Bài 8. Quy luật phân li của Menđen

 Phương pháp nghiên cứu DTH của Menđen có gì khác những người đi trước. Lai và phân tích cơ thể lai bao gồm các bước:  Tạo dòng thuần chủng về từng tính trạng..  Bằng cách nào và kiể

CHƯƠNG II TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN

BÀI 8 QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI

I Phương pháp nghiên cứu di truyền học của Menđen.

 Phương pháp nghiên cứu DTH của Menđen có gì khác những người đi trước. Lai và phân tích cơ thể lai bao gồm các bước:

 Tạo dòng thuần chủng về từng tính trạng

 Bằng cách nào và kiểm tra độ thuần chủng như thế nào. Lai các dòng thuần chủng tương phản bởi 1 hoặc nhiều tính trạng rồi phân

tích kết quả qua các đời lai F 1 ; F 2 ; F 3

 Tại sao cần lai các dòng tương phản, F Sử dụng toán xác suất để phân tích kết quả lai, nêu giả thuyết để giải thích 1 ; F 2 ; F 3 tạo ra như thế nào

kết quả.

 Sử dụng toán xác suất có ý nghĩa như thế nào đối với nghiên cứu di truyền học Thí nghiệm chứng minh giả thuyết.

 Vai trò của lai kiểm nghiệm (lai phân tích) chứng minh giả thuyết như thế

nào.

 Các thí nghiệm và cách suy luận của Menđen:

P t/c : cây hoa đỏ x cây hoa trắng  F 1 toàn cây hoa đỏ (hoa trắng đâu?)

F 1 x F 1 : cây hoa đỏ x cây hoa đỏ  F 2 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng

 hoa trắng lặn, hoa đỏ trội

 F1 có 2 nhân tố quy định nhưng chỉ nhân tố đỏ (trội) biểu hiện được

 ở P, đỏ do 2 nhân tố trội và trắng do 2 nhân tố lặn quy định

 ở P, mỗi bên truyền cho F1 1 nhân tố (trong 2 nhân tố) qua quá trình giảm phân Kết quả F 2 có thể kiểm tra giả thuyết trên là đúng.

F 1 x F 1 : cây hoa đỏ (Aa) x cây hoa đỏ (Aa)

Nếu kí hiệu nhân tố đỏ (trội) là A và nhân tố trắng (lặn) là a thì ta có:

G 1 : (1/2 A : 1/2a) (1/2A : 1/2a)

F 2 : 1/4 AA : 2/4 Aa : 1/4 aa

F 2 : 3/4 A- (đỏ) : 1/4 aa (trắng)

F1

x

F3

F2

?

?

?

F1

x

F3

F2

?

?

?

Trội

Trội-lặn

Lặn

Lặn-lặn

Trội-lặn Trội-lặn

Lặn-lặn Lặn-lặn

Lặn-lặn

Trội-trội

Trội-lặn

Trội-lặn Trội-lặn

Trội-trội

Trội-trội

Trội-trội Trội-trội

F1

x

F3

F2

Trội

Trội-lặn

Lặn

Lặn-lặn

Trội-lặn Trội-lặn

Lặn-lặn Lặn-lặn

Lặn-lặn

Trội-trội

Trội-lặn

Trội-lặn Trội-lặn

Trội-trội

Trội-trội

Trội-trội Trội-trội

F1

x

F3

F2

Aa

AA

Aa

Aa

aa

Aa AA

Aa

aa

Aa AA

Aa AA

aa aa

 Có thể chứng minh giả thuyết bằng cách nào.Cho cây F 2 (3/4 đỏ : 1/4 trắng) tự thụ phấn.

1 phần cây hoa trắng tự thụ cho toàn cây hoa trắng  2 nhân tố quy định đều lặn

3 phần cây hoa đỏ tự thụ phấn thì chỉ 1 phần cho toàn cây hoa đỏ  2 nhân tố quy định đều trội, 2 phần còn lại tự thụ cho cả hoa đỏ và hoa trắng (3 đỏ : 1

trắng)  2 nhân tố quy định có 1 trội và 1 lặn Giả thuyết đã được chứng minh.

Số cá thể thu được trong mỗi phép lai phải đủ nhiều và phải thí nghiệm lặp lại Để kết quả thu được đáng tin cậy phải chú ý điều gì.

với nhiều tính trạng khác nhau thì số liệu thống kê mới đáng tin cậy.

II Hình thành học thuyết khoa học.

 Mỗi tính trạng do 1 cặp (2 nhân tố) di truyền quy định Nay gọi là cặp

alen

 Các nhân tố trong cặp tồn tại độc lập (không hòa trộn) nên phân li riêng

rẽ (trong giảm phân tạo ra các giao tử thuần khiết).

 Bố (mẹ) chỉ truyền cho mỗi cơ thể đời con (qua giao tử) 1 trong 2 nhân tố

di truyền (trong cặp).

 Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử (cặp

nhân tố di truyền được khôi phục nhưng từ 2 phía và theo nhiều kiểu khác nhau).

 Làm thế nào để biết cây hoa đỏ có 2 nhân tố di truyền đều trội (thuần

chủng).

 Có thể lai kiểm nghiệm (lai phân tích) bằng cách lai với cây hoa trắng

(luôn thuần chủng vì cả 2 nhân tố đều lặn - aa) Nếu kết quả toàn cây hoa đỏ thì cây hoa đỏ cần kiểm tra là thuần chủng (2 nhân tố đều trội - AA) Nếu kết quả phân tính (1 đỏ : 1 trắng) thì cây hoa đỏ cần kiểm tra không thuần chủng (1 nhân tố trội, 1 nhân tố lặn - Aa).

Lai phân tích:

aa G:

F 1 :

Toàn đỏ:

A

A a

A - A

aa G:

F 1 :

1 đỏ

a

A

A

-a

: 1 trắng a a

a

 Nội dung định luật (SGK)

III Cơ sở tế bào học của định luật phân li.

F 1

F 2

G 1

(Cây hoa đỏ 100%)

0,5

G P

A

a 0,5

0,5

0,25 0,25 cây hoa trắng

0,50

x

0,25 0,25

0,25 0,25

0,75 cây hoa đỏ

:

:

:

x

F 1 x F 1 (Cây hoa đỏ) (Cây hoa đỏ)

A

G 1

Cặp NST

tương đồng

Gen - alen

x

F 2

A

Câu hỏi và bài tập.

Câu 1 Quá trình giảm phân phải diễn ra bình thường.

Câu 2 MĐ phát hiện sự PLTT rồi suy luận có sự PL nhân tố DT,

nhưng bản chất là PL alen nên vẫn đúng với quy luật phân li của MĐ.

Câu 4 Lai phân tích.