Về thái độ và tình cảm - Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập; hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác; Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, [r]
Trang 1Ngày soạn: 08/3/2019 Tiết 52
BÀI 42: LUYỆN TẬP CHƯƠNG 4 HIĐRO CACBON – NHIÊN LIỆU
A Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Củng cố kiến thức đã học về hiđrocacbon
- Hệ thống mối quan hệ cấu tạo và tính chất của các hiđrocacbon
2 Về kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng làm toán hóa học, giải bài tập nhận biết, xác định công thức hợp chất hữu cơ
3 Về tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí và suy luận lôgic
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Phát triển trí tưởng tượng không gian
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
- Các thao tác tư duy, so sánh, tương tự, khái quát hoá, đặc biệt hoá
4 Về thái độ
- Có ý thức tự học, hứng thú học tập và tự tin trong học tập
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác
- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hoá học trong cuộc sống
và yêuthích môn Hoá học
5 Định hướng phát triển năng lực
- Nâng cao năng lực tư duy của học sinh, hình thành năng lực nhận xét, tổng hợp kiến thức
B Chuẩn bị của GV và HS
- GV: Máy chiếu, phiếu học tập
- HS: Các kiến thức của chương 4
C Phương pháp
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
D Tiến trình giờ dạy - giáo dục
1 Ổn định lớp (1 phút)
9A 9B
2 Kiểm tra bài cũ (Kết hợp trong quá trình học bài mới)
3 Giảng bài mới
Giới thiệu bài: Trong chương 4 các em được học về hoá hữu cơ và nhiên liệu trong bài học hôm nay các em sẽ ôn lại những kiến thức đó
Trang 2Hoạt động 1: Kiến thức cần nhớ (15p)
- Mục tiêu: + Củng cố kiến thức đã học về hiđrocacbon
+ Hệ thống mối quan hệ cấu tạo và tính chất của các hiđro cacbon
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
GV: Phát phiếu học tập cho các nhóm với nội dung
Công thức CT
ĐĐ cấu tạo
P/ư đặc trưng
Viết các PTHH minh họa
HS: Hoạt động theo nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét bổ sung
GV chuẩn bị kiến thức
Công
thức
cấu tạo
H
H – C – H
H
H H
C = C
H H
H – C = C – H
H
H C H
C C
C C
H C H
H
ĐĐ cấu
tạo
- Có 4 liên
kết đơn
- Có một liên kết đôi
- Có một liên kết ba
- Mạch vòng 6 cạnh khép kín Có 3 liên kết đơn xen kẽ 3 liên kết đôi
P/ư đặc
trưng
- Phản ứng
thế
- Phản ứng cộng (làm mất màu dd nước brom)
- Phản ứng cộng (làm mất màu dd nước brom)
- Phản ứng thế với brom lỏng
PTHH minh họa:
CH4 + Cl2 as CH3Cl + HCl
C2H4 + Br2 C2H4Br2
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4
C6H6 + Br2 Fe , t C6H5Br + HBr
Trang 3Hoạt động 2: Bài tập (22p)
- Mục tiêu: Rèn luyện kỹ năng làm toán hóa học, giải bài tập nhận biết, xác định công thức hợp chất hữu cơ
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
GV: Đưa nội dung bài tập 1
Cho các hiđrocacbon sau:
C2H2, C2H4, CH4, C2H6, C3H6,
C6H6
- Viết CTCT cuả các chất
trên?
- Chất nào là chất có phản ứng
đặc trưng là phản ứng thế?
- Chất nào làm mất màu nước
brom?
- Viết các PTHH?
Bài tập 2: BT 2 SGK trang 133
Bài tập 1:
a C2H2: H – C = C – H b.C2H4: H H
C = C
H H
c CH4: H
H – C – H
H d.C2H6: CH3 – CH3
e C3H6: CH3 – CH2 – CH3
f C6H6 : H
H C H
C C
C C
H C H
H
- Những chất có phản ứng thế:
CH4 + Cl2 as CH3Cl + HCl
C2H6 + Cl2 as C2H5Cl + HCl
C6H6 + Br2 Fe , t C6H5Br + HBr
- Những chất làm mất màu dd brom:
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4
C2H4 + Br2 C2H4Br2
Bài tập 2: Chỉ dùng dd brom có thể phân biệt được 2 chất khí metan và etilen:
Cách tiến hành: Sục cả 2 khí vào ống nghiệm
Trang 4Bài tập 3: Đốt cháy hoàn toàn
1,68l hỗn hợp gồm khí metan
và axetilen rồi hấp thụ hoàn
toàn sản phẩm vào nước vôi
trong dư, thu được 10g kết tủa
a Viết PTHH xảy ra
b Tính V của mỗi chất khí
trong hỗn hợp ban đầu
c Nếu dẫn từ từ 3,36 l hh trên
vào dd brom dư thì khối lượng
brom phản ứng là bao nhiêu?
