* Kết luận : Để hợp tác với những người xung quanh, các em cần phải biết phân công nhiệm vụ cho nhau; bàn bạc công việc với nhau; hỗ trợ, phối hợp với nhau trong công việc chung …, tránh[r]
Trang 1TUẦN 16 LỊCH BÁO GIẢNG LỚP 5
L.sử 16 Hậu phương những năm sau ch/thắng b.g
C.tả 16 Về ngôi nhà đang xây
3 TC- Toán 62 Ôn: Giải toán về tỉ số phần trăm
Trang 2Thứ hai, ngày 18 tháng 12 năm 2017
BUỔI SÁNG Tiết 1
Chào cờ
Tiết 2 Toán Luyện tập
I Mục tiêu:
- Biết tính tỉ số phần trăm của hai số và ứng dụng trong giải toán
- Rèn kĩ năng làm toán dạng tính tỉ số phần trăm của hai số và ứng dụng trong
giải toán
- Hs tính cẩn thận, nhanh
II.Chuẩn bị:
- Phiếu học tập
III Các hoạt động dạy – học:
- HS trao đổi theo cặp để hiểu mẫu
- Lưu ý HS : Đây là làm tính với tỉ số
phần trăm của cùng 1 đại lượng
- Trao đổi với nhau
Ví dụ: 6% + 15% tính như sau: lấy
6 + 15 được 21, viết thêm kí hiệu % sau
số 21
Các mẫu còn lại làm tương tự
- Làm vào phiếu học tập 1 em lên bảnglàm bài
Kết quả:
a) 65,5% ; b) 14% ;c) 56,8% ; d) 27%
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai)
Cặp đôi, cá nhân
- 1 HS đọc to Cả lớp đọc thầm
- 2 HS ngồi cùng bàn trao đổi, thảo luận
Trang 3cho biết điều gì?
+ Tỉ số phần trăm: 117,5% cho biết
b) Đến hết năm, thôn Hoà An đã thựchiện được kế hoạch là:
23,5 : 20 = 1,1751,175 = 117,5%
Thôn Hoà An đã vượt mức kế hoạch là:
117,5% - 100% = 17,5%
Đáp số : a) Đạt 90%
b) Vượt 17,5%
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai)
+ Coi kế hoạch là 100% thì đạt được 90% kế hoạch
+ Coi kế hoạch là 100% thì đã thực hiện được 117,5% kế hoạch+ Coi kế hoạch là 100% thì đã vượt17,5% kế hoạch
- Nêu cách làm
- Nhận xét tiết học
Tiết 3 Tập đọc Thầy thuốc như mẹ hiền
I Mục tiêu:
- Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng đọc nhẹ nhàng, chậm rãi
- Hiểu được ý nghĩa bài văn: Ca ngợi tài năng, tấm lòng nhân hậu và nhân cáchcao thượng của Hải Thượng Lãn Ông
- Hs có thái độ yêu mến, kính trọng nghề thầy thuốc
Hỗ trợ: Gv cho hs luyện đọc nhiều.
II Chuẩn bị:
- Tranh minh hoạ bài đọc trong sgk
Trang 4- Bảng phụ viết sẵn đoạn văn cần luyện đọc.
III Các hoạt động dạy – học:
2 Kiểm tra bài cũ:
- HS đọc bài thơ về ngôi nhà đang xây
và trả lời câu hỏi về nội dung bài
- HS nối tiếp nhau đọc từng đoạn của
bài (2 lượt) GV chú ý sửa lỗi phát âm,
ngắt giọng cho HS
- Yêu cầu HS đọc phần Chú giải
- GV giải thích: Lãn Ông có nghĩa là
ông lão lười …
- Yêu cầu HS luyện đọc theo cặp
- Gọi HS đọc toàn bài
- GV đọc mẫu toàn bài
HĐ2: Tìm hiểu bài
- Tổ chức cho HS làm việc theo nhóm,
cùng đọc thầm, trao đổi thảo luận, trả
lời câu hỏi trong sgk
Câu hỏi tìm hiểu bài:
+ Hải Thượng Lãn Ông là người như
thế nào?
