GIÁO án địa lí lớp 6 mới

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giảiĐịnh hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức Cho học sinh quan sát các hành tinh trong hệ mặt trời: Giới

Trang 1

Ngày soạn: 28/08/ Tiết 2

BÀI 1 VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC TRÁI ĐẤT

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức: Qua bài học, hoc sinh cần đạt:

-HS biết được vị trí Trái Đất trong hệ mặt trời , hình dạng và kích thước của TráiĐất

-Trình bày được khái niệm kinh tuyến , vĩ tuyến Biết quy ước kinh tuyến gốc, vĩtuyến gốc , kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến nam, nửa cầu Bắc,nửa cầu Nam, nửa cầu Đông, nửa cầu Tây

2 Kĩ năng:

- Xác định vị trí Trái Đất trong hệ mặt trời

- Xác định kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam, nửa cầu Đông,nửa cầu Tây

3 Tư tưởng – tinh cảm :

- ý thức bảo vệ môi trường, trái đất

- Giáo dục môi trường, kĩ năng sống: tư duy, giao tiếp, tự nhận thức, làm chủ bảnthân,

4 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực chung: đọc, sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực chuyên biệt: năng lực quan sát, so sánh, tranh ảnh, tư liệu,

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

Chuẩn bị của giáo viên: Quả địa cầu

Chuẩn bị của học sinh: sưu tầm hình ảnh các hành tinh trong hệ mặt trời.

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp -1’):

2 Kiểm tra bài cũ: 3’

Hỏi: Hãy nêu nội dung của môn địa lý 6?

- Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành phần tự nhiờm cấu tạo nên Trái Đất

Đó là đất đá, không khí, nước, sinh vật

- Môn địa lý lớp 6 không chỉ cung cấp kiến thức mà còn rèn luyện cho các em kĩnăng về bản đồ, thu thập, phân tích, xử lý thông tin giải quyết vấn đề

Hỏi: Phương pháp học tốt môn địa lý 6?

- Muốn học môn địa lý tốt các em phải quan sát chúng trên tranh ảnh, hình vẽ vànhất là trên bản đồ -Ngoài kiến thức cơ bản còng rèn luyện các kĩ năng …)

- Muốn học tốt môn địa lý phải biết liên hệ những điều đó học vào thực tế …

3 Dạy bài mới:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức cần đạt

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động -7’) Mục tiêu: Gây kích thích sự hứng thú cho học sinh, để các em sẵn sàng tiếp thu kiến

thức mới

1

Trang 2

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giải

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức

Cho học sinh quan sát các hành tinh trong hệ mặt trời:

Giới thiệu bài -1’): Trong vũ trụ bao la, Trái Đất là một hành tinh xanh trong hệ mặt

trời, cùng quay quanh mặt trời với Trái Đất 8 hành tinh khác với các kích thước, màu sắcđặc điểm khác nhau Tuy rất nhỏ nhưng trái đất là thiên thể duy nhất có sự sống trong hệ mặt trời Rất lâu rồi con người luôn tìm cách khám phá những bí ẩn về chiếc noi của

mình Bài học hôm nay ta tìm hiểu một số kiến thức đại cương về Trái Đất -Vị trí, hình dỏng, kích thước …)

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -27’) Mục tiêu-HS biết được vị trí Trái Đất trong hệ mặt trời , hình dạng và kích thước của

Trái Đất

-Trình bày được khái niệm kinh tuyến , vĩ tuyến Biết quy ước kinh tuyến gốc, vĩtuyến gốc , kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến nam, nửa cầu Bắc,nửa cầu Nam, nửa cầu Đông, nửa cầu Tây

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức, năng lực

khái quát hóa, năng sử dụng số liệu, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình…

GV: Giới thiệu khái quát hệ mặt

trời: H1

-Người đầu tiên tìm ra hệ mặt trời

là ?

- Thuyết “nhật tâm hệ “cho rằng

mặt trời là trung tâm của hệ mặt

trời

Hỏi: Quan sát hình 1, hãy kể tên

HS: Lắng nghe 1.Vị trí của Trái Đất

trong hệ mặt trời

2

Trang 3

-Thuỷ, Kim, Hoả, Mộc, Thổ)

được quan sát bằng mắt thường

thời cổ đại

-Năm 1781 bắt đầu có kính thiên

văn phát hiện sao Thiên vương

-Năm 1846 phát hiện sao Hải

vương

-Năm 1930 phát hiện sao Diêm

vương

Trao đổi 1’

Hỏi: ý nghĩa của vị trí thứ 3 -theo

thứ tự xa dần mặt trời của Trái

Đất)?

- Nếu Trái Đất ở vị trí sao Kim

hoặc sao Hoả

Hỏi: Hình 2 cho biết độ dài của

bán kính và đường xính đạo của

Trái Đất như thế nào? đọc?

GV: Dùng quả địa cầu minh họa

lời giảng: Trái Đất tự quay quanh

một trục tưởng tượng gọi là địa

trục Địa trục tiếp với bề mặt trái

đất ở hai điểm Đó chính là hai

địa cực: cực Bắc và cực Nam

Địa cực là nơi gặp nhau của các

HS: Sao thủy, sao kim, trái

đất, sao hỏa, sao thổ, thiênvương, hải vương

HS: Trái đất nằm ở vị trí thứ

3 trong số tỏm hành tinhtheo thứ tự xa dần mặt trời

HS: Vị thứ 3 của Trái Đất

là một trong những điềukiện rất quan trọng để gúpphần nên Trái Đất có sựsống trên hệ mặt trời khoảngcách từ Trái Đất đến mặttrời là 150km khoảng cáchnày vừa đủ nước tồn tại ởthể lỏng, rất cần cho sựsống)…

- ý nghĩa: Vị thứ 3 củaTrái Đất là một trongnhững điều kiện rấtquan trọng để gúpphần nên Trái Đất có sựsống trên hệ mặt trời

2 Hình dạng, kích thước của trái đất và

3

Trang 4

kinh tuyến.

Địa cực là nơi vĩ tuyến chỉ còn là

một điểm-900)

Hỏi: Quan sát H3 cho biết: Các

đường nối liền hai điểm cực Bắc

và cực Nam trên bề mặt quả địa

cầu là những đường gì? - Chúng

có đặc điểm nào?

Hỏi: Nếu cách 10 ở tâm, thì có bao

nhiêu đường kinh tuyến?

Hỏi: Những vũng trên trên quả địa

cầu vuông góc với các kinh tuyến

là những đường gì?

GV mở rộng: Ngoài thực tế trên

bề mặt Trái Đất không có đường

kinh tuyến, vĩ tuyến Đường kinh

tuyến, vĩ tuyến chỉ được thể hiờn

trên bản đồ các loại quả địa cầu

Phục vụ cho mục đích cuộc sống,

sản xuất … của con người

Hỏi: Xác định trên quả địa cầu

đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến

gốc? Đường kinh tuyến gốc là

kinh tuyến bao nhiêu độ? vĩ tuyến

gốc là vĩ tuyến bao nhiêu độ?

Hỏi: Thế nào là xính đạo? Xính

đạo có đặc điểm gì?

