I – Phương pháp nghiên cứu di truyền học của Menđen Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI Đối tượng nghiên cứu: - Cây đậu Hà Lan Phương pháp nghiên cứu: - Lai và phân tích cơ thể la
Trang 1Cho các thông tin về các dạng đột biến số lượng NST:
(1) Đột biến lệch bội làm tăng hoặc giảm số lượng gen trong tế bào (2) Có thể sử dụng đột biến lệch bội để xác định nhóm gen liên kết.
(3) Đột biến lệch bội thường gây chết, giảm sức sống hoặc mất khả
năng sinh sản.
(4) Đột biến lệch bội chỉ phát sinh trong quá trình giảm phân – thụ tinh (5) Đột biến đa bội phát sinh là do NST nhân đôi nhưng ko phân li.
(6) Đột biến đa bội có thể gây hại đối với thể đột biến.
(7) Dạng đột biến đa bội lẻ có thể được hình thành trong cả nguyên
phân và giảm phân.
(8) Đột biến số lượng NST góp phần → loài mới.
Có bao nhiêu thông tin không đúng?
A 6 B 3 C 4 D 5
CÂU HỎI KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 2Chương II TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG
DI TRUYỀN
Bài 8 - Quy luật Menđen:
QUY LUẬT PHÂN LI
Trang 3I – Phương pháp nghiên cứu di truyền học
của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Đối tượng nghiên cứu:
- Cây đậu Hà Lan
Phương pháp nghiên cứu:
- Lai và phân tích cơ thể lai
Menđen đã chọn đối tượng,
và sử dụng phương pháp gì
để tiến hành nghiên cứu di
truyền?
Trang 4Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Tại sao Menđen lại chọn cây đậu Hà Lan làm đối tượng
để nghiên cứu?
Thuận lợi:
-Cây đậu Hà lan có thời gian sinh
trưởng ngắn, tự thụ phấn, số
lượng hạt của cây nhiều.
-Đậu Hà Lan gồm nhiều dòng khác
nhau về những cặp tính tính trạng
(màu hoa, dạng quả, hình dạng
hạt…).
Trang 5Hạt trơn
Hạt nhăn
Hạt vàng
Hạt xanh
Quả đầy
Quả có eo thắt
Quả vàng
Quả xanh
Thân cao
Thân thấp
Hoa và quả mọc từ thân
Hoa và quả mọc
ở đỉnh chồi
Hoa trắng
Hoa tím
Trang 6I – Phương pháp nghiên cứu di truyền học
của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Menđen tiến hành lai những cây đậu thuộc 7 dạng khác nhau về các tính trạng tương phản
Menđen đã nghiên cứu như thế nào?
Menđen đã nghiên cứu như thế nào?
Trang 7 Bước 1: tạo dòng thuần có kiểu hình tương phản.
Bước 2: lai các dòng thuần với nhau rồi phân tích kết quả ở đời lai: F 1 , F 2 , F 3…
Bước 3: Sử dụng toán xác suất để phân tích kết quả
Bước 4: tiến hành thí nghiệm để chứng minh giả thuyết
I – Phương pháp nghiên cứu di truyền học
của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Phương pháp nghiên cứu gồm:
Trang 8 Kết quả Thí nghiệm của Menđen
Men đen đã xử lý số liệu kết quả thí nghiệm như thế nào?
Cách xử lý số liệu là phân tích kết quả lai ở F2:
-hoa đỏ : hoa trắng = 705 / 224 ≈ 3 : 1
P (thuần chủng): Cây hoa đỏ x Cây hoa trắng
→ F 1 : 100% hoa đỏ
F 1 x F 1 → F 2 : 705 hoa đỏ : 224 hoa trắng
F 2 tự thụ phấn → F 3 :
1/3 số cây hoa đỏ F 2 → 100% cây hoa đỏ
2/3 số cây hoa đỏ F 2 → ¾ hoa đỏ : ¼ hoa trắng
100% cây hoa trắng F 1 → F 3 : 100% hoa trắng
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Trang 9TT Tổ hợp lai Thế hệ F 1 Tỉ lệ ở F 2
1 Hạt trơn x hạt nhăn 100% trơn 3 trơn : 1 nhăn
2 Hạt vàng x hạt xanh 100% vàng 3 vàng : 1 xanh
3 Quả trơn x quả nhăn 100% trơn 3 trơn : 1 nhăn
4 Quả xanh x quả vàng 100% xanh 3 xanh : 1 vàng
5 Thân cao x thân thấp 100% cao 3 cao : 1 thấp
6 Hoa ở thân x hoa ở đỉnh 100% hoa ở thân 3 hoa ở thân : 1 hoa ở đỉnh
Menđen lặp lại thí nghiệm với 6 tính trạng khác đều thu được kết quả tương tự:
Men đen đã giải thích kết quả thí nghiệm như thế nào?
Men đen đã giải thích kết quả thí nghiệm như thế nào?