+ Tìm những chi tiết nói lên lòng nhân
ái của Lãn Ông trong việc ông chữa
bệnh cho con người thuyền chài
+ Điều gì thể hiện lòng nhân ái của Lãn
Ông trong việc ông chữa bệnh cho
họ gạo, củi
+ Lãn Ông tự buộc tội mình về cái chếtcủa một người bệnh không phải do ông
Trang 53’
người phụ nữ?
+ Vì sao có thể nói Lãn Ông là một
người không màng danh lợi ?
+ Em hiểu nội dung 2 câu thơ cuối bài
như thế nào?
- Bài văn cho em biết điều gì ?
- GV nhận xét, bổ sung và ghi bảng
HĐ3: Đọc diễn cảm
Hỗ trợ: Gv cho hs luyện đọc nhiều.
- 3 HS nối tiếp đọc bài, HS cả lớp theo
dõi, tìm giọng đọc hay
- Tổ chức cho HS đọc diễn cảm đoạn 1:
+ Treo bảng phụ có viết đoạn 1
+ Đọc mẫu
+Yêu cầu HS luyện đọc theo cặp
- Tổ chức cho HS thi đọc diễn cảm
+ Ông được tiến cử vào chức ngự ynhưng ông đã khéo chối từ
+ Lãn Ông không màng công danh, chỉchăm làm việc nghĩa …
ăng cường Tiếng Việt Rèn kĩ năng đọc
I/Mục tiêu:
- Luyện đọc lại bài: “Thầy thuốc như mẹ hiền”
- Trả lời được các câu hỏi trong SGK
- Đọc diễn cảm một đoạn yêu thích
II Chuẩn bị.
• Bảng phụ
III Các hoạt động dạy học:
1' 1 Ổn định.
Trang 6- Yêu cầu HS nêu giọng đọc của toàn bài.
-Tổ chức cho HS luyện đọc nhóm đôi
- GV hỗ trợ thêm cho học sinh
- Mời nhiều nhóm đọc trước lớp
- Hỏi các câu hỏi trong bài
- Thi đọc
• Nghe
BUỔI CHIỀU Tiết 1
Lịch sử Hậu phương những năm sau chiến dịch Biên giới
I Mục tiêu:
- Học sinh biết mối quan hệ giữa tiền tuyến và hậu phương trong kháng chiến
- Vai trò của hậu phương đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
- Nắm bắt mối quan hệ giữa tiền tuyến và hậu phương sau chiến dịch biêngiới
- Giáo dục tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của nhân dân Việt Nam
II Chuẩn bị:
+ GV: Ảnh tư liệu về hậu phương ta sau chiến thắng Biên giới; ảnh các anhhùng tại Đại hội anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn quốc (tháng 5/1952)
+ HS: xem trước bài
III Các hoạt động dạy học:
Tg Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 7• Ý nghĩa lịch sử của chiến dịch
Biên giới Thu Đông 1950?
Giáo viên nhận xét và đánh giá
3 Giới thiệu bài mới:
Hậu phương những năm sau chiến
dịch biên giới
4 Phát triển các hoạt động:
Hoạt động 1: Nhiệm vụ học tập
1/ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
II của Đảng đề ra nhiệm vụ gì cho
Cách mạng nước ta?
2/ Tác dụng của đại hội chiến sĩ thi
đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc
3/ Tinh thần thi đua kháng chiến của
nhân dân ta được thể hiện ra sao?
4/ Tình hình hậu phương trong
những năm 1951 – 1952 có tác động
gì đến cuộc kháng chiến?
Hoạt động 2:
- Chia lớp làm 3 nhóm
- Giao nhiệm vụ cho các nhóm:
Nhóm 1 Tìm hiểu về đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng
1 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
II của Đảng diễn ra vào thời gian
nào?
2 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
II của Đảng đề ra nhiệm vụ gì cho
Cách mạng Việt Nam? Điều kiện để
hoàn thành nhiệm vụ ấy là gì?
