Giáo án Ngữ văn 6 tuần 2 NH 2018-2019

- Yeâu caàu HS thaûo luaän nhoùm tìm thöù töï caùc söï vieäc trong vaên baûn Thaùnh Gioùng ( 10 phuùt ) - GV theo doõi HS vaø nhaéc nhôû HS thöïc hieän nghieâm tuùc. - Yeâu caàu ñaïi die[r]

VB THÁNH GIÓNG

(Truyền thuyết)

Tuần: 02

Tiết : 05

Ngày soạn: 13/8/2018

I/ Mục tiêu : Nắm được những nội dung chính và đặc điểm nổi bật về nghệ thuật của

Thánh Giĩng

1/Kiến thức:

- Nhân vật, sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thể loại truyền thuyết về đề tài giữ nước.

- Những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nước của ơng cha ta được kể

trong một tác phẩm truyền thuyết

2/ Kĩ năng:

- Đọc-hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại

- Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản.

- Nắm bắt tác phẩm thơng qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian 3/ Thái độ: Hiểu được ý nghĩa của việc bảo vệ Tổ quốc Thấy được sự sáng tạo vũ khí tự

tạo của nhân dân trong chiến tranh: gậy tre, chơng tre,…

II/ Chuẩn bị:

GV: SGK, chuẩn KT-KN, giáo án, tài liệu tham khảo, tranh Thánh Giĩng

HS: Sưu tầm tài liệu cĩ liên quan đến truyện Thánh Giĩng

III/ Tổ chức các hoạt động học tập

1/ Ổn định: Ổn định lớp (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs ( 5’)

1.Truyền thuyết là gì ? Trình bày nội dung và nghệ thuật truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy

2.Hãy nêu ý nghĩa về phong tục làm bánh chưng, bánh giầy của nhân dân ta trong ngày Tết

3/ Tiến hành bài học

Hoạt động 1: Đọc hiểu văn bản thời gian( 14 ’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, diễn giải

b.Các bước hoạt động

Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung

- Gọi HS đọc văn bản

- GV chú ý sửa sai cho HS

- Gọi HS đọc chú thích : 1, 4, 6,

11, 17, 18, 19 SGK

- Văn bản này thuộc thể loại

truyện gì và ở thời đại nào?

Truyền thuyết này kể về ai, kể sự

việc gì?

- Em hãy tóm tắt truyện

- GV nhận xét , bổ sung sau khi

HS tóm tắt xong

- Yêu cầu HS chia bố cục văn

bản

- Em hãy nêu ý chính của mỗi

- HS đọc truyện

- Đọc chú thích

- Tự trả lời

- Tóm tắt truyện

- Chú ý theo dõi

- Chia làm 4 đoạn

* Đoạn 1 : “Từ đầu nằm đấy” Sự ra đời của Gióng

* Đoạn 2 : “ Tiếp theo

I Tìm hi ểu chung

1/ Tác phẩm

- Đây là truyền thuyết ở thời đại Hùng Vương

-Truyện kể về người anh hùng giữ nước

2/ Bố cục: 4 đoạn

đoạn? cứu nước” Gióng đánh giặc

* Đoạn 3 : “ Tiếp theo

lên trời” Sự ra đi của Gióng

* Đoạn 4 : “ Phần còn lại”

Những dấu tích Hoạt động 2: Phân tích thời gian(20’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề…

b.Các bước hoạt động

Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung

- Tìm chi tiết nói về sự ra đời

của Gióng?

- GV nhận xét chung sau đó chốt

lại : Gióng ra đời một cách kì lạ

- Gióng cất tiếng nói đầu tiên có

gì đặt biệt?

- Tiếng nĩi đầu tiên đĩ thể hiện

điều gì?

Giáo viên giải thích thêm: Mượn

hình ảnh tiếng nĩi đầu tiên đĩ thể

hiện tinh thần của người dân bình

thường họ im lặng cố gắng mưu

sinh trong cuộc sống hằng ngày

nhưng một khi cĩ xâm phạm thì

sẵn sàng đứng dậy đấu tranh để

bảo vệ đất nước.: Gióng là biểu

tượng của nhân dân

- Vũ khí đánh giặc của Gióng là

nói lên điều gì?

Từ ngày gặp sứ giả Thánh Giĩng

thay đổi như thế nào?

- Bà con gom góp gạo nuôi

Gióng là nói lên điều gì?

Giĩng đánh giặc như thế nào?

GD học sinh sự sáng tạo vũ khí tự

tạo của nhân dân trong chiến tranh

Sau khi đánh giặc xong Giĩng đã

làm gì?

