Huế được xem là cái nôi của nền văn hóa Việt, thành phố này là nơi hội tụ của nhiều văn hóa đặc sắc và mang đậm tính truyền thống của dân tộc Việt nói chung và người Huế nói riêng. Trong dòng chảy văn hóa đa sắc màu, Huế đã khẳng định mình bằng chính những văn hóa dân gian, cổ truyền của chính nó trên bản đồ văn hóa Việt. Người Huế cũng như các cư dân bản địa đều lấy nền nông nghiệp làm gốc, vì vậy văn hóa Huế cũng mang đậm tính nông nghiệp. Trải qua những giai đoạn lịch sử đầy biến động thăng trầm, văn hóa của người Huế biến đổi đồng hành cùng quá trình vận động trong không gian, qua thời gian của sự tiếp biến, sự giao lưu, hòa nhập giữa những yếu tố văn hóa. Đã có nhiều nghiên cứu về nền văn hóa Huế, tuy nhiên văn hóa Huế vẫn còn nhiều mảng rất rộng mà chúng ta chưa biết đến và những nét văn hóa đó chính là niềm cảm hứng mà Huế đem lại cho những nhà nghiên cứu có lòng say mê mảnh đất này. Văn hóa nghệ thuật nơi mảnh đất “cố đô” này chính là một trong vô vàn cái hay tạo nên nét riêng của văn hóa nơi đây, đặc biệt là nghệ thuật diễn xướng. Cũng đã có rất nhiều người đã nghiên cứu về nghệ thuật diễn xướng ở Huế. Tuy nhiên, một khía cạnh khác của nghệ thuật diễn xướng nơi đây thì rất ít được khai thác một cách triệt để và hiệu quả đó chính là những điệu hò và đặc trưng của nó. Người Huế vẫn lưu truyền và giữ nguyên vẹn những điệu hò dù cho thời gian dài đằng đẵng trôi qua. Việc tìm hiểu về hò Huế giúp cho người tìm hiểu cũng như người đọc bài hiểu được thêm về loại hình nghệ thuật này. Một loại hình có lẽ nhiều người ở Huế và đã từng đến Huế thì biết và hiểu rõ nhưng những người chưa có cơ hội đến nơi đây thì chưa. Vậy nên để đại chúng biết đến nhiều hơn về hò Huế một loại hình âm nhạc dân gian từ xưa đến nay thì việc chọn đề tài này là điều cấp thiết và theo cá nhân em thấy là quan trọng. Hò là loại hình dân ca có ở khắp ba miền đất nước, nhưng hò Huế là biểu hiện đậm nét sâu lắng nhất đối với người hát lẫn người nghe. Hò Huế, một hình thức dân ca chữ tình phổ biến trong sinh hoạt văn hóa dân gian tồn tại trong nhiều thế kỷ. Có thể nói hò là một sản phẩm biểu đạt ngôn ngữ, một hình thức giao tiếp4 ứng xử có tính cộng đồng và tính văn hóa cao. Hò Huế là một môi trường khá bền vững trong việc bảo lưu vốn văn hóa truyền thống. Bởi trong từng điệu hò ấy chứa đựng mọi yếu tố của bản sắc văn hóa: từ không gian đến thời gian của văn hóa, từ văn hóa cá nhân đến văn hóa cộng đồng. Đặc biệt, nó chứa đựng đời sống tình thần, tâm hồn, tình cảm của người dân Huế Hơn cả thế việc sinh ra và lớn lên mang trong mình quê hương là Huế, đã giúp bản thân em phần nào thấm đẫm được văn hóa nơi đây, có thêm nhiều kiến thức về Huế và am hiểu cơ bản về loại hình nghệ thuật này. Với mong muốn đưa hò Huế đến gần hơn với người nghe và khách du lịch, mong muốn hiểu được sâu sắc hơn về nghệ thuật Huế và ý nghĩa của từng câu hò Huế mang lại. Hiểu được hò Huế có vai trò gì trong âm nhạc dân gian và vị trí đứng của hò Huế là như thế nào trên trường dài văn hóa nghệ thuật... Cộng hưởng tất cả những yếu tố trên đã hướng và thúc đẩy em đi đến việc nghiên cứu đề tài “Đặc trưng của hò Huế” trong môn Văn hóa dân gian của Ts. Trần Long. Tìm hiểu về đề tài này, mặc dù bản thân có đôi chút kiến thức nhưng nó chỉ là hạt cát nhỏ nơi sa mạc nên nó cũng không quá dễ dàng đối với một sinh viên năm 2 như em. Tuy cũng có những thuận lợi nhất định, nhưng em vẫn còn gặp không ít những khó khăn, hạn chế về thời gian, trình độ hiểu biết cho nên bài tiểu luận sẽ khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được những đóng góp của thầy để bài tiểu luận được hoàn chỉnh thêm kiến thức, cũng như bổ sung những hiểu biết của chính bản thân em.
