Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng - Mục tiêu: Giúp học sinh tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, để khắc sâu và nâng cao kiến thức - Phương pháp: Động não, giải quyết vấn đề HĐ của gi[r]
Trang 1- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ.
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn
bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ, vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
3 Thái độ:
- Tích cực trong học tập, phát huy truyền thống nhà trường
- Thương yêu, kính trọng và biết ơn cha mẹ
4 Năng lực:
- Cảm thụ văn học, nêu, giải quyết vấn đề, đàm thoại, hợp tác, phát triển ngôn ngữ
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
Sách bài tập, KHDH
2 Chuẩn bị của học sinh
SGK, Bài soạn, vở ghi
III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
* Gv cho HS nghe một đoạn bài hát "
Ngày đầu tiên đi học"
(H) Em có cảm nhận gì về nội dung
bài hát này?
(H) Ngày đầu tiên đi học ai là người
HS lắng nghe
Hs tự bộc lộ
Trang 2đưa em đến trường?
* Gv dẫn dắt vào bài:
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- Mục tiêu: HS có những cảm nhận chung nhất về văn bản.
Hs nắm được những nội dung và nghệ thuật của văn bản thông qua phân tích
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, kỹ thuật động não.
(H) Theo em VB này có cách đọc ntn?
Em hãy đọc văn bản
(H) Văn bản có xuất xứ ntn ?
" Cổng trường " là một bài kí được trích
từ báo Yêu trẻ - TP Hồ Chí Minh
- GV Giải nghĩa từ: nhạy cảm, háo hức,
khai trường
(H) VB này là lời của ai? Nói về điều
gì?
+ Bài văn viết về tâm trạng của người
mẹ trong đêm không ngủ trước ngày
khai trường lần đầu tiên của con
- GV: đây chính là một văn bản nhật
dụng đươc viết dưới thể kí về vấn đề vai
trò của người mẹ và nhà trường đối với
Hs đọc VB
Nêu nội dung VB
xác định thểloại và PTBĐ, bố cục VB
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Đọc
2 Tìm hiểu từ khó
3 Kiểu văn bản và thể loại
4 Bố cục
- Phần 1: Nỗi lòng yêu thương của mẹ
- Phần 2: Cảm nghĩ của
mẹ về vai trò của xã hội và nhà trường trong giáo dục trẻ em
(H) Trong đêm trước ngày con
vào lớp 1 tâm trạng của mẹ và con có
già khác nhau?Điều đó thể hiện ở chi
tiết nào trong bài ?
- Mẹ không ngủ được
- Con ngủ ngon lành
* Biểu hiện :
+ “Niềm vui háo hức… giấc ngủ
đến dễ dàng như uống một li sữa”
+ “Hôm nay mẹ không tập trung
được… me in đứa con của mẹ”
Hs chú ý vào phần 1 của Vb
Hs tìm chi tiết
II PHÂN TÍCH
1 Nỗi lòng của người mẹ
Trang 3- Nhớ lại ngày đầu tiên đi học của
bản thân
- Nghĩ về câu chuyện ngày khai
trường ở Nhật
(H) Tìm những chi tiết miêu tả việc
làm, cử chỉ của mẹ vào đêm trước
ngày khai trường?
+ “đắp mền, buông mùng, lượm đồ
chơi, nhìn con ngủ, xem lại những thứ
đã chuẩn bị cho con…”
- Gv liệt kê các ý kiến của Hs sau đó
nhận xét, kết luận
(H) Qua tâm trạng và những cử chỉ ấy
đã bộc lộ tâm trạng, tình cảm gì của
mẹ?
Yêu thương con, lo lắng cho con Một
lòng vì con, lấy giấc ngủ, niềm vui của
con làm niềm vui cho mẹ
GV: Đó là đức hi sinh, vẻ đẹp lớn lao
của tình mẫu tử
(H) Người mẹ đang nói chuyện trực
tiếp với con không?Theo em người mẹ
đang nói với ai?
- Người mẹ đang nói với chính mình, ôn
lại kỉ niệm của chính mình
(H) Cách viết này có tác dụng gì?