- Gióng đánh giặc xong bay về

trời nói lên điều gì?

- GV chốt lại:

+ Gióng ra đời kì lạ

- Bà mẹ ra đồng ướm chân mình vào dấu chân to  có mang 12 tháng  sinh ra một đứa bé không biết nói, biết cười, đặt đâu nằm đấy

- Chú ý lắng nghe

- Gióng đòi đánh giặc

- Ý thức đánh giặc cứu nước

Nghe giáo viên giải thích

- Dồn hết thành tựu văn hoá

kĩ thuật vào cuộc chiến -Giĩng lớn nhanh như thổi

- Gióng là sức mạnh của nhân dân, Giĩng đã dùng vũ khí vua ban tặng đánh giặc nhưng khơng ngờ vũ khí đã gãy giĩng liền nhổ cụm tre cạnh đường đánh vào giặc cuối cùng đám giặc tan vỡ

- Giĩng cởi áo giáp sắt bỏ rồi

từ từ bay lên trời

- Gióng hoàn thành sứ mệnh

 ra đi và hình tượng của Gióng sẽ bất tử

- HS ghi bài

II/ Ph ân tích

1 - Nội dung

Hình tượng người anh hùng Thánh Giĩng trong cơng cuộc giữ nước

+ Xuất thân bình dị nhưng cũng thần kì

+ Lớn nhanh một cách kì diệu, cùng nhân đánh giặc giữ nước + Sự sống của Giĩng trong lịng dân tộc

+ Lập chiến cơng phi thường Thánh Giĩng bay về trời, trở

về cõi vơ biên bất tử

+ Gióng đánh giặc thắng lợi

+ Gióng ra đi cũng rất phi

thường

Nơi Giĩng đánh giặc đã để lại

những dấu tích nào

Truyền thuyết này đã sử dụng

những nghệ thuật nào? Lí giải

những gì?

Từ đó em có nhận xét gì về

việc bảo vệ đất nước qua hai

cuộc chiến tranh chống Pháp

và Mĩ?.

- Em hãy nêu ý nghĩa của truyền

thuyết Thánh Giĩng

Gọi HS khác nhận xét bổ sung

Những dấu tích : Bụi tre đằng ngà màu vàng,vết chân ngựa thành những ao hồ.= mỗi khi nhìn thấy những dấu tích này

ta sẽ nhớ mãi chiến cơng phi thường của Thánh Giĩng

Học sinh dựa vào phần phân tích trên để trả lời

Thực hiện theo yêu cầu của GV

- Dựa vào kiến thức ghi nhớ nêu lên ý nghĩa

- Thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

Dấu tích của những chiến cơng cịn mãi

2/ Nghệ thuật

- Xây dựng người anh hùng cứu nước mang màu sắc thần

kì - biểu tượng cho ý chí, sức mạnh của cộng đồng người Việt trước hiểm họa xâm lăng

- Cách xâu chuỗi những sự kiện lịch sử thời quá khứ và giải thích hình ảnh thiên nhiên, đất nước.truyền thuyết Thánh Gióng còn lí giải về

ao hồ, núi Sóc, tre đằng ngà

III/ Tổng kết:

- Thánh Gióng ca ngợi hình tượng người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước, đoàn kết, tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta

- Xây dựng hình tượng Thánh Gióng với nhiều màu sắc thần kì

Hoạt động 3: Luyện tập thời gian( 4 ’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp, phân tích, nêu vấn đề…

b.Các bước hoạt động

Gọi học đọc bài tập

1/sgk.-Hình ảnh nào đẹp nhất

trong tâm trí của em?

Yêu cầu HS đọc bài tập 2

Tại sao hội thi thể thao

ttrong nhà truờng phổ thơng

lại mang tên Hội khỏe Phù

Đổng?

- Gọi HS nhận xét

- Chọn ra những hình ảnh đẹp nhất

- Đọc và giải thích

- Nhận xét

IV Luyện tập

* Bài 1 : Hình ảnh của Gióng

mà em cho là đẹp nhất

* Bài 2 : Tại vì : Đây là hội

thi thể thao dành cho thiếu niên Mục đích để khoẻ, học tốt góp phần xây dựng quê hương đất nước

IV/ Tổng kết và hướng dẫn học tập(1’)

Hoạt động 4: Củng cố, dặn dị

+ Củng cố : Truyện thể hiện ước mơ gì?

+ Hướng dẫn tự học:

- Học bài

- Chuẩn bị bài mới

- Xác định từ thuần việt

- Tìm một số từ mượn

- Xem ghi nhớ – Bài tập SGK

TV: TỪ MƯỢN

Tuần: 02

Tiết : 06

Ngày soạn: 14/8/2018

I/ Mục tiêu:

- Hiểu được thế nào là từ mượn

- Biết cách sử dụng từ mượn trong nói và viết phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

1/Kiến thức

-Khái niệm từ mượn.

