* Đoạn “ gia đình tôi khá giả…” không được đưa lên đầu truyện cho đúng với trật tự thời gian, không phải là sơ xuất của tác giả mà đó là dụng ý sắp xếp của người viết truyện làm cho câu [r]
Trang 1Tuần: 2 Ngày soạn: 28/08/2018 Tiết PPCT: 5,6 Ngày dạy: /09/2018
Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
Khánh Hoài
-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được hoàn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong truyện
- Nhận ra được cách kể chuyện của tác giả trong văn bản
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật nhân vật
- Kể và tóm tắt truyện
3 Thái độ:
- Thông cảm và chia sẻ với những người bạn có hoàn cảnh gia đình bất hạnh
C PHƯƠNG PHÁP:
Vấn đáp, gợi mở, phân tích, bình giảng
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Kiểm tra sỹ số: Kiểm diện học sinh.
- Lớp 7A3: ………
- Lớp 7A4:………
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết thái độ của người bố trước lỗi lầm của En-ri-cô ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, học hành là ngoan
Câu nói trên của chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn đúng dù ở bất kỳ thời đại nào Trẻ em luôn được sự ưu ái của xã hội và sự quan tâm hết mực của gia đình Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay có biết bao sự chia ly của bố mẹ khiến cho tâm hồn của con trẻ tổn thương Xót xa, thương cảm… đó chính là tất cả những cảm xúc mà chúng ta cảm nhận được Ngày hôm nay, qua tiết học này cô chắc chắn rằng tất cả các em sẽ rung động trước hoàn cảnh của
hai đứa trẻ trong văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê.
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
- GV gọi HS đọc chú thích trong SGK
? Dựa vào chú thích Sgk em hãy nêu một vài nét
tiêu biểu về tác giả, tác phẩm ?
- GV khái quát vài nét chính về tác giả và tác phẩm
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả :
- Khánh Hoài
2 Tác phẩm:
- Truyện ngắn được trao giải Nhì trong cuộc thi thơ – văn viết về quyền trẻ em
do Viện khoa học Giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ em Thủy Điển tổ chức năm
Trang 2HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
GV hướng dẫn giọng đọc: Phân biệt rõ giữa lời kể,
các đối thoại, diễn biến tâm lý của nhân vật Thành,
Thủy
GV đọc mẫu, gọi HS đọc, nhận xét
? Theo em truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là
nhân vật chính trong truyện?
? Câu truyện được kể theo ngôi thứ mấy? ( Dành
cho học sinh yếu).
? Thái độ và tâm trạng của bé Thủy và Thành như
thế nào khi nghe mẹ giục chia đồ chơi ? Tại sao
các em có tâm trạng như thế ?
GV định hướng HS phát hiện và phân tích
? Cách vào câu chuyện đột ngột như thế có tác
dụng gì ? ( Dành cho học sinh giỏi).
? Giải thích vì sao tác giả lại tả cảnh thiên nhiên
sinh hoạt buổi sáng tươi vui, ríu rít nhằm mục đích
gì?
? Hãy tìm những chi tiết trong truyện thể hiện tình
cảm của anh em Thành - Thuỷ? Qua các chi tiết
đó em thấy tình cảm của hai anh em như thế nào?
TIẾT 2
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh chia
hai con búp bê Vệ Sĩ và con Em Nhỏ ra hai bên có
gì mâu thuẫn?
? Theo em có cách nào giải quyết được mâu thuẫn
ấy không? Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn cách
giải quyết như thế nào? Chi tiết này gợi lên cho em
những suy nghĩ gì và tình cảm gì?
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp
học khiến cô giáo bàng hoàng? Và chi tiết nào làm
em cảm động nhất? Vì sao?
? Em thấy cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học và
cô giáo như thế nào?
? Em hãy giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi
trường, tâm trang của Thành lại “ kinh ngạc khi
thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn
vàng ươm trùm lên cảnh vật ”
( Cho HS thảo luận trong 3 phút)
? Theo em tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của
câu truyện không?
? Trong truyện những con búp bê chúng có chia
tay thật không?
GV giải thích thêm ba cuộc chia tay đều rất cảm
động, lưu luyến và đáng thương Trong đó cuộc
chia tay giữa hai anh em là cảm đông nhất Cuộc
chia tay của những con búp bê là một cách tạo tình
huống bất ngờ, hấp dẫn lại phù hợp với tâm lý của
trẻ em rất thích chơi trò chơi búp bê
1992
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc- tìm hiểu từ khó: Sgk
2 Tìm hiểu văn bản:
a Phương thức biểu đạt:
Tự sự, miêu tả kết hợp với biểu cảm
b Phân tích:
b1 Tình cảm giữa hai anh em Thành
và Thuỷ
- Thuỷ vá áo cho anh
- Thành giúp em mình học, chiều nào cũng đi đón em, dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện
- Thành nhường hết đồ chơi cho em
- Thuỷ sợ đêm không có ai gác cho anh ngủ nên lại nhường con vệ sĩ cho anh
Gần gũi, thương yêu, biết chia sẻ và quan tâm cho nhau.
