1 Nêu được vai trò của hệ thống bổ thể, hệ thống đông máu và hệ thống kinin trong viêm Trình bày được cơ chế hình thành dịch rỉ viêm Mô tả được hiện tượng bạch cầu xuyên mạch và sự
Trang 1 Giảng viên: BS Nguyễn Thị Như Ly
Môn giảng: Sinh lý bệnh – Miễn dịch
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN
KHOA Y
BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ
SINH LÝ BỆNH QUÁ TRÌNH VIÊM
Trang 21 Nêu được vai trò của hệ thống bổ thể, hệ thống
đông máu và hệ thống kinin trong viêm
Trình bày được cơ chế hình thành dịch rỉ viêm
Mô tả được hiện tượng bạch cầu xuyên mạch và
sự thực bào
Trang 3NỘI DUNG BÀI HỌC
Đại cương
Những biến đổi chủ yếu trong viêm
Quan hệ giữa phản ứng viêm
4
3
1
Vai trò của tế bào và hệ thống
protein huyết tương
2
Trang 4I ĐẠI CƯƠNG
- Là một quá trình phản ứng khá phức tạp của cơ thể sống, nhằm đối phó lại với tác nhân gây viêm
- Có 2 mặt: + Yếu tố bệnh lý (phá hủy tổ chức)
+ Phản ứng có lợi sức đề kháng của cơ thể (tiêu diệt nguyên nhân gây bệnh, hạn chế tổn thương, phục hồi chức năng)
Trang 5Tổn thương tế bào
Viêm cấp tính
Thành lập u hạt
Trang 6I ĐẠI CƯƠNG
3 Phân loại viêm
- Nguyên nhân: viêm nhiễm khuẩn và viêm vô khuẩn
- Vị trí: Viêm nông, viêm sâu
- Dịch rỉ viêm: viêm thanh dịch, viêm tơ huyết, viêm
mủ
- Diễn biến: viêm cấp hay viêm mạn
Trang 7I ĐẠI CƯƠNG
4 Nguyên nhân gây viêm
Nguyên nhân bên ngoài
- Cơ học: chấn thương phá hủy tế bào/mô
giải phóng chất gây viêm nội sinh
- Vật lý: + Nhiệt độ thoái hóa protid tế bào
+ Tia xạ tạo gốc oxy tự do
- Hóa học: hóa chất, thuốc, độc tố…
- Sinh học: vi khuẩn, virus, vi nấm, ký sinh trùng,…
Trang 8I ĐẠI CƯƠNG
4 Nguyên nhân gây viêm
Nguyên nhân bên trong
- Sản phẩm chuyển hóa: urê, acid uric
- Thiếu oxy tại chỗ, hoại tử tổ chức
- Xuất huyết
- Phản ứng tự miễn
- Rối loạn thần kinh dinh dưỡng (tắc mạch)
Trang 9II VAI TRÒ CỦA TẾ BÀO VÀ
HỆ THỐNG PROTEIN HUYẾT TƯƠNG
1 Tế bào
Trang 101 Tế bào
II VAI TRÒ CỦA TẾ BÀO VÀ
HỆ THỐNG PROTEIN HUYẾT TƯƠNG
Trang 112 Hệ thống protein huyết tương:
II VAI TRÒ CỦA TẾ BÀO VÀ
HỆ THỐNG PROTEIN HUYẾT TƯƠNG
Trang 12+ Giữ VK/vật lạ ở nơi thực bào mạnh nhất
+ Tạo khung cho sửa chữa/lành VT
II VAI TRÒ CỦA TẾ BÀO VÀ
HỆ THỐNG PROTEIN HUYẾT TƯƠNG
Trang 132.3 Hệ thống kinin
- Bradykinin :
+ Dãn mạch
+ Gây đau (phối hợp PG)
+ Co thắt cơ trơn ngoài mạch máu
+ Tăng tính thấm thành mạch (phối hợp PG)
+ Tăng hóa hướng động
+ Khuyếch đại phản ứng viêm
II VAI TRÒ CỦA TẾ BÀO VÀ
HỆ THỐNG PROTEIN HUYẾT TƯƠNG
Trang 14III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Rối loạn tuần hoàn
Rối loạn chuyển hóa
Tổn thương tổ chức
Tăng sinh tế bào
Rối loạn vận mạch Hình thành dịch viêm Bạch cầu xuyên mạch Hiện tượng thực bào
Trang 15III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Trang 16III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Tăng độ nhớt máu Bạch cầu bám mạch
Huyết khối Phù nề mô kẽ Ứ MÁU
Trang 17III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Mạch máu bình thường Mạch máu trong viêm cấp
Trang 18III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Phù nề chèn ép
thần kinh tại chỗ
ĐAU
IL1-6-8, TNFα gây tăng nhạy cảm đau
Bradykinin
Trang 19III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
chính hình thành dịch rỉ viêm
- Tăng áp lực thẩm thấu và áp lực keo tại ổ viêm: tạo khoảng hở giữa các tế bào nội mạch thoát protein
(albumin, globulin, fibrinogen)
Trang 20III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Fibrinogen đông thành màng Hồng cầu
Xác bạch cầu
Trang 21III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
1.3 Bạch cầu xuyên mạch
- Là hiện tượng BC bám dính vào thành mạch và
Trang 22III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Nội mạch
Các mediator viêm
Trang 23III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
1.4 Hiện tƣợng thực bào
- Là hiện tượng mà các tế bào thực bào nuốt, tiêu hủy các sinh vật, các tế bào và các thể vật chất khác
Trang 24III NHỮNG BIẾN ĐỔI CHỦ YẾU TRONG VIÊM
Giai đoạn nuốt
Giai đoạn tiêu
Trang 25IV QUAN HỆ GIỮA PHẢN ỨNG VIÊM VÀ CƠ THỂ
3 Nguyên tắc xử trí ổ viêm
- Không làm giảm phản ứng viêm cấp bằng corticoid, chườm lạnh, chất ức chế chuyển hóa glucid…
- Để viêm diễn biến và kết thúc tự nhiên cơ thể tập chịu đựng tốt với hậu quả xấu
- Điều trị nguyên nhân gây viêm hơn là điều trị triệu chứng viêm (dùng kháng sinh thích hợp trong viêm nhiễm khuẩn)
Trang 26TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường Đại học Y Dược Huế (2017), Giáo trình Sinh lý bệnh – Miễn dịch, NXB Đại học Huế
2 Trường Đại học Y Hà Nội (2012), Giáo trình Sinh lý bệnh học, NXB Y học
3 Phạm Hoàng Phiệt và các giảng viên (2012), Giáo trình Miễn dịch – Sinh lý bệnh, Trường Đại học Y Dược TPHCM
4 Lê Đình Roanh (2010), Bệnh học đại cương, NXB Giáo dục Việt Nam
Trang 27TÀI LIỆU THAM KHẢO
6 Granger, D Neil; Senchenkova, Elena
(2010), "Leukocyte–EndothelialCell Adhesion“ ,
Claypool Life Sciences
7 Kumar, Rukmini, Clermont, Gilles, Vodovotz, Yoram, Chow, Carson C (2004), "The dynamics
of acute inflammation“, Journal of Theoretical
Biology
8 Headland SE, Norling LV (2015) "The resolution of inflammation: Principles and challenges“, Seminars in Immunology