Trang 10II – Hình thành giả thuyết khoa học
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Mỗi tính trạng đều do 1 cặp nhân tố di truyền quy định
Trong tế bào, các nhân tố di truyền tồn tại riêng rẽ không hòa trộn vào nhau.
Bố mẹ chỉ truyền cho con 1 trong 2 thành viên của cặp nhân tố di truyền (các nhân tố di truyền phân li đồng đều)
Trong quá trình thụ tinh các nhân tố di truyền tổ hợp ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử.
1 Giả thuyết của Menden
Menden đã đưa ra giả thuyết khoa học từ kết quả thí nghiệm?
Để biết giả thuyết là đúng hay sai, Menđen đã làm gì?
Để biết giả thuyết là đúng hay sai, Menđen đã làm gì?
Trang 11aa AA
Aa
Ptc
F2:
Từ giả thuyết: Menđen đã dùng các chữ cái để quy ước cho các tính trạng đem lai.
II – Hình thành giả thuyết khoa học
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
- Theo Menđen tính trạng chỉ biểu hiện ở F1 là tính trạng trội nên quy ước hoa đỏ là A và hoa trắng là a
Trang 12II – Hình thành giả thuyết của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
♀ 0.5 A 0.25 AA (hoa đỏ) 0.25 Aa (hoa đỏ)
♀ 0.5 a 0.25 Aa (hoa đỏ) 0.25 aa (hoa trắng)
F2:
aa trắng
Aa
Ptc
G F1:
F1:
50% A : 50% a
2 Chứng minh giả thuyết
thuyết như thế nào?
Xác suất giao tử A = a = 0,5 (50%)
Xác suất hợp tử AA = aa = 0,5 x 0,5 = 0,25 (25%)
Menđen đã rút ra quy luật gì?
Menđen đã rút ra quy luật gì?
Trang 13II – Hình thành giả thuyết của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
3 Nội dung quy luật phân ly
Mỗi tính trạng do một cặp alen quy định ( 1 có nguồn gốc
từ bố, 1 có nguồn gốc từ mẹ )
Khi hình thành giao tử các thành viên của cặp alen phân
ly đồng đều về các giao tử nên 50% giao tử chứa alen này và 50% giao tử chứa alen kia.
Trang 14 Kiểm nghiệm giả thuyếtMenđen kiểm nghiệm
giả thuyết như thế nào?
Menđen kiểm nghiệm
giả thuyết như thế nào?
Menđen đem lai những cây
cần kiểm tra kiểu gen với cây
có kiểu hình lặn
Nếu xuất hiện tỉ lệ 1:1 cá thể
đem lai là dị hợp tử
II – Hình thành giả thuyết của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Trang 15Phương pháp lai phân tích
II – Hình thành giả thuyết của Menđen
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Lai phân tích là gì?
Phép lai phân tích đã chứng minh
được giả thuyết nào của Menden?
Là phương pháp lai giữa 1 cơ
thể cần kiểm tra kiểu gen với 1 cơ
thể có kiểu gen đồng hợp tử lặn.
Phép lai phân tích khẳng định
được F 1 có 2 nhân tố di truyền
khác nhau, không hòa trộn vào
nhau.
Vậy quy luật phân ly dựa trên cơ sở gì?
Vậy quy luật phân ly dựa trên cơ sở gì?
Trang 16Locut gen quy định màu sắc hoa
Cặp NST tương đồng
Alen A quy định màu hoa đỏ
Alen a quy định màu hoa trắng
- Trong tế bào các gen và các NST luôn tồn tại thành từng cặp tương đồng ( cặp gen alen ).
III – CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LI
Gen nằm ở vị trí nào
trong tế bào?
Trong cơ thể 2n các
gen tồn tại như thế
nào?
Trang 17III – CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC
Cơ sở:
- Khi giảm phân tạo giao tử, mỗi
NST của cặp tương đồng phân li
đồng đều về các giao tử → sự
phân ly của các alen tương ứng.
Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
Vậy các alen sẽ phân ly như
thế nào trong giảm phân?
Trang 18Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
III – CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC
Điều kiện nghiệm đúng:
-Số lượng con sinh ra phải đủ lớn
-Có hiện tượng trội, lặn hoàn toàn
-Các kiểu gen khác nhau phải có
sức sống, khả năng sinh sản như
nhau.
-P thuần chủng và mang tính
trạng tương phản.
Quy luật phân ly muốn đúng cần
có điều kiện gì?
Trang 19CÂU HỎI LUYỆN TẬP
Câu 1: Trong phép lai một tính trạng, để đời sau có sự phân
ly kiểu hình 3 trội : 1 lặn thì cần có điều kiện gì?
Điều kiện:
-Bố, mẹ dị hợp tử về 1 cặp alen
-Số lượng con sinh ra phải đủ lớn
-Có hiện tượng trội, lặn hoàn toàn
-Các kiểu gen khác nhau, phải có sức sống như nhau
Câu 2: Cần phải làm gì để biết chính xác kiểu gen của một cá thể có kiểu hình trội?
Phải sử dụng phép lai phân tích