[r]
Trang 1* T lu n ự ậ
- Hà N i và TP H Chí Minh có nh ng đi u ki n thu n l i nào đ tr ộ ồ ữ ề ệ ậ ợ ể ở thành các trung tâm th ươ ng m i, d ch v l n nh t n ạ ị ụ ớ ấ ướ c?
- Hà N i và TP H Chí Minh là hai trung tâm thộ ồ ương m i, d ch v l n nh t ạ ị ụ ớ ấ
nước ta đây có các ch l n, các trung tâm thỞ ợ ớ ương m i l n, các siêu th ,… ạ ớ ị
Đ c bi t, các d ch v t v n, tài chính, các d ch v s n xu t và đ u t nói ặ ệ ị ụ ư ấ ị ụ ả ấ ầ ư chung đã làm n i b t h n n a vai trò và v trí c a hai trung tâm này.ổ ậ ơ ữ ị ủ
- Vai trò c a d ch v trong s n xu t và đ i s ng: ủ ị ụ ả ấ ờ ố
- Nh có các ho t đ ng v n t i, thờ ạ ộ ậ ả ương m i mà các ngành kinh t nông, ạ ế lâm, ng nghi p và công nghi p đư ệ ệ ược cung c p nguyên li u, v t t s n ấ ệ ậ ư ả
xu t: đ ng th i s n ph m c a các ngành này cũng đấ ồ ờ ả ẩ ủ ược tiêu th Các ho t ụ ạ
đ ng d ch v cũng t o ra các m i quan h gi a các ngành s n xu t, các ộ ị ụ ạ ố ệ ữ ả ấ
v ng trong nủ ước và gi a nữ ước ta v i nớ ước ngoài
- Các ngành d ch v thu hút ngày càng nhi u lao đ ng, t o nhi u vi c làm, ị ụ ề ộ ạ ề ệ góp phân quan tr ng nâng cao đ i s ng nhân dân và đem l i ngu n thu ọ ờ ố ạ ồ
nh p l n cho n n kinh tậ ớ ề ế
1 Bi u đ tròn ể ồ
Cách nh n xét ậ
Khi ch có m t vòng tròn: ỉ ộ
Ta nh n đ nh c c u t ng quát l n nh t là cái nào, nhì là, ba là… và choậ ị ơ ấ ổ ớ ấ
bi t tế ương quan gi a các y u t (g p m y l n ho c kém nhau baoữ ế ố ấ ấ ầ ặ nhiêu %) đ c bi t là y u t l n nh t so v i t ng th có vặ ệ ế ố ớ ấ ớ ổ ể ượt xa không?
L u ý : ư T tr ng có th gi m nh ng s th c nó l i tăng, vì th c n ghiỷ ọ ể ả ư ố ự ạ ế ầ
rõ Ví d : Xét v t tr ng ngành nông nghi p gi m… không ghi tr ngụ ề ỷ ọ ệ ả ố
ki u ngành nông nghi p gi m … vì nh th là ch a chính xác, có th bể ệ ả ư ế ư ể ị
tr hay không đừ ược cho đi m.ể
Khi có t hai vòng tròn tr lên (gi i h n t i đa là ba hình tròn cho ừ ở ớ ạ ố
m t bài) ộ
- Nh n xét cái chung nh t (nhìn t ng th ): Tăng/ gi m nh th nào?ậ ấ ổ ế ả ư ế
- Nh n xét tăng hay gi m trậ ả ước, n u có ba vòng tr lên thì thêm liên t cế ở ụ hay không liên t c, tăng (gi m) bao nhiêu?ụ ả
- Sau đó m i nh n xét v nh t, nhì, ba … c a các y u t trong t ng năm,ớ ậ ề ấ ủ ế ố ừ
n u gi ng nhau thì ta gom chung l i cho các năm m t l n thôi (khôngế ố ạ ộ ầ
nh c l i 2, 3 l n)ắ ạ ầ
2 Bi u đ mi n ể ồ ề
Cách nh n xét ậ
Trang 2- Nh n xét chung toàn b b ng s li u: Nhìn nh n, đánh giá xu hậ ộ ả ố ệ ậ ướng chung c a s li u.ủ ố ệ
- Nh n xét hàng ngang trậ ước: Theo th i gian y u t a tăng hay gi m, tăngờ ế ố ả
gi m nh th nào, tăng gi m bao nhiêu? Sau đó đ n y u t b tăng hayả ư ế ả ế ế ố
gi m … y u t c (m c chênh l ch)ả ế ố ứ ệ
- Nh n xét hàng d c: Y u t nào x p h ng nh t, nhì, ba và có thay đ i thậ ọ ế ố ế ạ ấ ổ ứ
h ng hay không?ạ
- T ng k t và gi i thích.ổ ế ả
3 Bi u đ hình c t ể ồ ộ
Cách nh n xét ậ
Tr ườ ng h p c t đ n (ch có m t y u t ) ợ ộ ơ ỉ ộ ế ố
Bước 1: Xem xét năm đ u và năm cu i c a b ng s li u đ tr l i câu h iầ ố ủ ả ố ệ ể ả ờ ỏ tăng hay gi m? Và tăng gi m bao nhiêu? (l y s li u năm cu i tr cho sả ả ấ ố ệ ố ừ ố
li u năm đ u hay chia cho cũng đệ ầ ược)