Hỏi: Tại sao phải chọn một kinh

tuyến gốc, một vĩ tuyến gốc?

Hỏi: Kinh tuyến đối diện với kinh

tuyến gốc là kinh tuyến bao nhiêu

độ?

GV: Xác định nửa cầu Bắc, nửa

cầu Nam?

Hỏi: Vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam?

HS:Các đường kinh tuyến

nối liền hai điểm cực Bắc vàcực Nam có độ dài bằngnhau

HS: -360 đường kinh

tuyến)

HS: Vĩ tuyến

HS xác định

HS: Kinh tuyến gốc là kinh

tuyến 0° -qua đài thiên vănGrin-uýt nước Anh)

- Vĩ tuyến gốc là đường vĩtuyến lớn nhất hay còn gọi

là đường xính đạo đánh số0)

3 Hệ thống kinh tuyến vĩ tuyến

- Kinh tuyến là nhữngđường thẳng nối liềnhai điểm cực Bắc vàcực Nam có độ dàibằng nhau

- Vĩ tuyến là nhữngvũng trên trên quả địacầu vuông góc với cáckinh tuyến,song songvới đường xính đạo và

có độ dài nhỏ dần từxính đạo đến cực

- Kinh tuyến gốc làkinh tuyến 0° -qua đàithiên văn Grin-uýt nướcAnh)

- Vĩ tuyến gốc là đường

vĩ tuyến lớn nhất haycòn gọi là đường xínhđạo đánh số 0)

- Kinh tuyến Đông bên

4

Trang 5

Hỏi: Quy ước Kinh tuyến Đông,

nửa cầu Đông?

Hỏi: Quy ước Kinh tuyến

Tây-nửa cầu Tây?

Hỏi: Công dụng của các kinh

- Nữa cầu Nam : nửa bề mặtđịa cầu từ xính đạo đến cựcNam

HS: Vĩ tuyến Bắc : những vĩ

tuyến nằm từ xính đạo đếncực bắc

- Vĩ tuyến Nam : những vĩtuyến nằm từ xính đạo đếncực Nam

HS: Nữa cầu Đông: nửa

cầu,nằm bên phải kinh tuyến

200 T và 1600 Đ Châu âu, Á,phi , ĐạiDương

HS: Nữa cầu Tây nửa cầu

:nằm bên trái kinh tuyến 200

- Vĩ tuyến Bắc : những

vĩ tuyến nằm từ xínhđạo đến cực bắc

- Vĩ tuyến Nam : những

vĩ tuyến nằm từ xínhđạo đến cực Nam

- Nữa cầu bắc : nưả bềmặt địa cầu từ xính đạođến cực bắc

- Nữa cầu Nam : nửa bềmặt địa cầu từ xính đạođến cực Nam

- Nữa cầu Đông: nửacầu,nằm bên phải kinhtuyến 200T và 1600Đ:Châu Âu, Á, phi, ĐạiDương

- Nữa cầu Tây nửa cầunằm bên trái kinh tuyến

200 T và 1600 Đ: ChâuMĩ

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập -18') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học

5

Trang 6

Phương pháp dạy học: đàm thoại, giảng giải

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực nhận thức, năng lực khái quát hóa

*Bài tập1/sgk

+ Cứ 1° ta vẽ một đường KT thì trên quả ĐC sẽ có 360 KT

+ Cứ 10° ta vẽ một đường KT thì trên quả ĐC sẽ có 36KT- 36: 10)

+ Cứ 1° ta vẽ một đường VT thì trên quả ĐC sẽ có 181 VT

+ Cứ 10° ta vẽ một đường VT thì trên quả ĐC sẽ có 19 VT - 181: 10 = 18,1 + 1 đường

VT gốc = 19 đường VT )

+ Cứ 10° ta vẽ một đường VT thì trên quả ĐC sẽ có 9 VT -18: 2= 9 đường VT B, 9

đường VT Nam -> không tính đường VT gốc )

* HS làm BT 2/ sgk.

? Vẽ mô phỏng quả địa cầu, vẽ mô phỏng đường VT gốc, KT gốc, VT nam, VT bắc, KTđông, KT tây, xác định các nửa cầu trên hình

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng -8’) Mục tiêu: Vận dụng sưu tầm và làm bài tập liên quan tới hệ mặt trời

Phương pháp dạy học: Đặt và giải quyết vấn đề

- Viết bài giới thiệu về các hành tinh trong hệ mặt trời, trong đó giới thiệu cụ thể về Tráiđất

- Sưu tầm một số hình ảnh về các hành tinh trong hệ mặt trời

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng -2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đó học Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giải

- Tìm hiểu về vũ trụ qua các video trên internet

6

Trang 7

BÀI 3 TỈ LỆ BẢN ĐỒ

I MỤC TIÊU

- Biết được ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ

- Hai dạng tỉ lệ bản đồ: tỉ lệ số và tỉ lệ thước

2 Kĩ năng:

- Dựa vào tỉ lệ bản đồ tính được khoảng cách trên thực tế theo đường chim bay và ngượclại

3 Thái độ: Yêu thích khoa học

- GD kĩ năng sống về tư duy, giao tiếp và làm chủ bản thân

- GD an ninh và quốc phòng thông qua giúi thiệu ban rđồ hành chính Việt Nam và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

IV.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

Chuẩn bị của giáo viên: Một số bản đồ có tỉ lệ bản đồ khác nhau

Chuẩn bị của học sinh: sưu tầm hình ảnh các hành tinh trong hệ mặt trời.

V CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp -1’):

2 Kiểm tra bài cũ: 3’

Câu 1: Theo thứ tự xa dần mặt trời Trái Đất là hành tinh thứ mấy ?

- Thứ ba trong Hệ Mặt Trời

Câu 2: Vẽ 1 vũng trên cho HS:

7

Trang 8

- Xác định trên quả địa cầu: Các đường kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến Đôngkinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam, nửa cầu Đông, nửa cầu Tây, nửa cầu Bắc,nửa cầu Nam.

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động -7’) Mục tiêu: Xác định nội dung trọng tâm của bài : tỉ lệ bản đồ

Phương pháp dạy học: Trực quan, Đặt và giải quyết vấn đề

GV cho học sinh quan sát hình ảnh bản đồ thế giới và Việt Nam

Bất kể loại bản đồ còng đều thể hiện các đối tượng địa lý nhỏ hơn kích thước thực củachúng Để làm được điều này, người vẽ phải có phương pháp thu nhỏ theo tỉ lệ khoảng cách

và kích thước của các đối tượng địa lý để đưa lên bản đồ Vậy tỉ lệ bản đồ là gì? Công dụngcủa tỉ lệ bản đồ ra sao, cách đo tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào số tỉ lệ thế nào? Đó lànội dung của bài học?

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -27’) Mục tiêu: - Biết được ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ

- Hai dạng tỉ lệ bản đồ: tỉ lệ số và tỉ lệ thước

Phương pháp dạy học: Trực quan, thảo luận nhóm, đặt và giải quyết vấn đề

khái quát hóa, năng lực sử dụng số liệu, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình…

8

Trang 9

Hoạt động 1: ý nghĩa tỉ lệ bản

đồ

GV: Dùng hai bản đồ có tỉ lệ

khác nhau Giới thiệu vị trí

phần ghi tỉ lệ của mỗi bản đồ?

