Nhìn lại công tác nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị trong thời gianqua, có thể nhận thấy tư tưởng xuyên suốt chính là sự vận dụng sáng tạo vàphát triển những luận điểm nền tảng c
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN THỊ THƯƠNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I
HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ HỒ CHÍ MINH HỌC
Hà Nội - Năm 2018
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Mã số: 60 31 02 04
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Đình Oánh
Hà Nội - Năm 2018
Trang 3CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cánhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ ĐìnhOánh
Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận văn nàytrung thực và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình
Hà Nội, ngày 15 tháng 9 năm 2018
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thị Thương
Trang 4DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG AN NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 11
1.1 Vị trí, vai trò của giáo dục lý luận chính trị 11
1.2 Mục đích của giáo dục lý luận chính trị trong lực lượng công an nhân dân … .………16
1.3 Nội dung giáo dục lý luận chính trị 28
1.4 Phương pháp giáo dục lý luận chính trị 31
Tiểu kết chương 1 39
Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I HIỆN NAY TIẾP CẬN TỪ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 41
2.1 Đặc điểm và yêu cầu giáo dục lý luận chính trị cho học viên Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I 41
2.2 Thực trạng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I tiếp cận từ tư tưởng Hồ Chí Minh 53
2.3 Những vấn đề đặt ra đối với giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiện nay tiếp cận từ tư tưởng Hồ Chí Minh …… 72
Tiểu kết chương 2 77
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 79
3.1 Những yếu tố tác động đến hoạt động giáo dục lý luận chính trị Công an nhân dân hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh 79
Trang 63.2 Phương hướng và nội dung giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ
Chí Minh……… 87
3.3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh 88
Tiểu kết chương 3 101
KẾT LUẬN 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO 105 PHỤ LỤC
PHỤ LỤC
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất đồng thời cũng là nhà giáodục vĩ đại của dân tộc Việt Nam Cuộc đời Người là tấm gương sáng cho thế
hệ trẻ muôn đời sau noi theo Tư tưởng của Người có vai trò, ý nghĩa và tácdụng to lớn đối với cách mạng Việt Nam Nghị quyết Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng đã khẳng định: Tư tưởng của Người, cùng vớichủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động củaĐảng và cách mạng Việt Nam, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giácủa Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng củaĐảng và nhân dân ta
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôndành sự quan tâm tới công tác giáo dục, đặc biệt là giáo dục thế hệ trẻ Pháttriển giáo dục là điều kiện để phát triển nguồn lực con người, là động lựcquan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hộinhập quốc tế Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XItại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng chỉ ra đổi mới căn bản vàtoàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnhnghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốcsách hàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đối với sự nghiệpđổi mới và phát triển đất nước Để thực hiện mục tiêu trên cần phải tiến hànhgiáo dục thế hệ trẻ một cách toàn diện và chu đáo Hiểu tầm quan trọng củavấn đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch HồChí Minh đã hết sức quan tâm, dìu dắt thế hệ trẻ khi còn ngồi trên ghế nhàtrường
Trong Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác lý luận và định hướngnghiên cứu đến năm 2030 (Nghị quyết số 37/NQ-TW, ngày 09/10/2014), Kết
Trang 8luận số 94 (28/3/2014) của Ban Bí thư và Hướng dẫn 127 (ngày 30/6/2014)của Ban Tuyên giáo Trung ương thực hiện Kết luận số 94 “Về việc tiếp tụcđổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân” Điều nàychứng tỏ việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập lý luận chính trị đang đượcĐảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc, gắn liền với nhu cầu xã hội về sự thốngnhất, đồng thuận tư tưởng, ổn định chính trị, bảo vệ và phát triển lý luận khoahọc, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam Tư duy lý luận của ĐảngCộng sản Việt Nam hình thành từ thực tiễn đấu tranh cách mạng của nhân dân
ta, từ những kinh nghiệm và bài học của phong trào cộng sản và công nhânquốc tế, từ những trải nghiệm bi hùng của lịch sử dựng nước và giữ nước củaông cha ta, từ chiều sâu của bản sắc văn hóa dân tộc, được cô đọng, kết tinhtrong đường lối cách mạng của Đảng suốt gần 88 năm qua, trở thành kim chỉnam, thành định hướng phát triển của dân tộc trong thời đại mới
Nhìn lại công tác nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị trong thời gianqua, có thể nhận thấy tư tưởng xuyên suốt chính là sự vận dụng sáng tạo vàphát triển những luận điểm nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh vào điều kiện Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc hình thành
“bản sắc” Việt Nam về tư duy lý luận thông qua kế thừa có chọn lọc tinh hoatrí tuệ của dân tộc và sức mạnh của thời đại, là sự phổ biến thế giới quan,phương pháp luận và nhân sinh quan tiên tiến, quan điểm, đường lối khoahọc và cách mạng của Đảng đến toàn xã hội, đặc biệt đến đội ngũ học viên,sinh viên đông đảo trong các cơ sở đào tạo, các trường đại học, cao đẳng,những người đang và sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc xây dựng và bảo
vệ đất nước, hướng đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,văn minh
Trang 9Thành quả đáng trân trọng của đội ngũ làm công tác nghiên cứu, giảng dạy
lý luận chính trị là bám sát các điểm nóng của thực tiễn xã hội, đào sâu các vấn
đề lý luận, thường xuyên tìm tòi, đổi mới phương pháp, chương trình, giáotrình, nội dung giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tiễn, gắn với định hướng vàchiến lược phát triển chung của các cơ sở nghiên cứu khoa học và đào tạo lýluận chính trị trong các trường đại học và cao đẳng bước đầu có những chuyểnbiến tích cực; người học không chỉ thụ động tiếp thu bài giảng, mà tham gia vàoquá trình tương tác tích cực với giảng viên, thể hiện tư duy phê phán, sáng tạotrong việc tiếp nhận và xử lý thông tin, đồng thời bày tỏ sự quan tâm thườngxuyên đến những biến đổi của thực tiễn xã hội, của thế giới và Việt Nam, qua đónâng cao trách nhiệm công dân của mình Bên cạnh những thành quả đáng khích
lệ trong nghiên cứu, giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị, vẫn cònkhông ít khuyết điểm, tồn tại cần được xem xét, đánh giá một cách nghiêm túc,
từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp khắc phục, làm cho việc giảng dạy vàhọc tập các môn lý luận chính trị đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu phát triển xã hộitrong giai đoạn hiện nay
Ở trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay việc nghiên cứu, giáodục các môn lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn có tầm quan trọngđặc biệt nhằm trang bị cho học viên hệ thống lý luận chính trị khoa học, cáchmạng; giúp người học nắm bắt được những đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng và Nhà nước; những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng của đấtnước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tiến hành thắng lợi sự nghiệp bảo
vệ và phát triển đất nước Với vai trò là trường trọng điểm về đào tạo cán bộchiến sĩ Công an, nhiệm vụ đặt ra đối với trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân
I là đào tạo, cung cấp cho đất nước đội ngũ cán bộ chiến sĩ không chỉ giỏi vềchuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩmchất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh Để thực hiện mục tiêu đó, vấn
Trang 10đề giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao Đẳng Cảnh sát nhândân I vừa là đòi hỏi tất yếu khách quan, vừa là nhiệm vụ quan trọng củatrường trong giai đoạn hiện nay Trong xu thế chung của sinh viên cả nước,
đa số học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I đều chấp hành tốt nộiquy của trường, phấn đấu học tập không ngừng để trở thành những cán bộ cóích phụng sự cho tổ quốc, cho nhân dân Tuy nhiên, bên cạnh đó còn một bộphận không nhỏ có những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức như: xác địnhlập trường tư tưởng chính trị không đúng, còn vi phạm điều lệnh Công annhân dân, một số em còn thờ ơ với những vấn đề chính trị, các hoạt động xãhội, còn mơ hồ về lý tưởng cách mạng, chạy theo vật chất, xem nhẹ giá trịtinh thần
Đứng trước yêu cầu và đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới toàn diện, đẩy mạnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa,công cuộc hội nhập quốc tế, diễn biến của tình hình thế giới ngày một khókhăn, phức tạp, đã đặt ra cho thế hệ sinh viên nhất là học viên trường Caođẳng Cảnh sát Nhân dân I những trọng trách to lớn, khó khăn và phức tạp Vìvậy việc nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên củatrường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I là yêu cầu khách quan và cấp bách hơnbao giờ hết, bởi đây là nội dung quan trọng hàng đầu trong việc rèn luyện tưtưởng, quan điểm chính trị cho mỗi học viên, là sự chuẩn bị quan trọng đểnhững chiến sĩ công an trẻ bước vào đời
Với những lý do trên, học viên chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên
ngành Hồ Chí Minh học
Trang 112 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong những năm gần đây, tư tưởng Hồ Chí Minh được các cấp, cácngành và nhiều đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học dày công nghiên cứu.Vấn đề giáo dục lý luận chính trị cho học viên, sinh viên trong các trườngCao đẳng, Đại học cũng được đề cập đến trong các cuộc hội thảo và trongnhiều chương trình nghiên cứu của các đồng chí lãnh đạo cùng các nhà khoahọc trong và ngoài ngành công an Vấn đề nâng cao giáo dục lý luận chính trịcho sinh viên được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu theo nhiều khíacạnh, cách tiếp cận khác nhau Điển hình là một số công trình sau:
Nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị trong tình hình mới do Nguyễn Khoa Điềm viết đăng trên Tạp chí Thông
tin công tác tư tưởng lý luận, Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương đã nêu nêntầm quan trọng việc học tập của cán bộ, đảng viên và học viên trong đó họctập lý luận chính trị có vị trí cực kỳ quan trọng, những nội dung của công tácgiáo dục lý luận chính trị, đồng thời nêu ra một số giải pháp nhằm đảm bảoyêu cầu và nhiệm vụ của công tác giáo dục lý luận trong tình hình hiện nay.Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo và ra sách
kỷ yếu: “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác tư tưởng, lý luận”, Nxb Chínhtrị Quốc gia, Hà Nội, 2002 Hội thảo đã đề nhiều nội dung quan trọng, đángchú ý có các bài của các tác giả như: Nguyễn Khánh Bật với bài “Chủ tịch HồChí Minh với công tác tư tưởng, lý luận”; Hoàng Trang với bài “Mấy suynghĩ về công tác tư tưởng, lý luận ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ ChíMinh trong tình hình mới dưới ánh sáng của tư tưởng Hồ Chí Minh”; Lê VănTích với bài “Đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống – khâu trọng yếu ởcông tác tư tưởng, lý luận hiện nay”; Phạm Ngọc Anh với bài “Quan niệmcủa Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận”… Nội dung của những bài viết tronghội thảo tập trung vào các vấn đề như sau:
Trang 12Hồ Chí Minh - nhà tư tưởng lý luận.