- Đang tâm sự với chính mình Giúp tác
giả đi sâu vào thế giới tâm hồn, bộc lộ
được những trăn trở, xao xuyến, bâng
khuâng trong lòng mình
-> Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất
trữ tình biểu cảm
(H) Theo em tất cả những cử chỉ,
hành động và tâm trạng của người mẹ
trong đêm trước ngày con đến trường
đã cho em cảm nhận hình ảnh người
mẹ ntn?
(H) Câu văn nào nói lên tầm quan
trọng của nhà trường với thế hệ trẻ?
+ “Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong
giáo dục đi chệch cả dặm sau này”
Giải thích nguyên nhân
Tìm chi tiết
Rút ra nhận Trình bày
Rút ra nhận xét chung
về tình cảm người mẹ
HS chú ý vào phần 2 của VB
HS tìm chi tiết
Người mẹ dành cho con tất
cả tình thương yêu, niềm hi vọng và sự hi sinh cao cả vì
sự trưởng thành và tiến bộ của con
2 Cảm nghĩ của mẹ về vai trò giáo dục trong nhà trường
Trang 4(H) Hiểu được tầm quan trọng đó, mẹ
đã định nói với con ntn trong buổi
ngày mai khi con đến trường?
+ “bước qua cánh cổng trường là một
thế giới kì diệu sẽ mở ra ”
? Em đã học qua lớp Một, bây giờ em
hiểu thế giới kì diệu đó là gì?
Thảo luận nhóm
* Nhóm 1, 2:
(H) Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?
- TG của điều hay, lẽ phải, của tình
thương và đạo lý làm người
- ánh sáng tri trức nhân loại
- tình bạn, tình thầy trò cao đẹp
* Nhóm 3,4:
(H)Trong đoạn cuối Vb xuất hiện tục
ngữ: " sai một li đi một dặm" Theo em
tục ngữ này có ý nghĩa gì khi gắn với
sự nghiệp giáo dục?
+ Không được sai lầm trong giáo dục vì
giáo dục quyết định tương lai của một
đất nước
(H) Từ những câu nói và suy nghĩ của
người mẹ, em hiểu nhà trường có vai
HS thảo luận và trìnhbày
Nêu cảm nhận chung
- Mẹ đặt niềm tin vào nhà trường:
+ Là nơi cung cấp cho con những tri thức về thế giới vàcon người
+ Nơi giúp con hoàn thiện nhân cách
+ Nơi con sống trong mối quan hệ trong sáng và mẫu mực
Hoạt động 3: Luyện tập
- Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập.
- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm.
* Gv hướng dẫn học sinh làm các bài
Trang 5một ngôi trường không phải là nhà trẻ,
lần đầu tiên bát đầu một giai đoạn quan
trọng khi bước ra khỏi mái ấm gia đình
HS hoàn thiện BT vào vở HS làm bài Bài tập:
Điều chỉnh bổ sung:
Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng
- Mục tiêu: Giúp học sinh tìm tòi mở rộng thêm những gì đã được học qua văn bản ?
- Phương pháp: Vấn đáp, nêu, giải quyết vấn đề
Em thấy người mẹ trong bài văn là
người mẹ như thế nào? Vì sao em biết
được điều đó?
HS suy nghĩ làm bài
Bài tập:
4 Củng cố
? Em hãy cho biết đoạn thâu tóm nội dung văn bản là đoạn nào?
“Đêm nay mẹ không ngủ được… thế giới kì diệu sẽ mở ra”
- GV yêu cầu HS đoc thêm văn bản “Trường học”
5 Dặn dò :
* Bài tập 1: Viết một đoạn văn ghi lại suy nghĩ của em về ngày khai trường đầu tiên
* Bài tập 2: Sưu tầm, đọc 1 số VB về ngày khai trường
* Soạn " Mẹ tôi"
Kí duyệt Ngày 15 tháng 08 năm
2016
Trang 6ĐÂY LÀ TÀI LIỆU THAM
KHẢO CÁC BÀI SAU MẪU NHƯ
TRÊN NẾU CẦN TÀI LIỆU ĐẦY ĐỦ XIN GỌI: 0949.319.550 ĐỂ
LẤY TÀI LIỆU GỐC GIÁ: 50.000Đ/1 KÌ CẢM ƠN THẦY CÔ ĐÃ XEM
Trang 7- Sơ giản về tác giả Et-môn-đo-đơ A-mi-xi.