-Yêu cầu học sinh lên bảng

đọc, rồi ghi ra bản tỉ lệ của hai

loại bản đồ đó

Hỏi: Tỉ lệ bản đồ là gì?

Câu hỏi: Đọc tỉ lệ của hai loại

tỉ lệ bản đồ H8, H9 cho biết

điểm giống điểm khác

Hỏi: Vậy cho biết có mấy

dạng biểu hiện tỉ lệ bản đồ?

Giải thích tỉ lệ:

000

Hỏi: Mỗi cm trên trên một

đoạn bản đồ ứng với khoảng

cách bao nhiêu trên thực địa

Hỏi: Bản đồ nào trong hai bản

đồ có tỉ lệ lớn hơn? Bản đồ

nào thể hiện các đối tượng chi

tiết hơn?

Hỏi: Mức độ nội dung của bản

đồ phụ thuộc vào yếu tố gì?

HS: Giống: thể hiện trên

HS:

-H8 1cm trên bản đồ bằng7500m ngoài thực địa-H9 1cm trên bản đồ bằng1500m ngoài thực địa

HS: H8 có tỉ lệ lớn hơn và

thể hiện các đối tượng địa

lý chi tiết hơn

HS: Tỷ lệ bản đồ

HS: Bản đồ có tỷ lệ càng

lớn thì số lượng các đốitượng địa lý đưa lên càngnhiều

1 ý nghĩa tỉ lệ bản đồ

- Tỉ lệ bản đồ: Là tỉ sốkhoảng cách trên bản đồ

so với khoảng cách tươngứng trên thực địa

- ý nghĩa: Tỉ lệ bản đồcho biết bản đồ được thunhỏ bao nhiêu so với thựcđịa:

Có hai dạng biểu hiện tỉ

lệ bản đồ:

 Tỉ lệ số

 Tỉ lệ thước

Bản đồ có tỷ lệ cànglớn thì số lượng các đốitượng địa lý đưa lên càng

9

Trang 10

loại các loại tỉ lệ bản đồ -Lớn,

nhỏ, trung bình)

GV: Kết luận: Tỉ lệ bản đồ

quy đinh mức độ thu nhỏ nội

dung thể hiện trên bản đồ

*Chuyển ý : Để hiểu rỏ hơn

GV Yêu cầu HS: Hãy nêu

cách đo tính khoảng cách dựa

dài của đường Phan Bội Châu

-đoạn từ đường Trần Quý

Cáp-đường Lý Tự Trọng)

Hướng dẫn: Dùng Compa

hoặc thước kẻ đánh dấu

khoảng cách rồi đặt vào thước

tỉ lệ

Đo khoảng cách theo đường

chim bay từ điểm này đến

điểm khác

Đo từ chính giữa các kí hiệu,

không đo từ cạnh kí hiệu

-Đặt tờ giấy hay thước kẻ

đó đánh dọc theo thước tỷ

lệ và đọc trị số khoảngcách trên thực địa

-Nếu đo khoảng cách bằngcompa thý đối chiếu tỷ lệrồi đọc trị số

HS thảo luận 5’

HS trình bàyNhóm 1: 3,75kmNhóm 2: 3km Nhóm 3: 3,6km

nhiều

2 Tính khoảng cách thực địa dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số trên bản đồ.

- Muốn tính khoảng cáchthực địa ta dựa vào tỉ lệthước và tỉ lệ số

Hs ghi kết quả tínhđược

10

Trang 11

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập -18') Mục tiêu: Luyện tập làm một số bài tập về tỉ lệ

Định hướng phát triển năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề

Bài tập 1: Biểu hiện bảng lời thay tỉ lệ số:

100

1

; 50

+ Theo tỉ lệ bản đồ,1cm ứng với 2km ,nên 5cm 200000= 1000.000cm- 10km)

+Theo tỉ lệ bản đồ,1cm ứng với 60km,nên 5cm 6000000= 30.000000cm-300km)

Phương pháp dạy học: Thảo luận nhóm

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực hợp tác

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV chia lớp thành nhiều nhóm

- mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏisau và ghi chép lại câu trả lời vào vỏ bài tập

-Các nhà hàng hải hay dùng bản đồ có kinh vĩ tuyến là đường thẳng vì:

2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trả lời

- HS nộp vỏ bài tập

- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện

Các nhà hàng hải hay dùng bản đồ có kinh vĩ tuyến là đường thẳng vì: Theo phép chiếu

đồ này thì vùng xích đạo có độ chính xác nhất -Các đường hàng hải chính thường nằmgần xích đạo nên độ chính xác cao), không có sai số độ dài, càng xa xích đạo càng kémchính xác, tỉ lệ theo lưới chiếu kinh tuyến vĩ tuyến thay đổi giống nhau, liên tục tăng dần

từ xích đạo đến cực Hơn nữa ở góc chiếu này, góc trên bản đồ có độ lớn tương ứngbằng góc trên địa cầu

11

Trang 12

- Tập tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ thước -hoặc tỉ lệ số) trên bản đồ trong Tậpbản đồ địa lý 6

BÀI 4 PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ.

KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA Lý

I MỤC TIÊU

- Xác định phương hướng trên bản đồ

- Xác định chỗ cắt nhau của 2 đường kinh tuyến và vĩ tuyến điqua điểm đó

- Khái niệm kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lý của 1 điểm và cách viết tọa độ địa lý của 1điểm

2 Kỹ năng: Xác định phương hướng, tọa độ địa lý 1 điểm trên bản đồ

3 Thái độ: Yêu thích khoa học, tích hợp GD an ninh và quốc phòng về chủ quyền

của Việt Nam trên biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

12

Trang 13

II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

Chuẩn bị của giáo viên: SGK, sách giáo viên

Chuẩn bị của học sinh: SGK

III.CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

a Là phân số ghi dưới góc bản đồ luôn có tử là số 1

b Là phân số cho biết tỉ lệ thu nhỏ của hình vẽ lónh thổ trên bản dồ so với thực tế

c Cả hai câu đều đúng.

d Cả hai câu đều sai

2 Tỉ lệ bản đồ càng lớn khi ….

A Mẫu các phân số càng nhỏ. B Mẫu các phân số càng lớn

C Cả hai đều đúng D Cả hai đều sai

thức mới phương hướng trên bản đồ

Phương pháp dạy học: Đặt và giải quyết tình huống

- Xác định chỗ cắt nhau của 2 đường kinh tuyến và vĩ tuyến điqua điểm đó

- Khái niệm kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lý của 1 điểm và cách viết tọa độ địa lý của 1

13

Trang 14

1: HS làm việc cá nhân

Câu hỏi: Trái Đất là một

cầu trên, làm thế nào xác

định được phương hướng

trên mặt quả địa cầu?

GV: Giới thiệu khi xác

định phương hướng trên

bản đồ

Từ trung tâm xác định phía

trên là hướng Bắc, dưới là

Nam, trái là hướng Tây,

phải là hướng Đông

Câu hỏi: Nhắc lại, tìm và

chỉ hướng các đường kinh

tuyến, vĩ tuyến trên quả địa

cầu?