GV: Gọi HS tóm tắt và nêu
cách tính
HS: Lên bảng làm bài tập
GV: Sửa sai nếu có
đựng dd brom Khí nào làm cho dd brom mất màu đó là bình đựng etilen Bình khí nào không làm mất mầu dd brom bình đó đựng metan PTHH: C2H4 + Br2 C2H4Br2
Bài tập 3: a PTHH xảy ra: CH4 + 2O2 t CO2 + 2H2O (1) x x
2C2H2 + 5O2 t 4CO2 + H2O (2)
y 2y
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O (3)
và Ca(OH)2 tạo thành muối trung hòa
nCaCO3 = 10: 100 = 0,1mol Theo PT 1,2,3
nCO2(1+ 2) = nCO2 (3) = 0,1mol
V 1,68
nhh khí = = = 0,0075 mol 22,4 22,4
Gọi số mol của metan và axetilen lần lượt là x,
y Theo bài ra ta có hệ phương trình:
x + y = 0,0075
x + 2y = 0,1 Giải ra ta có: x = 0,05
y = 0,0025 mol Vậy VCH4 = 0,05 22,4 = 1,12 ( l )
V C2H2 = 1,68 – 1,12 = 0,56
c Trong 3,36 lit hh (ĐKTC) có:
0,05.3.36
nCH4 = = 0,1 mol 1,68
0,0025 3.36
nC2H2 = = 0,05 mol 1,68
- Dẫn hh khí vào dd brom có PTHH sau:
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4 (4) Theo PT (4)
nBr2 = 2nC2H2 = 0,05 2 = 0,1 mol Vậy m Br2 = 0,1 160 = 16 g
4 Củng cố - luyện tập (5p)
? Đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học đặc trưng của các hợp chất đã học?
? Cách viết đúng CTCT của hợp chất?
Trang 55 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (2p)
- Về nhà học bài
- Ôn lại các TCHH của hidrocacbon
- Đọc trước bài thực hành Hoàn thành trước bản tường trình thí nghiệm theo yêu cầu
Ngày soạn:09/3/2019
Tiết 53
Bài 43: Thực hành:
TÍNH CHẤT CỦA HIĐROCACBON
A Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Củng cố kiến thức về hiđrocacbon
2 Về kỹ năng
- Tiếp tục rèn luyện các kỹ năng thực hành hoá học
3 Về tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic; Khả
năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
4 Về thái độ và tình cảm
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập; hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác; Có đức tính trung thực, cần
cù, vượt khó, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;
- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống và yêu thích môn Hóa
- Giáo dục cho HS các giá trị đạo đức: Tôn trọng, đoàn kết, yêu thương, hợp tác, hòa bình, trách nhiệm, tự do trong quá trình hoạt động nhóm nhóm làm thí nghiệm thực hành, cẩn thận, tiết kiệm trong học tập, thực hành hoá học, trung thực khi báo cáo kết quả thí nghiệm
5 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, năng lực tự học, năng lực hợp tác
- Năng lực riêng: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực giaỉ quyết vấn
đề, năng lực thực hành hóa học
B Chuẩn bị của GV và HS
- Gv: + Ống nghiệm có nhánh
+ Ống nghiệm
+ Nút cao su kèm theo ống nhỏ giọt
+ Giá thí nghiệm, diêm, chậu thuỷ tinh
Trang 6+ Đất đèn, dd brom, nước cất, benzen.
- Hs: + Ôn lại tính chất của axetilen, benzen
+ Nghiên cứu bài 43
C Phương pháp
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp thực hành, thí nghiệm
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
D Tiến trình giờ dạy - giáo dục
1 Ổn định lớp (1 phút)
9A 9B
2 Kiểm tra bài cũ (3 phút)
? Cách điều chế axetilen trong PTN, tính chất vật lí, hoá học của axetilen?
3 Giảng bài mới
Hoạt động 1: Tiến hành thí nghiệm (27 phút)
- Mục tiêu: Thông qua các thí nghiệm thực hành để khắc sâu kiến thức về tính chất hoá học của các hidrocacbon
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp thực hành, thí nghiệm
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
? Khi làm thí nghiệm ngoài khâu an
toàn, các yếu tố cho thí nghiệm thành
công các em cần chú ý gì?
