2. Boỏ cuùc .
3. Tìm hiểu văn bản . a. Nguoàn goác coát yeỏu cuỷa vaờn chửụng .
- Lòng thương người,
5. “ Cốt yếu” có nghĩa là gì ?
6. Hoài Thanh đi tìm ý nghúa cuỷa vaờn chửụng baột đầu từ câu chuyện tiếng khóc của nhà thi sĩ hòa một nhịp với sự run rẩy cuûa con chim saép cheát .
Câu chuyện này cho thấy tác giả muốn cắt nghóa nguoàn goác coát yeáu của văn chương là gì ?
7. Từ câu chuyện ấy Hoài Thanh đi đến kết luận nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì ?
8. Theo em quan nieọm như thế đã đúng chưa ?
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn có nhiều quan niệm khác “ Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động của con người ( Văn học dân gian : ca dao, tục ngữ, những điệu hò,vè…).
Tuy các quan niệm khác nhau nhưng không loại trừ nhau. Ngược lại còn có thể bổ sung cho nhau góp phần làm cho văn chương ngày càng phong phú , đa dạng .
9. Hãy tìm một số tác phẩm văn chương để chứng minh văn chương
Nghe , đọc .
Xác định .
- Phần 1 : “ người ta keồ ... vũ tha” -> nguoàn goác coát yeáu cuûa vaên chửụng .
- Phần 2 : “ một người ... đến bực nào” -> công dụng của vaờn chửụng .
Giải thích .
Quan trọng , là cái chính .
Trình bày .
Xúc cảm mãnh liệt trước hiện tượng đời sống , trước những điều xót thương , trước cái đẹp là goỏc cuỷa vaờn chửụng .
Trình bày .
Trình bày .
Rất đúng, nhưng vẫn có cách quan niệm khác.
Nghe .
rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.
b. Nhieọm vuù cuỷa vaờn chửụng .
bắt nguồn từ cuộc sống lao động của con người .
10. Trong các luận cứ dẫn đến luận điểm , luận cứ nào là thực tế , luận cứ nào là lí lẽ ?
11. “Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng.
Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống” . Nội dung lời văn có mấy ý ?
12. Em hiểu thế nào là hình dung sự sống và sáng tạo ra sự sống ?
13. “ Văn chương sẽ là hình dung ... vạn trạng”
, hãy giải thích và tìm ví dụ từ các tác phẩm văn học để làm sáng tỏ ý trên
?
14. “ Văn chương còn sáng tạo ra sự sống” . Hãy giải thích và tìm ví dụ chứng minh điều đó .
Tỡm vớ duù .
“ Vượt thác” ca ngợi cuộc sống lao động vất vả của con người qua hình tượng dượng Hương Thư chinh phục thác dữ .
Xác định .
Caõu chuyeọn con chim bũ thương là thực tế , hai câu : “ Tiếng khóc ấy ... thi ca” , “ caõu chuyeọn ... yự nghĩa” là lí lẽ , một lí lẽ giải thích thực tế , một lí lẽ chuyển tiếp đến luận ủieồm .
Xác định . Có 2 ý chính :
- Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng.
- Văn chương còn sáng tạo ra sự sống.
Lí giải .
- Hình dung sự sống : phản ánh cuộc sống là hình ảnh , là kết quả phản ánh ; hình dung được dùng như một danh từ . - Sáng tạo cuộc sống : dựng lên hình ảnh , đưa ra ý tưởng mà cuộc sống hiện nay chưa có , nhưng sẽ có , nếu con người biết phấn đấu xây dựng cho tửụng lai
Thảo luận theo bàn .
- Văn chương là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng.
→ Phản ánh cuộc sống con người , xã hội .
- Văn chương sáng tạo ra cuộc sống.
→ Mơ ước hướng tới cuộc sống tốt đẹp.
Nói về nhiệm vụ của văn chương mà bài văn trở lại vấn đề nguồn gốc của văn chương mà không đi vào chứng minh luận điểm -> bài văn muốn nhấn mạnh nhiệm vuù cuỷa vaờn chửụng , coõng dụng của văn chương đều xuất phát từ nguồn gốc văn chương được khái quát lên mức độ cao hơn : tiếng khóc ( lòng thương người và muôn vật ) ->
Đây là cách lập luận móc xích .
