Bài giảng ngữ văn 7 bài 5 sông núi nước nam (nam quốc sơn hà)

NỘI DUNG BÀI HỌC Chép văn bản, phiên âm Một số hiện tượng ngữ pháp cần lưu ý Giải thích từ vựng Dịch nghĩa văn bản + Những bản dịch tham khảo Sơ lược về tác giả tác phẩm và cách viết mộ

NAM QUỐC SƠN HÀ

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 7

NỘI DUNG BÀI HỌC

Chép văn bản, phiên âm

Một số hiện tượng ngữ pháp cần lưu ý

Giải thích từ vựng

Dịch nghĩa văn bản + Những bản dịch tham khảo

Sơ lược về tác giả tác phẩm và cách viết một số chữ Hán khó

Tổng kết

TÁC PHẨM “NAM QUỐC SƠN HÀ”

南國山河

南國山河南帝居

截然定分在天書

如何逆虜來侵犯

汝等行看取敗虛

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch thơ :

SÔNG NÚI NƯỚC NAM

Sông núi nước Nam vua Nam ở Rành rành định phận ở sách trời

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời

Bản dịch khác :

Sông núi nước Nam vua Nam ở Rành rành sách trời chia xứ sở

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm Chúng bay nhất định phải tan vỡ

VĂN BẢN

南 國 山 河

南 國 山 河 南 帝 居

截 然 定 分 在 天 書

如 何 逆 虜 來 侵 犯

汝 等 行 看 取 敗 虛

TaiLieu.VN

Chữ viết khó

 國 Quốc: nước, có đất

có dấn, có quyền cai

trị gọi là nước

 国 (chữ giản thể)chữ gian thề)

Phiên âm

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư Tiệt nhiên định phận tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Tác giả - tác phẩm

 Tác giả: khuyết danh.

 Tác phẩm: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, tiêu đề Nam quốc

sơn hà do người sau đặt dựa vào mấy chữ mở đầu bài

thơ Xuất hiện trong thời gian Lí Thường Kiệt chỉ huy quân dân Đại Việt đánh tan mấy chục vạn quân Tống,

do Quách Quỳ cầm đầu kéo sang xâm lược nước ta vào năm 1077, trước phòng tuyến sông Như Nguyệt (tức

sông Cầu) Quốc tộ và Nam quốc sơn hà coi là những

bài thơ đầu tiên của Văn học trung đại Đây là một bài

thơ khẳng định quyền độc lập và tự chủ của dân tộc Việt Nam ngang hàng cùng tồn tại với Trung Hoa, là một

nước độc lập, có nền chính trị riêng, có vua riêng được

khẳng định trong sách trời.

Giải thích từ

 南 國 Nam : phương Nam; Nước Nam Nam Quốc

được nêu lên để đối lập với Bắc Quốc (chỉ đế chế Trung Hoa ở Phương Bắc).

 河 Hà: Sông

 帝 Đế 1: Người làm chủ, đứng đầu 2: Vị thần tối cao gọi là đế, như trời gọi là thượng đế 上 帝

 居 Cư: ở

 截 Tiệt :Cắt đứt, như tiệt tràng bổ đoản 截 長

補 短 -cắt dài vá ngắn.cắt dài vá ngắn.

 然 Nhiên : = 如 此 như thế, đúng, rành rọt, rõ ràng như vậy; nhiên là phó từ chỉ trạng thái nhấn

mạnh trạng thái.

 截 然 tiệt nhiên: phân biệt rõ ràng đâu ra đấy

không dính dáng gì với nhau nữa

 定分 Định phận: định: xếp đặt yên ổn Định

phận :xác định rõ ràng cương vực vị trí; Khác chữ

phân định : chia rõ từng bộ phận riêng biệt, tách rạch ròi từng phần.

 在 Tại: ở, như: tại gia tòng phụ 在 家 從 父

 書 Thư 1: Sách 2: Ghi chép, viết 3: Thư tín.4: Chữ, như thư pháp 書 法 -cắt dài vá ngắn.phép viết chữ

 如 Như 1: bằng, cùng Dùng để so sánh, như: ái

nhân như kỉ 愛 人 如 己 -cắt dài vá ngắn.yêu người như mình

 何 Hà: sao, gì Lời nói hỏi vặn lại, như hà

cố 何 故 -cắt dài vá ngắn.cớ gì ? hà dã 何 也 -cắt dài vá ngắn.sao vậy ?

 逆 Nghịch: trái, trái lại

 虜 Lỗ: tù binh, bắt sống được quân địch gọi là

lỗ Nghịch lỗ: bọn giặc ngang ngược

 來 Lai:đến, sắp tới, như: tương lai 將 來

 侵 犯 Xâm phạm: tiến dần, xâm lấn Như: xâm

đoạt 侵 奪 -cắt dài vá ngắn xâm cướp, xâm chiếm 侵 占

 汝 Nhữ: mày; 汝 等 nhữ đẳng:chúng mày;(đẳng:

thượng đẳng 上 等 bậc trên nhất; trung đẳng 中

等 bậc giữa; hạ đẳng 下 等 bậc dưới)

 行 Hành: 1.sắp, sẽ là một phó từ chỉ hành

động sắp xảy ra, sẽ đến gần; 行 看 : sẽ nhìn;

2:làm ra, thi hành ra 3: đi, như: tống hành 送 行 đưa đi

 看 Khan 1: coi, xem; 2.Thấy, nhìn thấy.

 取 Thủ 1: chịu lấy, chuốc lấy 2: chọn lấy Như:

thủ sĩ 取 士 -cắt dài vá ngắn.chọn lấy học trò dùng

 敗 Bại: Hỏng, Thua.

 虛 Hư: trống rỗng, vơi, hư hão

Ngữ pháp

 Định ngữ: là thành phần phụ nó

bổ nghĩa giới hạn cho danh từ, hoặc cụm từ có tính danh từ, thành phần được bổ nghĩa được gọi là trung tâm ngữ.

定

語

定

語(

之)+ )+

中

心

中

心

Ví dụ

từ

Định ngữ TTN

(danh từ TT)

Nam quốc sơn

Sông núi nước Nam

Sông núi nước Nam thì Hoàng đế nước Nam cai trị Cương giới đã được phân định rõ ràng ở sách trời

Cớ sao bọn giặc ngược lẽ trời dám đến xâm phạm

Chúng bay sẽ chuốc lấy thất bại.

Bản dịch tham khảo:

Sông núi nước Nam vua Nam ở Rành rành định phận ở sách trời.

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm?

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.

(Theo bản dịch của Lịch sử Việt Nam Tập 1 -cắt dài vá ngắn NXBKHXH)

Nội dung

 Hai câu đầukhẳng định mạnh mẽ về chủ quyền lãnh thổ đất nước

 Hai câu cuối lời cảnh cáo đanh thép

 Quân xâm lược sẽ nắm chắc phần thất bại

Tổng kết toàn bài và bài tập về nhà:

 Nội dung, nghệ thuật, các hiện tượng ngữ pháp cần chú ý.

 Với lời thơ đanh thép, ý thơ hào hùng, bài Nam

quốc sơn hà đã có tác dụng rất lớn trong việc động

viên khích lệ tướng sĩ đương thời, được truyền tụng rộng rãi trong nhân dân.

 Học thuộc những chữ Hán trong bài thơ, sưu tầm các bản dịch

 Tập dịch lại bài thơ.