- Nguồn gốc của tù mượn trong tiếng việt.

- Nguyên tắc mượn từ trong tiếng việt.

- Vai trị của từ mượn trong hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản.

2/ Kĩ năng

- Nhận biết được các từ mượn trong văn bản

- Xác định đúng nguồn gốc của các từ mượn

- Viết đúng những từ mượn

- Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mượn

- Sử dụng từ mượn trong nĩi và viết

3/ Thái độ: Biết cách sử dụng từ mượn hợp lí khi giao tiếp

II/ Chuẩn bị:

GV: SGK, chuẩn KT-KN, giáo án, tài liệu tham khảo

HS: Sưu tầm tài liệu cĩ liên quan

III/ Tổ chức các hoạt động học tập

1/ Ổn định: Ổn định lớp (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: Từ là gì? Thế nào là từ láy, từ ghép? Tìm thêm một số từ láy và từ ghép ( 4’)

3/ Tiến hành bài học

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức thời gian( 20 ’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, diễn giải, quy nạp, nêu vấn đề…

b.Các bước hoạt động

Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung

- Yêu cầu HS xem lại chú thích

bài Thánh Gióng ( Trượng,

Tráng sĩ)

- Xem lại chú thích + Trượng : đơn vị đo 10 thước TQ = 3,33 mét

+ Tráng sĩ : Người có sức

I Từ thuần việt và từ mượn.

- Theo em các từ được chú thích

có nguồn gốc từ đâu?

- Yêu cầu HS xác định từ mượn

trong vd?

- GV nhận xét

- Em hiểu từ thuần việt, từ

mượn như thế nào?

- Bộ phận từ mượn nào là quan

trọng nhất? nhiều nhất?

- Cách viết từ mượn như thế

nào?

- Yêu cầu HS đọc ý kiến của

Bác Hồ

- Qua ý kiến đó Bác muốn nhắc

nhở điều gì?

mạnh cường tráng hay làm việc lớn

- Có nguồn gốc từ Hán Việt

- Chú ý quan sát

- Tìm các từ : + Ra-đi-ô, In-tơ-nét Ấn Âu :

+ TiVi, Xà phòng, mít tinh,

ga, bơm + Sứ giả, giang sơn, gan (Hán)

- Dựa vào ghi nhớ để trả lời

- Bộ phận từ gốc hán, nhiều nhất là từ Hán Việt

- Viết như từ thuần Việt – đã được việt hoá, viết gạch nối giữa các tiếng ( từ chưa được việt hoá)

Đọc ý kiến Bác SGK

- Làm giàu ngôn ngữ dân tộc làm cho ngôn ngữ bị pha tạp

1/Từ mượn

Từ mượn: là những từ do nhân dân ta sáng tạo chúng ta còn vai mượn nhiều từ tiếng nước ngoài để biểu thị những sự vật, hiện tượng đặc điểm mà tiếng việt chưa có từ thật thích hợp để biểu thị 2/ Nguồn gốc từ mượn + Bộ phận từ mượn quan trọng nhất trong tiếng việt là mượn tiếng Hán (Từ gốc Hán và từ hán việt) Bên cạnh đó, tiếng việt còn mượn từ của một số ngôn ngữ khác như tiếng Anh , tiếng Nga

3/ Cách viết từ mượn + Các từ mượn đã được việt hoá thì viết như từ thuần việt Đối với những từ mượn chưa được việt hoá hoàn toàn, nhất là những từ gồm trên hai tiếng, ta nên dùng gạch nối để nối các tiếng với nhau

II Nguyên tắc mượn từ:

- Mượn từ : Là một cách làm giàu Tiếng Việt Tuy vậy để bảo vệ sự trong

- Vậy mượn từ để làm gì?

nếu mượn tuỳ tiện

- Để làm giàu Tiếng Việt

sáng ngôn ngữ dân tộc không nên mượn từ nước

ngoài một cách tuỳ tiện.

Hoạt động 2: Luyện tập thời gian(15’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, diễn giải, nêu vấn đề…

b.Các bước hoạt động

Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung

- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1

- Hãy xác định từ mượn các câu

a, b, c? Cho biết các từ ấy

mượn từ ngôn ngữ nào?