b2 Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
và cô giáo
- Thuỷ nức nở
- Cả lớp sững sờ
- Cô giáo kinh ngạc, tái mặt và giàn giụa nước mắt
Đầy quyến luyến, xúc động và đáng thương.
b3
Cuộc chia tay nhau giữa hai anh
em Thành và Thủy:
- Di n ra đ t ng t quá ễ ộ ộ
Thủy
- Như người mất hồn
- Mặt tái xanh như tàu lá
- Khóc nấc lên
Thành
- Mếu máo
- Khóc nấc lên
- Đứng như chôn chân
Bịn rịn và đau đớn.
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
- Xây dựng tình huống tâm lý.
- Lựa chọn ngôi kể thứ nhất để kể: nhân vật “tôi” trong truyện kể lại câu chuyện của mình nên những day dứt, nhớ thương được thể hiện một cách chân
Trang 3? Nhận xét về cách kể truyện của tác giả cách kể
này có tác dụng gì trong việc làm giõ nội dung tư
tưởng của truyện ?
(?) Qua câu truyện này tác giả muốn gửi gắm đến
chúng ta điếu gì ?
GV tích hợp giáo dục HS: Tất cả các em đang
ngồi ở đây, rồi mai này sẽ là những bậc làm cha
làm mẹ, chính vì vậy ngay từ bây giờ cần phải học
cách biết trân trọng tất cả những gì đang có, tìm
cách dung hòa các mối quan hệ Luôn yêu thương,
tôn trọng đùm bọc gia đình của mình và đặc biệt
luôn sẵn sàng thấu hiểu tâm lý của con trẻ
- GV cho HS đọc ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- GV hướng dẫn học sinh tóm tắt câu chuyện theo
nhân vật Thủy
- Tìm các chi tiết thể hiện tình cảm gắn bó giữa hai
anh em trong văn bản
- Nhắc nhở học sinh chuẩn bị trước bài mới Bố cục
trong văn bản.
thực
- Khắc họa hình tượng nhân vật trẻ nhỏ ( Thành và Thủy), qua đó gợi suy nghĩ về
sự lựa chọn, ứng xử của những người làm cha, mẹ
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
b Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản:
Là câu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi lại cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình Mỗi người cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phúc
Ghi nhớ: Sgk/ 27.
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Đặt nhân vật Thủy vào ngôi thứ nhất để tóm tắt câu chuyện
- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn bó của hai anh em Thành và Thủy
* Bài mới:
- Soạn bài: Bố cục trong văn bản
E RUÙT KINH NGHIEÄM
………
………
………
………
………
Tuần 2 Ngày soạn: /09/2018
Tiết PPCT:7 Ngày dạy: /09/2018
Trang 4Tập làm văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đĩ, cĩ ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lý cho các bài làm
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tác dụng của việc xây dựng bố cục
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nĩi (viết) cụ thể
3 Thái độ:
- Hiểu được tầm quan trọng của bố cục và cĩ ý thức xây dựng bố cục trước khi tạo lập văn bản
C PHƯƠNG PHÁP:
Vấn đáp, gợi mở, phân tích.
D TIẾN TR̀NH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh
- Lớp 7A3:………
- Lớp 7A4:………
2 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là liên kết trong văn bản? Trình bày những yêu cầu về liên kết trong văn bản
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
Để sáng tạo được một văn bản hay cĩ sức lơi cuốn và thuyết phục thì một trong tiêu chí đầu tiên đĩ là bố cục phải rõ ràng Vậy trong văn bản cĩ cần được bố trí, sắp xếp hay khơng?
Nĩ bao gồm cĩ mấy phần Bài học hơm nay, cơ và các em sẽ cùng tìm hiểu
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS NỘI DUNG BÀI DẠY
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG
GV cho HS đọc ví dụ trong Sgk trang 28
? Em muốn viết đơn xin gia nhập Đội
Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
Những nội dung trong lá đơn ấy cĩ cần
phải sắp xếp theo trật tự hay khơng ? Cĩ
thể tùy thích muốn ghi nội dung nào trước
cũng được hay khơng ?