Trang 1
Trang 2MỤC LỤC I.TỔNG QUAN
1.Lý do chọn đề tài 3
2.Mục đích nghiên cứu đề tài 4
3.Phương pháp nghiên cứu 4
4.Dự kiến kết quả sau khi nghiên cứu 5
II.NỘI DUNG 1.Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn 1.1.Cơ sở lý luận 6
1.2.Cơ sở thực tiễn 1.2.1.Đôi nét về Huế - vùng đất của văn hóa 6
1.2.2.Khái quát về nghệ thuật diễn xướng ở Huế 7
2.Nguồn gốc hình thành của hò Huế 8
3.Đối tượng của hò Huế 9
4 Phân loại những làn điệu hò của hò Huế 4.1.Hò nghi lễ 9
4.2.Hò sinh hoạt vui chơi 11
4.3.Hò lao động, sản xuất và nghề nghiệp 13
5.Đặc trưng về nội dung và nghệ thuật của hò Huế 15
6.Giá trị văn hóa dân gian thể hiện qua hò Huế 16
7.Hò Huế xưa và những thách thức trong thời buổi hiện nay 18
III.KẾT LUẬN
Tài liệu tham khảo
Trang 3TỔNG QUAN
1.Lý do chọn đề tài
Huế được xem là cái nôi của nền văn hóa Việt, thành phố này là nơi hội tụ của
nhiều văn hóa đặc sắc và mang đậm tính truyền thống của dân tộc Việt nói chung
và người Huế nói riêng Trong dòng chảy văn hóa đa sắc màu, Huế đã khẳng định mình bằng chính những văn hóa dân gian, cổ truyền của chính nó trên bản đồ văn
hóa Việt
Người Huế cũng như các cư dân bản địa đều lấy nền nông nghiệp làm gốc, vì vậy văn hóa Huế cũng mang đậm tính nông nghiệp Trải qua những giai đoạn lịch sử
đầy biến động thăng trầm, văn hóa của người Huế biến đổi đồng hành cùng quá
trình vận động trong không gian, qua thời gian của sự tiếp biến, sự giao lưu, hòa
nhập giữa những yếu tố văn hóa Đã có nhiều nghiên cứu về nền văn hóa Huế, tuy nhiên văn hóa Huế vẫn còn nhiều mảng rất rộng mà chúng ta chưa biết đến và
những nét văn hóa đó chính là niềm cảm hứng mà Huế đem lại cho những nhà
nghiên cứu có lòng say mê mảnh đất này
Văn hóa nghệ thuật nơi mảnh đất “cố đô” này chính là một trong vô vàn cái hay tạo nên nét riêng của văn hóa nơi đây, đặc biệt là nghệ thuật diễn xướng Cũng đã có rất nhiều người đã nghiên cứu về nghệ thuật diễn xướng ở Huế Tuy nhiên, một khía cạnh khác của nghệ thuật diễn xướng nơi đây thì rất ít được khai thác một cách triệt để và hiệu quả đó chính là những điệu hò và đặc trưng của nó Người Huế vẫn lưu truyền và giữ nguyên vẹn những điệu hò dù cho thời gian dài đằng đẵng trôi qua Việc tìm hiểu về hò Huế giúp cho người tìm hiểu cũng như người đọc bài hiểu được thêm về loại hình nghệ thuật này Một loại hình có lẽ nhiều người ở Huế và đã từng đến Huế thì biết và hiểu rõ nhưng những người chưa
có cơ hội đến nơi đây thì chưa Vậy nên để đại chúng biết đến nhiều hơn về hò Huế
- một loại hình âm nhạc dân gian từ xưa đến nay thì việc chọn đề tài này là điều cấp thiết và theo cá nhân em thấy là quan trọng
Trang 4ứng xử có tính cộng đồng và tính văn hóa cao Hò Huế là một môi trường khá bền vững trong việc bảo lưu vốn văn hóa truyền thống Bởi trong từng điệu hò ấy chứa đựng mọi yếu tố của bản sắc văn hóa: từ không gian đến thời gian của văn hóa, từ văn hóa cá nhân đến văn hóa cộng đồng Đặc biệt, nó chứa đựng đời sống tình thần, tâm hồn, tình cảm của người dân Huế
Hơn cả thế việc sinh ra và lớn lên mang trong mình quê hương là Huế, đã giúp bản thân em phần nào thấm đẫm được văn hóa nơi đây, có thêm nhiều kiến thức về Huế và am hiểu cơ bản về loại hình nghệ thuật này Với mong muốn đưa
