- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật hỏi và trả lời câu hỏi Hoạt động của GV Hoạt động của HS GV: Bài học hôm nay, chúng ta học về trung điểm của đoạn thẳng, các em cần ghi nhớ những kiến th[r]
Trang 1Ngày soạn: 1/11/2019 Tiết 12
Ngày giảng:8/11/2019
§10 TRUNG ĐIỂM CỦA ĐOẠN THẲNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu được khái niệm trung điểm của đoạn thẳng cùng tính chất
2 Kỹ năng
- Có thói quen, khi học một hình hình học cần phải hiểu, nhớ định nghĩa, cách vẽ, tính chất, dấu hiệu nhận biết, các tình huống vận dụng, trường hợp đặc biệt
- Luyện kĩ năng vẽ trung điểm của đoạn thẳng
3 Thái độ
Giờ học này chú trọng rèn luyện thái độ hợp tác, cẩn thận, tỉ mỉ, sẵn sàng tiếp cận kiến thức mới
Học được cách học, cách khái quát logic một vấn đề một cách hiệu quả
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
4 Tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;
- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;
5 Phát triển năng lực
- Năng lực tự học, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn ngữ toán, năng lực suy luận, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác (học nhóm)
II CHUẨN BỊ
* GV: SGK, SBT, SGV, bảng phụ, phấn màu, thước thẳng, compa, máy chiếu
* HS: Học và làm bài cũ, soạn bài mới, SGK, SBT, thước thẳng có chia khoảng, compa
III PHƯƠNG PHÁP
-Vấn đáp, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm, quan sát
IV.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, nhắc nhở HS ( 1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ
- Mục đích : Hs nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài trước, nội dung kiến thức cũ liên quan
- Thời gian: 7 phút
- Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động cá nhân
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
GV: Tiết trước, các em học vẽ đoạn
thẳng cho biết độ dài Sau đây chúng ta
Trang 2cựng ụn lại kiến thức cũ thụng qua bài
tập (phỏt PHT cho HS):
GV chiếu màn hỡnh slide 1 đề bài tập
Cho đoạn thẳng AB = 4cm, trờn tia AB
xỏc định điểm M sao cho AM = 2cm
1 M cú nằm giữa A và B khụng? Vỡ
sao?
2 So sỏnh AM và MB
GV: Chữa bài cho HS
GV: MA = MB, ta nói M cách đều hai
đầu đoạn thẳng AB
GV: Điểm M trong bài tập trên có
những t/c nào?
GV: Điểm M có t/c nh trên gọi là trung
điểm của đoạn thẳng AB Vậy trung
điểm của đoạn thẳng là gì? Vẽ trung
điểm của đoạn thẳng như thờ́ nào?
Chúng ta học bài
M
1 Trên tia AB có AM = 2cm, AB = 4cm
=> AM < AB (vì 2 < 4)
=> điểm M nằm giữa hai điểm A và B
2 Vì điểm M nằm giữa hai điểm A
và B nên AM + MB = AB
Thay AM = 2cm, AB = 4cm, ta có:
2 + MB = 4
MB = 4 - 2 = 2 (cm)
MB = 2cm
=> AM = MB (= 2cm) HS: Nhận xét và cùng chữa bài
HS: M nằm giữa A và B
M cách đều A và B
3 Giảng bài mới
Hoạt động 1
- Mục đớch: HS tỡm hiểu ba điểm thẳng hàng
-Thời gian: 13phỳt
- Phương phỏp: Gợi mở, vấn đỏp, thuyết trỡnh
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt cõu hỏi
Điểm M cú 2 t/c: nằm giữa A, B và cỏch đều
A, B, ta núi M là trung điểm của đoạn thẳng
AB
? Vậy trung điểm M của đoạn thẳng AB là gỡ?
GV: Đưa lờn màn hỡnh
Gọi 2HS đọc lại đ/n trong SGK
? Nếu cú M là trung điểm của đoạn thẳng AB,
em suy ra điều gỡ?
HS: Trả lời.
M
HS: Đọc đ/n
*.ĐN (SGK/124)
HS: M nằm giữa A và B,
Trang 3GV: Chiếu lên màn hình.
? M nằm giữa A và B, ta có hệ thức nào?
? M cách đều A và B, ta có hệ thức nào?
GV Ghi bảng
? Để chứng tỏ M là trung điểm của đoạn thẳng
AB thì phải thoả mãn những điều kiện nào?
