Kiến thức: - Mô tả được hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước và nêu được các điều kiện để có sự giao thoa của hai sóng.. - Viết được công thức xác định vị trí của cực đại và cực ti[r]
Trang 1Bài 8: GIAO THOA SÓNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Mô tả được hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước và nêu được các điều kiện để có sự giao thoa của hai sóng
- Viết được công thức xác định vị trí của cực đại và cực tiểu giao thoa
2 Kĩ năng: Vận dụng được các công thức 8.2, 8.3 Sgk để giải các bài toán đơn giản về hiện tượng giao thoa.
3 Thái độ: Vui thích môn học, tập trung học tập,…
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Thí nghiệm hình 8.1 Sgk.
2 Học sinh: Ôn lại phần tổng hợp dao động.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, đồng phục, sgk,…
2 Kiểm tra bài cũ:
- Định nghĩa của sóng cơ
- Phát biểu định nghĩa các khái niệm liên quan với sóng: sóng dọc, sóng ngang,
- Viết được phương trình sóng
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về sự giao thoa của hai sóng mặt nước
- Mô tả thí nghiệm và làm thí
nghiệm hình 8.1
- HS ghi nhận dụng cụ thí nghiệm
và quan sát kết quả thí nghiệm
- HS nêu các kết quả quan sát được từ thí nghiệm
- Những điểm không dao động nằm trên họ các đường hypebol (nét đứt) Những điểm dao động rất mạnh nằm trên họ các đường hypebol (nét liền) kể cả đường
- Hai họ các đường hypebol này xen kẽ nhau như hình vẽ
Lưu ý: Họ các đường hypebol này
đứng yên tại chỗ
I Hiện tượng thoa của hai sóng mặt nước
- Gõ cho cần rung nhẹ:
+ Trên mặt nước xuất hiện những loạt gợn sóng cố định có hình các đường
Trong đó:
* Có những điểm đứng yên hoàn toàn không dao động
* Có những điểm đứng yên dao động rất mạnh
là hiện tượng khi hai sóng kết hợp gặp nhau, có những điểm chúng luôn luôn tăng cường nhau, có những điểm chúng luôn luôn triệt tiêu nhau
- Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng
- Các đường hypebol gọi là vân giao
thoa của sóng mặt nước.
Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về cực đại và cực tiểu giao thoa.
- Ta có nhận xét gì về A, f và của
Hai nguồn phát sóng có cùng A, f
và gọi là hai nguồn đồng bộ
- Nếu 2 nguồn phát sóng có cùng f và
có hiệu số pha không phụ thuộc thời
gian (lệch pha với nhau một lượng
không đổi) gọi là hai nguồn kết hợp
rung cùng A, f và
- HS ghi nhận các khái niệm 2
nguồn kết hợp, 2 nguồn đồng bộ
và sóng kết hợp
II Cực đại và cực tiểu
1 Dao động của một điểm trong vùng giao thoa
- Hai nguồn đồng bộ: phát sóng có cùng f và
- Hai nguồn kết hợp: phát sóng có cùng f và có hiệu số pha không phụ thuộc thời gian
S
1 S2
M
Ngày soạn: 17/09/2018
Tiết số: 14 Tuần: 07
VẬT LÍ 12
Trang 2- Nếu phương trình sĩng tại S1 và S2
là:
u = Acost
* HS TB trở lên: Phương trình mỗi
thức như thế nào?
- Dao động tổng hợp tại M cĩ biểu
thức?
- Hướng dẫn HS đưa tổng 2 cosin về
tích
2
2
A
T
* HS TB trở lên: Dựa vào biểu thức,
cĩ nhận xét gì về dao động tổng hợp
tại M?
* HS TB trở lên: Biên độ dao động
tổng hợp a phụ thuộc yếu tố nào?
- Những điểm dao động với biên độ
cực đại là những điểm nào?
- Hướng dẫn HS rút ra biểu thức cuối
cùng
- Y/c HS diễn đạt điều kiện những
điểm dao động với biên độ cực đại
* HS TB yếu: Những điểm đứng yên
là những điểm nào?
- Hướng dẫn HS rút ra biểu thức cuối
cùng
- Y/c HS diễn đạt điều kiện những
điểm đứng yên
- Quỹ tích những điểm dao động với
biên độ cực đại và những điểm đứng
yên?
2 1
1 hoặc
2
d d k k
1
d t
T
và
2
d t
T
u = u1 + u2
- HS làm theo hướng dẫn của GV,
để ý:
- HS nhận xét về dao động tại M
và biên độ của dao động tổng hợp
thuộc vị trí của điểm M
cos(d2 d1) 1
2 1
1
d d
Hay
2 1 (d d )
k
cos(d2 d1) 0
Hay
2 1
2
d d
k
1 2
d d k
(k = 0, 1, 2…)
- Là một hệ hypebol mà hai tiêu điểm là S1 và S2
- Hai sĩng do hai nguồn kết hợp phát
ra gọi là hai sĩng kết hợp
sĩng
1
d t
T
2
d t
T
- Dao động tổng hợp tại M
u = u1 + u2
Hay:
2
2
u A
T
Vậy:
- Dao động tại M vẫn là một dao động điều hồ với chu kì T
- Biên độ của dao động tại M:
cos
2 (d2 d1)
a A
2 Vị trí cực đại và cực tiểu giao thoa
a Những điểm dao động với biên độ
cực đại (cực đại giao thoa).
d2 – d1 = k
Với k = 0, 1, 2…
b Những điểm đứng yên, hay là cĩ
dao động triệt tiêu (cực tiểu giao
thoa)
2 1
1 2
d d k
Với (k = 0, 1, 2…)
c Với mỗi giá trị của k, quỹ tích của các điểm M được xác định bởi:
d2 – d1 = hằng số
Đĩ là một hệ hypebol mà hai tiêu điểm là S1 và S2
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu về hiện tượng giao thoa
III- ĐK GIAO THOA – SĨNG
d2 d1
Trang 3- Qua hiện tượng trên cho thấy, hai
sóng khi gặp nhau tại M như thế nào?
HS ghi nhận về hiệu số pha hiện tượng giao thoa
-
KẾT HỢP
-Điều kiện : Hai sóng nguồn
kết hợp
a) Dao động cùng phương , cùng tần số
b) Có hiệu số pha không đổi theo thời gian
-Hai nguồn kết hợp phát ra 2 sóng kết hợp.
-Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng Quá trình vật lý nào gây ra được hiện tượng giao thoa là một quá trình sóng
IV.CỦNG CỐ: Qua bài này chúng ta cần nắm được
-Mô tả được hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước và nêu được các điều kiện để có sự giao thoa của hai sóng
- Viết được công thức xác định vị trí của cực đại và cực tiểu giao thoa
V.DẶN DÒ:
- Về nhà học bài và xem trứơc bài mới
- Về nhà làm được các bài tập trong Sgk.và sách bài tập
* Chú ý: Đối tượng học sinh
- Trình bày như giáo án
- Chứng minh phương trình dao
động tổng hợp sóng tại M, công thức
(8.2,8.3)
- Trình bày như giáo án
- Giáo viên chứng minh phương trình dao động tổng hợp sóng tại M, công thức (8.2,8.3)
- Trình bày như giáo án
- Giáo viên đưa ra phương trình dao động tổng hợp sóng tại M, công thức (8.2,8.3)
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tổ trưởng kí duyệt 17/09/2018
HOÀNG ĐỨC DƯỠNG