Hỏi: Cơ sở xác định

phương hướng trên bản đồ

là dựa vào yếu tố nào?

Hỏi: Trên thực tế có những

bản đồ không thể hiện kinh

tuyến, vĩ tuyến, làm thế nào

để xác định được phương

hướng

Xác định các hướng còn lại

ở hình

HS: Lấy phương hướng tự

quay của trái Đất để chọnĐông Tây, hướng vuông gócvới hướng chuyển động củaTrái Đất là Bắc và Nam Đó

có 4 hướng cơ bản Đông,Tây, Nam, Bắc => Rồi xácđịnh ra các hướng khác

- HS lắng nghe

-Kinh tuyến nối điểm cựcBắc và cực Nam quả địacầu là đường chỉ hướng BắcNam

-Vĩ tuyến là đường vuônggóc các kinh tuyến và chỉhướng Đông-Tây

-Kinh tuyến và vĩ tuyến

-Dựa vào mũi tên chỉ hướngBắc trên bản đồ để xác địnhhướng Bắc, sau đó tìm cáchướng còn lại

1) Phương hướng trên bản đồ

-Xác định tên kinhtuyến, vĩ tuyến

+ Đầu trên kinh tuyếnchỉ hướng Bắc, đầu dướichỉ hướng Nam

+Bên phải vĩ tuyến chỉhướng Đông, bên trái vĩtuyến chỉ hướng Tây

- Dựa vào mũi tên chỉhướng Bắc trên bản đồ đểxác định hướng Bắc, sau

14

Bắc

Na m

Đôn ggg Tây

TB

T N

ĐB

ĐN

Trang 15

2 : suy nghĩ- cặp đôi- chia

C

HS: Kinh độ: Là khoảng

cách từ điểm đó đến kinhtuyến gần nhất về kinh tuyếngốc 0°

- Vĩ độ: Là khoảng cách từđiểm đó đến vĩ tuyến gầnnhất về xính đạo

HS thảo luận 5’

Nhóm 1: Hà Nội đến ViêngChăng: Tây Nam; Hà Nộiđến Giacacta: Nam; Hà Nộiđến Manila: Đông Nam;

Cualalumbua đến Bangcochướng Bắc; Cualalumbuađến Manila: Đông Bắc;

Manila đến Bangcoc: TâyNhóm 2: A

Vĩ độ: Là khoảng cách

từ điểm đó đến vĩ tuyếngần nhất về xính đạo.-Kinh độ và vĩ độ của 1điểm được gọi chung là tọa

độ địa lý của điểm đó

3/ BT:

a/ - Hà Nội đến Viêng

Chăng: Tây Nam;

- Hà Nội đến Giacacta:Nam;

- Hà Nội đến Manila:Đông Nam;

- Cualalumbua đếnBangcoc hướng Bắc;

- Cualalumbua đếnManila: Đông Bắc;

- Manila đến Bangcoc:Tây

10 0 B

130 0 N

0 0

130 0 N

10 0 B

100 0 N

10 0 B

140 0 N

0 0

130 0 N

10 0 B

110 0 N

10 0 B

130 0 N

0 0

140 0 N

0 0

100 0 N

10 0 B

Trang 16

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập -18') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học bằng một số bài tập

Phương pháp dạy học: đặt câu hỏi

khái quát hóa

Câu 1: Theo quy ước đầu phía dưới của kinh tuyến gốc chỉ hướng nào?

Trang 17

D Nam

đáp án A

Câu 5: Vị trí của một điểm trên bản đồ -hoặc quả địa cầu) được xác định:

A Theo đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc.

B Là chỗ cắt nhau của hai đường kinh tuyến và vĩ tuyến đi qua nó.

C Theo phương hướng trên bản đồ.

D Theo hướng mũi tên trên bản đồ.

1/ Căn cứ vào đâu người ta xác định phương hướng? cách viết toạ độ địa lý, cho vý dụ

Xác định phương hướng trên bản đồ:

2/: Cho biết câu dưới đây đúng sai:

* Khi viết toạ độ địa lý, người ta thường viết kinh độ ở trên, vĩ độ ở dưới

3/ Căn cứ vào đâu để xác định phương hướng trên bản đồ?

a) Mũi tên chỉ hướng b) Kinh tuyến c) Vĩ tuyến d) Cả 3 đều đúng

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng -2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đó học Phương pháp dạy học: Giải quyết tình huống

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic

17

Trang 18

- Cho tình huống: Nếu hs phải đi tàu - ô tô) từ Hải Phòng vào Huế Tàu - xe ) xuất phát

vào buổi sáng thì em chọn ngồi ở vị trí nào trên tàu - xe)? Và sao?

4 Hướng dẫn về nhà

- Tìm hiểu thêm thông tin về phương hướng và toạ độ địa lý trên bản đồ

- Tìm hiểu : “ Kí hiệu trên bản đồ”- bài 5): Đọc sgk, tìm hiểu kĩ nội dung

* Rút kinh nghiệm:

BÀI 5 KÝ HIỆU BẢN ĐỒ CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ

I MỤC Tiêu

-Định nghĩa được ký hiệu bản đồ

- Biết được có 3 dạng ký hiệu và 3 loại ký hiệu trên bản đồ

- Cách thể hiện độ cao địa hình trên bản đồ

2 Kĩ năng: Biết và hiểu nội dung bản đồ và ký hiệu bản đồ

3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ các nguồn tài nguyên, tích hợp GD an ninh và quốc phòng

về chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

III.CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp -1’):

18

Trang 19

2 Kiểm tra bài cũ: -kiểm tra 15 phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của

thức mới

Định hướng phát triển năng lực: năng lực nhận thứcsử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô

hình…

GV cho học sinh quan sát hình:

Các em quan sát trên các bản đồ thường có những kí hiệu khác nhau - giải thích trênhình ảnh)

Bất kể một loại bản đồ nào còn dùng một loại ngôn ngữ đặc biệt Đó là hệ thống ký hiệu

để biểu hiện các đối tượng địa lý về các đặc điểm, vị trí sự phân bố trong không gian …Cách biểu hiện loại ngôn ngữ bản đồ này ra sau, để hiểu được nội dung, ý nghĩa của kíhiệu ta phải làm gì? Đó chính là nội dung của bài

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -27’) Mục tiêu -Định nghĩa được ký hiệu bản đồ

- Biết được có 3 dạng ký hiệu và 3 loại ký hiệu trên bản đồ

- Cách thể hiện độ cao địa hình trên bản đồ

Phương pháp dạy học: ổ bi, đặt câu hỏi

19

Trang 20

khái quát hóa, năng sử dụng số liệu, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình….

Hoạt động 1: HS làm viờc

cá nhân

GV: Giới thiệu một số bản

đồ kinh tế: công nông nghiệp

và giao thông vận tải

Hỏi: Muốn hiểu được các kí

hiệu trên bản đồ dựa vào đâu

Câu hỏi: Tại sao muốn hiểu

biết kí hiệu phải đọc chú giải

Câu hỏi: Quan sát H14 Hãy

kể tên một số đối tượng địa lý

được biểu hiện bằng các loại

kí hiệu?