GV gợi ý, HS trả lời
? Văn bản sẽ như thế nào nếu các ý trong
đĩ khơng được sắp xếp theo trật tự thành
hệ thống
? Vì sao khi xây dựng văn bản cần quan
tâm tới bố cục
GV cho học sinh đọc ví dụ ở mục 2.1
SGK/29
? So với văn bản trong SGK lớp 6 em thấy
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
a Bố cục của văn bản
- Bố cục của văn bản là sự bố trí, sắp xếp các
phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lý
b Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
- Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ, giữa chúng phải cĩ sự phân biệt rạch rịi
- Trình tự xếp đặt các phần, các đoạn phải giúp cho người viết, người nĩi dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra
c Các phần của bố cục: Gồm 3 phần :
- Mở bài
- Thân bài
Trang 5văn bản này thế nào.( Dành cho học sinh
yếu).
GV gợi ý, hướng dẫn học sinh trả lời
? Tại sao những cân văn là giống nhau mà
VB này thì dễ hiểu VB khác lại khó hiểu ?
GV cho học sinh tìm hiểu ví dụ Sgk
2.2/29 Và trả lời các câu hỏi:
? VB gồm mấy đoạn văn? Nội dung của
mỗi đoạn ấy có thống nhất không ?
( Dành cho học sinh yếu).
? Ý của các đoạn văn có rạch ròi không?
? Nhiệm vụ của phần MB, TB, KB trong
văn bản miêu tả và văn bản tự sự ? ( Dành
cho học sinh khá, giỏi)
? Có bạn nói rằng phần Mở bài chỉ là sự
tóm tắt, rút gọn của phần Thân bài, còn
phần Kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại
của phần Mở bài Nói như vậy đã đúng
hay chưa ? Giải thích vì sao?
( Dành cho học sinh giỏi)
GV cho học sinh đọc phần ghi nhớ, tổng
kết lại bài học
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
Bài tập 2/30: GV giúp HS tái hiện kiến
thức văn bản đã học
-Hãy ghi lại bố cục của truyện Cuộc chia
tay của những con búp bê.
Nhận xét bố cục của văn bản đã rành mạch
và hợp lý hay chưa ? ( Dành cho học sinh
yếu).
Bài tập 3:
GV cho học sinh đọc yêu cầu của đề
? Bố cục mà bạn ấy định viết cho báo cáo
kinh nghiệm học tập tại Hội nghị học tốt
của trường đã hợp lý hay chưa? Theo em
nên bổ sung thêm những vấn đề nào nữa ?
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ
HỌC
- GV hướng dẫn học sinh về nhà tìm hiểu
bố cục của 1 văn bản đã học
- Kết bài
Ghi nhớ : SGK/30.
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 2/30 : Văn bản Cuộc chia tay của những
con búp bê.
Mở bài : “ Mẹ tôi … khóc nhiều ” giới thiệu
hoàn cảnh bất hạnh của hai anh em Thành và Thủy
Thân bài : “ Đêm qua … đi thôi con ” cảnh chia
đồ chơi của 2 anh em và cảnh chia tay của bé Thủy với lớp học
Kết bài : Phần còn lại cuộc chia tay đầy xúc
động của 2 anh em
Bố cục của truyện rành mạch, hợp lý
* Đoạn “ gia đình tôi khá giả…” không được
đưa lên đầu truyện cho đúng với trật tự thời gian, không phải là sơ xuất của tác giả mà đó là dụng ý sắp xếp của người viết truyện làm cho câu
chuyện hấp dẫn ngay từ đầu để tạo cảm xúc, làm cho người đọc chú ý
Bài tập 3/30,31 : Học sinh đọc và thảo luận.
- Chưa rành mạch và hợp lý vì các điểm 1,2,3 mới kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm để học tốt Điểm 4 không phải nói về kinh nghiệm học tập mà lại nói về thành tích
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Xác định bố cục cho văn bản Cổng trường mở
ra, nhận xét về bố cục của văn bản đó.
Trang 6- Hoàn thành các bài tập còn lại trong Sgk
vào vở bài tập
- Nhắc nhở học sinh chuẩn bị bài mới
- Làm bài tập 1 : Sgk/30
* Bài mới:
- Soạn bài: Mạch lạc trong văn bản.
E RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
Tuần: 02 Ngày soạn: /08/2018 Tiết PPCT: 08 Ngày dạy: /09/2018
Tập làm Văn: MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Trang 7- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản
có mạch lạc
- Vận dụng về kiến thức mạch lạc trong văn bản vào đọc – hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản viết, nói
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức
- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản
- Điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói viết mạch lạc
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp – Tích hợp – Quy nạp
D TIẾN TR̀NH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh
- Lớp 7A3:………
- Lớp 7A4:………
2 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là bố cục của một văn bản Để bố cục được hợp lý, rành mạch cần có các điều kiện gì ?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài
Trong tiết học trước, các em đã được tìm hiểu về bố cục của văn bản Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt phân chia.Nhưng văn bản lại không thể không liên kết.Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau Bài học hôm nay sẽ gíup các em biết cách tạo lập sự mạch lạc trong văn bản
* Bài học:
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CHUNG
GV cho học sinh đọc và lần lượt trả lời câu
hỏi trong Sgk:
? Theo em mạch lạc trong văn bản có những
tính chất gì trong số các tính chất dưới đây
( Dành cho học sinh yếu).
