Sự việc trong đoạn văn của Nam Cao rất đơn giaûn-chæ laø vieäc laõo Haïc baùo tin d0aõ baùn caäu vaøng cho ông giáo biết .Nhưng Nam Cao đã lồng vào đó các yếu tố miêu tả biểu cảm rất đậm[r]
Trang 1BÀI 7
TIẾT 28
oOo
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp học sinh thông qua thực hành biết cách vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viế mổt đoạn văn tự sự
II CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Tình thái từ là gì ? cho ví dụ minh hoạ ?
- Gọi học sinh lên bảng làm bài tập
- Nêu cách sử dụng tình thái từ
3 Bài mới.
a Giới thiệu bài :
Muốn viết văn tự sự hay ,sinh động, lột tả được tâm trạng củanhân vật ,chúng ta cần viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm , đánh giá Chúng ta hãy cùng luyện tập
b.Tiến trình hoạt động :
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu qui
trình xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và
biểu cảm
-Giáo viên gọi học sinh đọc phần 1-từ sự việc và
nhân vật đến doạn văn tự sự có yếu tố miêu tả và
biểu cảm
- Các sự việc và nhân vật:
a Em chẳng may đánh vỡ một lọ hoa đẹp
b Em giúp một bà cụ qua đường lúc đông
người và nhiều xe cộ
c Em nhận được một món quà bất ngờ nhân
ngày sinh nhật hoặc ngày lễ tết
? Để xây dựng một đoạn văn tự sự có sử dụng
các yếu tố miêu tả và biểu cảm chúng ta phải làm
các bước nào?
-Các bước :
Bước 1 : Lựa chọn việc chính(một trong ba việc
trên)
Bước 2 : Chọn lựa ngôi kể (người kể ở ngôi thứ
mấy? Xưng là gì?)
Bước 3 : Xác định thứ tự kể ( câu chuyện diễn ra
từ đâu, diễn ra như thế nào ? Và kết thúc ra sao ?)
Bước 4 : Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm
dùng trong d0oạn văn tự sự đã viết ( xem ví dụ
SGK I Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự sự có
yếu tố miêu tả và biểu cảm
Em giúp một bà cụ qua đường lúc đông người và nhiều xe cộ
-Bước 1 : Lựa chọn sự việc chính -Bước 2 : Lựa chọn ngôi kể “em” (ngôi thứ nhất) -Bước 3 : Xác định thứ tự kể ( bắt đầu…diễn biến
…kết thúc) -Bước 4 : Xác định những yếu tố miêu tả, biểu cảm + Đó là một bà cụ như thế nào ?Cụ lúng túng sợ sệt qua đường ra sao ( miêu tả)
+ Tình cảm và thái độ của em khi thấy bà cụ già như thế (biểu cảm)
-Bước 5 : Viết thành đoạn văn kể chuyện
II Luyện tập :
1 Đóng vai ông giáo và viết đoạn văn.
Ví dụ :” Lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi lão bảo ngay”Cậu Vàng” bị tôi bán rồi ông giáo ạ Lảo cố làm ra vẻ vui vẻ nhưng tôi biết lão buồn lắm ,lão cười như mếu ,các nếp nhăn hằn sâu trên khuôn mặt khắc khổ,già nua Và rồi như không thể chịu được lâu hơn nữa lão ôm mặt khóc
Kể được phải có miêu tả,biểu cảm nhưng chưa sâu
Trang 2trang 85 )
Bước 5 : Viết thành đoạn văn kể chuyện ,phải kết
hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm sao cho hợp lý
Giáo viên gợi ý cho học sinh dựng đoạn văn (b)
Hướng dẫn học sinh viết một đoạn văn về việc
giúp đỡ bà cụ qua đường.
Bước 1; bước 2 kể ở ngôi thứ nhất- xưng( em)
Bước 3;4;5 : Xác định thứ tự kể câu chuyện bắt
đầu từ : em đi học về thấy bên đường có một bà cụ
cứ lúng túng muốn qua đường mà không qua được
Từ xa em thấy bà cụ mấy lần bước chân xuống
đường rồi lại vội vã rụt chân lên không dám bước
xuống vì xe cộ cứ nườm nượp Bà loay hoay nhìn
bên này đường rồi lại nhìn bên kia đường
Diễn ra thế nào?
