỗi cán bộ chiến sĩ phải luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, không hoang mang, dao động trước mọi khó khăn, thử thách Đây chính là yếu tố tiên quyết giúp cho mỗi cán bộ chiến

sĩ luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình Cán bộ chiến sĩ có tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, anh dũng, quả cảm và sẵn sàng chiến đấu vì mục tiêu cách mạng Người nói: “Phải nâng cao chí khí chiến đấu, luôn luôn sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hoà bình” [53, tr 385]

CAND phải giác ngộ chính trị vững vàng, kiên định con đường xã hội chủ nghĩa Với Người, “lửa thử vàng, gian nan thử sức” chính là thước đo đánh giá trình độ giác ngộ chính trị của mỗi cán bộ chiến sĩ Người khẳng định:

“Đảng và Chính phủ tin vào lòng tuyệt đối trung thành và chí kiên cường phấn đấu của các đồng chí Toàn thể cán bộ chiến sĩ công an phải cố gắng vượt mọi khó khăn, làm tròn nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang của công an

cách mạng, xứng đáng với lòng tin cậy của nhân dân, của Đảng và chính phủ đối với các đồng chí” [55, tr 72] Lực lượng CAND luôn luôn củng cố niềm tin và kiên định bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ con đường đi lên CNXH của dân tộc Người nói: “Nên nhớ rằng bọn Mỹ - Diệm, bọn phản động không bao giờ muốn cho chúng ta xây dựng CNXH thành công, công an phải luôn cảnh giác ngăn ngừa những hành động phá hoại của chúng để bảo vệ lợi ích của nhân dân, bảo vệ sự nghiệp cách mạng Đó là nhiệm vụ nặng nề, gian khổ đồng thời cũng rất vẻ vang” [53, tr 221-222] Theo Hồ Chí Minh, cán bộ chiến sĩ phải phát huy bản chất tốt đẹp của ngành Công an, phải giác ngộ và nắm vững quy luật vận động và phát triển của tình hình chính trị, xác định rõ

kẻ thù, vững vàng và quyết tâm đấu tranh để bảo vệ lý tưởng của Đảng và nhân dân

Người chiến sĩ CAND phải làm chủ trước những cám dỗ vật chất, những tiêu cực xã hội; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân Người cho rằng: “Nếu không giữ được thói quen tiết kiệm thì sẽ tham ăn ngon, tham mua các thứ xa hoa Lương không đủ thì sẽ lấy ở đâu? Lúc ấy chỉ có hai cách : một là ăn cắp của Chính phủ, hai là bị tiền mua chuộc” [50, tr 46] Người khẳng định việc

“ăn hối lộ là có tội, vì nó làm hại cho nhân dân, thiệt đến công quỹ của Chính phủ” [50, tr 46] Người phân tích: “ Có thể những người khi kháng chiến thì rất anh dũng, trước bom đạn địch không chịu khuất phục, những khi về thành thị lại bị tiền bạc, gái đẹp quyến rũ, mất lập trường sa vào tội lỗi Cho nên bom đạn của địch không nguy hiểm bằng “đạn bọc đường” vì nó làm hại mình mà mình không trông thấy” [50, tr 46-47] Người tỏ thái độ rất kiên quyết đối với người che giấu phản động và bọn lợi dụng hoàn cảnh để phá hoại, trộm cắp Người nói: “Người nào thừa cơ phá hoại, trộm cắp, mang tiền của công hoặc giấy tờ đi trốn, hoặc không chịu giao lại cho chính quyền và quân đội nhân dân thì sẽ bị trừng trị… Ai che giấu cho bọn thực dân, bù nhìn

dung túng, giúp đỡ bọn thổ phỉ, sẽ bị truy tố” [48, tr 489] Người nhiều lần nói đến những căn bệnh trong bộ máy lực lượng vũ trang phải đấu tranh loại

bỏ và sửa chữa Người nói: “Công an đánh địch bên ngoài đã khó, đánh địch bên trong người còn khó khăn hơn” [52, tr 599] Theo Người chủ nghĩa cá nhân giống như cỏ dại đẻ ra nhiều thứ bệnh khác, như: “Chủ nghĩa cá nhân như vi trùng đẻ ra nhiều bệnh khác: sợ khó, sợ khổ; tự do chủ nghĩa; vui thì làm, không vui thì không làm, thích thì làm, không thích không làm” [52, tr 249] Chính vì vậy, cán bộ chiến sĩ CAND phải thường xuyên rèn luyện để xoá bỏ chủ nghĩa cá nhân

Xây dựng bản lĩnh chính trị là cái “gốc” chính trị nhằm thực hiện mục tiêu chính trị của Đảng Niềm tin, lý tưởng và bản lĩnh chính trị là mục tiêu cao nhất của mỗi chủ thể chính trị, có tính chất định hướng cho tình cảm, ý chí chính trị và hoạt động chính trị Tuy nhiên, lý tưởng có được biểu hiện thành hành động chính trị hay không, phụ thuộc vào đội ngũ cán bộ chiến sĩ Vì vậy, cán bộ chiến sĩ, học viên trường Cao đẳng CSND I phải luôn luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng và dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Mục tiêu của Đảng là mục tiêu của nhân dân và của công an Việt Nam