Hỏi: Có mấy loại ký hiệu ?

Hỏi: Có mấy dạng ký hiệu ?

Hỏi: Cho biết ý nghĩa thể

hiện của các loại kí hiệu ?

Hoạt động 2: suy nghĩ- cặp

đôi- chia sẻ

Quan sát H16 cho biết:

Mỗi lỏt cắt cách nhau bao

nhiêu m

Trao đổi 1 phút

Hỏi: Dựa vào khoảng cách

các đường đồng mức ở hai

sườn núi phía đông và phía

tây hãy cho biết sườn nào có

độ dốc lớn ? Và sao ?

Hỏi: Thực tế qua một số bản

đồ địa lý tự nhiên: thế giới,

Châu lục, quốc gia, độ cao

HS quan sát

HS: Bảng chú giải

- Các kí hiệu rất đa dạng

co tính quy ước

- Sân bay, cảng biển……

-Có 3 loại kí hiệu thườngdùng

+KH điểm+KH đường+KH diện tích-Có 3 dạng ký hiệu + Hình học

+ Kiểu chữ+Tượng hình-Dùng biểu hiện vị trí,đặc điểm của các đốitượng địa lý trên bảng đồ

-HS quan sát

-100m

-Sườn Tây dốc hơn+Các đường đồng mứccàng gần nhau thì địa hìnhcàng dốc

-Thang màu0_ 200m màu xanh200_500 màu vàng hay

1)Kí hiệu bản đồ:

Kí hiệu bản đồ dùng đểbiểu hiện vị trí đặc điểmcủa các đối tượng địa lýđược đưa lên bản đồ

Có 3 loại kí hiệu thườngdùng

+KH điểm+KH đường+KH diện tích

Có 3 dạng ký hiệu + Hình học+ Kiểu chữ+Tượng hình-Dùng biểu hiện vị trí, đặcđiểm của các đối tượngđịa lý trên bảng đồ

II) Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

Đường đồng mức làđường nối những điểm cócùng độ cao với nhauĐặc điểm

+Trị số các đường đồngmức cách đều nhau

+ Các đường đồng mứccàng gần nhau thì địa hìnhcàng dốc

20

Trang 21

còn được biểu hiện yếu tố gì?

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức, năng lực khái

quát hóa, năng sử dụng số liệu, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình…

Câu 1: Kí hiệu bản đồ có mấy loại:

Trang 22

Phương pháp dạy học: Vấn đáp

Định hướng phát triển năng lực: năng lực nhận thức, năng lực khái quát hóa

? Tại sao khi sử dụng bản đồ phải xem bảng chú giải?

-> Và chú giải của bản đồ giúp ta hiểu nội dung ,ý nghĩa của các ký hiệu

? Dựa vào các ký hiệu trên bđ trên bảng tìm ý nghĩa của từng loại kí hiệu khác nhau.

22

Trang 23

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng -2’) Mục tiêu: Sưu tầm tư liệu

Phương pháp dạy học: Giao nhiệm vụ

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình….

Sưu tầm các loại kí hiệu bản đồ

4 Hướng dẫn về nhà

Xem lạitất cả cácnội dung đóhọc chuẩn bị bài tiếp

Rút kinh nghiệm:

- Trình bày được chuyển động tự quay quanh trục và quanh Mặt Trời của trái đất:Hướng, thời gian, quỹ đạo và tính chất của chuyển động

2 Kĩ năng:

- Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động tự quay, sự lệch hướng chuyển độngcủa các vật thể trên bề mặt Trái Đất

3 Thái độ: Yêu thế giới quan khoa học

- GDKNS: Tư duy: Tìm kiếm và xử lý thông tin qua bài viết, hình vẽ, bản đồ về sựvận động tự quay quanh trục của Trái Đất và hệ quả của nó -các khu vực giờ trên tráiđất; về hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất)

- Giao tiếp: Phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, giao tiếp,hợp tác khi làm việc nhóm

- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm trước nhóm về công việc được giao;quản lý thời gian khi trình bày kết quả làm việc trước nhóm và tập thể lớp

Trang 24

1 Ổn định lớp: -1’)

2 Kiểm tra bài cũ: Khởi động -tìm ụ chữ)

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động Mục tiêu: Gây kích thích sự hứng thú cho học sinh, để các em sẵn sàng tiếp thu kiến thức

mới

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức, sử dụng

Quan điểm của Giáo hội thời đó cho rằng Trái đất là trung tâm của vũ trụ và tất cả những ýkiến phản bác lại điều đó đều bị cho là dị giáo Vào ngày 22 tháng 6 năm 1633, Galileo đã

bị đưa ra trước tòa án dị giáo để xét xử Trước tòa án dị giáo, ông đã thề rằng: “Tôi, Galileo

… thề rằng đã, đang và sẽ tin tưởng vào những gì được dạy và thuyết giảng bởi nhà thờ,cùng với sự giúp đỡ của Chúa Tôi sẽ hoàn toàn loại bỏ ý nghĩ sai lầm của mình rằng MặtTrời là trung tâm của thế giới và mọi hành tinh quay xung quanh, và rằng Trái đất khôngphải là trung tâm của thế giới”

76 năm sau khi Galileo mất thì phát kiến của ông mới được công nhận.

Tất cả những nghiên cứu và sách vỏ ghi chép của ông sau đó còng bị cấm lưu hành Phải đến tận năm 1718, tức là 76 năm sau khi ông mất thì những lệnh cấm in lại các tác phẩm của Galileo của Toà án dị giáo mới được dỡ bỏ

24

Trang 25

Năm 1939, trong bài nói chuyện đầu tiên trước Viện hàn lâm Khoa học Giáo hoàng, Giáo hoàng Pius XII đã miêu tả Galileo là một trong số "các anh hùng táo bạo nhất trong lịch sử khoa học không sợ hãi trước những trở ngại và nguy hiểm khi thực hiện công việc, còng không mù quáng tuân theo những vĩ nhân thời trước"

Trái đất có nhiều vận động, vận động tự quay quanh trục là vận động chính của Trái Đất,vận động này đó sinh ra hiện tượng ngày và đêm ở khắp mọi nơi trên trái đất và làm lệch

phương hướng các vật chuyển động trên cà nửa cầu Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu….

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -27’)

- chuyển động tự quay quanh trục và quanh Mặt Trời của trái đất: Hướng, thời gian, quỹđạo và tính chất của chuyển động

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giải, thảo luận nhóm

Hoạt động 1 HS làm việc cá

nhân

GV thuyết trình: Quả Địa cầu là

mô hình thu nhỏ của Trái đất

Hỏi: Quan sát quả Địa cầu em có

nhận xét gì về vị trí của trục quả

Địa cầu so với mặt bàn?

- Yêu cầu HS Quan sát H 19 và

kiến thức -SGK) cho biết:

Hỏi: TĐ tự quay quanh trục theo

hướng nào?

Hỏi: Mô tả trên quả ĐC hướng

quay đó?