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con
mắc lỗi
Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kỹ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha và người mẹ nhắc đến
trong bức thư
3 Thái độ:
- Biết sửa chữa lỗi lầm của mình
- Thương yêu, kính trọng và biết ơn cha mẹ
4.Năng lực:Tự học, giao tiếp, phát triển, ngôn ngữ, cảm thụ văn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
Sách bài tập, KHDH
2 Chuẩn bị của học sinh
SGK, Bài soạn, vở ghi
III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho Hs.
- Phương pháp: Thuyết trình.
* Giới thiệu: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn
lao, thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó.Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- Mục tiêu: HS có những cảm nhận chung nhất về tác giả - tác phẩm
Lớp 7A: Vắng:
Lớp 7B: Vắng:
Trang 8- Hs nắm được những nội dung và nghệ thuật của văn bản thông qua phân tích.
- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi tìm
(H) Nêu hiểu biết của em về tác giả?
(H)Em có những hiểu biết gì
+ PTBD: Biểu cảm Vì văn bản biểu hiện
tâm trạng của người cha
(H) Bố cục của văn bản gồm mấy
Hs trả lời
Hs đọc VB
Tóm tắt
Xác định PTBĐ
Tìm bố cục
I TÁC GIẢ - TÁC PHẨM
1 Tác giả
A-mi–xi (1846 - 1908) là nhàvăn I - ta –lia Tác phẩm nổi
tiếng nhất Những tấm lòng cao
cả
2 Tác phẩm
Trích trong " Những tấm lòngcao cả"
* Văn bản nhật dụng về đề tàiCách giáo dục con cái của cha
mẹ
*PTBĐ : Biểu cảm
* Bố cục: 3 phần+ Hình ảnh người mẹ+ Những lời nhắn nhủ dành cho con
+ Phần còn lại
(H) Tại sao nội dung Vb là một bức thư
người cha gửi cho con nhưng nhan đề
Vb lại lấy tên là Mẹ tôi?
- Nhan đề do tác giả đặt
- Tuy mẹ không xuất hiện trực tiếp trong
câu chuyện nhưng lại là tiêu điểm mà các
nhân vật và chi tiết đều hướng tới
(H) Hình ảnh người mẹ hiện lên qua
những chi tiết nào trong văn bản?
+ Thức suốt đêm có thể mất con sẵn
sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để cứu
sống con
(H) Qua chi tiết đó, em cảm nhận được
phẩm chất cao quý nào ở người mẹ?
(H) Trong những lời sau đây của
người cha En-ri-cô: “Sự hỗn láo của
Hs chú ý vào phần 1 Vb
Hs lí giải
Tìm chi tiết
Nêu cảm nhận về người mẹ
II PHÂN TÍCH
1 Hình ảnh người mẹ
- Dành hết tình yêu thương, quên mình vì con
Trang 9con như môt nhát dao đâm vào tim bố
vậy”, “Trong đời con có thể trải qua
những ngày buồn thảm, nhưng ngày
buồn thảm nhất sẽ là ngày mà con mất
mẹ” Em thấy được những cảm xúc nào
của người cha?
+ Hết sức đau lòng trước sự thiếu lễ độ
của đứa con hư đã phản lại tình êu
thương của mẹ
+ Hết mực yêu quý, thương cảm mẹ
En-ri-cô
(H) Theo em, nhát dao hỗn láo của con
có làm đau trái tim người mẹ không?
+ Càng làm đau trái tim người mẹ
(H) Nếu em là bạn của En-ri-cô em sẽ
khuyên bạn như thế nào?
* GV yêu cầu HS theo dõi đoạn 2
(H) Hãy tìm những lời khuyên sâu sắc
của cha đối với con mình?
+ Dù có khôn lớn khỏe mạnh làm cho
mẹ đau lòng.
Lương tâm con sẽ không một chút nào yn
tĩnh như bị khổ hình.
Con hãy nhớ rằng Thật đáng xấu hổ và
nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình
yêu thương đó.
(H)Lẽ ra “Hình ảnh dịu dàng và hiền
hậu cua mẹ sẽ làm tâm hồn con ấm âp,
hạnh phúc”, nhưng vì sao cha En-ri-cô
lại nói “ như bị khổ khổ hình”?