15. Theo Hoài Thanh coõng duùng cuỷa vaờn chương là gì ?
16. Em hiểu như thế nào veà caâu vaên : “ Vaên chửụng gaõy ... saỹn có” ?
Đối với những người chưa có dịp đi đây đi đó tiếp xúc với phong cảnh của đất nước thì văn chương sẽ giới thiệu được vẻ đẹp của thiên nhiên nơi đấy và gây cho ta một tình cảm yêu mến tự hào : Cô Tô của Nguyễn Tuân cảnh mặt trời mọc : “ Mặt trời nhú lên ... hửng hồng” ;
- Cuộc sống của con người, của xã hội vốn là thiên hình, vạn trạng.Văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống đó. Điều này có nghĩa là trong tác phẩm văn học người ta luôn tìm thấy những hình ảnh của sự sống .
- Các văn bản : Mẹ tôi , cuộc chia tay của những con búp bê , bánh trôi nước , qua đèo ngang , ...
Nói về quyền trẻ em “ Cuộc chia tay của những con búp bê” phản ánh sự đổ vỡ gia đìnhsẽ gây đau thửụng , ủau khoồ chia li cho những đứa con . Tác giả đặt vào đó lòng yêu thương , lòng nhân ái , vị tha và có khát vọng vẻ ra một tương lai tươi đẹp hơn
Thảo luận theo bàn . - Văn chương dựng lên những hình ảnh, đưa ra những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có, hoặc chưa đến mức cần có để mọi người phấn đấu xây dựng, biến chúng thành hiện thực tốt đẹp trong tửụng lai.
- “ Động Phong Nha”
giúp ta hình dung được vẻ đẹp lộng lẫy , kì ảo của động . Từ sự nhận biết vẻ đẹp của động suy nghĩ về những vấn đề cuộc sống
c. Coõng duùng cuỷa vaờn chửụng .
- Gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
Động Phong Nha : “ Dưới ánh sáng lung linh ...
xanh biếc” ; Sông nước Cà Mau : “ Dòng sông năm Căn ... tường thành vô tận” ; ...
17. “ Một người ... hay sao ?” , Hoài Thanh nhấn mạnh công dụng nào của vaờn chửụng ?
18. “ Vaờn chửụng gaõy cho ta ... nghìn lần” tác giả cho thấy công dụng nào của văn chương ?
19. “ Có kẻ ... mới lạ” tác giả muốn ta tin vào sức mạnh nào của vaờn chửụng ?
20. Khi nói : “ Nếu trong pho ... bực nào” , Hoài Thanh muốn ta cảm nhận sức mạnh nào của vaờn chửụng ?
Sức mạnh của văn chương rất to lớn . Nếu như lịch sử loài người không có các văn nhân , không có thơ , truyện thì cuộc sống sẽ như thế nào ? Sẽ rất ngheo nàn và những dấu vết của loài người sẽ chẳng còn lưu lại trong tâm linh cuộc soáng .
21. Như vậy qua bốn
đang đặt ra một cách bức thiết bảo vệ môi trường thiên nhiên , bảo vệ danh lam thắng cảnh , đầu tư khai thác nguồn lợi của thiue6n nhiên nhằm phát trieồn kinh teỏ du lũch trong tửụng lai.
- “ Bài ca nhà thu bị gió tranh phá” ...
Nghe .
Trình bày .
Thảo luận đôi bạn . - Gây tình cảm không có:
tạo nên tình cảm mới lạ mà số đông ta chưa từng nếm trải .
- Các văn bản : Cuộc chia tay của những con búp bê , một thứ quà của lúa non : coám , ...
- Một người ... hay sao
? -> khơi dậy những trạng thái , cảm xúc cao thượng của con người .
- Vaờn chửụng gaõy cho ta ... nghỡn laàn -> Reứn luyện , mở rộng thế giới tình cảm của con người .
- Có kẻ ... mới hay -> Biết cái hay , cái đẹp của cảnh vật thên nhiên .
- Nếu trong pho ... bực nào -> làm giàu sang cho lịch sử nhân loại , làm cho cuộc sống được phong phuù hôn .