hò Huế đến gần hơn với người nghe và khách du lịch, mong muốn hiểu được sâu sắc hơn về nghệ thuật Huế và ý nghĩa của từng câu hò Huế mang lại Hiểu được hò Huế có vai trò gì trong âm nhạc dân gian và vị trí đứng của hò Huế là như thế nào trên trường dài văn hóa nghệ thuật
Cộng hưởng tất cả những yếu tố trên đã hướng và thúc đẩy em đi đến việc nghiên cứu đề tài “Đặc trưng của hò Huế” trong môn Văn hóa dân gian của Ts Trần Long
Tìm hiểu về đề tài này, mặc dù bản thân có đôi chút kiến thức nhưng nó chỉ
là hạt cát nhỏ nơi sa mạc nên nó cũng không quá dễ dàng đối với một sinh viên năm 2 như em Tuy cũng có những thuận lợi nhất định, nhưng em vẫn còn gặp không ít những khó khăn, hạn chế về thời gian, trình độ hiểu biết cho nên bài tiểu luận sẽ khó tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được những đóng góp của thầy để bài tiểu luận được hoàn chỉnh thêm kiến thức, cũng như bổ sung những hiểu biết của chính bản thân em
2.Mục đích nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu đề này nhằm tăng thêm vốn kiến thức và hiểu biết của bản thânMục đích của đề tài này, ngoài việc cung cấp thêm tư liệu về các điệu hò của người dân lao động Huế cho các bạn có niềm đam mê tìm hiểu về văn hóa Mục đích quan trọng hơn là góp phần nhỏ bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của mảnh đất Huế nói riêng và Việt Nam nói chung Đem điệu hò Huế trở nên gần gũi với đại đa số người nghe âm nhạc hiện nay, để biết và quan trọng hơn nữa
là hiểu được ý nghĩa mà nó đem lại Để điệu hò luôn trong tâm thức mỗi người và luôn được lưu truyền
3.Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành nghiên cứu đề tài này, em sử dụng phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp, nghiên cứu lý thuyết Tìm đọc các tài liệu, sách báo đáng tin cậy về văn hóa Huế cũng như các điệu hò Huế sau đó phân tích, chọn lọc rồi tổng hợp lại
Trang 5những thông tin phù hợp với đề tài mà mình đã chọn Đồng thời còn tìm xem các video clip, hình ảnh về hò Huế để có cái nhìn chính xác nhấtvề đề tài này Ngoài ra hỏi người thân như bà – một người ở Huế từ nhỏ đến lớn, để biết thêm được nhiều thông tin chuẩn xác và thực tế
4.Dự kiến kết quả sau khi nghiên cứu
Hiểu được đặc trưng cơ bản của hò Huế, biết được các nhịp, điệu của câu hò Biết thêm nhiều tư liệu, kiến thức mới Kết hợp với đó là việc bạn bè cũng như
nhiều người sẽ biết đến về hò Huế và phát triển nó hơn
Trang 6NỘI DUNG
1.Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
1.1.Cơ sở lý luận
Khi nhắc đến khái niệm của Văn hóa dân gian, trang Wikipedia cho rằng: “Văn
hóa dân gian là truyền thống của một nền văn hóa, cận-văn hóa hoặc nhóm Nó
bao gồm lịch sử truyền miệng, như huyền thoại, tục ngữ, thành ngữ, truyện kể, truyện cổ tích, truyện cười; các truyền thống kiến trúc hay các đồ chơi dân gian, thủ công; các phong tục, tập quán, các truyền thống lâu đời; các tác phẩm âm nhạc, nghệ thuật truyền thống”
Theo TS Trần Long “Văn hoá dân gian là tổng thể các giá trị do người bình dân sáng tạo ra nhằm đáp ứng những đòi hỏi về mặt vật chất và thoả mãn những nhu cầu về đời sống tinh thần của cộng đồng”