- Gọi Hs nhận xét bài làm của

bạn

- GV nhận xét chung

- Gọi HS đọc bài tập 2,3

- Yêu cầu HS chia nhóm thảo

luận

- Yêu cầu đại diện nhóm báo

cáo kết quả thảo luận

- Yêu cầu nhóm khác nhận xét

bổ sung

- GV nhận xét chung

- Gọi HS đọc bài tập 4

Nêu ưu điểm và khuyết điểm

của từ mượn?

- Yêu cầu HS nhận xét bài làm

của bạn

- Nhận xét chung

- Đọc yêu cầu bài tập 1

- HS lên bảng xác định

- Nhận xét bài làm của bạn

- Ghi vào tập

- Đọc bài tập 2, 3

- Chia nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận

- Nhóm khác nhận xét bổ sung

- Sửa bài vào tập

- Đọc bài tập 4 SGK

- Tìm những ưu điểm và khuyết điểm của từ mượn

- Nhận xét câu trả lời của bạn

III Luyện tập:

* Bài tập 1 Một số từ mượn

trong các câu: Hán Việt : Vô cùng, ngạc nhiên, sính lễ

b Hán Việt : Giai nhân

c Anh: Pốp, In-tơ-nét

* Bài tập 2 : Nghĩa của từng

tiếng tạo thành từ Hán Việt:

a Khán : xem  Khán giả Giả : người

b yếu : quan trọng  yếu điểm điểm : điểm

yếu : quan trọng  yếu lược lược : tóm tắt

* Bài tập 3 : Tìm từ mượn

a Đơn vị đo lường : mét kilômét

b Đồ vật : Tivi, Radiô

c Bộ phận xe đạp : Ghi đông, pêđan, kông tăng…

* Bài tập 4 : Nhận xét từ

mượn :

- Các từ : phôn, phăn, nốc ao + Ưu điểm : ngắn gọn

+ Khuyết điểm : Không trang trọng, không phù hợp trong hoàn cảnh giao tiếp

IV/ Tổng kết và hướng dẫn học tập(5’)

Hoạt động 4: Củng cố, dặn dị

Trả lời các câu hỏi trong sgk (câu 1,2 phần I), xem trước các bài tập

TÌM HIỂU CHUNG VỀ

VĂN TỰ SỰ Tuần: 02

Tiết : 07, 08

Ngày soạn: 16/8/2018

I/M ục tiêu

- Cĩ hiểu biết bước đầu về văn tự sự.

- Vận dụng kiến thức đã học -hiểu và tạo lập văn bản

1/ Kiến thứ c

Đặc điểm của văn bản tự sự

2/ Kĩ năng.

- Nhận biết được văn bản tự sự

- Sử dụng một số thuật ngữ: tự sự, kể chuyện, sự việc, người kể

3/ Thái độ: biết tự nhận dạng vb tự sự.

II/ Chuẩn bị:

GV: SGK, chuẩn KT-KN, giáo án, tài liệu tham khảo

HS: Sưu tầm tài liệu cĩ liên quan

III/ Tổ chức các hoạt động học tập

1/ Ổn định: Ổn định lớp (1’)

2/ Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào là văn bản? kể tên các kiểu văn bản và các phương thức biểu đạt của văn bản? ( 4’)

3/ Tiến hành bài học

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức; thời gian (40’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, phân tích, nêu vấn đề…

b.Các bước hoạt động

Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung

- GV đưa ra một số tình huống

và yêu cầu HS trả lời

- Em có từng nghe kể chuyện

không?

- Em có kể câu chuyện nào

không? Kể chuyện gì?

-Gọi HS đọc phần tìm hiểu bài

trong SGK

- GV cho HS phân loại chuyện

kể

- Chú ý lắng nghe tình huống của GV đưa ra

- HS trảlời

- HS khác nêu ý kiến của mình

- HS khác nêu ý kiến của mình

-Thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

- Bà kể chuyện cổ tích : Chuyện văn hoá

I Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự.

+ Củng cố

Thế nào là từ mượn ?

Cĩ mấy cách viết từ mượn ?

+ Hướng dẫn tự học :

- Học bài

- Tập viết chính tả ở bài tập 5 ( nhờ anh chị đọc chính

tả)

- Theo em người nghe biết

chuyện gì?

- Người kể phải làm gì?