Thứ hai, giáo dục lý luận chính trị nhằm nâng cao trình độ lý luận chính

trị cho cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân

Những quan điểm của Hồ Chí Minh: “chính trị quan trọng hơn quân sự” [42, tr 539], “phải lấy chính trị làm gốc” [46, tr 398] thể hiện rất rõ tư tưởng của người trong giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chiến sĩ Theo Người, vấn đề cốt yếu của cách mạng là trình độ giác ngộ chính trị của cán bộ chiến

sĩ, xác lập hệ tư tưởng Mác - Lênin trong giáo dục lý luận chính trị Người đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng, giáo dục, rèn luyện và tuyên truyền chính trị cho cán bộ chiến sĩ công an

Công tác giáo dục lý luận chính trị đóng vai trò tiên phong và có tính định hướng trong công tác chuyên môn của người chiến sĩ công an Người nói:

“chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác Có chuyên môn mà không có chính trị thì chỉ là cái xác không hồn Phải có chính trị trước rồi mới có chuyên môn” [43, tr 234-235], vì vậy “phải không ngừng nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, ra sức học tập thêm nghiệp vụ, kỹ thuật…” [51, tr 436] Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, nghiệp vụ công an là nghiệp vụ chính trị, làm công an là làm chính trị, mà chính trị là quan điểm, là lập trường giai cấp, là nền tảng tư tưởng và là mục tiêu của cách mạng Lực lượng Công an nhân dân

có lý luận chính trị vững vàng thì mới có thể trung thành với con đường cách mạng của Đảng, toàn tâm toàn ý phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân

Thực tiễn cho thấy, lực lượng Công an nhân dân chỉ thật sự vững mạnh về chính trị khi tư tưởng, đường lối, quan điểm của Đảng được quán triệt đến tất

cả các lĩnh vực công tác công an; khi mỗi cán bộ, chiến sĩ công an không ngừng rèn luyện phẩm chất chính trị, nâng cao trình độ, bản lĩnh, ý chí chiến đấu và lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Vì vậy, công tác giáo dục, đào tạo lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng CSND I có vai trò quan trọng, là nhiệm vụ thường xuyên, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ công an vững vàng về chính trị, tư tưởng, đủ năng lực hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao

Người nói: “Cấp trên từ Bộ trưởng xuống phải giáo dục chính trị cho tốt…Người không hiểu biết chính trị, chỉ phất phơ cốt làm sao cho hết ngày, hết giờ thôi Do đó, giáo dục chính trị, tư tưởng là một điều rất quan trọng” [51, tr 62] Người cho rằng: “Nếu anh em tư tưởng vững vàng, chính trị vững, kỹ thuật khá, thân thể khoẻ mạnh thì nhất định thắng” [46 Tr 219]

Để có được nền tảng tư tưởng chính trị vững vàng thì mỗi cán bộ chiến sĩ công an nhân dân phải không ngừng học tập nâng cao trình độ lý luận chính

trị, thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin Để nâng cao trình độ chính trị, Người nhắc nhở công an phải: “Học tập chính cương, chính sách của Đảng cho hiểu

mà làm cho đúng tức là thực hành chủ nghĩa Mác - Lênin” [45 Tr 319] Vấn

đề rèn luyện tư tưởng chính trị luôn được Người đặc biệt quan tâm Người khẳng định: “Điều lệ Đảng có quy định rõ nhiệm vụ của đảng viên là ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối, chính sách của Đảng, học tập văn hoá, kỹ thuật và nghiệp vụ; không ngừng nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng và năng lực của công tác của mình” [51 Tr 91] Thông qua công tác chính trị của Đảng để xây dựng và củng cố tri thức cách mạng, hun đúc tình cảm và niềm tin chính trị, thúc đẩy hành động cách mạng cho mỗi cán bộ, chiến sĩ, học viên nhà trường

Thứ ba, học GDLLCT để sửa chữa tư tưởng

Người viết: “Phải ra sức tẩy sạch ảnh hưởng giáo dục nô dịch của thực dân còn sót lại như: Thái độ thờ ơ đối với xã hội, xa rời đời sống lao động và đấu tranh nhân dân, học để lấy bằng cấp, dạy theo lối nhồi sọ Và cần xây dựng tư tưởng dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”[49, tr.185] Khi con người có tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc

Học để sửa chữa tư tưởng là học để “uốn nắn tư tưởng không đúng”, “phát huy tư tưởng đúng” Tư tưởng không đúng có tư tưởng mẹ của nó là chủ nghĩa cá nhân Tư tưởng đúng là tư tưởng đạo đức cách mạng Trong buổi nói chuyện tại lớp chỉnh huấn trung, cao cấp của Bộ quốc phòng và các lớp trung cấp của các Tổng cục, Người dạy: “Phải học để phát huy tư tưởng đúng, uốn nắn tư tưởng không đúng Tư tưởng không đúng, cũng còn có nhiều Nhưng

có một tư tưởng mẹ: đó là chủ nghĩa cá nhân” Như vậy học tập cũng là để

quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng

Thứ tư, giáo dục lý luận chính trị nhằm tu dưỡng đạo đức cách mạng cho

cán bộ, chiến sĩ, học viên

Giáo dục lý luận chính trị để tu dưỡng đạo đức cách mạng - một đức tính không thể thiếu của mỗi người cách mạng Có đạo đức cách mạng thì mới dám hy sinh, tận tuỵ với cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng

Đạo đức là nội dung cơ bản thể hiện văn hoá của con người - văn hoá đạo đức, là mặt giá trị của con người, nó hướng con người vươn tới những giá trị đích thực của cuộc sống Đạo đức ở mỗi con người không phải tự nhiên mà

có, đó là kết quả của cả quá trình phấn đấu, rèn luyện vô cùng khó khăn gian khổ Người có đạo đức phải là người có giáo dục, qua giáo dục và tự giáo dục Thông qua hoạt động và giao lưu, con người hiểu rõ hơn về vai trò của lương tâm, nghĩa vụ, ý thức danh dự và các phẩm chất đạo đức cần thiết của

cá nhân đối với các chuẩn mực đạo đức xã hội

Người cho rằng: “Một người cán bộ tốt phải có đạo đức cách mạng Quân

sự giỏi song không có đạo đức cách mạng thì khó thành công” [43, tr 259] Người nhấn mạnh đạo đức là cái gốc, là nền tảng, “cũng như sông thì có nguồn Không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc Không có gốc thì cây héo Người cách mạng cần phải có đạo đức Không có đạo đức thì dù tải giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [44, tr 292] Đạo đức của CAND

là phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân Công an phải “khắc phục khó khăn, dũng cảm trước địch, vì nước quên thân, trung thành với Đảng, tận tuỵ với dân” [51, tr 155] Theo Hồ Chí Minh, vấn đề có tầm quan trọng hàng đầu trong GDLLCT công an ta nói chung, GDLLCT cho học viên nói riêng là phải xây dựng lòng trung thành của công an với Đảng, với Tổ quốc, Nhà nước và nhân dân, được nhân dân tin cậy, yêu mến Đây cũng là một yêu cầu có tính nguyên tắc giữ vị trí định hướng cho mọi suy nghĩ và hành động của từng cán bộ chiến sĩ, học viên Bởi lòng trung thành với Đảng, với sự nghiệp an ninh quốc gia là động lực để mỗi cán bộ tự giác chiến đấu, biến mục tiêu, lý tưởng của Đảng thành hiện thực; từ đó mà sự

lãnh đạo của Đảng đối với công an càng được tăng cường Mục tiêu, lý tưởng của Đảng là phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ ngĩa xã hội Do đó, lòng trung thành với Đảng và sự nghiệp cách mạng của công an phải thể hiện ở sự vững vàng, kiên định và chiến đấu vì mục tiêu lý tưởng đó

CAND phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Người yêu cầu:

“Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính” [43, tr 498] Cần, kiệm, liêm, chính có mối quan hệ chặt chẽ với nhau “Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính Nhưng một cây cần có gốc, rễ, lại cần có ngành, lá, hoa, quả mới là hoàn toàn Một người phải cần, kiệm, liêm, nhưng còn phải chính mới là hoàn toàn” [45,

CAND phải có tinh thần quốc tế trong sáng Hồ Chí Minh là hình mẫu về lòng nhân đạo và tinh thần quốc tế trong sáng., thuỷ chung son sắt Người viết: “Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn nghĩa rộng

là đồng bào cả nước Rộng nữa là cả loài người Trừ bọn Việt gian bán nước, trừ bọn phát xít thực dân, là những ác quỷ mà ta phải kiên quyết đánh đổ, đối với tất cả những người khác thì ta phải yêu quý, kính trọng, giúp đỡ” [45, tr.130] Trong bài nói chuyện với công an Cu Ba, Hồ Chí Minh yêu cầu Công

an Việt Nam và Công an Cu Ba học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và giúp đỡ chân thành lẫn nhau công tác nghiệp vụ ngành Người đánh giá nhân dân Cu

