- Tác giả cố ý sử dụng từ đế để chỉ vua có tác dụng: + Khẳng định vua Nam không phải là bề tôi của vua Bắc + Khẳng định nớc Nam không phải là ch hầu của nớc Bắc Bằng cách nói rất đỗi t[r]
Trang 1Nam Quốc Sơn Hà
GV: Nguyễn Thị Minh Ngọc
Trang 2S«ng nói n íc Nam
(Nam quèc s¬n hµ)
Trang 3I Giới thiợ̀u
1 Tác giả: Lý Th ờng Kiệt (1019 – 1105) Đền thờ
Lý Thường Kiệt tại Thanh Hoỏ
- Lý Th ờng Kiệt
tên thật là Ngô Tuấn,
ng ời ph ờng Thái Hòa,
thành Thăng Long
ngày nay.
- Ông là một vị t ớng
tài, một anh hùng dân
tộc đã lập nên bao
chiến công hiển hách
ặc biệt là hai lần ông
Đặc biệt là hai lần ông
lãnh đạo nhân dân ta
kháng chiến chống
Tống thành công … .
Trang 4Hãy trình bày hiểu
biết của em về hoàn
cảnh ra đời tác
phẩm!
Di tích phòng tuyến sông Cầu
(Như Nguyệt)
Nguyên tác bằng chữ Hán
Năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta Lý Thường Kiệt cho lập phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh.
Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt bị chặn đứng Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra Giặc Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh.
Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bờ sông Như Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài thơ.
I T×m hiÓu chung
1 T¸c gi¶
a Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:
2 T¸c phÈm
Trang 5I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
2 Tác phẩm
a Hoàn cảnh sáng tác:
b Đọc – chỳ thớch:
c Thể loại: Thất ngôn tứ
tuyệt
d ý nghĩa lịch sử:
Bài thơ đ ợc coi là bản
tuyên ngôn độc lập đầu
tiên của n ớc ta (trên
tổng số 3 bản tuyên ngôn
độc lập)
f Bố cục: 2 phần:
- ây là một thể thơ ờng luật Đây là một thể thơ Đường luật Đây là một thể thơ Đường luật
- ặc điểm: Đây là một thể thơ Đường luật + Bài thơ có 4 câu, mỗi câu gồm bảy chữ
+ Ch cuối cùng của các câu 1, ữ cuối cùng của các câu 1,
2, 4 hiệp vần với nhau.
+ Bốn câu thơ trong bài tứ tuyệt lần l ợt có tên là: khai, thừa, chuyển, hợp
Tuyờn ngụn độc lập là lời tuyờn bụ́
về chủ quyền của đất nước và
khẳng định khụng một thế lực nào được xõm phạm
Phần 1 : Hai cõu đầu
Khẳng định chủ quyền, lónh thổ
Phần 2 : Hai cõu sau
Lời đe dọa kẻ thự khụng được xõm phạm
Trang 6II Đọc - Hiểu
1. Hai câu đầu: Khẳng định chủ quyền lãnh thổ
của n ớc ta.
*) Mở đõ̀u bài thơ, tác giả tuyên cáo một sự thật
hiển nhiên: Sông núi n ớc
Nam vua Nam ở
=> Cặp từ “Nam” nằm song song, t ơng ứng với nhau
trên cùng một câu thơ: N
ớc Nam vua Nam
ngầm cảnh cáo với kẻ địch rằng không thể nào
có chuyện nghịch lý
N ớc Nam vua Bắc
Trang 7- Tác giả cố ý sử dụng từ đế để chỉ vua có tác dụng:
+ Khẳng định vua Nam không phải là bề tôi của vua Bắc + Khẳng định n ớc Nam không phải là ch hầu của n ớc Bắc
Bằng cách nói rất đỗi tự hào, câu thơ khẳng định: n ớc ta bình đẳng và độc lập tuyệt đối với ph ơng Bắc:
Vua Nam = Vua Bắc
N ớc Nam = N ớc Bắc
=> Chính vì độc lập với ph ơng Bắc nên 2 quốc gia có chủ quyền lãnh thổ riêng biệt.
=> ý thức tự tôn dân tộc: đặt dân tộc mình ngang hàng với dân tộc khác.
Trang 8*) Những cơ sở để có đ ợc lời tuyên cáo
+ “Tiệt nhiên” có nhiều cách dịch nh : rõ ràng, rành
rành, hiển nhiên … nh ng dù dịch thế nào thì đây
cũng là một từ biểu thị thái độ tự tin, chắc chắn của
ng ời nói.
+ Thiên th : sách trời (ý nói tạo hóa).
=> Lời tuyên cáo vững chắc không chỉ bởi sự tự tin của
tác giả mà còn đ ợc tuyên bố dựa vào tài liệu có một không hai: thiên th
[Và nếu nh Bắc đế có tự x ng là thiên tử (con trời) thì lại càng không thể nghịch lại thiên th (sách trời, ý
trời) mà tự ý phân định lại lãnh thổ của Nam quốc hay Bắc quốc và cũng không đ ợc gây chiến tranh
xâm l ợc vào lãnh thổ của Nam quốc chúng ta].
Trang 92 Hai câu sau: Bản cáo trạng và hình phạt giành cho kẻ thù
*) Chỉ ra tội trạng của kẻ thù:
+ Nghịch : phản lại ý trời, không tuân theo sự sắp đặt của tạo hóa
+ Lỗ: tác giả gọi chúng một cách khinh bỉ quân địch mọi rợ
+ Lai xâm phạm: đến xâm l ợc để thỏa lòng tham khôn cùng
Thái độ của ng ời nói: phẫn n , c m giận ộ, căm giận ăm giận
Nhịp thơ chậm, giọng thơ mạnh, gay gắt với các âm nặng nghịch, lỗ,
bị xâm lăng.
Câu thơ bắt đầu bằng từ cớ sao nh ng lại không nhằm để hỏi mà lại
dùng để kể Chỉ một câu nh ng đã vạch trần đầy đủ tội trạng của kẻ thù.
Trang 10*) Lời cảnh cáo đanh thép kẻ thù sẽ phải nhận lấy hậu quả:
“Bọn chúng mày sẽ phải
chuốc lấy bại vong.”
định quyết tâm bảo vệ độc lập, chủ quyền lãnh thổ tr ớc mọi kẻ thù xâm l ợc.
Trang 11III Tổng kết
Bµi th¬ ® îc trình bµy mét c¸ch chÆt chÏ nh
- C©u 1: Lêi tuyªn c¸o.
- C©u 2: C¬ së chøng minh.
- C©u 3: B¶n c¸o tr¹ng.
- C©u 4: Hình ph¹t.
=> Qua tõng c©u chữ ta vÉn b¾t gÆp dßng c¶m xóc, t©m tr¹ng cña t¸c gi¶: Đó́ lµ mét niÒm
tù hµo, mét sù tù tin, mét nçi căm giËn vµ
h¬n tÊt c¶ lµ mét tình yªu n íc s©u s¾c, rÊt
ViÖt Nam.