+ Vì những đứa con hư đốn không thể
xứng đáng với hình ảnh dịu dàng hiền
hậu của mẹ
Cha muốn cảnh tỉnh những đứa con bội
bạc với mẹ
(H)Em hiểu lời nhắn nhủ sau đây của
người cha ntn: “Con hãy nhớ rằng, tình
yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình
cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu
hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên
tình yêu thương đó.”
(H)Qua những lời khuyên của người
Nhận xét
về cảm xúc của người cha
Suy nghĩ, trình bày ý kiến
Đưa ra lờikhuyên
Đọc và tìm chi tiết
Trình bày suy nghĩ
Trong nhiều tình cảm cao quý, tình yêu thương kính trọng cha
mẹ là thiêng liêng hơn cả Rất đáng hổ thẹn là chà đạp lên tìnhyêu thương cha mẹ
3 Thái độ của người cha trước lỗi lầm của con
Trang 10cha, em hiểu cha En-ri-cô là một người
ntn?
+ Là người yêu quý, trân trọng tình cảm
gia đình, không bao giờ làm điều xấu để
phải xấu hổ, nhục nhã
* GV yêu cầu HS theo dõi phần 3 văn
bản
(H) Em hãy đọc lại phần cuối văn bản
và tìm những câu văn thể hiện thái độ
của người cha?
+ Không bao giờ con được
Con hãy
Con phải
Thà rằng
(H) Em hiểu ntn về lời khuyên của
người cha: Con phải xin lỗi mẹ, không
phải vì sợ bố mà do sự thành khẩn
trong lòng?
+ Người cha muốn con thành thật, con
xin lỗi mẹ vì sự hối lỗi trong lòng, vì
thương mẹ chứ không vì khiếp sợ ai
(H) Em hiểu câu nói của người cha: Bố
rất yêu con còn hơn là thấy con bội
> Giọng điệu vừa dứt khoát như ra lệnh,
vừa mềm dẻo khuyên nhủ
(H) Trong bức thư, thỉnh thoảng bố lại
gọi con: “enricô của bố ạ ” – cách viết
đó có tác dụng gì?
- Thể hiện tình yêu với con nhưng không
thể dung túng cho sai lầm của con Tác
dụng giúp con nhận ra sai lầm, hối hận
Nêu cảm nhận
Nêu cảm nhận
Nhận xét
Nhận xét
Rút ra bài học
- Mềm dẻo, tha thiết yêu thương, kiên quyết, dứt khoát trước lỗi lầm của con
III TỔNG KẾT
1 Nghệ thuật
- Hình thức biểu cảm trực tiếp
Trang 11thái độ của người cha ntn trước lỗi làm
của con?
(H) Tại sao người bố không nói trực
tiếp với con mà lại phải viết thư?
(H) Hãy nêu những nghệ thuật chính
của Vb?
(H) Văn bản trên có nội dung chính là
gì?
Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là
tình cảm thiêng liêng nhất của con người
và phải được trân trọng
- “Không có mặt trời thì hoa không nở,
không có người mẹ thì cả anh hùng và
nhà thơ đếu không có” M.G
Nhận xét
về nghệ thuật
Hướng dẫn HS làm bài tập – Nhận xét Suy nghĩ
làm bài
HS hoàn thiện bài tập 4 – 5 SGK
Điều chỉnh bổ sung:
Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng
- Mục tiêu: Giúp học sinh tìm tòi mở rộng thêm những gì đã được học qua văn bản ?
- Phương pháp: Vấn đáp, nêu, giải quyết vấn đề
Trang 12Em hãy đặt nhan đề khác cho văn
bản?
Suy nghĩ làm bài - Lòng cha, lòng mẹ
- Sau một lỗi lầm
4 Củng cố
- Đọc một bài ca dao nói về tình cảm cha mẹ dành cho con và con dành cho cha mẹ
Ví dụ: Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông
TRÊN NẾU CẦN TÀI LIỆU ĐẦY ĐỦ XIN GỌI: 0949.319.550 ĐỂ
LẤY TÀI LIỆU GỐC GIÁ: 50.000Đ/1 KÌ CẢM ƠN THẦY CÔ ĐÃ XEM
Kí duyệt Ngày 15 tháng 08 năm
2016
Trang 14- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập.