Ba cũng như nhân dân Việt Nam đều rất tốt, nhưng không phải ai cũng yêu mến chế độ xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là “bọn địa chủ”, “nhà thờ” Thiên Chúa

giáo Do đó, Công an hai nước vừa phải hiểu rõ để tổ chức, giáo dục, tuyên truyền họ đi theo cách mạng, vừa “phải cảnh giác để chống kẻ địch bên ngoài

và kẻ địch bên trong: Người nói: “Nếu giáo dục tốt thì giáo dân có thể đấu tranh: Cha chỉ nói phần hồn thôi, còn phần đời thì để cho Chính phủ Một số địa phương, giáo dân có câu: Dống theo Đảng, chết theo Chúa Đối với người cộng sản thì nếu họ nói chết rồi theo Chúa thì không sao” [54, tr 141-142] Theo Hồ Chí Minh: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống,

nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [48, tr.293] Mỗi người phải thường xuyên chăm lo tu dưỡng đạo đức suốt đời, không được chủ quan tự mãn, lơ là việc rèn luyện Trong bài nói chuyện tại Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập khai mạc ngày 6/5/1950,

Hồ Chí Minh đã nói: Học tập ở trường đoàn thể không phải như học ở các trường lối cũ, không phải có thầy học, thầy không đến thì đùa, phải tự động học “Tự động học” hay tự học là một quan điểm xuyên suốt trong tư tưởng

Hồ Chí Minh về giáo dục nói chung, giáo dục lý luận chính trị nhằm tu dưỡng

đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ, học viên nói riêng

Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh không hoàn toàn giống như “tu thân, dưỡng tính” của Nho giáo, Phật giáo Bởi vì, đạo đức cách mạng là đạo đức mới Mục đích của đạo đức cách mạng là tuyệt đối trung thành với sự nghiệp của Đảng và của dân tộc nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Vì vậy, nếu không kiên trì rèn luyện thì ở thời kỳ trước là người có công nhưng ở thời kỳ sau lại là người có tội, lúc trẻ giữ được đạo đức, nhưng lúc già lại thoái hoá, biến chất, hư hỏng Tự giáo dục, tự tu dưỡng rèn luyện đạo đức bền bỉ suốt đời là vì thế

Tư dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng rất khó khăn, gian khổ Phương pháp quan trọng nhất, hiệu quả nhất là “luôn luôn biết sửa đổi mình”, biết “tự

phê bình và phê bình” theo lý tưởng cộng sản Đối với mỗi người, việc tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời

tư cũng như đời công, trong sinh hoạt, học tập, lao động, chiến đấu, trong mọi mối quan hệ xã hội từ nhỏ đến lớn, từ hẹp đến rộng - gia đình, nhà trường, xã hội, từ quan hệ bạn bè, đồng chí, anh em đến quan hệ tập thể, với cấp trên, cấp dưới, với Đảng, với nước, với dân và cả trong các mối quan hệ quốc tế Việc tu dưỡng đạo đức cách mạng phải trên tinh thần tự nguyện, tự giác, dựa vào lương tâm của mỗi người và dư luận quần chúng Tư dưỡng đạo đức mới phải gắn với thực tiễn, bền bỉ mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh

Hoạt động giáo dục bao gồm hai hoạt động chính: dạy học và tự học

Trong giáo dục lý luận chính trị, Hồ Chí Minh quan tâm đến giáo dục lý luận

chính trị nhằm tu dưỡng đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ, học viên Người ví việc tu dưỡng đạo đức như “đem gạo vào giã” như “ngọc mài, vàng luyện” Quá trình đó dẫu “bao đau đớn”, khổ công nhưng kết quả là “gạo sẽ trắng tựa bông”, ngọc càng trong, vàng càng sáng Người cách mạng chăm lo

tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng sẽ như gạo, ngọc, vàng vậy

Thứ năm, giáo dục lý luận chính trị làm cho cán bộ, đảng viên, học viên

tin tưởng

Mục tiêu của Đảng là mục tiêu của nhân dân và của công an Việt Nam Người khẳng định: “Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, cán bộ đảng viên phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng Đó là “tính Đảng” [16, tr 290-291] Chính vì vậy, cán bộ, chiến sĩ phải luôn ý thức được rằng “còn Đảng còn mình”, sẵn sàng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được Tổ quốc giao cho

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đảng ta phải ra sức tăng cường giáo dục trong toàn Đảng về lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, về đường lối, chính sách của Đảng, về nhiệm vụ và đạo đức của người đảng viên” [54, tr 547] Xây dựng

thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng không chỉ là mục tiêu lý tưởng chính trị mà còn là nhu cầu phát triển của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi mỗi người dân phải nỗ lực đóng góp xây dựng Học tập là để bồi đắp lý tưởng cách mạng, bồi đắp tình cảm cách mạng, tình cảm xã hội chủ nghĩa Học tập để tin yêu vào tương lai của dân tộc, vào chủ nghĩa xã hội

Bác nói: “Học để tin tưởng: Tin tưởng vào Đoàn thể Tin tưởng vào nhân dân Tin tưởng vào tương lai của dân tộc Tin tưởng vào tương lai cách mạng

Có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khó khăn mới kiên quyết, hy sinh”