- Chú ý trung thực khi báo cáo kết quả
thí nghiệm Đoàn kết, hợp tác, hỗ trợ,
yêu thương, hòa bình nhau trong quá
trình hoạt động nhóm
- Tôn trọng ý kiến của các thành viên
trong nhóm, tự do phát biểu ý kiến của
bản thân
H? Hãy nêu nguyên liệu điều chế
axetilen? H? Tính chất hoá hoá học của
axetilen?
- Gv giới thiệu dụng cụ hoá chất:
+ Ống nghiệm có nhánh, ống nghiệm,
nút cao su có kèm ống nhỏ giọt, giá thí
nghiệm, đèn cồn, chậu thuỷ tinh
+ Lắp dụng cụ thí nghiệm như hình vẽ
4.25 T134
I Mục tiêu
II Nội dung tiến hành
1 Thí nghiệm điều chế axetilen
Trang 7- Gv chia lớp thành 3 nhóm
- Gv hướng dẫn thí nghiệm
- Hs tiến hành thí nghiệm theo sự hướng
dẫn của giáo viên
- Cho vào ống nghiệm có nhánh A vài
mẩu đất đèn Nhỏ từng giọt nước vào
ống nghiệm Thu khí axetilen bằng cách
đẩy nước
H? Tại sao có thể thu khí axetilen bằng
cách đẩy nước? Nhận biết tính chất vật
lí của axetilen
→Gv lưu ý cho hs: phải nhỏ nước từ từ,
lưu ý cách thu khí qua nước
- Sử dụng tiết kiệm, làm xong chúng
em vệ sinh sạch sẽ => có trách nhiệm
hợp tác trong việc bảo vệ môi trường
không khí, chính là bảo vệ sức khỏe
cho e và người thân
*Tiến hành thí nghiệm thử tính chất
của axetilen
- Tác dụng với dd Brom: dẫn khí
axetilen thoát ra ở ống nghiệm A vào
ống nghiệm C chứa 2ml dd brom
H? Hãy nhận xét hiện tượng?
H? Viết PTHH xảy ra.
- Thí nghiệm tác dụng với oxi: dẫn
axetilen qua ống thuỷ tinh vuốt nhọn và
châm lửa đốt
H? Quan sát hiện tượng, viết PTHH?
*Thí nghiệm thử tính chất vật lý của
benzen (10 phút)
- Cho 1ml benzen vào ống nghiệm có
chứa 2 ml nước cất lắc kỹ
- Cho 2 ml dd brom loãng vào 1ml dd
benzen, lắc kỹ
H? Quan sát hiện tượng?
→Các nhóm trình bày kết quả, viết
PTHH
→Nhóm khác nhận xét, bổ sung
CaC2 + H2O → Ca(OH)2 + C2H2
2 Thí nghiệm thử tính chất của axetilen
a Tác dụng với dd Brom
- Màu da cam của dd brom nhạt dần
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4
b Tác dụng với oxi 2C2H2 + 5O2 ⃗t0 4CO2 + 2H2O
3 Thí nghiệm tính chất vật lí của benzen
- Benzen là chất lỏng không màu, nhẹ hơn nước và không tan trong nước, nổi lên trên mặt nước
- Cho brom loãng vào, benzen hoà tan brom thành dd màu vàng nổi lên trên, chứng tỏ benzen dễ hoà tan brom
Trang 8Hoạt động 2: Tường trình thí nghiệm (8 phút)
- Mục tiêu: HS làm tốt báo cáo thí nghiệm
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi
GV: Yêu cầu các nhóm báo caó kết quả
thí nghiệm, nêu hiện tượng, giải thích,
kết luận
GV: Đánh giá thao tác thí nghiệm của
các nhóm, tuyên dương nhóm làm tốt,
phê bình nhóm ý thức kém
GV: Cho điểm thực hành
HS: Làm báo cáo thực hành theo cá
nhân
III Viết thu hoạch
- Viết bài thu hoạch theo mẫu
STT Tên thí
nghiệm
Cách tiến hành – hình vẽ
Hiện tượng – Giải thích
Ghi chú
1
2
3
4 Củng cố (4 phút)
- Hs thu dọn dụng cụ, lau rửa dụng cụ thí nghiệm và vệ sinh phòng học
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (2 phút)
- Chuẩn bị trước bài RƯỢU ETILIC với nội dung của từng nhóm trong phiếu giao nhiệm vụ
