- Biết về Tôn Trung Sơn, học thuyết Tam dân, trình bày được nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa của cuộc cách mạng Tân Hợi.. Thái độ: - Phê phán triều đình Mãn Thanh trong việc để Trung Qu[r]
Trang 1Tuần: 8 Ngày soạn: 06/10/2018
Bài 10 TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỶ XIX ĐẦU THẾ KỶ XX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nhận biết những nét chính về quá trình phân chia, xâu xé Trung Quốc của các nước đế quốc từ giữa thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX
- Biết được những nét chính: tên phong trào, thời gian, người lãnh đạo, kết quả và ý nghĩa
- Biết về Tôn Trung Sơn, học thuyết Tam dân, trình bày được nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa của cuộc cách mạng Tân Hợi
2 Thái độ:
- Phê phán triều đình Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc thành miếng mồi cho các nước đế quốc xâu xé Khâm phục tinh thần đấu tranh của nhân dân Trung Quốc đặc biệt là lãnh tụ Tôn Trung Sơn
3 Kỹ năng:
- Bước đầu biết nhận xét, đánh giá, biết đọc và sử dụng bản đồ Trung Quốc để trình bày các sự kiện tiêu biểu
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Giáo án, lược đồ: Các nước đế quốc xâu xé Trung Quốc, bài giảng điện tử.
2 Học sinh: Vở ghi, vở soạn, sách giáo khoa.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: (1 phút)
Kiểm tra sĩ số lớp học:
Lớp 8A1………Lớp 8A2………
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
- Thực dân Anh đã thống trị nhân dân Ấn Độ như thế nào?
3.
Giới thiệu bài: (1 phút) Cho học sinh xem tranh “Cái bánh ngọt Trung Quốc” Vì sao Trung
Quốc lại trở thành cái bánh ngọt cho các nước đế quốc xâu xé? Nhân dân Trung Quốc đã làm gì trước sự xâu xé đó? Vào bài mới Bài 10
4 Bài mới: (35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu quá trình Trung Quốc bị các
nước Đế quốc chia sẻ (10 phút)
GV: Xác định vị trí của Trung Quốc trên bản đồ thế
giới
? Vì sao có nhiều nước đế quốc tranh nhau xâu xé
Trung Quốc?
HS trả lời:
? Sự kiện nào mở đầu cho sự xâm lược Trung Quốc
của các nước đế quốc?
HS: Dựa vào sgk trả lời.
? Em hãy cho biết quá trình chia sẻ Trung Quốc của
các nước đế quốc?
GV: Thuật lại diễn biến trên lược đồ.
I.
Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ
1 Nguyên nhân:
- Trung Quốc là nước lớn, giàu tài nguyên khoáng sản
- Thế kỉ XIX chế độ phong kiến suy yếu
2 Quá trình xâm chiếm:
- 1840 – 1842 Anh gây ra cuộc chiến tranh thuốc phiện, mở đầu quá trình xâm
Trang 2HS: đọc đoạn chữ nhỏ SGK/59.
? Vì sao Trung Quốc không trở thành thuộc địa mà chỉ
phụ thuộc?
HS: Đế quốc muốn lợi dụng sự nhu nhược hèn yếu của
chế độ phong kiến Mãn Thanh để bóc lột nhân dân
GV kết luận và giải thích về “nửa thuộc địa, nửa phong
kiến”
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh lập niên biểu về
phong trào đấu tranh của nhân dân TQ cuối thế kỷ
XIX đầu thế kỷ XX (8 phút)
? Hãy nêu các phong trào đấu tranh tiêu biểu của nhân
dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?
- GV hướng dẫn hs lập niên biểu
1840- 1842
1851-1864
1898
Cuối TK XIX
đầu TK XX
HS: Thảo luận nhóm vào bảng phụ
GV: Bao quát, hướng dẫn, kết luận, nhận xét, cho điểm
Hoạt động 3: Tìm hiểu về cách mạng Tân Hợi năm
1911 (17 phút)
GV: phân tích tình hình Trung Quốc đầu thế kỷ XX.