Thứ sáu, giáo dục lý luận chính trị để thực hành

Người nhấn mạnh: “Học phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải

có thí nghiệm và thực hành Học với hành kết hợp với nhau” [52, tr 402] Học mà không hành thì học vô ích, hành mà không học thì hành cũng không trôi chảy

Giáo dục lý luận chính trị cho học viên là yêu cầu vừa cấp bách, vừa thường xuyên GDLLCT là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho Đảng vững mạnh, vì vậy phải thường xuyên đẩy mạnh công tác GDLLCT để Đảng ta có thể hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng của mình Đó là yêu cầu vừa cấp bách, vừa là việc làm thường xuyên của Đảng, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả GDLLCT cho học viên trường Cao đẳng CSND I hiện nay

Mục đích của việc học là để thực hành, để tồn tại và phát triển Là một nhà tư tưởng lớn, nhà giáo dục của thời đại, Hồ Chí Minh nhìn thấy ý nghĩa to lớn của việc kết hợp học và hành, nó không chỉ củng cố mà còn mở rộng kiến thức trong thực tiễn, cải tạo thực tiễn qua đó hình thành nhân cách mới của

người học Trong tác phẩm Sửa đổi lề lối làm việc viết năm 1947, Người viết:

“Một người học xong đại học có thể gọi là tri thức Song, y không biết cày

ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác Nói tóm lại: công việc thực tế y không biết làm gì cả Thế là y chỉ có tri thức một nửa Tri thức của y là tri thức học sách chưa phải là tri thức hoàn toàn Y muốn thành người tri thức hoàn toàn thì phải đem tri thức đó áp dụng vào thực tế”

Người thường xuyên nhắc nhở: “Học để hành, học với hành phải đi đôi với nhau Học mà không thực hành thì vô ích Hành mà không học thì hành không trôi chảy” Đối với Hồ Chí Minh lý luận phải luôn luôn đi đôi với thực tiễn, thật vậy, ở Người thực tiễn hoá lý luận, lý luận gắn liền với thực tiễn, Người hiểu lý luận thấu đáo nên làm chủ được lý luận, người nắm bắt chính xác bản chất thực tiễn nên những dự báo của người luôn phù hợp với xu thế phát triển khách quan của thời đại Từ đó mà Người đã đúc rút được một chân

lý giá trị: “Thực hành sinh ra hiểu biết Hiểu biết tiến lên lý luận Lý luận lãnh đạo thực tiễn” Đó là tư tưởng đồng thời cũng là phương pháp giáo dục mang phong cách Hồ Chí Minh

Trong học tập các môn học lý luận chính trị, nếu bản thân người học không gắn kết được lý luận với các vấn đề thực tiễn, không vận dụng được những tri thức lý luận vào việc luận giải, xử lý các tình huống thực tiễn, điều

đó có nghĩa là người học mới thu nhập được một lượng lý luận suông và mới

có học mà chưa có hành và rồi trước sau gì thì lý luận đó cũng trở thành vô nghĩa với chính bản thân người học và không đáp ứng được những đòi hỏi của thực tế Cho nên để việc học các môn lý luận chính trị của mình đạt kết quả, chính bản thân người học phải tìm cách vận dụng những kiến thức được học vào trong quá trình hoạt động thực tiễn, là được điều đó nghĩa là học đã

đi đôi với hành và người học càng hiểu sâu sắc hơn những tri thức mà mình lĩnh hội được

Trong CAND cũng vậy, phải củng cố vị thế, uy tín chính trị trong nhân dân Trong hoạt động mỗi cán bộ chiến sĩ, học viên phải giữ chữ tín làm đầu

để được nhân dân tin tưởng Muốn giữ được chữ tín, mỗi cán bộ chiến sĩ và học viên phải thể hiện “lời nói đi đôi với việc làm, không nói suông, không hứa suông, không nói một đằng, làm một nẻo”

Tích cực cảnh giác, chủ động đấu tranh phòng, chống các luận điệu, quan điểm sai trái, thù địch Người nói Công an: “Phải luôn luôn nâng cao cảnh giác; công tác phải tích cực, phải khẩn trương, phải bền bỉ Phải kiên quyết làm thật tốt việc giáo dục cải tạo những người trước kia là tề, nguỵ và phỉ, những người trước đã tham gia các tổ chức phản động Việc này phải làm kiên quyết, nhưng phải hết sức cẩn thận và khôn khéo, nghiêm khắc với kẻ ngoan cố, đối với người thật sự cải tạo thì khoan hồng Phải ra sức phát động quần chúng tham gia phong trào bảo vệ trị an, giáo dục quần chúng nâng cao tinh thần làm chủ đất nước, tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù của nhân dân, tích cực phòng và chống gián điệp biệt kích” [53, tr.71 72]