Khẳng định Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề tư tưởng, lý luận Ngườiquan tâm giải quyết từ vị trí, vai trò đến nội dung công tác tư tưởng, lý luận,
từ nguyên tắc, phương châm, phương pháp giáo dục lý luận đến công tácnâng cao chất lượng giáo dục lý luận cho sinh viên
Một số quan điểm của Hồ Chí Minh và kho tàng lý luận Mác - Lênin Công
tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới dưới ánh sáng tư tưởng Hồ
Chí Minh Từ quan niệm của Hồ Chí Minh về giáo dục tư tưởng lý luận, nhìnlại công tác giáo dục lý luận chính trị đã qua, xây dựng, chấn chỉnh công tácnâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo Khoa họcquốc gia và ra sách kỷ yếu Hội thảo Khoa học quốc gia 2015 “Nâng cao chấtlượng giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trị trong các trường Đại học,Cao đẳng” Hội thảo đã đề cập đến nhiều nội dung quan trọng đáng chú ý cócác bài viết của các tác giả như: Hoàng Chí Bảo “Về một số giải pháp chủyếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trịtrong các trường Đại học ở nước ta hiện nay”; Nguyễn Thế Nghĩa “Đổi mớinâng cao chất lượng công tác lý luận chính trị trong các trường Đại học vàCao đẳng”; Trần Thị Anh Đào “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáodục lý luận chính trị ở các trường Đại học, Cao đẳng - yêu cầu bức thiết hiệnnay”; Tần Xuân Bảo “Nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập lý luận chínhtrị cho sinh viên - Quan trọng nhất là người thầy”; Phạm Văn Bình “ Gắn lýluận với thực tiễn trong giảng dạy các bộ môn lý luận chính trị ở các trườngĐại học, Cao đẳng hiện nay”; Nguyễn Văn Công “Giảng dạy, học tập cácmôn lý luận chính trị ở các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay - Thực trạng
và giải pháp”…
Trang 13Các bài viết đều bày tỏ sự băn khoăn của các nhà khoa học trước nhữngbất cập, mâu thuẫn trong công tác lý luận, đào tạo lý luận chính trị, đồng thờigợi mở những ý tưởng quý báu cho việc phát triển tư duy lý luận, nâng caochất lượng giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị trong điều kiệncông nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Những công trình đó đã đưa ra những quan điểm, ý tưởng, phương phápđặt cơ sở cho việc tiếp tục nghiên cứu toàn diện hơn theo nhiều góc độ khácnhau về công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường Caođẳng, Đại học nói chung và học viên các trường Công an nhân dân nói riêng.Tuy vậy cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách trực tiếp và
có hệ thống về nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viêntrường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I theo tư tưởng Hồ Chí Minh Xuất phát
từ thực trạng trên tôi thấy việc tìm hiểu, nghiên cứu về “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” là việc làm cần thiết.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
Trên cơ sở hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chínhtrị, từ đó tổng kết, đánh giá công tác giáo dục, bồi dưỡng lý luận chính trị thờigian qua của trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I và đề xuất một số giảipháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho họcviên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I thời kỳ hiện nay theo tư tưởng
Hồ Chí Minh
3.2 Nhiệm vụ
- Làm rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáodục lý luận chính trị
Trang 14- Làm rõ vai trò của giáo dục lý luận chính trị đối với học viên trường
- Phân tích đánh giá thực trạng của giáo dục lý luận chính trị ở trường
- Nghiên cứu đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giáodục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác giáo dục lý luận chính trị
và vận dụng tư tưởng đó nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trịcho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tư tưởng
Hồ Chí Minh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị
Lý luận chính trị và công tác giáo dục lý luận cho học viên trường Caođẳng Cảnh sát nhân dân I hiện nay
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam,chính sách giáo dục của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cácvăn bản quy định của Bộ giáo dục và đào tạo, Bộ Công an có liên quan đếngiáo dục lý luận chính trị trong các trường Đại học, Cao đẳng và các trườngCông an nhân dân
Trang 155.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản của Khoa họcchính trị và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh Phương pháp nghiên cứukhoa học liên ngành như:
Phương pháp - phân tích tổng hợp: sử dụng phương pháp này nhằm phântích làm rõ các nguồn tài liệu, số liệu về đội ngũ cán bộ, giảng viên và họcviên Đưa ra các kết luận về công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viêntheo tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương pháp thống kê - so sánh: Thu thập các số liệu về đội ngũ cán bộ,giảng viên và học viên để phân tích, đánh giá thực trạng công tác giáo dụcchính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I tạo cơ sở choviệc so sánh, đánh giá khoa học
Phương pháp điều tra xã hội học: Xây dựng bảng hỏi tạo điều kiện chohọc viên thể hiện được quan điểm của mình về các vấn đề liên quan đến họctập lý luận chính trị Qua đó, xử lý các số liệu để nhận được các thông tin cầnthiết phục vụ yêu cầu của đề tài nghiên cứu
Luận văn kế thừa những giá trị, những thành tựu của một số công trìnhkhoa học đã công bố có liên quan đến đề tài
6 Đóng góp của luận văn
Hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị Phântích nội dung và giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chínhtrị
Đánh giá khách quan, khoa học về thực trạng công tác đào tạo, giáo dụclực lượng chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I từ
2010 đến nay
Trang 16Đề xuất phương hướng và những giải pháp nhằm nâng cao công tác giáodục lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiệnnay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
7.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn đã khẳng định được tính tất yếu, tầm quan trọng và ý nghĩacông tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên các trường công an nói chungcũng như học viên trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I hiện nay theo tưtưởng Hồ Chí Minh
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nộidung của luận văn chia thành 3 chương 12 tiết và các tiểu kết chương
Trang 17Chương 1 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG AN
NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.1 Vị trí, vai trò của giáo dục lý luận chính trị
Giáo dục là một hoạt động hết sức quan trọng của con người, qua đónhững kinh nghiệm, tri thức nhân loại tích lũy trong thực tiễn cuộc sống đượctrao truyền, giúp nhân loại không ngừng bổ sung, phát triển tri thức mới Nhờgiáo dục và thông qua giáo dục, con người ngày càng phát triển toàn diện,hoàn thiện nhân cách Bao trùm lên tất cả là giáo dục giúp tạo nguồn nhân lựccho sự phát triển trong tương lai Chính vì vậy, giáo dục được coi là yếu tốquyết định sự phát triển nhanh và bền vững, là nguồn “của cải nội sinh” củamỗi quốc gia
Giáo dục là một chỉnh thể trọn vẹn bao gồm các mặt, các khâu thống nhấtbiện chứng với nhau Giáo dục đạt tới hiệu quả khi mỗi cá nhân vừa có được
ý thức đúng, lại vừa có hành vi đúng trong mọi tình huống của cuộc sống Ýthức và hành vi là hai mặt song song tồn tại trong mỗi phẩm chất giáo dục.Hoạt động của con người phải là hoạt động có ý thức, ý thức của con ngườiphải được biểu hiện bằng hành vi Sự thống nhất giữa ý thức và hành vi phải
là mục tiêu và cũng là nguyên tắc chỉ đạo để tiến hành các hoạt động giáodục