Nhóm 2: Tìm hiểu về Đại hội chiến
sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn
quốc
1 Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ
gương mẫu toàn quốc diến ra trong
bội cảnh nào ?
2 Việc tuyên dương những tập thể
và cá nhân trong Đại hội có tác dụng
như thế nào đối với phong trào thi
+ Trong khi cả nước đang hăng háithi đua học tập và tăng gia sản xuất
để góp phần phục vụ káng chiến.+ Có tác dụng đọng viên và đẩymạnh phong trào
Trang 81’
đua yêu nước phục vụ kháng chiến ?
3 Lấy dẫn chứng về một trong 7
tấm gương anh hùng được bầu
Nhóm 3: Tinh thần thi đua yêu nước
của đồng bào ta được thể hiện qua
các mặt như thế nào?
1 Kinh tế
2 Văn hoá, giáo dục
3 Nhận xét về tinh thần thi đua học
tập và tăng gia sản xuất của hậu
phương trong những năm sau chiến
dịch Biên giới
4 Bước tiến mới của hậu phương có
tác động như thế nào tới tiền tuyến?
+ Sôi nổi trên toàn quốc
+ Làm tăng thêm sức mạnh cho cuộckháng chiến
- Kể được một buổi sum họp đầm ấm trong gia đình theo gợi ý của SGK
- Rèn kĩ năng kể chuyện tự nhiên, mạnh dạn
- Yêu thích môn học
II Chuẩn bị:
- Tranh, ảnh về cảnh sum họp gia đình (nếu có)
III Các hoạt động dạy – học:
Trang 9TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
2 Kiểm tra bài cũ:
- 2 HS kể lại câu chuyện em đã được
nghe, được đọc về những người đã góp
sức mình chống lại đói nghèo, lạc hậu
vì hạnh phúc của nhân dân
- GV nhận xét, đánh giá
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Kể chuyện được chứng
kiến hoặc tham gia
HDHS kể chuyện.
HĐ1: Tìm hiểu đề bài.
- HS đọc đề bài
- GV phân tích đề bài, dùng phấn màu
gạch chân dưới các từ ngữ: một buổi
sum họp đầm ấm trong gia đình
- Đề bài yêu cầu gì?
- HS đọc gợi ý trong sgk
- Em định kể về buổi sum họp nào?
Hãy giới thiệu cho các bạn cùng nghe
- 3 HS tạo thành 1 nhóm cùng kể, trao đổi
về ý nghĩa câu chuyện
- 3 đến 5 HS tham gia kể câu chuyện củamình trên lớp
- Nhận xét
- Nhận xét tiết học
Tiết 3 Tăng cường Toán Luyện tập
I Mục tiêu: Củng cố cho học sinh về:
- Cách tính tỉ số phần trăm của hai số và ứng dụng trong giải toán.
Trang 10- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, vận dụng điều đã học vào thực tế cuộc sống
II Chuẩn bị
VBT, phiếu
III.Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Bài toán cho biết gì?
- Bài toán hỏi gì?
- Muốn biết hết năm thôn Đông thực hiện bao
nhiêu %, vượt mức bao nhiêu % ta làm thế
b/ Thôn Bắc thực hiện: % kế hoạch.
- HS thực hiện bài ra nháp, điền kết quả vào chỗ chấm:
a) 108%; 8%
b) 84,375 %
* Nhóm bồi dưỡng
Bài 3:Giá bán một chiếc bàn là
2500000 đồng, trong đó tiền vật liệu chiếm 605%, còn lại là tiền công Hỏi tiền công đóng bàn đó là bao nhiêu?
* HS đọc đề, tìm hiểu đè, nêu tóm tắt bài toán
Trang 11GV gợi ý hỗ trợ thêm cho học sinh làm
- Về xem lại bài.
+ Chuẩn bị bài: “Giải toán về tìm tỉ số phần
III Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 12- Đọc lại toàn bài.
