Câu hỏi : Bằng dẫn chứng tưởng không có gì liên quan thông qua một câu chuyện cảm động. Hoài Thanh đã chứng minh quan điểm của mình một cách tự nhiên mà độc đáo, giàu sức thuyết phục. Ng[r]
Trang 1Trường THCS Hà Huy Tập
Ngữ văn 7
- Hoài
Thanh-GV hướng dẫn: Nguyễn Thị Huyền
*Hoạt động 1: Đọc – Tìm hiểu chú thích.
- Học sinh đọc chú thích trong sách giáo khoa
sau đó trả lời câu hỏi sau
*Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
Câu hỏi: Dựa vào sgk và những hiểu biết của
bản thân hãy cho biết đôi nét về tác giả
Theo các em văn bản này thuộc thể loại gì?
(HS TL)
Câu hỏi: Bố cục của văn bản này được chia như
thế nào
Bố cục : 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “…muôn loài”
(Nguồn gốc cốt yếu của văn chương).
- Phần 2: “Văn chương” đến “sự sống”.
(Nhiệm vụ của văn chương).
- Phần 3: Còn lại.
( Công dụng của văn chương).
Câu hỏi: Em có nhận xét gì về luận cứ thứ nhất?
- Luận cứ được mở đầu bằng một câu chuyện hết
sức cảm động có cả yếu tố tự sự, miêu tả và biểu
cảm Cách nêu vấn đề vào đề một cách tự nhiên,
I/ Đọc - Hiểu chú thích:
1.Tác giả:
- Hoài Thanh (1902 – 1982).
- Quê quán: Nghệ An
Là nhà phê bình văn học nổi tiếng
2 Tác phẩm:
a) Thể loại:Văn nghị luận b) Xuất xứ: Viết năm 1936 (in trong sách Văn chương và hành động)
c) Bố cục: 3 phần (SGK)
Trang 2hấp dẫn, xúc động và đầy bất ngờ.
Câu hỏi : Bằng dẫn chứng tưởng không có gì
liên quan thông qua một câu chuyện cảm động
Hoài Thanh đã chứng minh quan điểm của mình
một cách tự nhiên mà độc đáo, giàu sức thuyết
phục Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng
yêu thương Nhưng tại sao văn chương lại bắt
nguồn từ tình cảm và lòng yêu thương?
Câu hỏi : Quan niệm như vậy đã đúng chưa?
Em hãy đưa ra quan niệm của riêng mình?
- Đúng, bên cạnh đó còn có quan niệm khác xúc
động trước cái đẹp, phẫn nộ trước cái xấu, cái ác,
có thiên hướng tìm về chân, thiện, mỹ
Câu hỏi: Qua đó các em thấy nguồn gốc của văn
chương có phải chỉ bắt nguồn từ lòng thương
không thôi hay không?
- Chúng ta nhất chí với ý kiến đó,bởi vì văn
chương không chỉ bắt nguồn từ lòng yêu thương
mà còn bắt nguồn từ cuộc sống lao động, từ cuộc
chiến đấu chống giặc ngoại xâm bảo vệ nền độc
lập, từ nỗi đau, từ khát vọng cao cả…
Câu hỏi: Nếu như theo quan điểm của Hoài
Thanh nguồn gốc của văn chương là lòng yêu
thương Vậy nhiệm vụ của văn chương sẽ là
gì?
Theo tác giả “Văn chương sẽ là hình dung của sự
sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn
chương còn sáng tạo ra sự sống”
Câu hỏi: Theo em, nội dung lời văn của Hoài
Thanh có mấy ý chính? Hãy giải thích và tìm dẫn
chứng cụ thể
- Gồm 2 ý:
Ý 1: Văn chương là hình dung của sự sống muôn
hình vạn trạng
-Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn
hình vạn trạng Cuộc sống của con người, của xã
II.Đọc – hiểu văn bản:
1) Nguồn gốc cốt yếu của văn chương:
- Thương người
- Thương cả muôn vật, muôn loài
Nhận định đúng đắn, sâu sắc
2.Nhiệm vụ của văn chương:
- Văn chương là hình dung sự sống
→ Nhiệm vụ phản ánh cuộc sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
→ Phấn đấu xây dựng, biến thành hiện thực tốt đẹp trong tương lai
3.Công dụng của văn chương: Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có
→ Phẫn nộ trước cái xấu, cái ác
-Luyện cho ta những tình cảm
ta sẵn có
→ Xúc động trước cái đẹp, cái cao cả
III.Tổng kết:
Ghi nhớ SGK/91
Trang 3hội vốn là thiên hình vạn trạng , đặc sắc, đa dạng
và không đơn điệu Văn chương có nhiệm vụ
phản ánh cuộc sống đó Ở đây “hình dung” là
danh từ có nghĩa là hình ảnh, kết quả của sự phản ánh, sự miêu tả trong văn chương
Dẫn chứng: Ta có thể thấy rõ cuộc sống của người nông dân xưa vất vả, cần cù như thế nào qua những bài ca dao,tục ngữ; Đất nước quê
hương tươi đẹp như thế nào qua Cây tre Việt Nam, Sông nước Cà Mau…phong cảnh trăng rừng Việt Bắc tuyệt đẹp qua hai câu thơ đầu
bài thơ “Cảnh khuya” ,cảnh và người, cuộc
sống đáng yêu của mảnh đất Sài Gòn xưa và nay qua Sài Gòn tôi yêu, cuộc kháng chiến chống Mĩ
của nhân dân ta trải qua muôn vàn khó khăn ác liệt, tuổi trẻ Việt Nam rất anh hùng
Ý 2:Văn chương còn sáng tạo ra sự sống
Câu hỏi: Em hiểu gì về luận điểm mà Hoài
Thanh đã đưa ra?