Và để hiểu hơn về hò Huế trước hết cần biết khái niệm “hò” là gì? Theo trang Wikipedia: “Hò là một thể loại diễn xướng nhạc điệu phổ biến trong đời sống Việt
Nam từ cổ đại, khởi nguồn từ tập quán sinh hoạt vùng chiêm trũng, diễn tả tâm trạng của người lao động”
Từ những khái niệm trên, chúng có thể giúp ích cho chúng ta rất nhiều trong quá trình tìm hiểu về văn hóa dân gian của xứ Huế qua “Đặc trưng của hò Huế”
1.2.Cơ sở thực tiễn
1.2.1.Đôi nét về Huế - vùng đất của văn hóa
Trang 7(Nguồn: http://english.vietnamnet.vn/ )
Huế là một thành phố trực thuộc tỉnh Thừa Thiên – Huế, Việt Nam, Huế từng
là kinh đô (cố đô Huế) của Việt Nam thời phong kiến dưới triều Tây Sơn (1788 -
1801) và nhà Nguyễn (1802 – 1945) Hiện nay, thành phố là một trong những trung tâm về văn hoá – du lịch, y tế chuyên sâu, giáo dục đào tạo, khoa học công
nghệ của Miền Trung - Tây Nguyên và cả nước Những địa danh nổi bật là sông
Hương và những di sản để lại của triều đại phong kiến, Thành phố có năm danh
hiệu UNESCO ở Việt Nam: Quần thể Di tích Cố đô Huế (1993), Nhã nhạc cung
đình Huế (2003), Mộc bản triều Nguyễn (2009), Châu bản triều Nguyễn (2014) và
Hệ thống thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế (2016)
Ngoài ra, Huế còn là một trong những địa phương có di sản hát bài chòi đã
được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại
Với vị trí địa lí nằm gần dãy núi Trường Sơn, khu vực thành phố Huế là đồng
bằng thuộc vùng hạ lưu sông Hương và sông Bồ, có độ cao trung bình khoảng 3 – 4
m so với mực nước biển và thường bị ngập lụt khi đầu nguồn của sông Hương (trên Dãy Trường Sơn) xảy ra mưa vừa và lớn Khu vực đồng bằng này tương đối bằng phẳng, tuy trong đó có xen kẽ một số đồi, núi thấp như núi Ngự Bình, Đồi Vọng
Cảnh
Thêm vào đó Huế có khí hậu khắc nghiệt và sự khác biệt khí hậu giữa các vùng
và các khu vực trong toàn tỉnh Là nơi có khí hậu nóng bật nhất vào mùa hạ và
ngập lụt cũng gần như là bậc nhất mỗi khi mùa mưa bão đến
1.2.2.Khái quát về nghệ thuật diễn xướng ở Huế
Âm nhạc và nghệ thuật Huế mang đậm tính lịch sử và cổ kính Văn hóa nghệ
thuật nơi đây tập hợp rất nhiều hình thái và các loại hình Nhờ những giai đoạn lịch
sử trải dài trên mảnh đất này đã xây dựng nên cho nó một văn hóa đỉnh cao kèm
theo đó là những nghệ thuật diễn xướng đầy tính truyền thống Nghệ thuật diễn
xướng ở Huế rất đa dạng và nhiều màu sắc Mỗi một thể loại là cách thức trình bày khác nhau và thể hiện được đặc trưng của các tầng lớp khác nhau nơi vùng đất cố
đô này
Những nghệ thuật diễn xướng ở Huế nổi tiếng như là nhã nhạc cung đình
Huế, hát bội, ca Huế trên sông Hương, vũ khúc cung đình tất cả đều là một phần trong thế giới nghệ thuật đầy thi vị của Huế
Trang 8Nhã nhạc cung đình Huế (Nguồn: https://huesmiletravel.com.vn/ )
2.Nguồn gốc hình thành của hò Huế
“Vùng đất Huế, Quảng Trị, Thừa Thiên cũ là một vùng đồng bằng chật hẹp,
nhiều sông ngòi, đầm phá, quê hương của hàng chục điệu hò gợi lên những hương
vị đặc sắc của ruộng đồng sông nước ở một khúc ruột miền Trung rất đa cảm, rất ân tình” (Lê Văn Hảo, 1984: 115)
Tài liệu về lịch sử hình thành của hò Huế khá ít và không cung cấp đủ thông
tin Tuy nhiên theo nhà văn Võ Quang Yến trong tác phẩm “Gửi thương về Huế”