Theo Hồ Chí Minh: “Lý luận là sự tổng kết những nghiên cứu của loàingười, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quátrình lịch sử” [54, tr 96] Người chỉ rõ: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉphương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế” Trong hoạt động thựctiễn, bất cứ làm việc gì muốn thành công phải có lý luận dẫn đường Do đó,công tác lý luận tư tưởng luôn có vai trò quan trọng hàng đầu trong sự nghiệpcách mạng của Đảng
Trang 18Nhận thức rõ vị trí, vai trò của tư tưởng, lý luận cũng như của công tác
tư tưởng, lý luận, trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khoá X “Về côngtác tư tưởng, lý luận là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn
bộ hoạt động của Đảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảngchính trị của chế độ, tuyên truyền, giáo dục, động viên và tổ chức nhân dânthực hiện các nhiệm vụ cách mạng, khẳng định và nâng cao vai trò tiên phongcủa Đảng về chính trị, lý luận, trí tuệ, văn hoá và đạo đức; thể hiện vai trò đitrước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [30, tr.41].Cũng nhận thức được tầm quan trọng, ý nghĩa to lớn của công tác lý luậntrong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước hiện nay, nhất là trong xây dựngĐảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng,tại Đại hội XI, Đảng chỉ rõ: “Tạo môi trường dân chủ thảo luận, tranh luậnkhoa học, khuyến khích tìm tòi, sáng tạo, phát huy trí tuệ của cá nhân và tậpthể trong nghiên cứu lý luận Khẩn trương ban hành quy chế dân chủ trongnghiên cứu lý luận chính trị Nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quannghiên cứu lý luận, cải tiến tổ chức nghiên cứu lý luận phù hợp hơn với nhucầu thực tiễn” [32, tr 256] Đồng thời, để phát huy tốt vai trò, tác dụng củacông tác tư tưởng trong tình hình mới, nhất là đối với việc đấu tranh chống
“diễn biến hoà bình” và “tự diễn biến”, trong Văn kiện Đại hội XI, Đảng takhẳng định: “kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động
“diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch Chủ động phòng ngừa, đấutranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộta; khắc phục sự suy thoái cán bộ, đảng viên chính trị, đạo đức, lối sống trong
Trang 19xây dựng, bồi đắp nền tảng tinh thần của xã hội Trong quá trình lãnh đạocách mạng, Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làmnền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho mọi hành động.
Lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay là hệ thống những nguyên lý củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởngchính trị của dân tộc và nhân loại Nó phản ánh tính quy luật của các quan hệkinh tế - chính trị - xã hội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân
và nhân dân lao động đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa, là công cụ quan trọng cho việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa
Giáo dục lý luận là truyền bá những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin,đường lối và quan điểm tư tưởng của Đảng vào cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân Giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh làtruyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, nhằm hướng dẫn người học vận dụngnhững hiểu biết ấy vào cuộc sống Do đó, Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh “gắn
lý luận với thực tiễn trong giáo dục lý luận chính trị là nguyên tắc cơ bản”.Chất lượng là 1 phạm trù khoa học trong đó có Khoa học Xã hội & Khoahọc chính trị Là một thuộc tính cơ bản của sự vật hiện tượng, nói nên bảnchất của sự vật, hiện tượng; đảm bảo độ chính xác, độ chuẩn giữa hình thức
và nội dung Chất lượng còn được hiểu là mức độ, cấp độ thực hiện mục tiêuhay đạt đến tiêu chuẩn được quy định Hay hiểu theo một cách khác chấtlượng còn là 1 phạm trù lịch sử vì nó thay đổi liên tục, thường xuyên phụthuộc vào tiêu chuẩn, mục tiêu, độ chuẩn được xác định
Nâng cao chất lượng là làm cho chất lượng 1 sự vật, hiện tượng, 1 quátrình… ngày càng sát mục tiêu, đáp ứng đầy đủ tiêu chí, yêu cầu, nội dungmục tiêu đề ra
Trang 20Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị là nâng cao mức độ thựchiện mục tiêu đã đề ra Rút ngắn những mục tiêu đề ra để đi đến hoàn thànhmục tiêu đề ra.
Tất cả chất lượng của cơ sở giáo dục, đào tạo thể hiện ở chất lượng củangười học viên (sản phẩm) trong mối quan hệ với mục tiêu giáo dục đào tạocủa cơ sở GD đào tạo, đáp ứng yêu cầu của phát triển xã hội
Công tác giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận cơ bản trong công tác
tư tưởng của Đảng, thực hiện việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Công tácgiáo dục lý luận chính trị nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luậnkhoa học, nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị, niềm tin và năng lực hoạtđộng thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân, đáp ứng yêu cầucủa từng thời kỳ phát triển của đất nước
Công tác giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng trong công tácxây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộlãnh đạo của Đảng, xây dựng con người mới Thông qua giáo dục lý luậnchính trị để nâng cao trình độ lý luận chính trị trong toàn Đảng, làm cho toànĐảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, cương lĩnh, đường lối, khắc phục mọibiểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng Thôngqua công tác giáo dục lý luận chính trị góp phần nâng cao ý thức tự giác tudưỡng đạo đức cách mạng, khắc phục chủ nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán
bộ, đảng viên Đồng thời, giáo dục lý luận chính trị cũng góp phần vào việcxây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo gồm những người kiên định lập trường, cónăng lực tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng, cónăng lực tổ chức hoạt động thực tiễn Chính vì vậy, công tác giáo dục lý luận
Trang 21chính trị có vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng từ Trung ươngđến cơ sở.
Giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng hàng đầu trong công táchuấn luyện, bồi dưỡng đạo đức, phẩm chất người chiến sĩ công an nhân dânnói chung và học viên trường Cao đẳng CSND I nói riêng GDLLCT chochiến sĩ CAND qua các điểm sau:
Một là, Hồ Chí Minh cho rằng lý luận để nâng cao vốn lý luận của mỗi
cán bộ, từ đó mà nâng cao trình độ lý luận của Đảng để bản thân mỗi cán bộ,chiến sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và như thế toàn Đảng sẽ hoànthành tốt hơn nhiệm vụ của Đảng
Hai là, theo Hồ Chí Minh, Đảng ta có nhiều ưu điểm nhưng còn có nhiều
nhược điểm mà “một trong những nhược điểm lớn là trình độ lý luận cònthấp kém” và “vì trình độ lý luận thấp kém cho nên đứng trước nhiệm vụ cáchmạng ngày càng mới và phức tạp, trong việc lãnh đạo, Đảng ta không khỏilúng túng, không tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm” Do vậy học tập lý luận lànhu cầu thiết yếu của thực tế đòi hỏi
a là, xuất phát từ thực tế nước ta chưa hoàn thành nhiệm vụ cách mạng
dân tộc dân chủ nhân dân, trong khi đó thế giới và trong nước đã biến đổi đòihỏi chúng ta phải có những đường lối, phương châm, phương pháp đấu tranhcho thích hợp Điều đó đòi hỏi Đảng ta phải tự nâng cao mình lên nữa, màmuốn tự nâng cao mình thì phải tổ chức học tập lý luận trong toàn Đảng,trước hết là trong cán bộ cốt cán của Đảng
ốn là, muốn đỡ bớt mò mẫm, muốn đỡ phạm sai lầm thì chúng ta phải tự
nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin Như thế là phải học tập lýluận, phải nâng cao trình độ lý luận chung của Đảng
Năm là, mỗi đảng viên, cán bộ chiến sĩ phải tự cải tạo mình, đấu tranh
chống thói hư tật xấu, đấu tranh tự khắc phục chủ nghĩa cá nhân, rèn luyện
Trang 22chủ nghĩa tập thể, gắn bó chặt chẽ với quần chúng, phát huy đầy đủ tính sángtạo của quần chúng thì phải học lý luận để nâng cao trình độ lý luận chungcủa Đảng, đó là một đòi hỏi bức thiết của Đảng ta.