Lại gần các em phải miêu tả : Đó là một bà cụ như
thế nào ? Tình cảm và thái độ của em “biểu cảm”
Em đi nhanh đến bên bà thì thấy đó là một bà cụ
khoảng ngoài 70 tuổi Người bà gầy và nhỏ ,tóc bà
bạc trắng ,đoi vai rung rung,hai tay bà khẳng khiu
ôm chặt một cái túi nhỏ trước ngực Tuy nhỏ người
nhưng khuôn mặt bà toát lên một vẻ phúc hậu chứ
không gầy đét như một số bà cụ già mà em thường
thấy Em hỏi “ Bà ơi bà muốn qua đường phải không
ạ? ,bà để cháu dắt qua đường” Nghe thấy thế bà
mừng lắm liền đưa tay cho em Em nhìn trước nhìn
sau rồi từ từ dắt bà qua đường Vì có tuổi nê bà d0i
chậm chạp ,bước chân có vẻ nặng nhọc Lúc dắt bàøù
đi mà em lải nhớ đến bà em ở nha, bà em đi đâu
cũng được bố mẹ em chở đi chứ chẳng bao giờ bà
em phải đi ra đừơng một mình Cho nên em thấy
thật thương cho bà cụ Em hỏi bà :” Bà ơi! Nhà bà ở
đâu để cháu đưa bà về” …chuyện còn tiếp diễn nếu
như các em kể thành câu chuyện nhưng ở đây chúng
ta chỉ yêu cầu học sinh viết đoạn văn- nên lưu ý cho
học sinh cách miêu tả biểu cảm và đánh giá
Họat động 2 :Phân tích đánh giá đoạn văn vừa hoàn
thành
Sau khi hoạ sinh đãtừng bước hoàn thành được đoạn
văn giáo viên yêu cầu một vài học sinh đọc đoạn
văn của mình trước lớp
?- Các em có nhận xét gì về đoạn văn bạn vừa
viết ? Hãy đối chiếu với các bước trong SGK
Giáo viên nhận xét và bổ sung cho hoàn chỉnh.
Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập viết đoạn văn.
Giáo viên nêu yêu cầu và nhiệm vụ cho học sinh
theo tình huống ,sự việc và nhân vật đã cho trong
2.Tìm đoạn văn của Nam Cao và so sánh với đoạn văn của mình
Đoạn văn của Nam Cao đã kết hợo yếu tố miêu tả và biêu cảm ở chỗ nào ?
Sự việc trong đoạn văn của Nam Cao rất đơn giản-chỉ là việc lão Hạc báo tin d0ã bán cậu vàng cho ông giáo biết Nhưng Nam Cao đã lồng vào đó các yếu tố miêu tả biểu cảm rất đậm nét : đó là việc ông tập trung tả lại chân dung đau khổ của lão Hạc với nhửng chi tiết rất độc đáo ;Nụ cười như mếu ,mắt lão ầm ập nước ,mặt lão đột nhiên co rúm lại ,những vết nhăn xô lại,cái đầu lão ngẹo về một bên ,cái miệng móm mém mếu như con nít ,lão hu hu khóc
Đoạn văn của em đã kết hợp yếu tố miêu tả và
biểu cảm chưa ? Học sinh tự trả lời ,giáo viên nhận xét.
Những yếu tố miêu tả và biểu cảm đã giúp Nam Cao thể hiện được gì ?
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm trên đã khắc sâu vào lòng bạn đọc một lão Hạc khốn khổ về hình dáng bên ngoài đặc biệt là thể hiện được rất sinh động sự đau đớn ,quằn quại về tinh thần của một người trong giây phút ân hận ,xót xa “Già bằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một con chó”
Trang 3SGK ( giáo viên có thể nhấn mạnh yêu cầu miêu tả
và biểu cảm của bài tập thể hiện ở chỗ nào?-vẻ mặt
và tâm trạng rất đau khổ )
Hoạt động 4 : Hướng dẫn hoạ sinh đối chiếu ,so
sánh và rút ra nhận xét
-Yêu cầu tìm đoạn văn tương ứng của Nam Cao
trong truyện ngắn Lão Hạc
-Yêu cầu đối chiếu ,so sánh và rút ra các nhận xét
như SGK đã nêu
4 Củng cố :
Qua bài tập gọi học sinh đọc thêm /86/87
5 Dặn dò :
- Viết đoạn văn “ Em chẳng may đánh vỡ một lọ hoa đẹp “
- Chuẩn bị bài “ Chiếc lá cuối cùng “