đã viết rằng: “Trước thế kỷ XIV, xứ Huế còn là vùng đất của người Chăm Theo bước chân công chúa Huyền Trân, người Việt từ phía ngoài bắc mới dần dần vào hai châu Ô Rí khai khẩn đất hoang, sống chung với người bản địa Theo những nhà chuyên khảo, ca hò Huế là hệ quả giao lưu giữa văn hoá Champa và văn hóa Đại
Việt Họ khám phá ra, bên cạnh những điệu nam ai, nam bằng, một giai điệu lơ lớ tức là hơi nam giọng ai hay ngũ cung ai của hò mái nhì, mái đẩy là một kết hợp của ngũ cung đúng miền Bắc với ngũ cung oán của Champa Đặc biệt là kết hợp
này chỉ giới hạn ở vùng Bình Trị Thiên, tức là ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, không lan vào miền Nam mà cũng không tràn ra miền Bắc”
Ngoài ra có một số ít người ở Huế thì cho rằng những điệu hát, câu hò của Huế xuất phát từ người dân lao động Trong quá trình lao động làm việc đã cất lên câu
Trang 9hò, câu hát để tránh sự mệt mỏi, để tạo thêm sức bật cho lao động, đem lại thú vui trong tinh thần của họ Từ đó mà hò Huế được lưu giữ và lan truyền
3.Đối tượng của hò Huế
Đối tượng của hò Huế là rất đa dạng và phong phú Tuy nhiên vì mang tính
dân gian nên hò Huế chủ yếu dành cho tầng lớp người bình dân, người dân lao động xưa, những người nông dân làm việc ngoài đồng, những người ngư dân làm việc nơi biển đảo Mỗi đối tượng sẽ có nội dung trong bài hò khác nhau, không ai giống ai Chính vì điều đó đã làm nên sự đa dạng của hò Huế Khiến cho nó có nhiều làn điệu hò, nhiều cách thức thể hiện
Ngoài người dân lao động ra, còn có các nhà nho, người có học thức cũng là đối tượng của hò Huế Chẳng hạn như hò thai là những câu đố mà các nho sĩ làm nên
để đánh đố mọi người Có những câu rất dễ tuy nhiên cũng có những câu rất khó trả lời
Ngày nay hò Huế không chỉ gói gọn trong đối tượng là tầng lớp nhân dân lao động mà đã lan rộng ra khắp mọi miền, mọi người Ai ai cũng có thể ngân nga và
hò những làn điệu cổ truyền này
4 Phân loại những làn điệu hò của hò Huế
Hò Huế mang trong mình đặc trưng riêng của Huế và đặc trưng của mỗi lĩnh vực công việc khác nhau của người lao động nơi đây, nên để phân loại hò Huế ta có thể phân loại theo nhiều hình thức Tuy nhiên đầy đủ hơn cả vẫn là phân loại theo chức năng
Dựa vào chức năng, ta có thể chia hò Huế thành 3 loại: hò nghi lễ, hò sinh hoạt vui chơi, hò lao động sản xuất và nghề nghiệp
Trang 10Một buổi hò đưa linh (Nguồn: https://mytour.vn/location.html)
Theo ý nghĩa chung, thì đây là cách tiễn đưa linh hồn của người chết về cõi âm với tất cả niềm hoài cảm của những kẻ thân thương
Thể điệu: Trong một buổi hò đưa linh – chèo cạn thường gồm các hình thức: hát
nam linh, hường (một kiểu nói lối nhưng mạnh hơn, dài hơn và chặt chẻ bi thương hơn), hát bắt bài (tùy cảm hứng nói lái đưa linh, lý đưa linh và hát lui thuyền (gồm có: điệu lý ta lý và điệu hò chèo thuyền)
Phần kết thúc, thông thường là hò nện và đọc vè
Nhạc điệu: Hò đưa linh của vùng Thừa Thiên và Quảng Trị được hò khi thì theo
ngũ cung đúng, khi thì hò theo ngũ cung hơi nam giọng ai
Nội dung: bất cứ một bài đưa linh – cửa cạn nào cũng phải được thể hiện tâm trạng
đau thương thống thiết của người còn sống đối với người đã khuất Ngoài ra, phải
có những chi tiết thích hợp cho hoàn cảnh gia đình của họ trong giai đoạn vĩnh biệt nầy