1.2 Mục đích của giáo dục lý luận chính trị trong lực lượng công an nhân dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng mục đích của giáo dục lý luận chính trịkhông phải là sự tăng lên đơn thuần về khối lượng kiến thức mà phải tạo ra sựbiến đổi trong nhân cách người học viên về lập trường, quan điểm và đạo đức
để làm việc tốt hơn, cống hiến được nhiều hơn, một lòng một dạ phấn đấu vìđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Theo Người, mục đích của giáo dục lý luận chính trị như sau:
Thứ nhất, giáo dục lý luận chính trị nhằm xây dựng và rèn luyện bản lĩnh
chính trị cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân
Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán
bộ chiến sĩ CAND Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, mỗi cán bộ chiến sĩ phảiluôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, không hoang mang, dao động trước mọikhó khăn, thử thách Đây chính là yếu tố tiên quyết giúp cho mỗi cán bộ chiến
sĩ luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình Cán bộ chiến sĩ có tinh thần tráchnhiệm, dám nghĩ, dám làm, anh dũng, quả cảm và sẵn sàng chiến đấu vì mụctiêu cách mạng Người nói: “Phải nâng cao chí khí chiến đấu, luôn luôn sẵnsàng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hoà bình” [53, tr 385]
CAND phải giác ngộ chính trị vững vàng, kiên định con đường xã hội chủnghĩa Với Người, “lửa thử vàng, gian nan thử sức” chính là thước đo đánh giátrình độ giác ngộ chính trị của mỗi cán bộ chiến sĩ Người khẳng định: “Đảng vàChính phủ tin vào lòng tuyệt đối trung thành và chí kiên cường phấn đấu của cácđồng chí Toàn thể cán bộ chiến sĩ công an phải cố gắng vượt mọi khó khăn, làmtròn nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang của công an
Trang 23cách mạng, xứng đáng với lòng tin cậy của nhân dân, của Đảng và chính phủđối với các đồng chí” [55, tr 72] Lực lượng CAND luôn luôn củng cố niềmtin và kiên định bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ con đường đi lên CNXHcủa dân tộc Người nói: “Nên nhớ rằng bọn Mỹ - Diệm, bọn phản động khôngbao giờ muốn cho chúng ta xây dựng CNXH thành công, công an phải luôncảnh giác ngăn ngừa những hành động phá hoại của chúng để bảo vệ lợi íchcủa nhân dân, bảo vệ sự nghiệp cách mạng Đó là nhiệm vụ nặng nề, gian khổđồng thời cũng rất vẻ vang” [53, tr 221-222] Theo Hồ Chí Minh, cán bộchiến sĩ phải phát huy bản chất tốt đẹp của ngành Công an, phải giác ngộ vànắm vững quy luật vận động và phát triển của tình hình chính trị, xác định rõ
kẻ thù, vững vàng và quyết tâm đấu tranh để bảo vệ lý tưởng của Đảng vànhân dân
Người chiến sĩ CAND phải làm chủ trước những cám dỗ vật chất, nhữngtiêu cực xã hội; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân Người cho rằng: “Nếukhông giữ được thói quen tiết kiệm thì sẽ tham ăn ngon, tham mua các thứ xahoa Lương không đủ thì sẽ lấy ở đâu? Lúc ấy chỉ có hai cách : một là ăn cắpcủa Chính phủ, hai là bị tiền mua chuộc” [50, tr 46] Người khẳng định việc
“ăn hối lộ là có tội, vì nó làm hại cho nhân dân, thiệt đến công quỹ của Chínhphủ” [50, tr 46] Người phân tích: “ Có thể những người khi kháng chiến thìrất anh dũng, trước bom đạn địch không chịu khuất phục, những khi về thànhthị lại bị tiền bạc, gái đẹp quyến rũ, mất lập trường sa vào tội lỗi Cho nênbom đạn của địch không nguy hiểm bằng “đạn bọc đường” vì nó làm hạimình mà mình không trông thấy” [50, tr 46-47] Người tỏ thái độ rất kiênquyết đối với người che giấu phản động và bọn lợi dụng hoàn cảnh để pháhoại, trộm cắp Người nói: “Người nào thừa cơ phá hoại, trộm cắp, mang tiềncủa công hoặc giấy tờ đi trốn, hoặc không chịu giao lại cho chính quyền vàquân đội nhân dân thì sẽ bị trừng trị… Ai che giấu cho bọn thực dân, bù nhìn
Trang 24dung túng, giúp đỡ bọn thổ phỉ, sẽ bị truy tố” [48, tr 489] Người nhiều lầnnói đến những căn bệnh trong bộ máy lực lượng vũ trang phải đấu tranh loại
bỏ và sửa chữa Người nói: “Công an đánh địch bên ngoài đã khó, đánh địchbên trong người còn khó khăn hơn” [52, tr 599] Theo Người chủ nghĩa cánhân giống như cỏ dại đẻ ra nhiều thứ bệnh khác, như: “Chủ nghĩa cá nhânnhư vi trùng đẻ ra nhiều bệnh khác: sợ khó, sợ khổ; tự do chủ nghĩa; vui thìlàm, không vui thì không làm, thích thì làm, không thích không làm” [52, tr.249] Chính vì vậy, cán bộ chiến sĩ CAND phải thường xuyên rèn luyện đểxoá bỏ chủ nghĩa cá nhân
Xây dựng bản lĩnh chính trị là cái “gốc” chính trị nhằm thực hiện mục tiêuchính trị của Đảng Niềm tin, lý tưởng và bản lĩnh chính trị là mục tiêu caonhất của mỗi chủ thể chính trị, có tính chất định hướng cho tình cảm, ý chíchính trị và hoạt động chính trị Tuy nhiên, lý tưởng có được biểu hiện thànhhành động chính trị hay không, phụ thuộc vào đội ngũ cán bộ chiến sĩ Vì vậy,cán bộ chiến sĩ, học viên trường Cao đẳng CSND I phải luôn luôn kiên địnhmục tiêu, lý tưởng của Đảng và dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Mụctiêu của Đảng là mục tiêu của nhân dân và của công an Việt Nam
Thứ hai, giáo dục lý luận chính trị nhằm nâng cao trình độ lý luận chính
trị cho cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân
Những quan điểm của Hồ Chí Minh: “chính trị quan trọng hơn quân sự”[42, tr 539], “phải lấy chính trị làm gốc” [46, tr 398] thể hiện rất rõ tư tưởngcủa người trong giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chiến sĩ Theo Người,vấn đề cốt yếu của cách mạng là trình độ giác ngộ chính trị của cán bộ chiến
sĩ, xác lập hệ tư tưởng Mác - Lênin trong giáo dục lý luận chính trị Ngườiđặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng, giáo dục, rèn luyện và tuyên truyềnchính trị cho cán bộ chiến sĩ công an
Trang 25Công tác giáo dục lý luận chính trị đóng vai trò tiên phong và có tính địnhhướng trong công tác chuyên môn của người chiến sĩ công an Người nói:
“chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác Có chuyên môn mà không cóchính trị thì chỉ là cái xác không hồn Phải có chính trị trước rồi mới cóchuyên môn” [43, tr 234-235], vì vậy “phải không ngừng nâng cao trình độchính trị, tư tưởng, ra sức học tập thêm nghiệp vụ, kỹ thuật…” [51, tr 436].Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, nghiệp vụ công an là nghiệp vụ chính trị, làmcông an là làm chính trị, mà chính trị là quan điểm, là lập trường giai cấp, lànền tảng tư tưởng và là mục tiêu của cách mạng Lực lượng Công an nhândân có lý luận chính trị vững vàng thì mới có thể trung thành với con đườngcách mạng của Đảng, toàn tâm toàn ý phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân.Thực tiễn cho thấy, lực lượng Công an nhân dân chỉ thật sự vững mạnh vềchính trị khi tư tưởng, đường lối, quan điểm của Đảng được quán triệt đếntất cả các lĩnh vực công tác công an; khi mỗi cán bộ, chiến sĩ công an khôngngừng rèn luyện phẩm chất chính trị, nâng cao trình độ, bản lĩnh, ý chí chiếnđấu và lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Vì vậy, công tác giáodục, đào tạo lý luận chính trị cho học viên trường Cao đẳng CSND I có vaitrò quan trọng, là nhiệm vụ thường xuyên, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ,chiến sĩ công an vững vàng về chính trị, tư tưởng, đủ năng lực hoàn thànhthắng lợi nhiệm vụ được giao
Người nói: “Cấp trên từ Bộ trưởng xuống phải giáo dục chính trị chotốt…Người không hiểu biết chính trị, chỉ phất phơ cốt làm sao cho hết ngày,hết giờ thôi Do đó, giáo dục chính trị, tư tưởng là một điều rất quan trọng”[51, tr 62] Người cho rằng: “Nếu anh em tư tưởng vững vàng, chính trịvững, kỹ thuật khá, thân thể khoẻ mạnh thì nhất định thắng” [46 Tr 219]
Để có được nền tảng tư tưởng chính trị vững vàng thì mỗi cán bộ chiến sĩcông an nhân dân phải không ngừng học tập nâng cao trình độ lý luận chính
Trang 26trị, thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin Để nâng cao trình độ chính trị, Ngườinhắc nhở công an phải: “Học tập chính cương, chính sách của Đảng cho hiểu
mà làm cho đúng tức là thực hành chủ nghĩa Mác - Lênin” [45 Tr 319] Vấn
đề rèn luyện tư tưởng chính trị luôn được Người đặc biệt quan tâm Ngườikhẳng định: “Điều lệ Đảng có quy định rõ nhiệm vụ của đảng viên là ra sứchọc tập chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối, chính sách của Đảng, học tậpvăn hoá, kỹ thuật và nghiệp vụ; không ngừng nâng cao trình độ chính trị, tưtưởng và năng lực của công tác của mình” [51 Tr 91] Thông qua công tácchính trị của Đảng để xây dựng và củng cố tri thức cách mạng, hun đúc tìnhcảm và niềm tin chính trị, thúc đẩy hành động cách mạng cho mỗi cán bộ,chiến sĩ, học viên nhà trường
Thứ ba, học GDLLCT để sửa chữa tư tưởng.