=> Văn chương làm giàu tình cảm con người , làm đẹp , làm giàu cho cuộc sống .
câu văn bàn luận về công duùng cuỷa vaờn chửụng Hoài Thanh đã giúp em hiểu thêm những ý nghĩa sâu sắc nào ủa văn chửụng ?
22. Em có nhận xét gì về cách chứng minh luận điểm này ? Có gì khác với cách chứng minh các luận điểm trên ?
23. Văn bản “ Ý nghĩa văn chương” thuộc loại văn nghị luận nào trong hai loại sau ? Vì sao ? ( Nghị luận chính trị – xã hội; Nghị luận văn chửụng.)
24. Văn nghị luận của Hoài thanh có gì đặc sắc
? Hãy chọn một trong các ý sau để trả lời :
- Lập luận chặt chẽ, sáng sủa;
- Lập luận chặt chẽ, sáng sủa và giàu cảm xuùc;
- Vừa có líù lẽ, vừacó cảm cảm xúc, hình ảnh.
Tìm một trong đoạn trong văn bản để dẫn chứng và làm rõ ý đã chọn ?
Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh khái quát lại những vấn đề vừa phaân tích .
25. Lối văn nghị luận của Hoài Thanh ở đây có
- Luyện tình cảm ta sẵn có : bồi bổ , làm phong phú hơn các tình cảm mà ta đã có .
- Các văn bản : Tiếng gà trưa ( lòng yêu nước ) , Muứa xuaõn cuỷa toõi ( tỡnh yêu thủ đô ) , Rằm tháng gieâng ( tình yeâu thieân nhieân ) , ...
Trình bày .
Trình bày .
Nghe .
Trình bày .
Giúp con người có tình cảm, có lòng vị tha, biết thưởng thức cái hay, cái đẹp.
Nhận xét .
Từ dẫn chứng thực tế ->
luận điểm ( khái quát ) ->
dẫn chứng thực tế , dẫn chứng gắn liền với bình giá bằng câu hỏi , câu cảm thán .
d. Nhận xét nghệ thuật .
- Nghị luận văn chương .
- Vừa có líù lẽ, vừa có cảm xúc và hình ảnh.
III. Toồng keỏt . 1. Nghệ thuật .
Lập luận vừa có líù lẽ, vừa có cảm xúc và hình ảnh.
2. Nội dung .
- Goỏc cuỷa vaờn chửụng là tình cảm nhân ái .
- Văn chương có công dụng đặc biệt : vừa làm giàu tình cảm con người , vừa làm đẹp giàu cho cuộc sống .
IV. Luyện tập .
gì đặc sắc ?
26. Qua văn bản này Hoài Thanh mở ra cho em những hiểu biết mới mẻ , sâu sắc nào về ý nghúa vaờn chửụng ?
Hoạt động 5 : Hướng dẫn học sinh thực hành luyện tập .
27. Lệnh học sinh đọc lại văn bản .
Xác định .
Nghị luận văn chương vì nội dung nghị luận nhằm làm sáng tỏ một vấn đề của văn chương đó là ý nghúa vaờn chửụng .
Xác định .
Vừa có líù lẽ, vừa có cảm xúc và hình ảnh.
VD như đoạn mở đầu
“Người ta kể … nguồn gốc cuûa thi ca” ..
Hoạt động 6 : Hướng dẫn công việc ở nhà . Xem lại các phần văn bản đã học để kiểm tra . + Đọc văn bản .
+ Phân tích nghệ thuật , nội dung .
Ngày soạn: 04/03/2011 Ngày dạy: 10/03/2011
Tuaàn 27. Tieát 98 .
Kieồm tra vaờn
I. Mục tiêu cần đạt .
Giúp học sinh :
- Củng cố lại kiến thức đã học phần văn bản từ đầu học kì II.
- Rèn kĩ năng khái quát , so sánh .
- Ý thức phấn đấu bằng chính năng lực của bản thân .
II. Chuaồn bũ .
1. Giáo viên : Ra đề , đáp án .
2. Học sinh : Ôn tập những kiến thức đã học phần văn từ đầu học kì II .
III. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học .
1. Ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra b ài cũ . 3. Giới thiệu bài .
Tiết học hôm nay chúng ta bước vào kiểm tra phần Văn .
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 1 : Khởi
động .
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh tiến hành kieồm tra .
Neõu muùc ủớch yeõu caàu . Phát đề trắc nghiệm . Theo dõi , nhắc nhở thời gian .
Thu phần làm trắc nghieọm .
Phát đề tự luận .
Theo dõi quá trình làm bài .
Thu bài làm .
Nhận xét rút kinh nghieọm .
Hoạt động 3 : Hướng dẫn công việc ở nhà .
Chuẩn bị phần học : “ Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động ( tt )”
theo câu hỏi định hướng sgk .
Nghe.
Nghe.
Nhận đề .
Làm bài theo yêu cầu đề .
Nộp bài . Nhận đề .
Làm bài theo yêu cầu đề .
Nộp bài . Nghe.
Nghe.
TIÊU CHÍ RA ĐỀ
NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
NHẬN BIEÁT
THOÂNG HIEÅU
VẬN DUẽNG
THAÁP
VẬN DUẽNG
CAO
TN TL TN TL T
N
TL TN TL
Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
Caâu 1 Caâu1
Tục ngữ về con người và xã hội
Caâu 6
Tinh thần yêu nước của nhân daân ta
Caâu 2
Sự giàu đẹp của tiếng Việt Câu 3
Caâu 4
Caâu 3
Đức tính giản dị của bác Hồ . Câu 2 Câu 5
Trường: THCS Ea Hiu Toồ: Vaờn – Anh vaờn Họ và tên:………..
Lớp:………..
ĐỀ KIỂM TRA TIẾNG VIỆT Môn : Ngữ văn – Lớp 7
Thời gian : 45 phút (không kể thời gian giao đề)
ĐỀ KIỂM TRA VĂN Môn : Ngữ văn – Lớp 7
Thời gian : 45 phút ( không kể thời gian giao đề ) I. Traộc nghieọm (3 ủieồm ).
Trả lời các câu hỏi sau đây bằng cách chọn chữ cái ở đầu câu trả lời đúng nhất, điền vào bảng đáp án phía dưới .
1. Tục ngữ là một thể loại của bộ phận văn học nào ? a. Văn học dân gian .
b. Văn học viết .
c. Văn học thời kì kháng chiến chống Pháp . d. Văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ .
2. Bài văn “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” được viết trong thời kì nào?
a. Thời kì kháng chiến chống Mĩ .
b. Thời kì kháng chiến chống Pháp .
c. Thời kì đất nước ta xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc . d. Những năm đầu thế kỉ XX.
3. Để chứng minh sự giàu có và khả năng phong phú của tiếng Việt, trong bài văn của mình, Đặng Thai Mai đã sử dụng kiểu lập luận gì ?
a. Chứng minh . b. Giải thích .
c. Kết hợp chứng minh , giải thích và bình luận vấn đề . d. Kết hợp phân tích và chứng minh vấn đề .
4. Vấn đề nghị luận của bài “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” nằm ở vị trí nào ?
a. Câu mở đầu tác phẩm . b. Câu mở đầu đoạn hai . c. Câu mở đầu đoạn ba . d. Câu kết luận .
5. Tính chất nào phù hợp với bài viết “Đức tính giản dị của Bác Hồ” ?
a. Tranh luận . b. So sánh . c. Ngợi ca . d. Phê phán .
6. Nội dung của hai câu tục ngữ “ Không thầy đố mày làm nên” và “ Học thầy không tày học bạn” có mối quan hệ như thế nào ?
a. Hoàn toàn trái ngược nhau . b. Boồ sung yự nghúa cho nhau . c. Hoàn toàn giống nhau . d. Gần nghĩa với nhau . II. Tự luận ( 7 điểm )
1. Tục ngữ khác thành ngữ ở điểm nào ? (2 điểm )
2. Phạm Văn Đồng chứng minh đức tính giản dị của Bác trên những phương diện nào ? (2 điểm )
3. Viết một đoạn văn ngắn chứng minh tiếng Việt là thứ ngôn ngữ yêu nhất cuỷa em . (3 ủieồm )
ĐÁP ÁN