- Đánh giá và chữa bài
- Nhóm làm ra giấy dán bài lên bảng, đọc
các từ nhóm mình tìm được Yêu cầu các
nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Nhận xét, kết luận các từ đúng
Bài 3:
- HS đọc yc và nội dung của BT
- HS tự làm bài Gợi ý HS dùng bút chì viết các
- Nhận xét và sửa chữa nếu bạn làm sai
- Theo dõi GV chữa và tự chữa lại nếu bài mình sai
Thứ tự các tiếng cần điền: rồi, vẽ, rồi, rồi, vẽ, vẽ, rồi, …
- 1 HS đọc to
- Chuyện đáng cười ở chỗ anh thợ vẽ truyền thần quá xấu khiến bố vợ không nhận ra, anh lại tưởng bố vợ quên mặt con
- Nhận xét tiết học
Tiết 2 Toán
Trang 13Giải toán về tỉ số phần trăm (tiếp theo)
I Mục tiêu:
- Cách tìm một số khi biết giá trị một số phần trăm của nó
- Vận dụng để giải một số bài toán dạng tìm một số khi biết giá trị một số phần trăm của nó
- Hs yêu thích môn học
II Chuẩn bị:
- Phiếu học tập,
III Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài: Ghi bảng
HĐ 1: HDHS giải toán về tỉ số phần trăm
a) Giới thiệu cách tính 52,5% của số 800
- HS phát biểu và đọc lại qui tắc
* Lưu ý HS: Trong thực tế, tuỳ từng bài có
thể vận dụng một trong hai cách tính trên
Trong thực hành tính có thể viết
800 52,5 100
thay cho 2 cách viết trên
b) Giới thiệu một bài toán liên quan đến tỉ
số phần trăm
- GV đọc đề bài, giải thích và HDHS:
+ Lãi suất tiết kiệm một tháng là 0,5% được
hiểu là cứ gửi 100 đồng thì sau một tháng
800 : 100 52,5 = 420Hoặc : 800 52,5 : 100 = 420
- 1 HS phát biểu
- 2,3 HS đọc lại
- Chú ý
- Chú ý theo dõi
Trang 14+ Tính tổng số tiền gửi và tiền lãi.
- HS làm vào phiếu GV giúp đỡ HS yếu
Bài giải
Số tiền lãi sau 1 tháng là:
1000000 : 100 0,5 = 5000 (đồng) Đáp số : 5000 đồng
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai)
Lớp, cá nhân
- 1 HS đọc to
- Chú ý theo dõi
- 1 HS lên bảng, cả lớp làm vào vở.Bài giải
Số học sinh 10 tuổi là:
32 75
24 100
(học sinh)
Số học sinh 11 tuổi là:
32 – 24 = 8 (học sinh) Đáp số: 8 học sinh
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai)
5000000 + 25000 = 5025000 (đồng) Đáp số: 5025000 đồng
Trang 154 Củng cố – dặn dò:
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS về học bài và chuẩn bị bài sau
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai)
- Nêu cách làm
- Nhận xét tiết học
Tiết 3 Tăng cường Toán Ôn: Giải toán về tỉ số phần trăm
I Mục tiêu:
- Biết cách tìm tỷ số phần trăm của 2 số
- Giải được các bài toán đơn giản có nội dung tìm tỉ số phần trăm của 2 số
- Giáo dục học sinh yêu thích môn học, vận dụng điều đã học vào cuộc sống
II Chuẩn bị:
- Phiếu học tập
III Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Theo dõi, tự chữa bài (nếu sai).Lớp, cá nhân
*.Nhóm cần bồi dưỡng
Bài 3: Giá bán một chiếc bàn là
2500000 đồng, trong đó tiền vật liệu
Trang 16- Dặn HS về học bài và chuẩn bị bài sau.
chiếm 605%, còn lại là tiền công Hỏitiền công đóng bàn đó là bao nhiêu?
