Bài giảng bệnh zona môn da liễu

ĐẠI CƯƠNG Bệnh zona hay herpes zoster là:  Bệnh da cấp do sự tái hoạt virus varicella zoster VZV  Biểu hiện chính: - đau 1 bên cơ thể - mụn nước, bọng nước mọc thành chùm trên nền ba

BỆNH ZONA

1 ĐẠI CƯƠNG

Bệnh zona hay herpes zoster là:

 Bệnh da cấp do sự tái hoạt virus varicella zoster (VZV)

 Biểu hiện chính:

- đau 1 bên cơ thể

- mụn nước, bọng nước mọc thành chùm trên nền ban đỏ, dọc theo đường phân bố của thần kinh ngoại biên

- đau sau zona

1 ĐẠI CƯƠNG

Tuổi khởi phát: 60% > 50 tuổi; 5%

trẻ <15 tuổi

Yếu tố nguy cơ:

- giảm miễn dịch tự nhiên với VZV

( >55 tuổi)

- bệnh ác tính

- suy giảm miễn dịch ( hóa trị, xạ trị )

- nhiễm HIV

2 CĂN NGUYÊN VÀ BỆNH SINH

Do sự tái hoạt của virus Varicella zoster theo sơ đồ sau:

3 LÂM SÀNG

3.1 Tiền triệu:

- xuất hiện 2-3 tuần, hoặc vài ngày trước

- đau thần kinh hoặc tăng nhạy

cảm da

- cảm giác mỏi mệt toàn thân như triệu chứng của cúm

3 LÂM SÀNG

3.2 Toàn phát:

- thương tổn da xuất hiện trên nền da đỏ

với:

sẩn → mụn nước → hóa mủ → vảy tiết ( 7-10 ngày)

- vị trí: liên sườn (> 50%), trán- mắt

(10-20%), các vị trí khác như mông- đùi- sinh dục, cổ- gáy, cùng-cụt… tỉ lệ ít hơn, có thể ở niêm mạc.

- cơ năng: đau nhức nhiều tại thương tổn.

3.3 Đau thần kinh sau zona:

Kéo dài sau 1 tháng đến nhiều năm.

3 LÂM SÀNG

4 CẬN LÂM SÀNG

Test Tzanck: là xét nghiệm dùng

trong các bệnh da bọng nước Ở

bệnh zona, làm test Tzanck sẽ thấy

tế bào gai lệch hình và tế bào đa

nhân khổng lồ

PCR với bệnh phẩm là dịch bọng

nước sẽ xác định được nhóm virus.

Đây là 2 xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán bệnh zona.

5 CHẨN ĐOÁN

5.1 Chẩn đoán xác định:

- Chủ yếu dựa vào lâm sàng

- Cận lâm sàng cho các trường hợp nghi ngờ

5.2 Chẩn đoán gián biệt:

- Giai đoạn tiền triệu: khó

- Giai đoạn toàn phát: phân biệt với + Viêm da tiếp xúc kích ứng do côn

trùng

+ Nhiễm Herpes simplex da…

6 ĐIỀU TRỊ

6.1 Giai đoạn cấp:

- Thuốc kháng virus: dùng trước

72h

- Các thuốc giảm đau, an thần,

vitamin

- Chăm sóc tại chỗ

6.2 Giai đoạn mạn:

Giảm đau thần kinh là chủ yếu,

dùng các thuốc chống trầm cảm

( Gabapentin, Amitriptyllin,

Pregabalin…); giảm đau tại chỗ bằng Capsaicin, Lidocain bôi

7 BIẾN CHỨNG

Mắt : ảnh hưởng nhánh V2 của dây

tk sinh 3 gây viêm màng bồ đào

Có thể gây liệt mặt do tổn thương hạch gối của dây VII ( hội chứng Ramssay-Hunt)

8 TIẾN TRIỂN VÀ TIÊN LƯỢNG

Thông thường bệnh tiến triển trong 2-3 tuần

Điều trị sớm giảm đau sau zona

Khoảng 40% bệnh nhân >60 tuổi bị đau sau zona

Bn HIV hoặc ghép nội tạng có thể bị zona lan tỏa, hoặc zona tái phát, và bệnh thường nặng hơn bệnh nhân

thường

Thank you !