Xuất phát từ tính chất công việc của công an, Người mong muốn cán bộ chiến sĩ phải vận dụng nhuần nhuyễn các phương pháp luận: “thiên biến vạn hoá”, “tuỳ cơ ứng biến” và “dĩ bất biến, ứng vạn biến” để có sự chủ động, năng động, thích nghi với mọi hoàn cảnh diễn ra với mục tiêu “bất biến” là bảo vệ, giữ gìn tính mạng, của cải của nhân dân, vì hạnh phúc của nhân dân Người căn dặn cán bộ chiến sĩ công an cần phải cẩn thận, chủ động, linh hoạt trong mọi việc, tuỳ hoàn cảnh mà xử lý tình huống cho phù hợp Người chỉ dạy mỗi cán bộ chiến sĩ phải giữ vững được nguyên tắc “đối với địch phải cương quyết, khôn khéo” để thể hiện bản lĩnh trong phương châm ứng xử và hành động thực tiễn Chủ động phòng ngữa, tích cực tấn công, đập tan mọi

âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch

Người căn dặn: “Đối với tất cả mọi người trong các tầng lớp dân chúng, ta phải có một thái độ mềm dẻo, khôn khéo, biết nhân nhượng, biết trân trọng nhân cách của người ta” [44, tr 52] Người luôn nhắc nhở cán bộ chiến sĩ phải có thái độ yêu thương, quý mến con người, khoan dung, khiêm nhường,

độ lượng với con người, chớ kiêu căng, hách dịch Người căn dặn: “Đối với những kẻ đi lầm đường lạc lối, đồng bào ta cần phải dùng chính sách khoan hồng Lấy lời khôn lẽ phải mà bày cho họ” [44, tr.471] Đối với những người mắc tệ nạn xã hội, Người yêu cầu: “Nhà nước phải dùng vừa giáo dục, vừa phải dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao động lương thiện” [54, tr 617]

Người căn dặn cán bộ chiến sĩ công an thì phải gần dân, phải biết lễ phép với nhân dân Nên học cách ứng xử chân thành, khiêm tốn, thật thà, đoàn kết ngay ở trong nhân dân để xây dựng phong cách người cán bộ chiến sĩ công an nhân dân Sáu lời dạy của Bác đối với CAND thể hiện phong cách văn hoá, chuẩn mực giúp cho cán bộ chiến sĩ rèn luyện lề lối là việc trong thực tiễn công tác, chiến đấu Công an “phải gương mẫu trong mọi việc, tuỳ hoàn cảnh của mình mà gần gũi, giúp đỡ nhân dân, gương mẫu trong lời nói, việc làm, thái độ…” [50, tr 599]

Như vậy, học lý luận chính trị chỉ hiệu quả khi lý thuyết đi đôi với thực hành, học phải có nghiên cứu, tìm hiểu chứ không học vẹt Vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng: “Nghiên cứu mà không thực hành là nghiên cứu suông, thực hành mà không nghiên cứu thì thường bị mù quáng Vậy cần phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ, làm cho nó đầy đủ, dồi dào thêm”

1.3 Nội dung giáo dục lý luận chính trị

Trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về giáo dục, Người thường xuyên quan tâm tới công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và các tầng

lớp Nhân dân Nội dung giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung gồm các nội dung chủ yếu sau:

Một là, giáo dục lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin

Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng chính trị của CAND Người khẳng định: “Trước hết phải lấy những tài liệu về chủ nghĩa Mác - Lênin làm gốc” [45, tr 359] Người viết: “Không có lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học thì không có lập trường giai cấp vững vàng” [54, tr 113] Đối với CAND, chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở lý luận nền tảng tư tưởng của việc xây dựng công an Việc xác lập, củng cố và tăng cường hệ tư tưởng Mác - Lênin trong công an có ý nghĩa quyết định đến giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chiến

sĩ và học viên các trường khối CAND Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng lý luận của khoa học công an Việt Nam

Có thể nói, tư tưởng giáo dục lý luận chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh

là sự kế thừa, tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo từ các tiền đề:

Thứ nhất chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hóa, giáo dục và tinh thần nhân ái Việt Nam

Thứ hai triết lý giáo dục phương Đông, đặc biệt là triết lý nhân sinh của Nho, Phật, Lão

Thứ ba những tư tưởng tiến bộ thời kỳ cận đại Nhưng tiền đề quan trọng nhất, cái tạo nên sự phát triển về chất trong tư tưởng giáo dục lý luận chính trị

Hồ Chí Minh là Chủ nghĩa Mác - Lênin

Hai là, giáo dục các chuẩn mực đạo đức cách mạng và các nguyên tắc rèn luyện các chuẩn mực đó