HS đọc yêu cầu, tập tóm tắt và giải vào vở
Gv chữa bài, nhận xét
* Hoạt động góc
Tiết 4 Thể dục ( Gv chuyên dạy)
BUỔI CHIỀU Tiết 1
Luyện từ và câu Tổng kết vốn từ
- 4 đoạn văn của bài tâp 2 viết trên giấy khổ to
- Lời giải BT 1,2 viết trên giấy to
- Phiếu học tập
Trang 17III Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
2 Kiểm tra bài cũ:
- 4 HS lên bảng thực hiện yêu cầu: Mỗi
HS viết 3 từ miêu tả hình dáng của con
- HS dưới lớp đọc đoạn văn miêu tả hình
dáng của một người thân hoặc một người
- Hướng dẫn HS nắm yêu cầu BT
- HS nhắc lại khái niệm từ đồng nghĩa, từ
trái nghĩa
- Chia nhóm, mỗi nhóm 4 HS
- Yêu cầu các nhóm tìm từ đồng nghĩa,
trái nghĩa với các từ: nhân hậu, trung
thực, dũng cảm, cần cù
- GV theo dõi, giúp đỡ các nhóm
- Yêu cầu 2 nhóm viết vào giấy to dán
lên bảng, trình bày Nhóm khác bổ sung
- 1 HS đọc to, cả lớp theo dõi SGK
- Theo dõi, lắng nghe và trả lời câu hỏi của GV
- Vài HS nhắc lại Lớp theo dõi, nhận xét
- Chú ý
- 2 nhóm viết vào giấy khổ to kẻ sẵn bảng Các nhóm khác viết vào phiếu nhỏ
- Đại diện các nhóm lần lượt lên dán và trình bày
- Nhóm khác bổ sung
- Chú ý
- Theo dõi, sau đó vài em đọc lại
Nhân hậu nhân ái, nhân từ, nhân đức,
phúc hậu, …
bất nhân, độc ác, bạc ác, tàn nhẫn,tàn bạo, bạo tàn, hung bạo,…
Trung thực thành thực, thành thật, thật dối trá, gian dối, gian manh, gian
Trang 18thà, thực thà, chân thật, thẳng thắn …
giảo, giả dối, lừa dối, lừa đảo, lừa lọc,
…Dũng cảm
anh dũng, mạnh bạo, bạo dạn, gan dạ, dám nghĩ dám làm, …
hèn nhát, nhút nhát, hèn yếu, bạc nhược, nhu nhược, …
Cần cù
chăm chỉ, chuyên cần, chịu khó, siêng năng, tần tảo, chịuthương chịu khó, …
lười biếng, lười nhác, đại lãn, …
* GV lưu ý cho HS về cách vận dụng các
từ ngữ này để đặt câu, viết đoạn văn,…
Bài 2
- HS đọc yêu cầu và nội dung BT
- Bài tập có những yêu cầu gì?
- GV nhận xét và gạch chân các từ quan
trọng
- HS đọc thầm bài văn, thảo luận cặp và
trả lời câu hỏi: Cô Đánh giácó tính cách
gì?
- HS phát biểu, nhận xét
- GV chốt, ghi bảng
- Tổ chức cho HS tìm những chi tiết và
hình ảnh minh hoạ cho từng nét tính cách
của Cô Đánh giá trong nhóm đôi Mỗi
- Nêu tính cách của cô Đánh giá
- Tìm những chi tiết và hình ảnh để minhhoạ cho nhận xét của mình
- Chú ý theo dõi
- Đọc thầm, thảo luận và tìm ý trả lời
- Nối tiếp nhau phát biểu: Cô Đánh giácócác tính cách:
- Các nhóm lên dán phiếu và cử đại diện trình bày Lớp nhận xét
- Theo dõi và tự chữa bài mình (nếu sai)
- 1HS đọc bài, lớp theo dõi
- Vài HS phát biểu
Trang 19cách cô Đánh giácủa nhà văn Đào Vũ?
