II. Đọc hiểu văn bản
2. Đọc hiểu chú thích
* Đọc
* Từ khó:
* Bố cục: 3 phần.
- Trình tự thời gian và không gian.
II. Đọc hiểu văn bản.
1. Khung cảnh mùa xuân.
? Thiều quang chín chục ngoài sáu mươi nghĩa là gì.
Hs: - đã hơn sáu mươi ngày xuân, đã hết tháng hai, sang tháng ba.
? Qua 2 hình ảnh này em hình dung như thế nào về thời gian và không gian mùa xuân.
Hs: - Ngày xuân thấm thoát trôi mau, tiết trời đã bước sang tháng ba, những cánh chim én vẫn rộn ràng bay liệng như thoi đưa giữa bầu trời trong sáng một cảm giác nuối tiếc...
? Khung cảnh mùa xuân được tác giả tiếp tục miêu tả ở câu 3-4 như thế nào.
“Cỏ non .... bông hoa”.
? Em hiểu hình ảnh “Cỏ non .... trời” gợi ra không gian mùa xuân như thế nào.
Gv: - Thảm cỏ non trải rộng tới chân trời là gam màu nền cho bức tranh xuân. Trên nền màu xanh non ấy điểm xuyết một vài bông hoa lê trắng → không gian rộng lớn, thoáng đãng, giàu sức sống.
? có bản chép “Cỏ non xanh rợn ...” từ rợn thay cho từ tận có được không vì sao.
Gv: Không thay được vì rợn → không gian không hợp → cảm giác u ám sợ hãi.
? Nghệ thuật mà tác giả đã sử dụng trong hai câu thơ là gì.
Hs: Từ ngữ giàu hình ảnh, ước lệ tượng trưng, gợi tả. Làm cho cảnh vật trở nên sinh động, có hồn chứ không tĩnh tại.
? Em có nhận xét gì về khung cảnh mùa xuân ở đây.
Hs: Màu sắc có sự hài hoà đến mức tuyệt diệu, tất cả đều gợi lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân, mới mẻ, tinh khôi, thoáng đạt, trong trẻo, nhẹ nhàng ...
Hoà trong khung cảnh mùa xuân ấy đó là cảnh gì diễn ra.
Hs: Đọc 8 câu thơ tiếp.
? Cho biết nội dung chính của 8 câu thơ tiếp.
? Trong ngày tết thanh minh thường diễn ra lễ và hội gì.
- Lễ tảo mộ, hội đạp thanh.
? Em hiểu gì về lễ tảo mộ và hội đạp thanh.
Hs: - Thanh minh người ta đi tảo mộ, tức là đi viếng và sửa sang lại phần mộ của người thân.
- Đạp thanh: Giẫm lên cỏ xanh (Tiết thanh minh,
- Thời gian, không gian trong sáng.
- Từ ngữ giàu hình ảnh, ước lệ tượng trưng.
⇒ Vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân được khăc hoạ qua cái nhìn của nhân vật trước ngưỡng của tình yêu hiện ra mới mẻ, tinh khôi sống động.
Là bức hoạ tuyệt đẹp về mùa xuân.
2. Khung cảnh lễ hội trong tiết thanh minh.
đi chơi xuân ở chốn đồng quê, giẫm lên cỏ xanh).
? Cảnh lễ hội được tác giả miêu tả qua những từ ngữ nào.
:- Gần xa nô nức yến anh.
Sắm sửa, dập dìu, tài tử giai nhân.
? Những từ ngữ này thuộc từ loại nào. Gợi tả cảnh lễ hội diễn ra như thế nào.
Gv: Tính từ, danh từ, động từ, từ ghép gợi tả tâm trạng náo nức, sự đông vui náo nhiệt không khí tấp nập nhộn nhịp vui vẻ của người đi hội nhất là những tài tử giai nhân, nam thanh nữ tú trong đó có chị em Kiều.
? Em hiểu như thế nào về câu thơ “Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay”.
- Phong tục đốt tiền, vàng mã cho người đã khuất.
? Qua đó tác giả khắc hoạ cuộc du xuân của chị em Thuý Kiều trong lễ hội mang tính chất như thế nào. Vì sao.
Gv: Truyền thống văn hoá lễ hội xưa. Tiết thanh minh mọi người sắm sửa lễ vật đi tảo mộ, sắm sửa quần áo vui hội đạp thanh. (Gv liên hệ thực tế).
Hs: Đọc diễn cảm 6 câu thơ còn lại.
? Cảnh vật, không khí mùa xuân trong 6 câu thơ cuối có gì khác với 4 câu thơ đầu.
- Tà tà bóng ngả, trời đã về chiều, thơ thẩn dan tay ra về.
? Câu thơ gợi cho em cảm nhận như thế nào về không gian và thời gian của lễ hội.
-Không khí lễ hội đang nhạt dần, lặng dần.
? Các từ tà tà, thơ thẩn gợi tả điều gì.
- Cảm giác nuối tiếc, bâng khuâng, buồn.
? Vì sao họ có tâm trạng buồn.
- Vì hội tan.
? Em có nhận xét gì về sự chuyển động của không gian và thời gian.
Hs: Chuyển động nhẹ nhàng.
? Bút pháp nghệ thuật tác giả sử dụng trong đoạn thơ cuối là gì.
- Tả cảnh ngụ tình.
? Những từ láy được sử dụng có tác dụng gì.
Hs: Tà tà, thanh thanh, nao nao, thơ thẩn. Vừa diễn tả khung cảnh thiên nhiên, vừa bộc lộ tâm trạng con người. Đó là cảm giác bâng khuâng xao xuyến về một ngày vui xuân mà còn là sự linh
- Sử dụng một loạt tính từ, danh từ, động từ, từ ghép, từ láy, cách nói ẩn dụ. Gợi tả quang cảnh lễ hội rộn ràng, nhộn nhịp, náo nức, vui tươi của người đi hội.
-> Khắc hoạ một nghi thức trang nghiêm mang tính chất truyền thống văn hoá của người Việt tưởng nhớ người đã khuất.
3. Cảnh chị em Thuý Kiều du xuân trở về.
- Tả cảnh ngụ tình.
- Từ láy được sử dụng vừa diễn tả khung cảnh thiên nhiên vừa bộc lộ tâm trạng lưu luyến.
cảm về những điều sắp xảy ra. Kiều sẽ gặp mộ Đạm Tiên, và gặp Kim Trọng.
? Em nhận thấy không khí của lễ hội như thế nào so với 4 câu thơ đầu.
Gv: Vẫn là cảnh của mùa xuân song cái không khí nhộn nhịp, rộn ràng của lễ hội không còn nữa, tất cả đang nhạt dần, lắng dần bởi thời gian và không gian đã thay đổi. Cảnh vật được cảm nhận qua tâm trạng.
? Nghệ thuật nổi bật nhất của đoạn trích là gì.
- Miêu tả theo trình tự thời gian cuộc du xuân, bút pháp tả và gợi.
- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu, diễn tả tinh tế tâm trạng nhân vật.
? Qua đó em thấy Nguyễn Du là nhà văn như thế nào.
Hs: Nguyễn Du không những là bậc thầy trong nghệ thuật tả chân dung mà còn là bậc thầy trong việc tả cảnh thiên nhiên.
? Trình bày cảm nhận sâu sắc nhất của em về cảnh được miêu tả trong đoạn trích.
Hs: Đọc ghi nhớ SGK.
? So sánh cảnh thiên nhiên trong hai câu thơ cổ và hai câu thơ Kiều.
GV: - Sự tiếp thu thi liệu cổ điển (Cỏ, chân trời, cành lê).
- Sự sáng tạo: Xanh tận chân trời. Cành lê trắng điểm.
- Đó là sự sáng tạo của nhà thơ dựa trên thi liệu cổ của văn học.
-> Cảnh vật trầm lắng hồn người bâng khuâng.
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật.
2. Nội dung.
* Ghi nhớ (SGK Tr 87).
IV. Luyện tập.
1. Bài tập 1.
Củng cố- Dặn dò:
Củng cố: ? Nhận xét về thể thơ, nghệ thuật, nội dung.
Dặn dò: HS học thuộc ghi nhớ. Học thuộc lòng đoạn trích.
Chuẩn bị bài mới: “ Thuật ngữ”.
Ngày soạn:17/9/2017. Tuần 6- Bài 6.
Ngày giảng:19/09/2017.
Tiết 28:Tiếng Việt
THUẬT NGỮ
I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức
Giúp HS hiểu được khái niệm thuật ngữ và một số đặc điểm cơ bản của nó.
Biết sử dụng chính xác các thuật ngữ.
2. Tư tưởng
Bồi dưỡng cho hs phân biệt thuật ngữ với từ ngữ biểu cảm.
3. Kĩ năng
Tìm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ trong từ điển.
Sử dụng các thuật ngữ trong quá trình đọc - hiểu và tạo lập văn bản khoa học, công nghệ.
II. Chuẩn bị.
1. Thầy: Soạn – giảng.
2. Trò: Chuẩn bị bài theo yêu cầu.
III. Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học.
1. Ổn định tổ chức: Sĩ số 2. Kiểm tra đầu giờ.
? Ta có thể phát triển từ vựng bằng những cách nào. Hãy tạo từ mới bằng cách dựa trên mô hình (X+học).
3. Bài mới:
Giới thiệu bài.
Gv đưa từ: Di chỉ (Lịch sử), Muối nghĩa là gì? lớp từ vựng sử dụng trong các môn khcn. các từ ngữ này có những đặc điểm cơ bản gì. Hôm nay ta tìm hiểu bài học.
Hoạt động của thầy, trò. Kiến thức cần đạt.
Gv: Treo bảng phụ.-Hs: Đọc ví dụ 1 (a, b).
Gv: “Nước” và “Muối” là hai sự vật quen thuộc được sử dụng hàng ngày trong đời sống.
? Theo em Cách giải thích nào thông dụng mà ai cũng có thể hiểu được.Vì sao.
Hs: Cách 1: Cách 1 dễ hiểu hơn chỉ dừng lại ở những đặc tính bên ngoài của sự vật
? Cách giải thích thứ nhất được hình thành trên cơ sở nào.
Hs: Dựa vào kinh nghiệm, có tính chất cảm tính. Giải thích từ “Nước” và từ “Muối” theo cách hiểu thông thường.
? Cách giải thích thứ hai khó hiểu hơn vì sao.
Hs: Đặc tính bên trong của sự vật, cấu tạo, Quan hệ .nếu không có kiến thức khoa học thì không thể hiểu được.
? Để hiểu được cách giải thích thứ 2 đòi hỏi người đó phải có kiến thức môn học nào.