Bài 3 điều hòa biểu hiện gen

ADN Phiên mã mARN Dịch mã Protein Tính trạng Vậy ở sinh vật quá trình điều hòa hoạt động gen xảy ra ở những mức độ nào?. Quá trình điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật rất phức tạp, x

Trang 1

Câu 1 Cho các thành phần như sau:

(1) Phân tử ARN ribosom

(2) Phân tử ARN vận chuyển

(3) Ribosom

(4) ARN – polymeraza

(5) Các ribonu tự do

(6) Các axit amin tự do

(7) Năng lượng ATP

(8) Enzim ligaza

(9) Phân tử ARN thông tin

Có bao nhiêu thành phần trực tiếp tham gia vào giai đoạn tổng hợp chuỗi polypeptit

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu 2 Cho các thông tin về quá trình dịch mã như sau:

(1) Phân tử rARN giúp ribosom bám vào mARN

(2) Tất cả các loại tARN đều có vai trò đọc thông tin trên mARN (3) Tất cả các sinh vật thì dịch mã đều xảy ra ở tế bào chất

(4) Các đối mã của tARN tiến vào theo chiều 5’-3’ khi dịch mã (5) Tất cả các bộ ba trên mARN đều được dịch mã

(6) Nguyên tắc bổ sung được diễn ra trong quá trình dịch mã (7) Các thành phần tham gia sau dịch mã sẽ bị phân giải

(8) Hai tiểu phần của ribosom đồng thời tiến vào và liên kết với mARN tại vị trí đặc hiệu

(9) Chỉ có duy nhất 1 aa metionin được mang đến khi dịch mã

Có bao nhiêu thông tin không đúng với quá trình dịch mã

Trang 3

Động vật có vú sản sinh

ra sữa ở giai đoạn nào?

Sinh trưởng của người có đều ở các giai đoạn không ?

 Ở thú: các gen tổng hợp

prôtêin sữa chỉ hoạt động ở

cá thể cái, vào giai đoạn sắp

sinh và nuôi con

 Ở người: sự sinh trưởng mạnh ở giai đoạn trẻ sơ sinh

và dậy thì, ở các giai đoạn khác rất chậm

Trang 4

ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG GEN

Bài 3.

I Khái quát về điều hòa hoạt động gen

II Điều hòa hoạt động gen ở sinh vật nhân sơ

Trang 5

Bài 3 ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG GEN

 Ví dụ :

điểm sữa tiết ra nhiều nhất, sau đó

giảm và ngừng tiết khi cai sữa

dậy thì, sau lại giảm mạnh…

Khái niệm: Điều hòa hoạt động của gen là điều hòa lượng sản phẩm của gen được tạo ra

Điều hòa hoạt động gen là gì?

Từ các ví dụ trên hãy nhận xét về lượng sản phẩm của gen được tạo ra?

Trang 6

Từ gen để biểu hiện thành tính trạng phải qua những giai đoạn nào?

ADN Phiên mã mARN Dịch mã Protein Tính trạng

Vậy ở sinh vật quá trình điều hòa hoạt động gen xảy ra ở những mức độ nào?

Quá trình điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật rất phức tạp, xảy ra ở các mức độ khác nhau:

-Điều hòa phiên mã: tiến hành phiên mã 1 số lần nhất định.

Trang 7

Quá trình điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật rất phức tạp, xảy ra ở các mức độ khác nhau:

thể thực hiện chức năng

Trang 8

Năm 1961 Hai nhà khoa học đã phát hiện ra cơ chế điều

Trang 9

1 Opêron

Opêron là một nhóm gen cấu trúc, phân bố liền nhau có

liên quan về chức năng và có chung một cơ chế điều hoà.

Opêron là gì?

Vùng vận hành

Vùng khởi động

Gen điều hoà

ADN

Opêron

Các gen cấu trúc (Z, Y, A)

có liên quan về chức năng

II Cơ chế điều hòa hoạt động gen ở sinh vật nhân sơ

Trang 10

2 Cấu tạo của opêron Lac

Opêron Lac gồm:

Vùng khởi động

ADN

Opêron

Operon Lac được cấu tạo như thế nào?

Gen cấu trúc

Trang 11

Opêron

2 Cấu tạo của opêron Lac

Gen cấu trúc

Vùng vận

hành (O)

Vùng khởi

Quy định tổng hợp các enzim phân giải đường Lactose.

Có trình tự nu đặc biệt, nơi liên kết với protein

ức chế → ngăn cản quá trình phiên mã.

Trang 12

3 Cơ chế hoạt động của opêron Lac ở E.Coli

Trang 13

a Khi môi trường không có Lactose

Gen điều hoà R

Prôtêin ức chế

Tổng hợp protein ức chế Tương tác với vùng vận hành

Trang 14

b Khi môi trường có Lactose

Các thành phần Đặc điểm hoạt động

Gen điều hoà R

Prôtêin ức chế

Tổng hợp protein ức chế Gắn với Lactose → bất hoạt

Điều gì sẽ xảy ra nếu lactose bị phân giải hết?

Trang 15

 Khi môi trường có Lactose Điều hòa hoạt động

gen có ý nghĩa gì?

Điều hòa hoạt động gen có ý nghĩa gì?

Trang 16

 Cơ chế điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật nhân thực

Điểm khác nhau cơ bản của gen trên NST ở

tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực là gì?

Vậy sự điều hòa hoạt động gen ở 2 nhóm sinh vật này

có giống nhau không?

Vậy sự điều hòa hoạt động gen ở 2 nhóm sinh vật này

có giống nhau không?

Trang 17

BIẾN ĐỔI TRONG PHIÊN MÃ

4 Cơ chế điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật nhân thực

ADN

mARN sơ khai

mARN ở trong TBC

mARN trưởng thành

Polypeptit

Ở sinh vật nhân thực

cơ chế điều hòa xảy ra

ở giai đoạn nào?

Ở sinh vật nhân thực

cơ chế điều hòa xảy ra

ở giai đoạn nào?

BIẾN ĐỔI SAU PHIÊN MÃ

BIẾN ĐỔI TRONG DỊCH MÃ

Trang 18

4 Cơ chế điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật nhân thực

Ở sinh vật nhân thực:

-Cơ chế điều hoà phức tạp hơn

-Điều hòa qua nhiều mức, qua nhiều giai đoạn: tháo xoắn,

phiên mã, biến đổi sau phiên mã, dịch mã, biến đổi sau dịch

mã

Tham gia vào cơ chế điều hoà có thêm:

+ Gen tăng cường  tăng phiên mã

+ Gen bất hoạt  ngừng phiên mã

Trang 19

Câu 1 Thành phần của opêrôn Lac ở E.coli gồm:

A gen điều hòa (R), nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A)

B gen điều hòa (R), vùng khởi động (P), nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A)

C vùng khởi động (P), vùng vận hành (O), nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A)

D gen điều hòa (R), vùng vận hành, nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A).

Câu 2 Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở SV nhân sơ, gen điều hòa R có vai trò:

A mang thông tin quy định enzim ARN- pôlimeraza.

B mang thông tin quy định prôtêin điều hòa

C là nơi tiếp xúc với enzim ARN- pôlimeraza.

TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,26 MB