- Vợ chết, con trai bỏ đi vì không có tiền cưới vợ.
- Cô đơn, chỉ có con chó Vàng làm bạn
chó, lão đã tiêu hết tiền dành cho con sau trận ốm, lão mất việc, nguồn thu hoạch trong vườn cạn kiệt vì bão.
GV: Từ cuộc sống của anh con trai lão Hạc, em có cảm nhận gì về cuộc sống của người nông dân Việt Nam trước cách mạng?
- Nghèo đói, không lối thoát, bần cùng, cơ cực.
- Đây là một chi tiết có ý nghĩa tố cáo xã hội thực dân phong kiến: hủ tục cưới xin quá nặng nề và thực trạng người dân phải bỏ quê đi mộ phu đồn điền cao su cho thực dân Pháp.
- Bệnh, mất việc, đói.
=> Nghèo khổ, vất vả, cô đơn.
3. Củng cố bài giảng:
- Nêu vài nét về nhân vật lão Hạc?
- Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm?
4. Hướng dẫn học tập ở nh à:
- Tóm tắt truyện “Lão Hạc”?
- Chuẩn bị bài: phần tiếp theo.
D. RÚT KINH NGHIỆM:
...
...
Tên bài: LÃO HẠC Tiết PPCT: 14,15 (Nam Cao)
Ngày dạy, lớp:……….
A. MỤC TIÊU 1. Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực.
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn.
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tinhy2 huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật .
2. Kĩ năng
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phầm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực - Vận dụng kiến thức về sự kết hợp của các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực.
3. Thái độ
- HS hiểu được số phận, cuộc sống của giai cấp nông dân trước CMT8 ,từ đó liên hệ với bản thân mình và nd của xã hội ngày nay.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên : SGK, giáo án, tranh ảnh minh họa...
2. Học sinh: Soạn các câu hỏi trong SGK vào vở soạn.
C. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP 1. Kiểm tra ki ê ́n thức cũ
- Em có nhận xét về tình cảnh số phận của nhân vật chị Dậu?
- Em hãy nêu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản Tức nước vỡ bờ?
2. Giảng kiến thức mới
Dưới ách thống trị của bọn thực dân phong kiến đời sống của người nông dân nghèo rơi vào cảnh đói khổ, bế tắt. Thế nhưng trong hoàn cảnh khó khăn nhất người nông dân lương thiện luôn giữ được những phẩm chất cao đẹp của họ. Nhân vật chị Dậu là một điển hình cho phẩm chất của người phụ nữ dịu dàng, yêu thương chồng, liều chết bảo vệ chồng mà các em đã được tìm hiểu. Hôm nay cô và các em sẽ tiếp tục khám phá thêm một vẽ đẹp khác của người nông dân khác qua nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm “Lão Hạc” của Nam Cao. Đó là vẻ đẹp gì? Thì bây giờ cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu trong tiết học hôm nay.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG KIẾN THỨC GV: Tìm những dẫn chứng thể hiện I . Tìm hiểu chung
tình cảm yêu thương của lão Hạc đối với con chó ?
- “Lão gọi nó là cậu Vàng...lão nói với nó như nói với một đứa cháu bé về bố nó”
GV: Vì sao lão Hạc lại yêu thương con chó như vậy ?
- Vì nó là kỉ vật của con trai, là người bạn thân thiết nhất của lão.
GV: Vậy vì sao Lão Hạc lại quyết định bán nó?
- Tình cảnh túng quẫn càng đe dọa, không muốn phạm vào đồng tiền, mảnh vườn lão dành cho con.
GV: Trước khi bán nó Lão Hạc có tâm trạng như thế nào?
- Trước đó lão đã nói đi nói lại nhiều lần ý định bán “cậu Vàng” với ông Giáo, nói đến nhàm mà chẳng bao giờ bán Lão đã đắn đo suy tính nhiều lắm.
GV: Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng lão Hạc khi qua nhà ông giáo kể
lại việc bán chó ?
- “Lão cố làm ra vẻ vui vẻ...nhưng trông lão cười như mếu, đôi mắt ầng ầng nước.”
- Khi nghe ông giáo hỏi về chuyện bán chó thì “mặt lão đột nhiên co rúm lại, những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra cái miệng mếu như con nít, lão hu hu khóc…”
GV: Theo em nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của Lão Hac?
II. Tìmhiểu văn bản 1. Nhân vật Lão Hạc
a. Tâm trạng lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng:
- Trước khi bán “cậu Vàng’: đắn đo, suy tính vì “cậu Vàng” là người bạn thân thiết và là kỉ vật của con trai lão.
- Sau khi bán “cậu Vàng”:
+ Cố làm ra vẻ vui vẻ, lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước.
+ Mặt co dúm lại, những nếp nhăn xô lại, miệng móm mém mếu như con nít, lão hu hu khóc.
Lão Hạc đau khổ, ân hận, dằn vặt bản thân mình. Điều đó cho thấy lão
- Tình cảnh đói khổ, túng quẫn đã đẫy Lão Hạc vào cái chết như một hành động tự giải thoát Qua đây có thể thấy số phận cơ cực đầy đáng thương của người nông dân trước cách mạng tháng tám.
GV: Tìm những chi tiết miêu tả cái chết của lão Hạc ?
-“Lão Hạc đang vật vã trên giường… cái chết thật dữ dội”
GV: Sau khi bán con chó, lão Hạc đã sang nhà ông giáo nhằm mục đích gì ? - Làm văn tự nhờ ông giáo trông nom mảnh vườn để sau này trao lại cho con trai và gởi tiền để nhờ hàng xóm làm ma chay khi lão chết - lão đã chuẩn bị tất cả cho cái chết của mình.
GV: Từ việc Lão Hạc nhờ ông Giáo em suy nghĩ gì về tình cảnh và tính cách của Lão Hạc?
- Lão là người hay suy nghĩ, và tỉnh táo nhận ra tình cảnh của mình lúc này.
- Lão cẩn thận chu đóa và tự trong, lão lo không giữ được mảnh vườn cho con trai đang xa quê. Lão đành nhịn ăn chứ không muốn gây phần hà cho hàng
GV: Từ thái độ và tình cảm của ông giáo đối với lão Hạc, em nhận gì về nhân vật ông giáo ?
- Ông giáo là một trí thức nghèo sống ở nông thôn, cũng là một người giàu tình thương và lòng tự trọng. Đó chính là những chỗ gần gũi và làm cho hai người láng giềng này thân thiết với nhau. Lão
Hạc là người nhân hậu, giàu tình thương.
b. Cái chết của lão Hạc
* Nguyên nhân - Đói khổ, túng quẫn
- Cái chết tự nguyện xuất phát từ lòng thương con âm thầm mà lớn lao, từ lòng tự trọng đáng kính.
* Ý nghĩa
- Cái chết của lão diễn ra bất ngờ, dữ dội, đau đớn, đáng thương.
- Tố cáo chế độ xã hội tàn ác đẩy người lương thiện, tử tế vào chỗ chết.
- Thể hiện nhân cách cao thượng: Thà chết chứ không làm điều xằng bậy. Lão chết để giữ trọn nhân cách thanh cao.