Tổ chức: trong một buổi hò đưa linh tại Huế, dẫn đầu của đoàn là kép chủ diễn,
thường mang y phục như một kép diễn tuồng; theo sau là 12 chèo con, y phục
Trang 11giống nhau như binh phục lính thú đời xưa; sau cùng là người lái, chỉ khoác y phục bình thường
“Nhè nhẹ chèo đưa ba mái Đưa người đời qua bến trần ai”
(Trích Hò đưa linh)
4.2.Hò sinh hoạt, vui chơi
và hò nàng vung
*Hò ru con
Từ thở lọt lòng, em bé đi vào giấc ngủ ngon lành bằng điệu hò ru ngọt ngào êm
ái Đây là những giai điệu tốt đẹp chứa đựng những bài học đầu tiên về những thiên nhiên vạn vật, về đạo lý làm người mang dấu ấn sâu sắc của tình mẹ con, tình chị
em, tình bà cháu Điẹu hò ru con xứ Huế khoan thai dịu dàng, man mác với những tiếng đưa hơi à ơi kéo dài có tác dụng truyền cảm, xoa dịu và ru ngủ, để lại những
ấn tượng, những kỷ niệm khó quên suốt cả cuộc đời, là nguồn sữa tình cảm nuôi
dưỡng tâm hồn xứ Huế, tâm hồn Việt nam bằng một chủ nghĩa nhân văn giản dị
trong sáng
(Nguồn: tự design)
Trang 12Cũng như hát ru ở mọi miền, hò ru con ở Huế thường là lời thơ lục bát man mác
hay chị của đứa bé trong nôi, ta có thể gặp ở lời hò những sắc độ tình cảm khác nhau Nhưng dù hồn nhiên thơ ngây hay nặng trĩu tâm sự, lời hò ru luôn làm ta rung động vì những hình ảnh quen thuộc của quê hương, vì những tâm tình mộc mạc, hiền thảo, chan chứa yêu thương của người phụ nữ Việt Nam muôn thuở
*Hò bài thai
Thai nghĩa là thai đố Những người sáng tác ra những câu thai thường là nho sĩ,
có học thức vững và tham hiểu nhiều, nhất là trong tục ngữ, ca dao Có những câu
thai vốn có từ trước; nhưng cũng có nhiều câu mới sáng tác ra cho nên rất khó trả
lời Hò thai không phải theo nhịp điệu, mà chỉ để dùng trong những khi nhàn hứng Cũng có những người dùng loại bài thai để bày ra lối chơi cờ bạc Hò thai trong
những trường hợp này có ý nghĩa tương tự như hát bài chòi
*Hò nàng Vung
Hò nàng Vung được dựa theo một thiên tình sử nổi tiếng tại Huế: Chuyện O
Hiên, trò Siêu Trò Siêu người làng Thanh Lương, huyện Quảng Điền (Thừa Thiên – Huế) mồ côi cha từ thuở nhỏ, được người mẹ tảo tần nuôi dưỡng, cho ăn học để
nên người có địa vị trong xã hội Trò Siêu thành công trong giai đoạn đầu của việc dùi mài kinh sử; nhưng cũng trong khi đó, trò Siêu làm quen và yêu thương một cô gái làng Phú Bài, huyện Hương Thủy tên là cô Hiên
Nàng là con một gia đình giàu có, địa vị Siêu được cô Hiên đáp tình lại, tuy nhiên gia đình nàng lại khinh Siêu nghèo khó, chưa đạt đến đường công danh hoạn lộ,
nên cương quyết cắt đức mối tình, và đem nàng gã cho một nơi môn đăng, hộ đối
Siêu và Hiên tìm cách để vượt qua khó khăn, bèn tìm kế Chàng về thưa với mẹ
mình, được chính thức hoá mối tình, bằng cách đem trầu rượu sang nhà song thân
cô Hiên để xin làm lễ hỏi Cha mẹ Hiên thấy mẹ trò Siêu sang, đoán biết được mọi chuyện, xua đàn chó dữ của mình ra cắn Bà mẹ Siêu què chân Thất vọng và xấu
hổ, cam tội bất hiếu, trò Siêu đã tìm nơi vắng vẻ thắt cổ chết
Nàng Siêu nghe chuyện đau đớn vô cùng, tìm đến gặp xác người yêu, chính nơi mà
họ thường hò hẹn, rồi thắt cổ chết theo chàng
Chuyện O Hiên, trò Siêu trở thành đề tài sáng tác của nhiều nghệ nhân hò hát
Trong các điêu hò nầy, trình tự và nội dung tương ứng trong từng đoạn của chuyện