GCTS tập hợp lực lượng nắm vai trò lãnh đạo cách
mạng tiêu bểu là Tôn Trung Sơn
? Em biết gì về Tôn Trung Sơn?
GV: giới thiệu về Tôn Trung Sơn (1866 - 1925).
? Mục tiêu của Trung Quốc Đồng minh hội?
HS: Tam dân: Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân
sinh hạnh phúc
GV: Khái quát nguyên nhân cách mạng Tân Hợi: Thực
chất của sắc lệnh là trao quyền kinh doanh đường sắt
cho đế quốc, bán rẻ lợi ích dân tộc, sự kiện này châm
ngòi cho cách mạng Tân Hợi
? Em hãy trình bày diễn biến của cách mạng Tân Hợi
trên lược đồ?
GV: Sử dụng lược đồ (H45 trang 61 SGK) tường thuật
diễn biến của cuộc cách mạng Tân Hợi
chiếm, biến Trung Quốc thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
- Cuối thế kỉ XIX: Đức chiếm Sơn Đông; Anh chiếm châu thổ sông Dương Tử; Pháp chiếm Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây; Nga, Nhật chiếm vùng Đông Bắc
II Phong trào đấ u tranh c a nhân dân ủ Trung Qu c cu i th k XIX ố ố ế ỷ đầ u TK
XX
Thời gian Tên phong trào
1840-1842 Cuộc kháng chiến
chống Ah
1851-1864 Nông dân Thái bình
Thiên quốc
1898 Cuộc vận động Duy
Tân
Cuối XIX-đầu XX Nghĩa hòa đoàn
III Cách mạng Tân Hợi 1911
1
Tôn Trung Sơn và học thuyết tam dân
- Tôn Trung Sơn là đại diện ưu tú và là lãnh tụ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Trung Quốc
- 8/1905 Tôn Trung Sơn thành lập Trung Quốc Đồng minh hội và đề ra học thuyết “Tam dân” nhằm đánh đổ Mãn Thanh, khôi phục Trung Hoa, thành lập dân quốc
2 Cách mạng Tân Hợi
a Nguyên nhân:
- Nguyên nhân: 9/5/1911, chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh “Quốc hữu hóa đường sắt”
b Diễn biến:
- 10/10/1911 CM bùng nổ và giành thắng lợi ở Vũ Xương lan rộng ra cả
Trang 3? Nhận xét diễn biến, phạm vi của cách mạng Tân
Hợi?
HS: Lật đổ chế độ phong kiến hơn 2000 năm tồn tại.
- Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ở Trung Quốc Mở
đường cho cách mạng tư sản phát triển ở Trung Quốc
? Ý nghĩa của cách mạng Tân Hợi?
HS trả lời:
? Hạn chế của cuộc cách mạng này như thế nào?
HS trả lời:
GV: giải thích, không nêu vấn đề đánh đuổi đế quốc,
không tích cực chống phong kiến (thương lượng với
Viên Thế Khải), không giải quyết vấn đề ruộng đất cho
nông dân
nước
- 29/12/1911 thành lập Trung Hoa Dân quốc, bầu Tôn Trung Sơn làm tổng thống
- 2/1912 Viên Thế Khải thay Tôn Trung Sơn làm Tổng thống
c Ý nghĩa:
- Là cuộc cách mạng dân chủ tư sản
- Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, trong đó có Việt Nam
- Tuy nhiên cách mạng còn nhiều hạn chế: không nêu vấn đề đánh đổ đế quốc, không tích cực chống phong kiến, không giải quyết vấn đề ruộng đất cho nhân dân
5 Củng cố: (3 phút)
- GV khái quát toàn bộ bài học
6 Hướng dẫn học tập ở nhà: (1 phút)
- Học bài kết hợp vở ghi và sgk
- Chuẩn bị bài 11- nghiên cứu lược đồ các nước Đông Nam Á (SGK)
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………