- Nhận xét câu trả lời của HS
Luyện tập giải toán tỉ số phần trăm I/ Mục tiêu:
- Củng cố kĩ năng tính tỉ số phần trăm của một số, luyện kĩ năng giải bài toán liên quan đến tỉ số phần trăm
- Bồi dưỡng năng lực toán
- Hs tự giác làm bài
II/ Chuẩn bị:
- Phiếu
III/ Các hoạt động dạy học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Bài 2: Một vườn cây có 1200 cây Tính
nhẩm và viết kết quả vào chỗ chấm
Trang 20Bài 3: Một cửa hàng bán 240 kg gạo,
trong đó có 85% là gạo tẻ, còn lại là gạo
nếp Hỏi cửa hàng bán được bao nhiêu
- HS đọc yêu cầu, tập tóm tắt và làm bài vào vở
- Chữa bài, nhận xét
- Nhận xét: 54m 2
Tiết 3 Tăng cường Tiếng Việt Rèn kĩ năng viết
III Các hoạt động dạy học:
TG Họat động của giáo viên Họat động của học sinh
1 Ổn định.
2 Bài học.
- GV đọc mẫu đoạn viết
- Hướng dẫn cho học sinh viết các từ
khó vừa tìm vào bảng con
Luyện viết đúng và luyện viết chữ đẹp
* Luyện cho học sinh viết đoạn 1
- Treo bảng phụ viết sẵn đoạn đoạn viết
Trang 21- đánh giá bài viết
I Mục tiêu:
- Biết đọc diễn cảm bài văn
- Hiểu ý nghĩa câu chuyện: Phê phán cách chữa bệnh bằng cúng bái, khuyên mọi người
chữa bệnh cần phải đi bệnh viện
- HS có thái độ: Biết phê phán cách chữa bệnh bằng cúng bái
II Chuẩn bị:
- Tranh minh hoạ trong sgk
- Bảng phụ ghi sẵn đoạn văn cần luyện đọc
III Các hoạt động dạy – học:
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1’
4’
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
- 3 HS tiếp nối đọc từng đoạn bài Thầy
thuốc như mẹ hiền và trả lời câu hỏi về
nội dung bài
- Yêu cầu 4 HS nối tiếp nhau đọc từng
đoạn của bài (2 lượt) GV chú ý sửa lỗi
phát âm, ngắt giọng cho HS
+ HS 2: Vậy mà … không thuyên giảm.+ HS 3: Thấy cha ngày càng … vẫn không lui
+ HS4: Đoạn còn lại
- Đọc thầm
- 2 HS ngồi cùng bàn luyện đọc tiếp nối
Trang 22- Tổ chức cho HS làm việc theo nhóm,
cùng đọc thầm, trao đổi thảo luận, trả lời
câu hỏi trong sgk
Câu hỏi tìm hiểu bài:
+ Cụ Ún làm nghề gì?
+ Những chi tiết nào cho thấy cụ Ún
được mọi người tin tưởng về nghề này?
+ Khi mắc bệnh, thầy tự chữa bằng cách
nào? Kết quả ra sao?
+ Cụ Ún bị bệnh gì?
+ Vì sao bị sỏi thận mà cụ Ún không chịu
mổ, trốn viện về nhà?
+ Nhờ đâu cụ Ún khỏi bệnh?
+ Câu cuối bài giúp em hiểu cụ Ún đã
thay đổi cách nghĩ như thế nào?
+ Bài học giúp em hiểu được điều gì?
- GV chốt, ghi bảng
HĐ3: Đọc diễn cảm.
- 4 HS nối tiếp nhau đọc từng đoạn của bài
HS cả lớp theo dõi, tìm giọng đọc hay
- Tổ chức cho HS đọc diễn cảm đoạn 3:
+ Treo bảng phụ viết sẵn đoạn 3
- 1, 2 HS trả lời HS khác nhận xét, bổ sung
- Đọc bài, tìm cách đọc hay
+ Theo dõi GV đọc mẫu
+ 2 HS ngồi cùng bàn đọc cho nhau nghe
- 3 HS thi đọc diễn cảm
- Nhận xét tiết học
Tiết 2 Toán Luyện tập