GV: Ghi chiều mũi tên ngược lại
GV: Đọc thông tin SGK, cho cô biết trung
điểm của đoạn thẳng còn có tên gọi nào khác?
GV: Vận dụng định nghĩa trung điểm của
đoạn thẳng, em có thể giải được những dạng
bài tập nào?
Các em làm bài tập sau:
( GV chiếu slide 3)
Bài 1: Quan sát các hình vẽ sau và cho biết
điểm M ở hình nào là trung điểm của đoạn
thẳng AB? Vì sao?
B
M A
Hình 1
Hình 2
B M
A
Hình 3
GV: Nếu muốn khẳng định điểm M là trung
M cách đều A và B
HS: AM + MB = AB HS: MA = MB
HS ghi vở: M lµ trung ®iÓm cña
®o¹n th¼ng AB
<=>
AM + MB = AB
MA = MB
HS: M phải nằm giữa A, B
M cách đều A, B
HS: … điểm chính giữa
HS: Đọc đề bài và trả lời:
H3: M là trung điểm của đoạn thẳng AB vì AM + MB = AB và
MA = MB (đưa ra ở màn hình).
H1: M không là trung điểm của đoạn thẳng AB vì M không nằm giữa A và B
H2: : M không là trung điểm của đoạn thẳng AB vì M không cách đều A và B
Trang 4điểm của đoạn thẳng AB thì M phải thoả mãn
cả 2 điều kiện…
Nếu M không là trung điểm của đoạn thẳng
AB thì điểm M chỉ cần vi phạm một trong hai
điều kiện trên…
? Có bao nhiêu điểm nằm giữa hai điểm A và
B? (điểm M chạy trên màn hình)
GV: Mỗi một vị trí của điểm M chạy trên đoạn
AB nhưng không trùng với A và B cho ta một
điểm nằm giữa A và B
? Đoạn thẳng có mấy trung điểm?
? Vì sao?
GV: Giữ lại AM, thay MB = MA, ta có hệ
thức nào? (bảng)
Nhấn mạnh: Một đoạn thẳng chỉ có duy nhất
một trung điểm (điểm chính giữa) nhưng có
vô số điểm nằm giữa hai mút của nó
? Vậy nếu AM = MB =
AB
2 thì em kết luận gì
về điểm M?
? M là điểm chính giữa, em suy ra điều gì?
Các em đã biết thế nào là trung điểm của đoạn
thẳng Vễ trung điểm của đoạn thẳng như thế
nào-> phần 2
HS: Có vô số điểm
HS: Có một trung điểm
HS: Trả lời
M là trung điểm của đoạn thẳng
AB, ta phải xác định được độ dài
MA hoặc MB
HS: AM + AM = AB 2AM = AB
AM =
AB 2
(hay MB =
AB
2 )
HS: Điểm M là trung điểm của đoạn thẳng AB hay điểm M là điểm chính giữa của đoạn thẳng AB
HS: AM = MB =
AB 2
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 2
- Mục đích: Tìm hiểu cách vẽ trung điểm của đoạn thẳng
Trang 5- Thời gian: 12 phút
- Phương pháp: Gợi mở, vấn đáp, thuyết trình
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
GV: Đọc cho cô nội dung VD?
GV: Đầu bài cho gì, yêu cầu gì?
? Vẽ trung điểm M của đoạn thẳng AB, M
thuộc đoạn thẳng nào?
? Muốn vẽ được trung điểm M của đoạn
thẳng AB cho trước, bước 1 ta làm như thế
nào?
Bước 2: Làm gì?
? Dùng dụng cụ gì để vẽ?
? Không vẽ trên tia AB thì vẽ trên tia nào?
? Để vẽ trung điểm M, ta thực hành qua mấy
bước?
GV gọi HS lên bảng thực hành
(GV vẽ sẵn đoạn AB = 5cm, 1cm trong vở
bằng 1dm trên bảng),
Và yêu cầu các HS khác vẽ vào vở
GV: Vậy cô cho đoạn thẳng AB chưa biết độ
dài, vẽ trung điểm M của đoạn thẳng AB, em
làm như thế nào?