 GV cho Hs quan sát video

Hỏi: Vậy thời gian Trái đất tự

quay quanh nó trong vũng 1 ngày

đêm được qui ước là bao

nhiêu?-24h)

-> Trong cùng một lúc, trên TĐ có

cả ngày và đêm tức là có đủ 24h

Người ta chia bề mặt TĐ ra làm

24 khu vực giờ như H22-SGK)

Hỏi: Vậy, mỗi khu vực giờ rộng

bao nhiêu kinh tuyến ?

Hỏi: Việc chia bề mặt Trái đất

thành 24 khu vực giờ có ý nghĩa

gì ?

HS: Trục quả Địa cầu

nghiêng so với mặt bànthành 1 góc 66033’ Trục

TĐ còng vậy, nónghiêng trên mặt phẳngquỹ đạo một góc

66033’)

HS: -Trái đất tự quay

quanh trục theo hướng

từ Tây sang Đông

HS: Trên TĐ, giờ ở mỗi

KT khác nhau Nếu dựavào giờ của từng KT mà

1 Sự vận động của Trái đất quanh trục.

-Trái đất tự quay quanh trụctưởng tượng nối liền 2 cực

và nghiêng 66033’ trên mặtphẳng quỹ đạo - Hướng tựquay từ Tây sang Đông

-Thời gian TĐ tự quay 1vũng quanh trục là 24 giờ

Và vậy bề mặt Trái đất đượcchia ra thành 24 khu vựcgiờ

- Mỗi khu vực có 1 giờ riêng

đó là giờ khu vực

- Khu vực có KT gốc đi quachính giữa làm khu vực gìơgốc và đánh số 0-còn gọi giờquốc tế )

25

Trang 26

HS: quan sát H 20 cho biết :

Hỏi: Nước ta nằm ở khu vực giờ

thứ mấy?

Hỏi: Khi khu vực giờ gốc là 12

giờ thì nước ta là mấy giờ

-> Như vậy mỗi quốc gia có giờ

quy định riờng

Trái đất quay từ tây sang đông, đi

về phía tây qua 15 kinh độ chậm

đi 1giờ -phía đông nhanh hơn

1giờ so với phía Tây )

- GV : Để tránh nhầm lẫn, người

ta quy ước đường đổi ngày quốc

tế là KT 1800

GV giới thiệu cho HS đường đổi

ngày quốc tế trên quả ĐC

GV cho HS làm bài tập tisnhkhu

vực giờ:

Ta có:

Luân Đôn: khu vực giờ số 0, Bắc

Kinh ở khu vực giờ số 8, Hà Nội

Việt Nam ở số 7, Niu iooc ở 19

Hỏi: Luân Đôn là 10 giờ vậy

những VN, BK, Niu Iooc là mấy

giờ?

BT2: Việt Nam là 14 giờ Hãy

tính Tokio và Niu Iooc là mấy

giờ ?

GV: chốt ý và nhận xét

2.Hoat động 2: suy nghĩ- cặp

đôi- chia sẻ

=>GV cho Hs quan sát video

tính giờ thì mọi sinhhoạt sẽ quá phức tạp do

có nhiều giờ khác nhau

Để tiện tính giờ trêntoàn thế giới, năm 1884hội nghị quốc tế thốngnhất lấy khu vực có KTgốc làm giờ gốc Từ khuvực giờ gốc về phíaĐông là khu vực có thứ

a.Hiện tượng ngày đêm

- Khắp mọi nơi trên Trái đấtđều lần lượt có ngày và đêm

26

Trang 27

Hỏi: Trong cùng một lúc, ánh

sáng Mặt trời có thể chiếu sáng

toàn bộ TĐ không ? Và sao ?

Hỏi: Đẩy quả ĐC quay từ Tây

sang Đông, hiện tượng ngày, đêm

như thế nào? Tại sao lại như vậy ?

GV: Yêu cầu HS quan sát H 22 và

cho biết:

Hỏi: Ở nửa cầu Bắc vật chuyển

động theo hướng từ P-N và O-S bị

lệch về phía nào? Còn ở bán cầu

Nam?

Hỏi: Các vật thể chuyển động

trên TĐ có hiện tượng gì?

Hỏi: Khi nhận theo hướng

chuyển động, vật cđ lệch hướng

nào ở nữa cầu Bắc?

Hỏi: Ở nữa cầu Nam, vật cđ lệch

hướng ntn?

Hỏi: Cho biết ảnh hưởng của sự

lệch hướng tới các đối tượng địa

lý trên bề mặt TĐ?

một nữa đó là ngày, nữakhông được chiếu sáng

là đêm)

HS: Khắp mọi nơi trên

TĐ đều lần lượt có ngày

và đêm và TĐ tự quayquanh trục)

HS: Quan sát trả lời

HS: Các vật thể chuyển

động trên TĐ đều bịlệch hướng

+ Bán cầu Bắc: vật cđlệch về bên phải

+ Bán cầu Nam: vật cđlệch về bên trái

là đêm

b Sự lệch hướng do vận động tự quay của Trái đất.

- Các vật thể chuyển độngtrên TĐ đều bị lệch hướng.+ Bán cầu Bắc: vật chuyểnđộng lệch về bên phải

+ Bán cầu Nam: vật chuyểnđộng lệch về bên trái

Gọi HS lên quay quả Địa Cầu, xác định phương hướng

- Tính giờ một số điểm khi giờ gốc thay đổi

- Tại sao có ngày và đêm liên tiếp nhau? => Do Trái Đất quay quanh trục từ Tây sang Đôngnên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lần lượt có ngày và đêm

27

Trang 28

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng -8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập

- Hãy trao đổi với các bạn hoặc người thân của em để giải thích tại sao Nhật Bản tự hào vớiThế giới rằng họ là quốc gia mặt trời mọc ?

Tự tìm hiểu về sự chênh lệch các giờ trên trái đất ở các nước, thông qua lược đồ về các khuvực giờ trên trái đất

Trang 29

Ngày soạn: / / Tuần 10Ngày dạy: / / Tiết 10

BÀI 8 SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

I MỤC Tiêu

- Trình bày được chuyển động quay quanh Mặt Trời của Trái Đất : hướng, thờigian, quỹ đạo và tính chất của chuyển động

- Trình bày được hệ quả các chuyển động của Trái Đất: Chuyển động quanh MặtTrời : hiện tượng các mùa và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa

2 Kĩ năng:

- Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất và chuyển động của

Trái Đất quanh Mặt Trời

3 Thái độ: Giúp các em hiểu biết thêm về thực tế

1 Đồ dùng dạy và học

Chuẩn bị của giáo viên: Tranh vẽ chuyển động của Trái Đất quanh Mặt trời.

2 Phương pháp: Động não, HS làm việc cá nhân, thuyết trình.

1 Ổn định lớp: -1’)

2 Kiểm tra bài cũ: -2’)

- Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất sinh ra hệ quả gì? Nếu Trái Đấtkhông có vận động tự quay thì có hiện tượng ngày đêm trên Trái Đât sẽ ra sao?

29

Trang 30

- Khu vực giờ là gì? Khu vực giờ gốc là 3 giờ thì khu vực 10 giờ khu vực 20 giờmấy giờ?