-Gọi HS đọc phần tìm hiểu bài

câu 2/28/sgk

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm

tìm thứ tự các sự việc trong văn

bản Thánh Gióng ( 10 phút )

- GV theo dõi HS và nhắc nhở

HS thực hiện nghiêm túc

- Yêu cầu đại diện nhóm báo

cáo kết quả thảo luận

- Kể về Lan, kể về bạn An nghỉ học, tớ kể một câu chuyện : Chuyện đời thường

- Người nghe muốn biết một câu chuyện kể, hay nhận thức một vấn đề gì đó

- Người kể phải liệt kê sự việc trong một câu chuyện hay tìm hiểu về ai đó, về vấn đề gì đó

-Thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

- Thực hiện thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận

Các chuổi sự việc

1 Sự ra đời của Gióng

2 Thánh Gióng biết nói ( đòi đi đánh giặc)

3 Gióng lớn nhanh

4 Gióng vương vai thành tráng sĩ

- Yêu cầu nhóm khác nhận xét

bổ sung

- GV nhận xét chung

- GV giảng : Kể một câu

chuyện gồm nhiều sự việc, một

sự việc gồm nhiều chi tiết nhỏ,

các sự việc được sắp xếp có thứ

tự, có đầu có đuôi, sự việc diễn

ra trước thường là nguyên nhân

cho sự việc sau

-Qua việc tìm hiểu trên em hiểu

thế nào là tự sự?

5 Gióng đánh tan giặc ân

6 Gióng về trời

7 Vua phong danh hiêu và lập đền thờ Gióng

8 Dấu tích còn lại

Nhóm khác nhận xét bổ sung

- HS lắng nghe

Học sinh tự rút ra kết luận

- Tự sự : ( kể chuyện ) là

phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc

-Phương thức tự sự thể hiện ý

nghĩa gì?

này dẫn đến sự việc kia cuối cùng dẫn đến một kết thúc thể hiện một ý nghĩa

- Tự sự giúp người kể giải thích sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề và bày tỏ thái độ, khen , chê

Hoạt động 2: Luyện tập thời gian( 40 ’)

a.Phương pháp giảng dạy: Phương pháp vấn đáp, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề… b.Các bước hoạt động

- Gọi HS đọc bài tập 1 SGK

- Trong truyện này phương thức

tự sự thể hiện như thế nào ?

- Câu chuyện thể hiện ý nghĩa

gì?

- Gọi HS đọc bài tập 2 và kể lại

bằng miệng

Giáo viên nhận xét chung

- Gọi HS đọc bài tập 3 SGK

- Hai văn bản cò nội dung tự sự

không? tại sao?

- Gọi hS đọc bài tập 4

- Hãy kể lại câu chuyện con

rồng cháu tiên

- Gọi HS kể lại câu chuyện cho

cả lớp nghe

- GV nhận xét

- Đọc bài tập 1 SGK

- Kể về diễn biến tư tưởng ông già

Tư tưởng yêu cuộc sống

- Đọc bài thơ

- HS kể lại bằng miệng

- Đọc hai văn bản

- Hai văn bản đều là tự sự

Vì nó thực lại một chuỗi các sự việc

- HS kể lại câu chuyện con rồng cháu tiên

- HS nhận xét bổ sung

II Luyện tập

* Bài tập 1 : Đọc mẫu

chuyện và trả lời câu hỏi : Truyện kể diễn biến tư tưởng của Ông già , mang sắc thái hóm hỉnh, thể hiện tư tưởng yêu cuộc sống dù kiệt sức nhưng sống cũng hơn chết

* Bài tập 2 : Đọc bài thơ,

kiểu bằng miệng Bé Mây và mèo con đặt bẩy chuột, nhưng mèo con thèm quá đã chui vào bẩy tranh phần chuột và ngủ ở trong bẩy

* Bài tập 3 : Hai văn bản

đều là tự sự và thực lại một chuỗi các sự việc

* Bài tập 4 : Em hãy kể câu

chuyện và giải thìch vì sau người Việt Nam tự xưng là

« Con rồng cháu tiên » Tổ tiên người Việt xưa là các vua Hùng, vua Hùng đầu tiên là con trưởng của Lạc Long Quân và Âu cơ, Lạc Long Quân vốn nòi rồng, Âu cơ vồn dòng tiên Do vậy nói đến nguồn gốc mình người Việt tự xưng là con rồng cháu tiên

IV/ Tổng kết và hướng dẫn học tập(5’)

Hoạt động 4: Củng cố, dặn dị

-Nêu ý nghĩa của truyện qua hình tượng nhân vật Sơn Tinh và Thuỷ Tinh

+ Củng cố :

- GV đặt câu hỏi

- Tự sự là gì?

- Tự sự giúp người kể thể hiện những ý nghĩa gì?

+ Hướng dẫn tự học:

- Học bài

-Làm tiếp bài 5( kể một vài thành tích của Minh để thuyết phục các bạn cùng lớp)

- Đọc trước bài “ Sơn Tinh Thuỷ Tinhï”( Giữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh có điểm gì khác nhau)