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, với người cách mạng trước hết phải giác ngộ đạo đức cách mạng Phải có cái đức để đi đến cái trí; khi đã có cái trí, thì cái đức chính là cái để người cách mạng giữ vững được chủ nghĩa mình theo, lý tưởng mình chọn, con đường mình đi

a là, giáo dục đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật

của Nhà nước

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đảng ta phải ra sức tăng cường giáo dục trong toàn Đảng về lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, về đường lối, chính sách của Đảng, về nhiệm vụ và đạo đức của người đảng viên” [56, tr.547] Xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc dưới sự lãnh đoạ của Đảng không chỉ là mục tiêu lý tưởng chính trị mà còn là nhu cầu phát triển của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi mỗi người dân phải nỗ lực đóng góp xây dựng Người cho rằng tiến lên chủ nghĩa xã hội là một công việc hết sức phức tạp và gian khổ, cho nên Người yêu cầu cán bộ chiến sĩ công an phải nêu cao lập trường và nâng cao chí khí cách mạng Nói cụ thể, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội là lý tưởng chính trị, là nguyên tắc chính trị, cương lãnh hành động chính trị và đạo lý sống của Đảng và của nhân dân Đó cũng chính

là con đường cách mạng của lực lượng CAND Cho nên, Người nếu rõ trách nhiệm của mỗi cán bộ chiến sĩ trong sự nghiệp cách mạng: “trước hết cán bộ phải có tư tưởng xã hội chủ nghĩa, lập trường phải rõ ràng, vững chắc đã Rồi cán bộ làm cho nhân dân hiểu để nhân dân hiểu để nhân dân hăng hái tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm Khi đó cả xã hội mới tiến lên chủ nghĩa xã hội được…” [52, tr 248-249] Người cũng yêu cầu cán bộ chiến sĩ công an

“…phải nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, luôn luôn cảnh giác, dũng cảm chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chủ nghĩa xã hội” [56, tr 169],

và phải tẩy trừ những tư tưởng lệch lạc, “những tư tưởng không đúng thì cần phải sửa đổi” [53, tr 457]

Đây là những nội dung không chỉ mang tính chất định tính trong nhận thức lý luận cho cán bộ, đảng viên mà còn định hướng, hướng dẫn cho cán bộ, đảng viên hành động; cũng chính là một biểu hiện của nội dung gắn liền lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành Bởi đường lối, chủ trương của Đảng

và chính sách, pháp luật của Nhà nước là sự quán triệt, vận dụng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Người viết: “Những chính sách và nghị quyết của Đảng đều vì lợi ích của nhân dân Vì vậy, đạo đức cách mạng của người đảng viên là bất kỳ khó khăn đến mức nào cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết của Đảng”

1.4 Phương pháp giáo dục lý luận chính trị

Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến phương pháp giáo dục cán bộ đáp ứng sự nghiệp cách mạng Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng và Chính phủ rất chú ý đến công tác của công an và đến việc giáo dục cán bộ công an” [50, tr 248] Người cho rằng: “Huấn luyện lý luận có hai cách: Một cách là chỉ đem

lý luận khô khan nhét cho đầy óc họ… thế là lý luận suông, vô ích Một cách

là trong lúc lý luận, phải nghiên cứu công việc thực tế, kinh nghiệm thực tế… thế là lý luận thiết thực có ích” [26, tr 311-312] “Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế”; “cần xây dựng tư tưởng: dạy và học để phuc vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân Nhà trường phải gắn liền với thực tế của nhà nước, với đời sống của nhân dân” [27, tr 359]

Thứ nhất, gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành Mối quan hệ qua

lại giữa lý luận và thực tiễn là phản ánh mối quan hệ quá trình nhận thức biện chứng thực tế khách quan, từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn Thực tiễn là nguồn gốc, là cơ sở, là động lực của lý luận Thực hiện phương châm học đi đôi với hành đòi hỏi phải thống nhất nhận thức: việc giáo dục lý luận phải nhằm đạt được mục đích Bởi vậy, với mỗi khóa học, lớp học, cơ sở đào tạo phải có kế hoạch gắn nội dung học tập với tham quan thực tế, phải khai thác kinh nghiệm thực tiễn của các đơn

vị đến tham quan, nghiên cứu thông qua người học Phải kiên quyết chống bệnh hình thức, đi thực tế theo lối “cưỡi ngựa xem hoa” như Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã chỉ ra Trong kế hoạch nghiên cứu thực tiễn cần mạnh dạn tới những nơi được coi là có nhiều vấn đề đòi hỏi lý luận lý giải

Thứ hai, dạy và học lý luận chính trị phải nâng cao và hướng dẫn việc tự

học, phải biết tự động học tập, phải lấy tự học làm cốt

Hồ Chí Minh nhắc nhở mỗi người học hành là vô cùng, càng học nhiều, càng biết nhiều càng tốt, học mãi để tiến bộ mãi, càng tiến bộ càng thấy phải học thêm, Người nói: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tiễn, không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, đã biết hết rồi Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân lại ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân” [51, tr.377]

Hồ Chí Minh đề cao vấn đề tự học trong công tác giáo dục lý luận chính trị Người cho rằng: Học tập ở trường của đoàn thể không phải như học ở các trường lối cũ, không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phải biết tự động học tập Phải giành nhiều thời gian cho khâu tự học của học viên, bao gồm tự nghiên cứu làm đề cương, thảo luận, tranh luận theo sự hướng dẫn của giáo viên