Người viết: “Phải ra sức tẩy sạch ảnh hưởng giáo dục nô dịch của thựcdân còn sót lại như: Thái độ thờ ơ đối với xã hội, xa rời đời sống lao động vàđấu tranh nhân dân, học để lấy bằng cấp, dạy theo lối nhồi sọ Và cần xâydựng tư tưởng dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”[49,tr.185] Khi con người có tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc.Học để sửa chữa tư tưởng là học để “uốn nắn tư tưởng không đúng”,
“phát huy tư tưởng đúng” Tư tưởng không đúng có tư tưởng mẹ của nó làchủ nghĩa cá nhân Tư tưởng đúng là tư tưởng đạo đức cách mạng Trongbuổi nói chuyện tại lớp chỉnh huấn trung, cao cấp của Bộ quốc phòng và cáclớp trung cấp của các Tổng cục, Người dạy: “Phải học để phát huy tư tưởngđúng, uốn nắn tư tưởng không đúng Tư tưởng không đúng, cũng còn cónhiều Nhưng có một tư tưởng mẹ: đó là chủ nghĩa cá nhân” Như vậy họctập cũng là để quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng
Thứ tư, giáo dục lý luận chính trị nhằm tu dưỡng đạo đức cách mạng cho
cán bộ, chiến sĩ, học viên
Trang 27Giáo dục lý luận chính trị để tu dưỡng đạo đức cách mạng - một đức tínhkhông thể thiếu của mỗi người cách mạng Có đạo đức cách mạng thì mớidám hy sinh, tận tuỵ với cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng.
Đạo đức là nội dung cơ bản thể hiện văn hoá của con người - văn hoá đạođức, là mặt giá trị của con người, nó hướng con người vươn tới những giá trịđích thực của cuộc sống Đạo đức ở mỗi con người không phải tự nhiên mà
có, đó là kết quả của cả quá trình phấn đấu, rèn luyện vô cùng khó khăn giankhổ Người có đạo đức phải là người có giáo dục, qua giáo dục và tự giáodục Thông qua hoạt động và giao lưu, con người hiểu rõ hơn về vai trò củalương tâm, nghĩa vụ, ý thức danh dự và các phẩm chất đạo đức cần thiết của
cá nhân đối với các chuẩn mực đạo đức xã hội
Người cho rằng: “Một người cán bộ tốt phải có đạo đức cách mạng Quân
sự giỏi song không có đạo đức cách mạng thì khó thành công” [43, tr 259].Người nhấn mạnh đạo đức là cái gốc, là nền tảng, “cũng như sông thì cónguồn Không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc Không có gốc thì câyhéo Người cách mạng cần phải có đạo đức Không có đạo đức thì dù tải giỏimấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [44, tr 292] Đạo đức của CAND
là phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân Công anphải “khắc phục khó khăn, dũng cảm trước địch, vì nước quên thân, trungthành với Đảng, tận tuỵ với dân” [51, tr 155] Theo Hồ Chí Minh, vấn đề cótầm quan trọng hàng đầu trong GDLLCT công an ta nói chung, GDLLCT chohọc viên nói riêng là phải xây dựng lòng trung thành của công an với Đảng,với Tổ quốc, Nhà nước và nhân dân, được nhân dân tin cậy, yêu mến Đâycũng là một yêu cầu có tính nguyên tắc giữ vị trí định hướng cho mọi suynghĩ và hành động của từng cán bộ chiến sĩ, học viên Bởi lòng trung thànhvới Đảng, với sự nghiệp an ninh quốc gia là động lực để mỗi cán bộ tự giácchiến đấu, biến mục tiêu, lý tưởng của Đảng thành hiện thực; từ đó mà sự
Trang 28lãnh đạo của Đảng đối với công an càng được tăng cường Mục tiêu, lýtưởng của Đảng là phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ ngĩa xã hội Do đó,lòng trung thành với Đảng và sự nghiệp cách mạng của công an phải thể hiện
ở sự vững vàng, kiên định và chiến đấu vì mục tiêu lý tưởng đó
CAND phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Người yêucầu: “Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính” [43, tr 498] Cần, kiệm,liêm, chính có mối quan hệ chặt chẽ với nhau “Cần, kiệm, liêm là gốc rễ củachính Nhưng một cây cần có gốc, rễ, lại cần có ngành, lá, hoa, quả mới làhoàn toàn Một người phải cần, kiệm, liêm, nhưng còn phải chính mới làhoàn toàn” [45, tr 129]
CAND phải có lòng yêu thương và tin tưởng con người Hồ Chí Minhluôn tâm niệm con người sống với nhau phải có tình, có nghĩa Người nói:
“Nghĩ cho cùng, mọi vấn đề… là vấn đề ở đời và làm người Ở đời và làmngười là phải thương nước, thơng dân, thương nhân loại đau khổ bị áp bức”[54, tr 174] Cho nên người dạy đối với động sự thì “phải thân ái, giúp đỡ”lần nhau
CAND phải có tinh thần quốc tế trong sáng Hồ Chí Minh là hình mẫu vềlòng nhân đạo và tinh thần quốc tế trong sáng., thuỷ chung son sắt Ngườiviết: “Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn nghĩa rộng
là đồng bào cả nước Rộng nữa là cả loài người Trừ bọn Việt gian bán nước,trừ bọn phát xít thực dân, là những ác quỷ mà ta phải kiên quyết đánh đổ, đốivới tất cả những người khác thì ta phải yêu quý, kính trọng, giúp đỡ” [45,tr.130] Trong bài nói chuyện với công an Cu Ba, Hồ Chí Minh yêu cầu Công
an Việt Nam và Công an Cu Ba học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và giúp đỡ chânthành lẫn nhau công tác nghiệp vụ ngành Người đánh giá nhân dân Cu Bacũng như nhân dân Việt Nam đều rất tốt, nhưng không phải ai cũng yêu mếnchế độ xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là “bọn địa chủ”, “nhà thờ” Thiên Chúa
Trang 29giáo Do đó, Công an hai nước vừa phải hiểu rõ để tổ chức, giáo dục, tuyêntruyền họ đi theo cách mạng, vừa “phải cảnh giác để chống kẻ địch bên ngoài
và kẻ địch bên trong: Người nói: “Nếu giáo dục tốt thì giáo dân có thể đấutranh: Cha chỉ nói phần hồn thôi, còn phần đời thì để cho Chính phủ Một sốđịa phương, giáo dân có câu: Dống theo Đảng, chết theo Chúa Đối với ngườicộng sản thì nếu họ nói chết rồi theo Chúa thì không sao” [54, tr 141-142].Theo Hồ Chí Minh: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống,
nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũngnhư ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [48, tr.293] Mỗingười phải thường xuyên chăm lo tu dưỡng đạo đức suốt đời, không đượcchủ quan tự mãn, lơ là việc rèn luyện Trong bài nói chuyện tại Hội nghị toànquốc lần thứ nhất về công tác huấn luyện và học tập khai mạc ngày 6/5/1950,
Hồ Chí Minh đã nói: Học tập ở trường đoàn thể không phải như học ở cáctrường lối cũ, không phải có thầy học, thầy không đến thì đùa, phải tự độnghọc “Tự động học” hay tự học là một quan điểm xuyên suốt trong tư tưởng
Hồ Chí Minh về giáo dục nói chung, giáo dục lý luận chính trị nhằm tu dưỡngđạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ, học viên nói riêng
Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh không hoàntoàn giống như “tu thân, dưỡng tính” của Nho giáo, Phật giáo Bởi vì, đạođức cách mạng là đạo đức mới Mục đích của đạo đức cách mạng là tuyệt đốitrung thành với sự nghiệp của Đảng và của dân tộc nhằm giải phóng dân tộc,giải phóng xã hội, giải phóng con người Vì vậy, nếu không kiên trì rèn luyệnthì ở thời kỳ trước là người có công nhưng ở thời kỳ sau lại là người có tội,lúc trẻ giữ được đạo đức, nhưng lúc già lại thoái hoá, biến chất, hư hỏng Tựgiáo dục, tự tu dưỡng rèn luyện đạo đức bền bỉ suốt đời là vì thế
Tư dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng rất khó khăn, gian khổ Phươngpháp quan trọng nhất, hiệu quả nhất là “luôn luôn biết sửa đổi mình”, biết “tự
Trang 30phê bình và phê bình” theo lý tưởng cộng sản Đối với mỗi người, việc tudưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời
tư cũng như đời công, trong sinh hoạt, học tập, lao động, chiến đấu, trongmọi mối quan hệ xã hội từ nhỏ đến lớn, từ hẹp đến rộng - gia đình, nhàtrường, xã hội, từ quan hệ bạn bè, đồng chí, anh em đến quan hệ tập thể, vớicấp trên, cấp dưới, với Đảng, với nước, với dân và cả trong các mối quan hệquốc tế Việc tu dưỡng đạo đức cách mạng phải trên tinh thần tự nguyện, tựgiác, dựa vào lương tâm của mỗi người và dư luận quần chúng Tư dưỡngđạo đức mới phải gắn với thực tiễn, bền bỉ mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh.Hoạt động giáo dục bao gồm hai hoạt động chính: dạy học và tự học.Trong giáo dục lý luận chính trị, Hồ Chí Minh quan tâm đến giáo dục lý luậnchính trị nhằm tu dưỡng đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ, học viên.Người ví việc tu dưỡng đạo đức như “đem gạo vào giã” như “ngọc mài,vàng luyện” Quá trình đó dẫu “bao đau đớn”, khổ công nhưng kết quả là
“gạo sẽ trắng tựa bông”, ngọc càng trong, vàng càng sáng Người cách mạngchăm lo tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng sẽ như gạo, ngọc, vàng vậy
Thứ năm, giáo dục lý luận chính trị làm cho cán bộ, đảng viên, học viên
tin tưởng
Mục tiêu của Đảng là mục tiêu của nhân dân và của công an Việt Nam.Người khẳng định: “Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, cán bộ đảng viên phảiđặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau Đó là nguyên tắccao nhất của Đảng Đó là “tính Đảng” [16, tr 290-291] Chính vì vậy, cán bộ,chiến sĩ phải luôn ý thức được rằng “còn Đảng còn mình”, sẵn sàng hoànthành tốt mọi nhiệm vụ được Tổ quốc giao cho
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đảng ta phải ra sức tăng cường giáo dục trongtoàn Đảng về lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, về đường lối, chính sách củaĐảng, về nhiệm vụ và đạo đức của người đảng viên” [54, tr 547] Xây dựng
Trang 31thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc dưới sự lãnh đạocủa Đảng không chỉ là mục tiêu lý tưởng chính trị mà còn là nhu cầu pháttriển của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi mỗi người dân phải nỗ lực đóng góp xâydựng Học tập là để bồi đắp lý tưởng cách mạng, bồi đắp tình cảm cách mạng,tình cảm xã hội chủ nghĩa Học tập để tin yêu vào tương lai của dân tộc, vàochủ nghĩa xã hội.
Bác nói: “Học để tin tưởng: Tin tưởng vào Đoàn thể Tin tưởng vào nhândân Tin tưởng vào tương lai của dân tộc Tin tưởng vào tương lai cáchmạng Có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khókhăn mới kiên quyết, hy sinh”
Thứ sáu, giáo dục lý luận chính trị để thực hành.
Người nhấn mạnh: “Học phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải
có thí nghiệm và thực hành Học với hành kết hợp với nhau” [52, tr 402].Học mà không hành thì học vô ích, hành mà không học thì hành cũng khôngtrôi chảy
Giáo dục lý luận chính trị cho học viên là yêu cầu vừa cấp bách, vừathường xuyên GDLLCT là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho Đảng vữngmạnh, vì vậy phải thường xuyên đẩy mạnh công tác GDLLCT để Đảng ta cóthể hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng của mình Đó là yêu cầu vừa cấpbách, vừa là việc làm thường xuyên của Đảng, nhằm nâng cao chất lượng,hiệu quả GDLLCT cho học viên trường Cao đẳng CSND I hiện nay
Mục đích của việc học là để thực hành, để tồn tại và phát triển Là một nhà
tư tưởng lớn, nhà giáo dục của thời đại, Hồ Chí Minh nhìn thấy ý nghĩa to lớncủa việc kết hợp học và hành, nó không chỉ củng cố mà còn mở rộng kiến thứctrong thực tiễn, cải tạo thực tiễn qua đó hình thành nhân cách mới của người
học Trong tác phẩm Sửa đổi lề lối làm việc viết năm 1947, Người viết: “Một
người học xong đại học có thể gọi là tri thức Song, y không biết cày
Trang 32ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việckhác Nói tóm lại: công việc thực tế y không biết làm gì cả Thế là y chỉ có trithức một nửa Tri thức của y là tri thức học sách chưa phải là tri thức hoàntoàn Y muốn thành người tri thức hoàn toàn thì phải đem tri thức đó áp dụngvào thực tế”.