3 Dạy bài mới: -1’)

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động -2’) Mục tiêu: Gây kích thích sự hứng thú cho học sinh, để các em sẵn sàng tiếp thu kiến thức

mới.: sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời

Phương pháp dạy học: thông qua kênh hình bằng TVHD.GV chọn tranh ảnh, hoặc

1 đoạn phim phù hợp

Giới thiều về Cô-péc-ních

Nicolaus Copernicus

Năm 1543 công nguyên, nhà thiên văn học người Ba Lan Nicola Kopernik trong tác phẩm

vĩ đại của mình: “Thuyết thiên thể vận hành” đã chứng minh rằng không phải Mặt trờichuyển động quanh Trái đất mà là Trái đất chuyển động xung quanh Mặt trời Đây là sựxoay quanh của Trái đất, thời gian Trái đất quay xung quanh Mặt trời một vòng chính là mộtnăm

Tính theo công thức định luật vạn vật hấp dẫn của Issac Niutơn, lực hấp dẫn giữa Trái đất vàMặt trời khoảng 3,5 tỷ Niutơn Tốc độ chuyển động theo chu vi hình tròn của Trái đất quanhMặt trời đạt 30 km/s Do có lực li tâm quán tính sản sinh ra và lực hấp dẫn của Mặt trời vớiTrái đất là ngang nhau, làm cho Trái đất không bị lệch mà trái lại, luôn quay xung quanhMặt trời

*Vào bài: Ngoài sự vận động tự quay quanh trục, Trái Đất còn có sự chuyển động quay

quanh Mặt Trời Sự chuyển động tịnh tiến này sẽ sinh ra những hệ qủa quan trọng như thếnào? Có ý nghĩa lớn lao đối với sự sống trên Trái Đất ra sao là nội dung của bài này

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -20’) Mục tiêu: - Trình bày được chuyển động quay quanh Mặt Trời của Trái Đất : hướng, thời

gian, quỹ đạo và tính chất của chuyển động

- Trình bày được hệ quả các chuyển động của Trái Đất: Chuyển động quanh Mặt Trời : hiệntượng các mùa và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giải, thảo luận nhóm

30

Trang 31

GV:Giới thiệu H23 phóng to

- Nhắc lại chuyển động tự

quay quanh trục, hướng độ

nghiêng của trục Trái Đất ở

các vị trí: Xuân phân, Hạ Chí,

Thu Phân, Đông Chí

Hỏi: Theo dõi mũi tên trên

quỹ đạo và trên trục của Trái

GV: Dùng quả địa cầu lặp lại

hiện tượng chuyển động tịnh

tiến của Trái Đất ở các vị trí:

Xuân Phân, Hạ Chí, Thu

Phân, Đông Chí Theo quỹ

đạo của hình Elip

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI

Chuyển động tịnh tiến là gì?

Hỏi: Thời gian vận động

quanh trục của Tri Đất một

Hỏi: Khi chuyển động trên

qũy đạo khi đo Trái Đất gần

HS: 24 giờ

HS: Thời gian chuyển

động quanh mặt trời 1vũng 365 ngày 6 giờ

Cận nhật: 3-4 tháng

tháng 1: 147 triệu Km

Viễn nhật: 4-6 tháng:

I Sự chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời

- Trái đất chuyển động quanhMặt Trời theo một qũy đạo cóhình elip gần trên

-Hướng chuyển động: từ Tâysang Đông

+ Thời gian Trái Đất chuyểnđộng một vũng quanh MặtTrời là 365 ngày 6 giờ

+ Trong khi chuyển động trênquỹ đạo quanh Mặt Trời, trụcTrái Đất lúc nào còng giữnguyên độ nghiêng 66033’ trênmặt phẳng vĩ đạo và hướngnghiêng của trục không đổi

Đó là sự chuyển động tịnhtiến

31

Trang 32

trời nhất khoảng cách là bao

Phương pháp dạy học: Đặt câu hỏi, đưa và giải quyết vấn đề

khái quát hóa

*Khoanh tròn câu trả lời đúng

1.Thời gian Trái Đất quay trọn 1 vòng quanh Mặt Trời là:

a,365 ngày 6 giờ c, Câu a đúng câu b sai

b,365 ngày 1/4 d, Cả a và b đúng

2.Hiện tượng các mùa có tính chất ntn ở 2 nửa cầu Bắc và Nam ?

a Như nhau b Trái ngược nhau c Cả 2 ý kiến trên.

3 Các mùa ở khu vực XĐ có gì khác so với khu vực vĩ độ cao?

a.Như nhau b.Trái ngược nhau c Có sự phân hóa khác nhau

- Tại sao Trái đất chuyển động quanh Mặt trời lại sinh ra 2 thời kỳ nóng và lạnh luân phiênnhau ở hai nửa cầu trong một năm

- Hs làm Tập bản đồ 1/ 12

- Lên bảng biểu diễn chuyển động của TĐ quanh MT và giải thích hiện tượng các mùa

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng -8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập thực tế

Phương pháp dạy học: nêu và giải quyết vấn đề

khái quát hóa

- Bạn Nam chuẩn bị cùng gia đình sang Úc chơi Lúc này thời tiết nơi bạn sống đang là mùa

hè - ngày 5 tháng 7 ) Bạn phân vân không biết bên Úc khí hậu có nóng giống như ở nhàthời điểm này không? Cần chuẩn bị quần áo ấm hay là ngắn để cầm theo trong chuyến đi?

Em hãy cho bạn một lời khuyên đúng! Phát triển năng lực thực tiễn.

32

Trang 33

- lý giải câu tục ngữ: Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, Ngày tháng 10 chưa cười đã tối

4 Hướng dẫn về nhà:

- Xem trước bài 9

Hướng dẫn -1’)Xem lại bài này, và chuẩn bị phần 2.

Ngày dạy: / / Tiết 11

BÀI 8 SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI -tt)

I MỤC Tiêu

- Trình chuyển động quanh bày được các hệ quả mặt trời: sinh ra hiện tượng cácmùa

2 Kĩ năng:

- Biết sử dụng quả địa cầu để mô tả chuyển động tịnh tiến của TĐ trên quỹ đạo vàgiải thích được hiện tượng mùa của khí hậu

3 Thái độ: Giúp các em hiểu thêm về các hiện tượng trong thực tế.

- GDKNS: - Tư duy: Tìm kiếm và xử lý thông tin qua bài viết, hình vẽ về chuyển

động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hệ quả của nó

33

Trang 34

+ Giao tiếp: Phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, giao tiếp, hợp tác khi làm việc nhóm.

+ Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm trước nhóm về công việc được giao;quản lý thời gian khi trình bày kết quả làm việc trước nhóm và tập thể lớp

Chuẩn bị của giáo viên: Tranh vẽ chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời.

2 Phương pháp: Động não; HS làm việc cá nhân; suy nghĩ- cặp đôi- chia sẻ; trình

bày 1 phút

1 Ổn định lớp: -1’)

Câu 1: Cho biết hướng chuyển động của Trái đất quanh mặt trời ?

- Hướng từ Tây sang Đông

Câu 2: Thế nào gọi là chuyển động tịnh tiến ?