Bước 2: Xem s li u kho ng trong đ tr l i ti p là tăng (hay gi m) liênố ệ ở ả ể ả ờ ế ả
t c hay không liên t c? (l u ý năm nào không liên t c)ụ ụ ư ụ
Bước 3: N u liên t c thì cho bi t giai đo n nào nhanh, giai đo n nàoế ụ ế ạ ạ
ch m N u không liên t c: Thì năm nào không còn liên t c.ậ ế ụ ụ
K t lu n và gi i thích qua v xu hế ậ ả ề ướng c a đ i tủ ố ượng
Tr ườ ng h p c t đôi, ba (ghép nhóm) … (có t hai y u t tr lên) ợ ộ ừ ế ố ở
- Nh n xét xu hậ ướng chung
- nh n xét t ng y u t m t, gi ng nh trậ ừ ế ố ộ ố ư ường h p 1 y u t (c tợ ế ố ộ
đ n)ơ
- K t lu n (có th so sánh, hay tìm y u t liên quan gi a hai c t)ế ậ ể ế ố ữ ộ
- Có m t vài gi i thích và k t lu nộ ả ế ậ
Tr ườ ng h p c t là các vùng, các n ợ ộ ướ c…
- Nhìn nh n chung nh t v b ng s li u nói lên đi u gì.ậ ấ ề ả ố ệ ề
- TI p theo hãy x p h ng cho các tiêu chí: Cao nh t, th nhì… th p nh tế ế ạ ấ ứ ấ ấ (c n chi ti t) R i so sánh gi a cái cao nh t và cái th p nh t, gi a đ ngầ ế ồ ữ ấ ấ ấ ữ ồ
b ng v i đ ng b ng, gi a mi n núi v i mi n núi.ằ ớ ồ ằ ữ ề ớ ề
- M t vài đi u k t lu n và gi i thích.ộ ề ế ậ ả
Tr ườ ng h p c t là l ợ ộ ượ ng m a (bi u đ khí h u) ư ể ồ ậ
Trang 3- M a t p trung vào mùa nào? Hay m a dàn tr i đ u trong các tháng Mùaư ậ ư ả ề
m a, mùa khô kéo dài t tháng nào đ n tháng nào, ( khu v c nhi t đ iư ừ ế ự ệ ớ tháng m a t 100 mm tr lên đư ừ ở ược xem là mùa m a, còn ôn đ i thì chư ở ớ ỉ
c n 50 mm là đầ ượ ếc x p vào mùa m a).ư
- Nêu t ng lổ ượng m a (c ng t ng t t c lư ộ ổ ấ ả ượng m a các tháng trong năm)ư
và đánh giá t ng lổ ượng m a.ư
- Tháng nào m a nhi u nh t, lư ề ấ ượng m a bao nhiêu mm và tháng nào khôư
nh t, m a bao nhiêu?ấ ư
- So sánh tháng m a nhi u nh t và tháng m a ít nh t (có th có hai thángư ề ấ ư ấ ể
m a nhi u và hai tháng m a ít).ư ề ư
- Đánh giá bi u đ th hi n v trí đ a đi m thu c mi n khi h u nào? (cănể ồ ể ệ ị ị ể ộ ề ậ
c vào mùa m a t p trung; tháng m a nhi u hay dàn tr i, tháng m a ít;ứ ư ậ ư ề ả ư
k t h p cùng s bi n thiên nhi t đ đ xác đ nh v trí).ế ợ ự ế ệ ộ ể ị ị
D ng bi u đ đ ạ ể ồ ườ ng (đ th ) ồ ị
Cách nh n xét ậ
Tr ườ ng h p th hi n m t đ i t ợ ể ệ ộ ố ượ ng:
- So sánh s li u năm đ u và năm cu i có trong b ng s li u đ tr l iố ệ ầ ố ả ố ệ ể ả ờ câu h i: đ i tỏ ố ượng c n nghiên c u tăng hay gi m? N u tăng (gi m) thìầ ứ ả ế ả tăng (gi m) bao nhiêu? (l y s li u năm cu i tr cho s li u năm đ u hayả ấ ố ệ ố ừ ố ệ ầ chia g p bao nhiêu l n cũng đấ ầ ược)
- Xem đường bi u di n đi lên (tăng) có liên t c hay không? (l u ý nămể ễ ụ ư nào không liên t c)ụ
- Hai trường h p:ợ
+ n u liên t c thì cho bi t giai đo n nào tăng nhanh, giai đo n nào tăngế ụ ế ạ ạ
ch mậ
+ n u không liên t c: Thì năm nào không còn liên t cế ụ ụ
- M t vài gi i thích cho đ i tộ ả ố ượng, gi i thích nh ng năm không liên t c.ả ữ ụ
Tr ườ ng h p c t có hai đ ợ ộ ườ ng tr lên ở
- Ta nh n xét t ng đậ ừ ường m t gi ng nh trên theo đúng trình tộ ố ư ự
b ng s li u cho: đả ố ệ ường a trước, r i đ n đồ ế ường b, r i đ n c,dồ ế
- Sau đó, chúng ta ti n hành so sánh, tìm m i liên h gi a các đế ỗ ệ ữ ường
bi u di n.ể ễ
- K t lu n và gi i thích.ế ậ ả