Người thường xuyên nhắc nhở: “Học để hành, học với hành phải đi đôivới nhau Học mà không thực hành thì vô ích Hành mà không học thì hànhkhông trôi chảy” Đối với Hồ Chí Minh lý luận phải luôn luôn đi đôi với thựctiễn, thật vậy, ở Người thực tiễn hoá lý luận, lý luận gắn liền với thực tiễn,Người hiểu lý luận thấu đáo nên làm chủ được lý luận, người nắm bắt chínhxác bản chất thực tiễn nên những dự báo của người luôn phù hợp với xu thếphát triển khách quan của thời đại Từ đó mà Người đã đúc rút được mộtchân lý giá trị: “Thực hành sinh ra hiểu biết Hiểu biết tiến lên lý luận Lýluận lãnh đạo thực tiễn” Đó là tư tưởng đồng thời cũng là phương pháp giáodục mang phong cách Hồ Chí Minh
Trong học tập các môn học lý luận chính trị, nếu bản thân người họckhông gắn kết được lý luận với các vấn đề thực tiễn, không vận dụng đượcnhững tri thức lý luận vào việc luận giải, xử lý các tình huống thực tiễn, điều
đó có nghĩa là người học mới thu nhập được một lượng lý luận suông và mới
có học mà chưa có hành và rồi trước sau gì thì lý luận đó cũng trở thành vônghĩa với chính bản thân người học và không đáp ứng được những đòi hỏicủa thực tế Cho nên để việc học các môn lý luận chính trị của mình đạt kếtquả, chính bản thân người học phải tìm cách vận dụng những kiến thức đượchọc vào trong quá trình hoạt động thực tiễn, là được điều đó nghĩa là học đã
đi đôi với hành và người học càng hiểu sâu sắc hơn những tri thức mà mìnhlĩnh hội được
Trang 33Trong CAND cũng vậy, phải củng cố vị thế, uy tín chính trị trong nhândân Trong hoạt động mỗi cán bộ chiến sĩ, học viên phải giữ chữ tín làm đầu
để được nhân dân tin tưởng Muốn giữ được chữ tín, mỗi cán bộ chiến sĩ vàhọc viên phải thể hiện “lời nói đi đôi với việc làm, không nói suông, khônghứa suông, không nói một đằng, làm một nẻo”
Tích cực cảnh giác, chủ động đấu tranh phòng, chống các luận điệu, quanđiểm sai trái, thù địch Người nói Công an: “Phải luôn luôn nâng cao cảnhgiác; công tác phải tích cực, phải khẩn trương, phải bền bỉ Phải kiên quyếtlàm thật tốt việc giáo dục cải tạo những người trước kia là tề, nguỵ và phỉ,những người trước đã tham gia các tổ chức phản động Việc này phải làmkiên quyết, nhưng phải hết sức cẩn thận và khôn khéo, nghiêm khắc với kẻngoan cố, đối với người thật sự cải tạo thì khoan hồng Phải ra sức phát độngquần chúng tham gia phong trào bảo vệ trị an, giáo dục quần chúng nâng caotinh thần làm chủ đất nước, tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù của nhân dân,tích cực phòng và chống gián điệp biệt kích” [53, tr.71 72]
Xuất phát từ tính chất công việc của công an, Người mong muốn cán bộchiến sĩ phải vận dụng nhuần nhuyễn các phương pháp luận: “thiên biến vạnhoá”, “tuỳ cơ ứng biến” và “dĩ bất biến, ứng vạn biến” để có sự chủ động,năng động, thích nghi với mọi hoàn cảnh diễn ra với mục tiêu “bất biến” làbảo vệ, giữ gìn tính mạng, của cải của nhân dân, vì hạnh phúc của nhân dân.Người căn dặn cán bộ chiến sĩ công an cần phải cẩn thận, chủ động, linh hoạttrong mọi việc, tuỳ hoàn cảnh mà xử lý tình huống cho phù hợp Người chỉdạy mỗi cán bộ chiến sĩ phải giữ vững được nguyên tắc “đối với địch phảicương quyết, khôn khéo” để thể hiện bản lĩnh trong phương châm ứng xử vàhành động thực tiễn Chủ động phòng ngữa, tích cực tấn công, đập tan mọi âmmưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch
Trang 34Người căn dặn: “Đối với tất cả mọi người trong các tầng lớp dân chúng,
ta phải có một thái độ mềm dẻo, khôn khéo, biết nhân nhượng, biết trân trọngnhân cách của người ta” [44, tr 52] Người luôn nhắc nhở cán bộ chiến sĩphải có thái độ yêu thương, quý mến con người, khoan dung, khiêm nhường,
độ lượng với con người, chớ kiêu căng, hách dịch Người căn dặn: “Đối vớinhững kẻ đi lầm đường lạc lối, đồng bào ta cần phải dùng chính sách khoanhồng Lấy lời khôn lẽ phải mà bày cho họ” [44, tr.471] Đối với những ngườimắc tệ nạn xã hội, Người yêu cầu: “Nhà nước phải dùng vừa giáo dục, vừaphải dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao độnglương thiện” [54, tr 617]
Người căn dặn cán bộ chiến sĩ công an thì phải gần dân, phải biết lễ phépvới nhân dân Nên học cách ứng xử chân thành, khiêm tốn, thật thà, đoàn kếtngay ở trong nhân dân để xây dựng phong cách người cán bộ chiến sĩ công annhân dân Sáu lời dạy của Bác đối với CAND thể hiện phong cách văn hoá,chuẩn mực giúp cho cán bộ chiến sĩ rèn luyện lề lối là việc trong thực tiễncông tác, chiến đấu Công an “phải gương mẫu trong mọi việc, tuỳ hoàn cảnhcủa mình mà gần gũi, giúp đỡ nhân dân, gương mẫu trong lời nói, việc làm,thái độ…” [50, tr 599]
Như vậy, học lý luận chính trị chỉ hiệu quả khi lý thuyết đi đôi với thựchành, học phải có nghiên cứu, tìm hiểu chứ không học vẹt Vấn đề này, Chủtịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng: “Nghiên cứu mà không thực hành là nghiêncứu suông, thực hành mà không nghiên cứu thì thường bị mù quáng Vậy cầnphải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thựchành mới để phát triển kinh nghiệm cũ, làm cho nó đầy đủ, dồi dào thêm”
1.3 Nội dung giáo dục lý luận chính trị
Trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về giáo dục, Người thường xuyên quantâm tới công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và các tầng
Trang 35lớp Nhân dân Nội dung giáo dục lý luận chính trị theo tư tưởng Hồ ChíMinh nói chung gồm các nội dung chủ yếu sau:
Một là, giáo dục lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin.
Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng chính trị của CAND Ngườikhẳng định: “Trước hết phải lấy những tài liệu về chủ nghĩa Mác - Lênin làmgốc” [45, tr 359] Người viết: “Không có lý luận về chủ nghĩa xã hội khoahọc thì không có lập trường giai cấp vững vàng” [54, tr 113] Đối vớiCAND, chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở lý luận nền tảng tư tưởng của việcxây dựng công an Việc xác lập, củng cố và tăng cường hệ tư tưởng Mác -Lênin trong công an có ý nghĩa quyết định đến giáo dục lý luận chính trị chocán bộ chiến sĩ và học viên các trường khối CAND Chủ nghĩa Mác - Lênin lànền tảng tư tưởng lý luận của khoa học công an Việt Nam
Có thể nói, tư tưởng giáo dục lý luận chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh
là sự kế thừa, tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo từ các tiền đề:
Thứ nhất chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hóa, giáo dục và tinh thầnnhân ái Việt Nam
Thứ hai triết lý giáo dục phương Đông, đặc biệt là triết lý nhân sinh củaNho, Phật, Lão
Thứ ba những tư tưởng tiến bộ thời kỳ cận đại Nhưng tiền đề quan trọngnhất, cái tạo nên sự phát triển về chất trong tư tưởng giáo dục lý luận chínhtrị Hồ Chí Minh là Chủ nghĩa Mác - Lênin
Hai là, giáo dục các chuẩn mực đạo đức cách mạng và các nguyên tắc rèn
luyện các chuẩn mực đó
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, với người cách mạng trước hết phải giácngộ đạo đức cách mạng Phải có cái đức để đi đến cái trí; khi đã có cái trí, thìcái đức chính là cái để người cách mạng giữ vững được chủ nghĩa mình theo,
lý tưởng mình chọn, con đường mình đi
Trang 36a là, giáo dục đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật
của Nhà nước
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đảng ta phải ra sức tăng cường giáo dục trongtoàn Đảng về lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, về đường lối, chính sách củaĐảng, về nhiệm vụ và đạo đức của người đảng viên” [56, tr.547] Xây dựngthành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc dưới sự lãnh đoạcủa Đảng không chỉ là mục tiêu lý tưởng chính trị mà còn là nhu cầu pháttriển của dân tộc Việt Nam, đòi hỏi mỗi người dân phải nỗ lực đóng góp xâydựng Người cho rằng tiến lên chủ nghĩa xã hội là một công việc hết sức phứctạp và gian khổ, cho nên Người yêu cầu cán bộ chiến sĩ công an phải nêu caolập trường và nâng cao chí khí cách mạng Nói cụ thể, độc lập dân tộc gắn vớichủ nghĩa xã hội là lý tưởng chính trị, là nguyên tắc chính trị, cương lãnhhành động chính trị và đạo lý sống của Đảng và của nhân dân Đó cũng chính
là con đường cách mạng của lực lượng CAND Cho nên, Người nếu rõ tráchnhiệm của mỗi cán bộ chiến sĩ trong sự nghiệp cách mạng: “trước hết cán bộphải có tư tưởng xã hội chủ nghĩa, lập trường phải rõ ràng, vững chắc đã Rồicán bộ làm cho nhân dân hiểu để nhân dân hiểu để nhân dân hăng hái tăng giasản xuất, thực hành tiết kiệm Khi đó cả xã hội mới tiến lên chủ nghĩa xã hộiđược…” [52, tr 248-249] Người cũng yêu cầu cán bộ chiến sĩ công an “…phải nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, luôn luôn cảnh giác, dũngcảm chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chủ nghĩa xã hội” [56, tr 169], và phảitẩy trừ những tư tưởng lệch lạc, “những tư tưởng không đúng thì cần phảisửa đổi” [53, tr 457]
Đây là những nội dung không chỉ mang tính chất định tính trong nhậnthức lý luận cho cán bộ, đảng viên mà còn định hướng, hướng dẫn cho cán
bộ, đảng viên hành động; cũng chính là một biểu hiện của nội dung gắn liền lýluận với thực tiễn, học đi đôi với hành Bởi đường lối, chủ trương của Đảng
Trang 37và chính sách, pháp luật của Nhà nước là sự quán triệt, vận dụng của Chủnghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của ViệtNam Người viết: “Những chính sách và nghị quyết của Đảng đều vì lợi íchcủa nhân dân Vì vậy, đạo đức cách mạng của người đảng viên là bất kỳ khókhăn đến mức nào cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết củaĐảng”.