- Khi chuyển động quanh mặt trời, Trái đất lúc nào còng giữ độ nghiêng và hướng

nghiêng của trục không đổi

3 Dạy bài mới: -1’)

mới : sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời

Đặt vấn đề:

Trái Đất còn có sự chuyển động quay quanh Mặt Trời Sự chuyển động tịnh tiến này sẽ

sinh ra những hệ qủa quan trọng như thế nào? Có ý nghĩa lớn lao đối với sự sống trên TráiĐất ra sao là nội dung của bài này

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức -20’)

Mục tiêu:

- Trình chuyển động quanh bày được các hệ quả mặt trời: sinh ra hiện tượng các mùa.

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại, giảng giải, chia nhóm

34

Trang 35

Hoạt động 1 Làm việc cá nhân/

suy nghĩ- cặp đôi- chia sẻ

Hỏi: Cho biết khi chuyển động

trên quỹ đạo, trục nghiêng và

hướng tự quay của Trái Đất có

thay đổi không?

Hỏi: Hiện tượng gì xảy ra ở vị

trí hai bán cầu thay đổi thế nào

với mặt trời? Sinh ra hiện

tượng gì?

Hỏi: Ngày 22/6 -Hạ chí) ở nửa

cầu nào ngả nhiều nhất về phía

mặt trời? Nửa cầu nào chếch

xa?

Hỏi: Nhận xét về lượng bức xạ

mặt trời ở 2 địa điểm

Hỏi: Ngày 22/12 -Đông Chí) ở

nửa cầu nào ngả nhiều nhất về

phía mặt trời? Nửa cầu nào

Hỏi: Ngày 22/6 thì nửa cầu

Nam là ngày gì? Mùa gì nửa

cầu Bắc thời gian đó là ngày gì?

HS:Nửa bán cầu bắc ngả

về phía mặt trời, gócchiếu càng lớn nhận nhiệtcàng nhiều, ánh sáng->

mùa nóng

HS:Nửa cầu nào Nam

chếch xa mặt trời gócchiếu sáng nhỏ nhận ớtnhiệt, ánh sáng -> mùalạnh

HS:NCN ngả nhiều nhất

về mặt trời, NCB chếch xamặt trời

HS:Nửa bán cầu Nam ngả

về phía mặt trời, gócchiếu càng lớn nhận nhiệtcàng nhiều, ánh sáng->

mùa nóng

HS:Nửa cầu nào Bắc

chếch xa mặt trời gócchiếu sáng nhỏ nhận ớtnhiệt, ánh sáng -> mùalạnh

HS: 22/ 6 NCB mùa hạ,

NCN 22/12 mùa đông

- 22/12 NCN đông chí làmùa đông, NCB hạ chí làmùa hạ

HS: Ánh sáng lượng nhiệt,

cách tính mùa hoàn toàn

II Hiện tượng mùa

a) Ngày hạ chí và ngày đông chí

- Khi chuyển động trênquỹ đạo trục của Trái Đấtbao giờ còng có độnghiêng không đổi, hướng

về một phía

-Hai nửa cầu ngả gần vàchếch xa mặt trời sinh rahiện tượng các mùa

- Sự phân bố ánh sáng vàlượng nhiệt cách tính mùa

ở 2 nữa cầu Bắc và Namhoàn toàn trái ngược nhau

- Ngày 22/6 Hạ chí ở nữacầu Bắc -mùa nóng) báncầu nam ngày đông chí-mùa lạnh)

-Ngày 22/12 đông chí ởnửa cầu bắc -mùa lạnh)nửa cầu nam là ngày hạchí -mùa nóng)

35

Trang 36

+ Sự phân bố nhiệt, ánh sáng ở

hai nửa cầu?

+ Cách tính mùa ở hai nửa cầu?

trái ngược nhau

Hoạt động 2 HS làm việc cá

nhân

- Quan sát H 23:

Hỏi: Trái Đất hướng cả hai nửa

cầu Bắc và Nam về phía mặt

trời như nhau vào các ngày nào?

Hỏi: Khi đó ánh sáng Mặt Trời

chiếu thẳng góc vào nơi nào

trên bề mặt Trái Đất?

Hỏi: Đó là mùa nào trong năm

ở hai bán cầu?

Hỏi: Một năm có mấy mùa?

Gồm những mùa nào? Thời gian

bắt đầu và thời gian kết thỳc

=>GD môi trường và kỹ năng

- Các mùa tính theodương lịch và âm lịch cókhác nhau về thời gian

36

Trang 37

Phương pháp dạy học: Đặt câu hỏi, nêu và giải quyết vấn đề

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tư duy logic, năng lực nhận thức.

Câu 1: Vùng nội chí tuyến là vùng nằm:

Trang 38

Hỏi: Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra 2 thời Kỳ nóng và

lạnh luân phiên nhau ở 2 nửa cầu trong một năm?

- Khi chuyển động trên quỹ đạo trục của Trái Đất bao giờ còng có độ nghiêng khôngđổi, hướng về một phía

-Hai nửa cầu ngả gần và chếch xa mặt trời sinh ra hiện tượng các mùa

- Sự phân bố ánh sáng và lượng nhiệt cách tính mùa ở 2 nữa cầu Bắc và Nam hoàntoàn trái ngược nhau

Hỏi Vào những ngày nào trong năm hai nửa cầu Bắc và Nam đều nhận được một

lượng ánh sáng và nhiệt như nhau ?

- Vào ngày : 21/ 3; 23/9

Cho học sinh vận dụng kiến thức để giải thích hiện tượng đêm trắng ở nước Nga

Trang 39

- -

39

Trang 40

Ngày soạn: / / Tuần 12

- Trình bày được hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ độ

2 Kĩ năng: Dựa vào hình vẽ để mô tả được hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau

theo mùa và theo vĩ độ

3 Thái độ: Yêu thích khoa học

- GDKNS: - Tư duy: Tìm kiếm và xử lý thông tin; phân tích, so sánh, phán đoán về

hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ độ trên Trái Đất

- Giao tiếp: Phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, giao tiếp, hợp tác khi làm việc nhóm

- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm trong nhóm

Chuẩn bị của giáo viên: quả địa cầu.

Chuẩn bị của học sinh: SGK.

2 Phương pháp: Động não; HS làm việc cá nhân; suy nghĩ- cặp đôi- chia sẻ; trình

bày 1 phút

1 Ổn định lớp: -1’)

-Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

-Khi Trái Đất chuyển động quanh mặt trời sinh ra những hiện tượng gì?

Hoạt động của GV Hoạt động của

mới

Phương pháp dạy học: Trực quan, đàm thoại

Định hướng phát triển năng lực: năng lực nhận thức.

A Giới thiệu bài -1’) Ngoài hiện tượng mùa thì sự chênh lệch ngày đêm dài ngắn theo

mùa là hệ quả thứ 2 rất quan trọng sinh ra sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời? Hiện tượng ngày đêm, dài ngắn theo mùa diễn ra Trên Trái Đất như thế nào? Đó là vấn đề

ta cần giải đáp hôm nay.Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay

40

Định dạng
Số trang	152
Dung lượng	1,73 MB

GIÁO án địa lí lớp 6 mới

CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP: 1 Ổn định lớp:

Xác định phương hướng trên bản đồ