- Trôi chảy thành dòng, thành mạch
- Tuần tự đi khắp các phần, các đoạn trong
văn bản
- Thông suốt, liên tục, không dứt đoạn
GV gợi ý, hướng dẫn HS trả lời đáp án phù
hợp, chính xác nhất Từ đó rút ra khái niệm
? Theo em, có tán thành với ý kiến ở mục
1b trang 31 không? Vì sao? ( Dành cho học
khá, giỏi)
- Văn bản “Cuộc chia tay của những con
búp bê” có thể nói đến nhiều nhân vật, nhiều
sự việc nhưng nội dung truyện phải luôn
luôn bám sát đề tài, luôn xoay quanh sự việc
chính và nhân vật chính
? Theo em các từ ngữ ở 2b có phải là chủ đề
liên kết các câu các sự việc nêu trên thành
một thể thống nhất không ? Đó có thể xem
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
a Mạch lạc trong văn bản
- Mạch lạc là sự nối tiếp của các câu các ý theo mộr trình tự hợp lí
b Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc.
- Các phần, các đoạn ,các câu trong văn bản đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt
- Các phần, các đoạn , các câu trong VB được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng , hợp lí
- Ghi nhớ : SGK trang 32.
Trang 8là mạch lạc của văn bản không ?
GV nhấn mạnh và giải thích rõ: Mỗi VB cần
phải có một mạch lạc thống nhất, trôi chảy
liên tục qua suốt các phần, các đoạn Mạch
văn trong truyện trên là “ Sự chia tay” Vậy
không một phần nào trong truyện lại không
lại không liên quan đến chủ đề đau đớn và
tha thiết đó
? Mạch lạc và liên kết có sự thống nhất với
nhau hay không ?
Mạch lạc và liên kết có sự thống nhất với
nhau
? Các đoạn trong VB ở mục 2c có những
mối liên hệ như thế nào ? Có tự nhiên và
hợp lí không ?
GV tích hợp với phần Tập làm Văn:
Trong văn bản, mạch lạc và liên kết có sự
thống nhất với nhau và có vai trò rất quan
trọng Và chính bài tập làm văn cũng đòi
hỏi các em trình bài cần phải có sự mạch lạc
và liên kết để bài văn có lối diễn đạt dễ hiểu,
ngắn gọn, súc tích và đạt kết quả cao
GV cho học rút ra ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
GV hướng dẫn HS làm bài tập 1b:
Yêu cầu một HS xác định yêu cầu của đề ra
Hãy tìm hiểu tính mạch lạc trong bài thơ
Lão nông và các con của La Phông-ten Bố
cục của bài thơ gồm bao nhiêu phần ? Nhận
xét về bố cục của của bài thơ
- Chủ đề xuyên suốt các phần, các đoạn của
mối câu văn trong văn bản Một số kinh
nghiệm viết văn miêu tả của Tô Hoài là gì ?
- Trình tự tiếp nối giữa các câu trong văn
bản có giúp gì trong thể hiện chủ đề hay
không ?
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ
HỌC
- GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu tính
mạch lạc của một văn bản đã học
II LUYỆN TẬP
Bài tập 1b/ Sgk/33:
- Bài thơ được xây dựng theo bố cục 3 phần
a Mở bài : 2 dòng đầu
b Thân bài : Phú nộng…bội thu
c Kết bài : Đoạn còn lại
Bố cục rành mạch và hợp lý
- Ý tứ chỉ đạo xuyên suốt đoạn văn: Sắc vàng trù phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày mùa
+ Câu đầu : Giới thiệu bao quát về sắc vàng
trong thời gian ( mùa đông, giữa ngày mùa) và
không gian (làng quê)
+ Sau đó tác giả nêu lên những biểu hiện của sắc vàng trong thời gian và không gian
+ Hai câu cuối: Nhận xét cảm xúc về màu vàng đó
Một tình tự với 3 phần nhất quán và rõ ràng như thế đã làm cho mạch lạc thông suốt và bố cục của đoạn văn trở nên mạch lạc
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
* Bài cũ
- Tìm hiểu tính mạch lạc trong văn bản Mẹ tôi
Trang 9- Hoàn thành các bài tập còn lại vào vở bài
tập
- Nhắc nhở HS chuẩn bị trước bài mới
Những câu hát về tình cảm gia đình,bài 1
và 4
của tác giả Ét-môn-đô đơ-A-mi-xi
- Làm BT 1,2 SGK/33+34
* Bài mới:
- Soạn bài: Những câu hát về tình cảm gia đình.
E RUÙT KINH NGHIEÄM
………
………
………
………