Sự nghiệp “trồng người” không thể thành công nếu mỗi cá nhân, mỗi con người không tự giác học tập, rèn luyện, phấn đấu vươn lên mọi mặt Vì vậy,

Hồ Chí Minh rất chú trọng giáo dục tính tự lập, chủ động tự học, tư rèn luyện,

để vươn lên hoàn thiện năng lực mọi mặt Người viết: “Phải dạy cho họ có ý chí tự lập, tự cường quyết không chịu thua kém ai, không chịu làm nô lệ” Như vậy, bằng phương pháp tự học của Hồ Chí Minh nếu được thực hiện tốt ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp nói chung, trường Cao đẳng CSND I nói riêng thì sẽ chuyển từ phương pháp cũ, từ cách truyền thụ kiến thức một chiều - thầy giảng, trò ghi, sang cách tổ chức quá trình nhận thức

năng động của người học Người học và người dạy cùng làm việc trên lớp, trong thảo luận hoặc người học tự làm việc theo hướng dẫn của giảng viên Thực hiện phương pháp này bắt buộc người học phải chuẩn bị kỹ nội dung qua các khâu học tập trên cơ sở giáo trình, giáo khoa và tài liệu tham khảo có liên quan Người nói: phải khiêm tốn, thật thà trong học tập, cái gì biết thì nói biết, không biết thì nói là không biết Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là

kẻ thù số một của học tập Mặt khác cũng phải tự nguyện, tự giác, xem công tác học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ phải hoàn thành cho được nêu cao tinh thần chịu khó, cố gắng, không lùi bước trước bất kỳ khó khăn nào trong việc học tập

Thực hiện phương pháp này cũng đòi hỏi người giảng viên phải có sự đầu

tư và chuẩn bị thật chu đáo từ khâu soạn bài giảng, thực hiện bài giảng, thảo luận Đồng thời, người giảng viên phải không ngừng cập nhật, bổ sung kiến thức về lý luận cũng như thực tiễn để không ngừng nâng cao tri thức của người thầy Như vậy mới có thể “biết mười dạy một” mà những điều dạy đó lại phải là kết quả của sự chọn lọc, gợi mở hướng dẫn cho học viên biết tự động học tập nâng cao hiểu biết Người dạy: Trong khi giảng dạy cần phải khơi dậy tính chủ động của người học Đặc biệt là gợi ý để trao đổi những kinh nghiệm công tác (cả kinh nghiệm thành công cũng như kinh nghiệm thất bại), từ đó gom lại thành bài học quý Bởi vì mỗi cán bộ ở các lĩnh vực công tác khác nhau đều có những bài học kinh nghiệm bổ ích, nếu biết tập hợp lại

và đem ra trao đổi sẽ làm cho hiệu quả công tác của các đồng chí khác cao hơn, tránh những sai lầm đã gặp phải

Bản thân Hồ Chí Minh là tấm gương điển hình về tinh thần học tập, tự khắc phục khó khăn, không ngừng vươn lên đạt tới đỉnh cao tri thức nhân loại, trở thành “Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất” Hồ Chí Minh luôn coi lời dạy của Lênin: “Học, học nữa, học mãi” và lời dạy của

Khổng Tử: “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” là phương châm sống, phương châm hành động của mình Người nói về sự học của bản thân mình:

“Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học Việc lớn, việc nhỏ, tôi phải tham gia Công việc cứ tiến mãi Không học thì không theo kịp, công việc nó

sẽ gạt mình lại phía sau” [54, tr 273]

Tự học, rèn luyện mình là nhiệm vụ thường xuyên, suốt đời, đòi hỏi mỗi người phải tự giác học tập, tu dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng, của cuộc sống đang đặt ra Tự học, tự rèn luyện là một công việc hết sức khó khan, vì cuộc sống muôn hình, muôn vẻ đòi hỏi người học phải

có ý thức, bản lĩnh, lập trường kiên định để chiến thắng chủ nghĩa cá nhân trong bản thân mình, không thoả mãn, dừng lại; không tự kiêu, tự đại, giấu dốt mà phải học thường xuyên liên tục, suốt đời để tu dưỡng phẩm chất đạo đức và năng lực công tác

Tự học là tư tưởng giáo dục lớn của Hồ Chí Minh, được xem như tư tưởng chiến lược của sự phát triển giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay Nghị quyết Trung ương 2, khoá VII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhấn mạnh: Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sang tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất

là sinh viên đại học Phát triển phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân nhất là trong thanh niên Đây chính là sự vận dụng khoa học và sang tạo của Đảng về tư tưởng “tự học” của Người vào công cuộc đổi mới đất nước hiện nay

Ba là, trong dạy và học lý luận chính trị, phải thực hành phương pháp

“nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng”