CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.3 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan
2.3.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam
Nghiên cứu của Lê Nguyên Lộc (2016)
Nghiên cứu Hành vi mua sắm trực tuyến trên Smartphone của người tiêu dùng tại TPHCM, với mô hình đề xuất gồm 8 nhân tố: Rủi ro liên quan đến sản phẩm; Rủi ro liên quan đến giao dịch; Hiệu quả mong đợi; Nỗ lực mong đợi; Ảnh hưởng xã hô ̣i;
Điều kiện thuận lợi; Sự tin cậy; Sự hưởng thụ tác đô ̣ng đến “Hành vi mua sắm trực tuyến trên smartphone”. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 6 nhân tố trong 8 nhân tố có sự tác đô ̣ng đến “Hành vi mua sắm trực tuyến trên smartphone”, trong đó “Rủi ro liên quan đến sản phẩm” có tác động âm (nghịch) đến “Hành vi mua sắm trực tuyến”;
5 nhân tố có tác động dương (thuận) giảm dần như sau: Nhận thức sự hữu ích (Beta
= 0.395); Nỗ lực mong đợi (Beta = 0.286); Ảnh hưởng xã hô ̣i (Beta = 0.235); Điều kiện thuận lợi (Beta = 0.162); Sự tin cậy (Beta = 0.161).
Hình 2.11 Mô hình nghiên cứu hành vi mua sắm trực tuyến trên Smartphone của người tiêu dùng tại TPHCM
(Nguồn: Lê Nguyên Lộc, 2016) Nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Linh và Đinh Đức Hiền (2019)
Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua hàng thời trang trực tuyến của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh của ThS. Nguyễn Thị Ngọc Linh và ThS. Đinh Đức Hiền (2019) có 6 nhân tố ảnh hưởng: Nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức sự hữu ích, nhận thức rủi ro tài chính, nhận thức rủi ro sản phẩm, nhận thức rủi ro tiện lợi, chính sách hậu mãi.
Hình 2.12. Mô hình nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua hàng thời trang trực tuyến của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh
300 bảng câu hỏi được nhóm tác giả gửi cho người tiêu dùng để phỏng vấn trực tiếp những khách hàng đã và đang sử dụng dịch vụ mua hàng thời trang trực tuyến tại TP.
Hồ Chí Minh, trong đó có 251 bảng câu hỏi hợp lệ. Kết quả cho thấ y, có 51,9% sự biến thiên ý định mua hàng thời trang trực tuyến được giải thích chung bởi 5 biến đô ̣c lập trong mô hình: Nhận thức hữu ích; Nhận thức rủi ro tiện lợi; Nhận thức tính dễ sử dụng; Chính sách hậu mãi; Nhận thức rủi ro sản phẩm.
Nghiên cứu của Hà Ngọc Thắng và Nguyễn Thành Độ (2016)
Nghiên cứu của Hà Ngọc Thắng và Nguyễn Thành Đô ̣ (2016), về "Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam: Nghiên cứu mở rô ̣ng thuyết hành vi có hoạch định". Nghiên cứu thảo luận các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam dựa trên lý thuyết hành vi có hoạch định.
Hình 2.13 Mô hình nghiên cứu mở rô ̣ng thuyết hành vi có hoạch định (Nguồn: Hà Ngọc Thắng và Nguyễn Thành Độ, 2016) Phiếu câu hỏi được gửi trực tiếp đến các đối tượng điều tra và thông qua mạng Internet. Sau 5 tháng thu thập, có 423 phiếu trả lời hợp lệ được đưa vào phân tích. Dữ
liệu được phân tích theo quy trình từ phân tích nhân tố đến kiểm định đô ̣ tin cậy và phân tích hồi quy. Kết quả cho thấ y, thái độ và nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng có ảnh hưởng tích cực đến ý định mua trực tuyến. Trong khi đó, rủi ro cảm nhận có ảnh hưởng tiêu cực đến ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng
Bảng 2.3 Tóm lược mô ̣t số nghiên cứu trong nước có liên quan về mua hàng trực tuyến
Tên đề tài
nghiên cứu Kết quả nghiên cứu và nhận xét Tác giả (Năm)
Hành vi mua sắm trực tuyến trên Smartphone của người tiêu dùng tại TPHCM.
-Kết quả nghiên cứu cho thấ y, có 6 nhân tố trong 8 nhân tố có sự tác đô ̣ng đến
“Hành vi mua sắm trực tuyến trên smartphone”
-Trong đó “Rủi ro liên quan đến sản phẩm” có tác đô ̣ng âm (nghịch); 5 nhân tố có tác đô ̣ng dương (thuận).
Lê Nguyên Lộc (2016)
Yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua hàng thời trang trực tuyến của người tiêu dùng tại TP.
Hồ Chí Minh
-Ý định mua hàng thời trang trực tuyến được giải thích chung bởi 6 biến đô ̣c lập trong mô hình: Nhận thức hữu ích; Nhận thức rủi ro tiện lợi; Nhận thức tính dễ sử dụng; Chính sách hậu mãi; Nhận thức rủi ro sản phẩm; Nhận thức rủi ro tài chính.
Nguyễn Thị Ngọc Linh và Đinh Đức Hiền (2019)
Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam: Nghiên cứu mở rô ̣ng thuyết hành vi có hoạch định.
- Kết quả cho thấy, thái đô ̣ và nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng có ảnh hưởng tích cực đến ý định mua trực tuyến. Trong khi đó, rủi ro cảm nhận có ảnh hưởng tiêu cực đến ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng.
- Chưa thấy đề cập đến giá cả của sản phẩm.
Hà Ngọc Thắng và Nguyễn Thành Đô ̣ (2016)
(Nguồn: Tác giả tổng hợp, 2022)