- Văn chương dựng lên những hình ảnh,đưa ra nhưng ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có hoặc chưa đủ mức cần có để mọi người phấn đấu xây dựng,biến chúng thành hiện thực tốt đẹp trong tươi lai (VD :Thạch Sanh dùng cây đàn thần để mang lại hòa bình cho đất nước, niêu cơm thần để mang lại sự ấm no, khi mà cái đói luôn bủa vây, đe dọa )
Học sinh đọc “Vậy thì…hết”
(?)Theo Hoài Thanh, công dụng của văn chương là gì?
→Văn chương giúp cho người đọc có tình cảm,
có lòng vị tha “… gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có
Câu hỏi: Theo em thế nào là “ văn chương gây
cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có” Dựa vào những kiến thức văn học, giải thích và tìm dẫn chứng cho câu nói
Trang 4Ý 1:Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có → phẫn nộ trước cái xấu cái ác.
Dẫn chứng: Văn bản “Thạch Sanh” với nhân vật phản diện là Lý Thông, một con người tráo trở mưu mô, xảo quyệt cuối cùng bị vạch mặt.Tác giả dân gian hướng tới người đọc một cái nhìn không thiện cảm với thái độ căm ghét một nhân vật xấu xa cần trừng trị…
Ý 2: Văn chương luyện cho ta những tình cảm sẵn có
- Khi đọc truyện ta có thể vui, buồn, mừng, giận với nhân vật trong truyện
-Là văn chương có khả năng lay động tâm hồn, giúp ta biết chia sẻ buồn, vui,…với mọi người
- Không những thế, văn chương còn góp phần tô
điểm biết bao sắc màu, âm thanh làm cho thiên nhiên, cuộc sống con người tốt đẹp hơn, đáng
yêu hơn “Từ khi có các thi sĩ… nghe mới hay.”
Câu hỏi: Để khẳng định công dụng to lớn của
văn chương tác giả đã đưa ra giả định nào?
-“Nếu ……nào ”
Câu hỏi: Giả định đó giúp em khẳng định công
dụng to lớn nào của văn chương
-Không chỉ được mở mang trí tuệ mà tâm hồn ta rộng mở hơn
Câu hỏi: Em hãy nhận xét về cách lập luận của
Hoài Thanh khi nói về công dụng của văn chương?
-Lập luận chặt chẽ, đưa ra luận điểm, trình bày các luận cứ đưa luận chứng minh bạch để làm cho các luận điểm rất rõ ràng đây là đặc điểm chung của văn nghị luận sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc
Văn chương là món ăn tinh thần không thể thiếu
Trang 5đối với con người gần gũi xiết bao, là cái cao cả
mà không xa lạ, đẹp bình dị mà không bình
thường, quen thuộc mà vẫn tha thiết Hãy bồi bổ
cho tâm hồn ta bằng văn chương nếu không tâm
hồn ta sẽ nghèo nàn, cằn cỗi biết chừng nào
Câu hỏi: Em phải làm gì để bồi dưỡng tình
yêu với văn văn chương?
- Đọc, cảm thụ và tìm hiểu ý nghĩa của các tác
phẩm văn học, từ đó biết sống và làm theo
những điều tốt đẹp mà văn chương đã dạy cho
chúng ta.
Bài tập củng cố
Câu hỏi: Ý nghĩa văn chương thuộc loại văn bản
nghị luận, vì sao?
A-Vì có tình cảm, câu văn giàu hình ảnh
B-Vì có lập luận, luận cứ, luận điểm
C-Vì có dẫn chứng phong phú
D-Vì có lí lẽ sắc sảo, chặt chẽ
Dặn dò:
1 Học thuộc và nắm chắc phần trong khung ghi nhớ
2 Làm phần luyện tập trong Sgk
3 Tiếp tục tìm dẫn chứng làm sáng tỏ các luận điểm trong bài văn
-Khuyến khích các em học sinh ghi chép và làm bài tập vào vở bài soạn Khi đi học lại các em sẽ nộp vở cho giáo viên bộ môn để được điểm cộng.
- Các em cứ chép tiết tiếp theo như giáo viên trên mỗi lớp Bài học nào chưa học thầy cô sẽ điều chỉnh sau.