? Vậy em hãy vẽ trung điểm của đoạn thẳng
AB bất kỳ (GV vẽ hình vào phần 1, HS vẽ
HS: Đọc nội dung
VD: SGK.125 HS: Trả lời … HS: Trả lời
HS: Xác định điểm M trên đoạn thẳng AB sao cho
AM = MB =
AB
2 (tính
AM = MB =
AB
2 =
5
2= 2,5(cm)
HS: Đặt trên tia AB đoạn thẳng
AM = 2,5cm
HS: Thước thẳng có chia khoảng
HS: … thì vẽ trên tia BM
HS: Hai bước như đã nêu ở trên
HS: lên bảng vẽ hình
2,5cm
B M
A
HS: Đo đoạn thẳng AB
-> tính AM = MB =
AB
2
-> vẽ điểm M trên AB sao cho
AM =
AB
2 (hoặc MB =
AB
2 ).
Trang 6hỡnh vào vở).
? Cỏc em đó dựng dụng cụ gỡ để vẽ điểm M
của trung điểm núi trờn?
GV: Nếu cụ khụng cú thước thẳng cú chia
khoảng thỡ xỏc định trung điểm của đoạn
thẳng AB bằng cỏch nào?
(GV dưa ra 1 tờ giấy)
GV yờu cầu HS thực hành, HS cỏc bàn gấp
giấy (GV chiếu cỏch gấp giấy trờn màn hỡnh)
GV: Ngoài ra cụ cú thể giới thiệu thờm cho
cỏc em một cỏch xỏc định trung điểm bằng
compa và để hiểu hơn thỡ lờn cỏc lớp trờn
chỳng ta sẽ tỡm hiểu sau
? Cú dụng cụ là 1 dõy làm như thế nào để xỏc
định được trung điểm của một thanh gỗ?
GV: Đú là nội dung ?.SGK.125
Thực hành (về nhà)
Ứng dụng thực tế, chia một vật là một đoạn
thẳng thành 2 phần bằng nhau
Ngoài ra cũn một sụ ứng dụng nữa trong thực
tế
( GV chiếu một số ứng dụng của trung điểm
đoạn thẳng lờn màn hỡnh )
? Để cho hai đĩa cân đợc thăng bằng trên giá
thì điểm M phải có đặc điểm gì?
HS: … Thước thẳng cú chia khoảng
HS: Gấp giấy
HS: Trả lời
HS: Điểm M là trung điểm của
đoạn thẳng AB
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Luyợ̀n tọ̃p
- Mục đớch: Luyện tập
- Thời gian: 8 phỳt
- Phương phỏp: Vấn đỏp, làm bài tập
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật hỏi và trả lời cõu hỏi
GV: Bài học hụm nay, chỳng ta học về trung
điểm của đoạn thẳng, cỏc em cần ghi nhớ
những kiến thức nào?
( GV chiếu lờn màn hỡnh nội dung kiến thức )
Trang 7GV : Để củng cố lý thuyết, chúng ta cùng làm
một số bài tập sau
GV: Chiếu bài 60 lên màn hình và gọi HS
đọc đề bài và nêu yêu cầu của bài toán
GV: Bài toán yêu cầu gì?
GV: Bài toán đã cho biết những yếu tố nào?
GV: Hướng dẫn HS vẽ hình lên bảng
GV: Cho HS nêu hướng trình bày
GV: Cho HS lên bảng trình bày cách thực
hiện
GV: Cho HS nhận xét và bổ sung thêm
GV: Uốn nắn và thống nhất cách trình bày
cho học sinh
GV: Để một điểm là trung điểm của đoạn
thẳng thì điểm đó cần thoả mãn mấy yêu cầu?
Đó là những yêu cầu nào?
GV: Nhấn mạnh lại điều kiện để một điểm là
trung điểm của đoạn thẳng
Bài tập 60 trang 125 SGK
Hướng dẫn
a) Điểm A nằm giữa hai điểm O
và B
b) Vì A nằm giữa hai điểm O và
B nên
OA + AB = OB
2 + AB = 4
AB = 4 – 2
AB = 2 Vậy AB + OA = 2 (cm) c) Đoạn A là trung điểm cua đoạn thẳng OB
Vì : + A nằm giữa hai điểm O, B + A cách đều hai đầu đoạn thẳng OB
*Điều chỉnh, bổ sung:
4 Củng cô 2p
GV: Qua bài học hôm nay, chúng ta học về
trung điểm của đoạn thẳng, các em cần ghi
nhớ những kiến thức nào?
HS: Trả lời …
5 Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc kĩ lý thuyết
- Làm bài tập 61, 62, 64.SGK trang 125; 126
- Làm câu hỏi ôn tập và bài tập.SGK.127
- Giờ sau Luyện tập chương I
- Hướng dẫn: Bài 60; 01; 64 trình bày tương tự bài 3.
4cm