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng:
- Nhận diện các loại từ ghép
- Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ
- Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng
lập khi cần diễn đạt cái khái quát
3 Thái độ:
- HS có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lý
4 Năng lực: Giao tiếp Tiếng Việt, phát triển ngôn ngữ, hợp tác, giải quyết vấn đề
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
Sách giáo khoa, bài soạn, phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh
SGK, Bài soạn, vở ghi
III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:GV: Từ TV được cấu tạo như thế nào ?
HS: Từ gồm từ đơn và từ phức Từ phức gồm từ ghép và từ láy
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng cho HS.
- Phương pháp: Thuyết trình, giảng luyện.
GV yêu cầu HS nhắc lại khái các kiểu cấu tạo từ Tiếng Việt, từ đó dẫn vào bài mới.
Hoạt động 2: Tìm hiểu các loại từ ghép
- Mục tiêu: Nhận diện được hại loại từ ghép: từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ.
HS nắm được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
- Phương pháp: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, giảng luyện,
GV: Gọi HS đọc ví dụ, chú ý các từ in
đậm?
- Bà ngoại So sánh với bà nội
- Thơm phức Thơm ngát
- Đọc 2 ví
dụ SGK trang 13
Trang 15? Các từ trên có tiếng nào là tiếng chính
? Tiếng phụ?
- Bà : Tiếng chính: Ngoại: tiếng phụ
- Thơm : Tiếng chính : Ngát : Tiếng
? ở 2 NL này có xác định được tiếng
chính, tiếng phụ không? Quan hệ giữa
các tiếng ra sao?
- Qua phân tích các NL trên, em rút ra
KL gì về cấu tạo của từ ghép CP, ĐL?
Suy nghĩ trả lời
Đọc ghi nhớ
Ghép chính phụ: tiếng chính – tiếng phụ, tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính
? Hãy so sánh nghĩa của từ bà ngoại với
nghĩa của từ bà? Thơm phức và thơm?
+ Bà: Người đàn bà sinh ra mẹ (hoặc
cha)
+ Bà ngoại : Người đàn bà sinh ra mẹ
- Thơm phức : Mùi thơm bốc lên mạnh,
hấp dẫn
- Thơm: mùi nhũ hương của hoa, dễ
chịu làm cho thích ngửi ?
Qua phân tích em rút ra được KL gì
Đọc ghinhớ
II NGHĨA CỦA TỪ GHÉP
1 Nghĩa của từ ghép CP + Tiếng chính: SV chung+ Tiếng phụ; phân nghĩa tiếng chính thành nhiều lớp nhỏ ghép phân nghĩa
( Nghĩa của từ ghép hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
Trang 16GV: Điền thêm tiếng để tạo từ ghép
CP?
- Điền thêm tiếng để tạo từ ghép ĐL?
- Tại sao có thể nói; 1 cuốn sách, 1
cuốn vở mà không thể nói 1 cuốn sách
vở?
- Sách vở : từ ghép ĐL có nghĩa tổng
hợp chỉ chung cả loại nên không thể nói
1 cuốn sách, 1 cuốn vở
GV: có thể hướng dẫn HS tra từ điển để
tìm nghĩa các từ trong Bài tập 5?
- So sánh nghĩa của các từ ghép với
nghĩa của những tiếng tạo nên chúng
GV ( 1 số từ ghép do sự phát triển lâu
của LS có những tiếng bị mờ nghĩa
Thảo luận nhóm
Tra từ điển
Thảo luận nhóm
xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn
- Đẳng lập: Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi
Bài tập 4:
- Một cuốn sách, một cuốn vở vì sách, vở những danh từ chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể, có thể đếm được
Bài tập 5:
a, Hoa hồng ( ghép CP ) chỉ tên 1 loại hoa
b, áo dài (ghép CP ) chỉ tên 1 loại
áo
c, Cà chua (ghép CP ) chỉ tên 1 loại cà
d, Cá vàng (ghép CP ) chỉ tên 1 loại cá
Cảnh, vây to, đuôi lớn và xoè rộng,thân thương hoa mầu vàng, đỏ
- Mát : chỉ trạng thài vật lý
- Tay: bộ phận trên cơ thể người,
từ vai các ngón đê cầm, nắm
- Mát tay: Chỉ 1 phong cách nghề nghiệp ; có tay nghề giỏi, dễ thành