1.4 Phương pháp giáo dục lý luận chính trị
Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến phương pháp giáo dục cán bộ đápứng sự nghiệp cách mạng Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng và Chính phủ rấtchú ý đến công tác của công an và đến việc giáo dục cán bộ công an” [50, tr.248] Người cho rằng: “Huấn luyện lý luận có hai cách: Một cách là chỉ đem
lý luận khô khan nhét cho đầy óc họ… thế là lý luận suông, vô ích Một cách
là trong lúc lý luận, phải nghiên cứu công việc thực tế, kinh nghiệm thực tế…thế là lý luận thiết thực có ích” [26, tr 311-312] “Suốt đời phải gắn liền lýluận với công tác thực tế”; “cần xây dựng tư tưởng: dạy và học để phuc vụ
Tổ quốc, phục vụ nhân dân Nhà trường phải gắn liền với thực tế của nhànước, với đời sống của nhân dân” [27, tr 359]
Thứ nhất, gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành Mối quan hệ qua
lại giữa lý luận và thực tiễn là phản ánh mối quan hệ quá trình nhận thức biệnchứng thực tế khách quan, từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ
tư duy trừu tượng đến thực tiễn Thực tiễn là nguồn gốc, là cơ sở, là động lựccủa lý luận Thực hiện phương châm học đi đôi với hành đòi hỏi phải thốngnhất nhận thức: việc giáo dục lý luận phải nhằm đạt được mục đích Bởi vậy,với mỗi khóa học, lớp học, cơ sở đào tạo phải có kế hoạch gắn nội dung họctập với tham quan thực tế, phải khai thác kinh nghiệm thực tiễn của các đơn vịđến tham quan, nghiên cứu thông qua người học Phải kiên quyết chống bệnhhình thức, đi thực tế theo lối “cưỡi ngựa xem hoa” như Chủ tịch Hồ Chí
Trang 38Minh đã chỉ ra Trong kế hoạch nghiên cứu thực tiễn cần mạnh dạn tới nhữngnơi được coi là có nhiều vấn đề đòi hỏi lý luận lý giải.
Thứ hai, dạy và học lý luận chính trị phải nâng cao và hướng dẫn việc tự
học, phải biết tự động học tập, phải lấy tự học làm cốt
Hồ Chí Minh nhắc nhở mỗi người học hành là vô cùng, càng học nhiều,càng biết nhiều càng tốt, học mãi để tiến bộ mãi, càng tiến bộ càng thấy phảihọc thêm, Người nói: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời Suốt đờiphải gắn liền lý luận với công tác thực tiễn, không ai có thể tự cho mình đãbiết đủ rồi, đã biết hết rồi Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân lại ngàycàng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhândân” [51, tr.377]
Hồ Chí Minh đề cao vấn đề tự học trong công tác giáo dục lý luận chínhtrị Người cho rằng: Học tập ở trường của đoàn thể không phải như học ở cáctrường lối cũ, không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phải biết tựđộng học tập Phải giành nhiều thời gian cho khâu tự học của học viên, baogồm tự nghiên cứu làm đề cương, thảo luận, tranh luận theo sự hướng dẫncủa giáo viên
Sự nghiệp “trồng người” không thể thành công nếu mỗi cá nhân, mỗi conngười không tự giác học tập, rèn luyện, phấn đấu vươn lên mọi mặt Vì vậy,
Hồ Chí Minh rất chú trọng giáo dục tính tự lập, chủ động tự học, tư rèn luyện,
để vươn lên hoàn thiện năng lực mọi mặt Người viết: “Phải dạy cho họ có ýchí tự lập, tự cường quyết không chịu thua kém ai, không chịu làm nô lệ”.Như vậy, bằng phương pháp tự học của Hồ Chí Minh nếu được thực hiệntốt ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp nói chung, trường Cao đẳngCSND I nói riêng thì sẽ chuyển từ phương pháp cũ, từ cách truyền thụ kiếnthức một chiều - thầy giảng, trò ghi, sang cách tổ chức quá trình nhận thức
Trang 39năng động của người học Người học và người dạy cùng làm việc trên lớp,trong thảo luận hoặc người học tự làm việc theo hướng dẫn của giảng viên.Thực hiện phương pháp này bắt buộc người học phải chuẩn bị kỹ nộidung qua các khâu học tập trên cơ sở giáo trình, giáo khoa và tài liệu thamkhảo có liên quan Người nói: phải khiêm tốn, thật thà trong học tập, cái gìbiết thì nói biết, không biết thì nói là không biết Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là
kẻ thù số một của học tập Mặt khác cũng phải tự nguyện, tự giác, xem côngtác học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ phải hoàn thành chođược nêu cao tinh thần chịu khó, cố gắng, không lùi bước trước bất kỳ khókhăn nào trong việc học tập
Thực hiện phương pháp này cũng đòi hỏi người giảng viên phải có sựđầu tư và chuẩn bị thật chu đáo từ khâu soạn bài giảng, thực hiện bài giảng,thảo luận Đồng thời, người giảng viên phải không ngừng cập nhật, bổ sungkiến thức về lý luận cũng như thực tiễn để không ngừng nâng cao tri thức củangười thầy Như vậy mới có thể “biết mười dạy một” mà những điều dạy đólại phải là kết quả của sự chọn lọc, gợi mở hướng dẫn cho học viên biết tựđộng học tập nâng cao hiểu biết Người dạy: Trong khi giảng dạy cần phảikhơi dậy tính chủ động của người học Đặc biệt là gợi ý để trao đổi nhữngkinh nghiệm công tác (cả kinh nghiệm thành công cũng như kinh nghiệm thấtbại), từ đó gom lại thành bài học quý Bởi vì mỗi cán bộ ở các lĩnh vực côngtác khác nhau đều có những bài học kinh nghiệm bổ ích, nếu biết tập hợp lại
và đem ra trao đổi sẽ làm cho hiệu quả công tác của các đồng chí khác caohơn, tránh những sai lầm đã gặp phải
Bản thân Hồ Chí Minh là tấm gương điển hình về tinh thần học tập, tựkhắc phục khó khăn, không ngừng vươn lên đạt tới đỉnh cao tri thức nhânloại, trở thành “Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất” Hồ ChíMinh luôn coi lời dạy của Lênin: “Học, học nữa, học mãi” và lời dạy của
Trang 40Khổng Tử: “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” là phương châm sống,phương châm hành động của mình Người nói về sự học của bản thân mình:
“Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học Việc lớn, việc nhỏ, tôi phảitham gia Công việc cứ tiến mãi Không học thì không theo kịp, công việc nó
sẽ gạt mình lại phía sau” [54, tr 273]
Tự học, rèn luyện mình là nhiệm vụ thường xuyên, suốt đời, đòi hỏi mỗingười phải tự giác học tập, tu dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ củacách mạng, của cuộc sống đang đặt ra Tự học, tự rèn luyện là một công việchết sức khó khan, vì cuộc sống muôn hình, muôn vẻ đòi hỏi người học phải
có ý thức, bản lĩnh, lập trường kiên định để chiến thắng chủ nghĩa cá nhântrong bản thân mình, không thoả mãn, dừng lại; không tự kiêu, tự đại, giấudốt mà phải học thường xuyên liên tục, suốt đời để tu dưỡng phẩm chất đạođức và năng lực công tác
Tự học là tư tưởng giáo dục lớn của Hồ Chí Minh, được xem như tưtưởng chiến lược của sự phát triển giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiệnnay Nghị quyết Trung ương 2, khoá VII, Ban Chấp hành Trung ương Đảngnhấn mạnh: Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lốitruyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sang tạo của người học.Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vàoquá trình dạy học, đảm bảo thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất
là sinh viên đại học Phát triển phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên vàrộng khắp trong toàn dân nhất là trong thanh niên Đây chính là sự vận dụngkhoa học và sang tạo của Đảng về tư tưởng “tự học” của Người vào côngcuộc đổi mới đất nước hiện nay
Ba là, trong dạy và học lý luận chính trị, phải thực hành phương pháp
“nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng”