SINH LÝ BỆNH QUÁ TRÌNH VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM VIÊM RL tuần hoàn RL chuyển hóa TT mô Tăng sinh tb Biến đổi cơ thể ● Chất ổ viêm: gây sốt, sp acid…... HÌNH THÀNH DỊCH VIÊM NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM CO R

Ths.Bs Võ Nguyên Thủ

1

SINH LÝ BỆNH

VIÊM

▲ Conheim (cuối TK XIX) – ĐỨC

Viêm – Rối loạn vận mạch

▲ LEWIS (1927)

Viêm – TGHH - Histamin

5

ĐẠI CƯƠNG

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH

● Cơ học

chấn thương  hủy tb và mô

 phóng tích chất gây viêm

● Vật lý

To cao  thoái biến protein

Tia xạ  gốc tự do  hủy Enzym OXH

● Hóa học

Hủy tb, phong bế Enzym

acid, kiềm mạnh, độc chất, trừ sâu…

ĐẠI CƯƠNG

PHÂN LOẠI VIÊM

Đặc hiệu – PUMD

Khác nhau cơ chế gây viêm

DIỄN TIẾN

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

VIÊM

RL tuần hoàn

RL chuyển hóa

TT mô Tăng sinh tb

Biến đổi cơ thể

● Chất ổ viêm: gây sốt, sp acid…

9

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

Bạch cầu Sp thực bào: protease, H+, K+

Cytokin: TNF, IL1, PAF

NO – nitric oxide do NO-synthetase (Tb viêm)

Giãn mạch

Tăng tưới máu – mô viêm  năng lượng – thực bào và CH ái khí

Thực bào – QT sung huyết

● Giúp: cung cấp oxy – glucose/

BC  ATP

thoát mạch, di chuyển thực bào và nhiệt độ

● Tăng thấm mạch

thoát huyết tương

KT, bổ thể, fibrinogen, bạch cầu

● Phồng tb nội mạc, bám BC, thoát HT  ↓ di chuyển máu

 sung huyết tĩnh mạch

● Chuyển hóa ái khí –

pH chưa ↓  thực bào

độ nhớt, ma sát

Bạch cầu:

Bám thành mạch

-cản lưu thông

Tế bào nội mô:

hoạt hóa, phì đại

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM RỐI LOẠN VẬN MẠCH

DỊCH VIÊM

CƠ CHẾ HÌNH THÀNH DỊCH RỈ VIÊM

HÌNH THÀNH DỊCH VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CO RÚT

NỘI MẠC KHỚP NỐI CO RÚT TỔN TƯƠNG TRỰC TiẾP TỔN THƯƠNG BẠCH CẦU (transcytosis) XUYÊN BÀO

TIỂU TM TIỂU TM KHẮP VI TUẦN

HOÀN CHỦ YẾU TIẾU TM TIỂU TM

BẮT ĐẦU SAU VIÊM

4 – 6 GiỜ

TĂNG THẤM TỨC KHẮC, ỔN ĐỊNH VÀ KÉO

DÀI

ĐÁP ỨNG MUỘN CHẤT TRUNG GIAN HÓA HÓA HỌC

(VEGF)

CƠ CHẾ TĂNG TÍNH THẤM

Fbrinogen đông

 màng Nhiều xác bạch cầu

25

BẠCH CẦU XUYÊN MẠCH

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

R, hóa ứng động, pt dính

Chân giả

Y.tố VIÊM LPS

TNF IL1 IL6

Viêm – dị ứng

Neu , Eoso

27

BẠCH CẦU THỰC BÀO

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

Bắt giữ và tiêu hóa đối tượng

29

BẠCH CẦU THỰC BÀO

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

THỰC BÀO – CHẾT NHẢ RA

BẠCH CẦU THỰC BÀO

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG THỰC BÀO

31

BẠCH CẦU THỰC BÀO

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

KHÔNG PHỤ THUỘC OXY

Lysosom

Hydrolase acid

Lactoferrin

BPI

RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

TNF

Aa GLUCID

33

RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

VIÊM

LIPID

TĂNG A.béo, lipid, cetonic

RLCH – Glucid Enz – CH lipid: tb viêm, VK

RLCH LIPID

Thiểu dưỡng, hoại tử

35

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

TĂNG SINH TB – QT LÀNH VẾT THƯƠNG Tổn thương - viêm

M

FIBROBLAST NHẠY IL-4, TNF, TGF-b, PDGF, C5a, LTB4

Collagen I,II,III – fibronectin, tropoelastin, elastin

R

Mô xơ , mạch máu - hình thành sẹo QT LÀNH VẾT THƯƠNG

 Sung huyết ĐM

 Tăng thấm

 Tập trung và Thoát mạch BC

 Cục máu đông

 KT tận cùng TK

VIÊM MẠN TÍNH

Viêm gan,

viêm tiết niệu

Lậu, mắt hột …

● Tồn tại yếu tố viêm

● N và ĐTB: tồn tại nhưng không đủ loại yếu tố viêm

● Thâm nhiễm L ổ viêm

● Tb sợi non rìa ổ viêm

Suy kiệt:

Rò dịch, viêm cầu thận nhiễm mỡ

Lao hạch, bụi phổi

Tham gia

39

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

Agonite

IL1 (IL-) Antgonite IL- 1ra

R-type I

2 gen khác nhau

TB (MD – Ko MD)

NO synthetase COX, kết dính

R-type II

Mất hoạt tính IL1

máu Metalloprotase

41

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CYTOKIN GÂY VIÊM

TNF (Tumor necrosis factor) Gây hoại tử - suy mòn

Sưng nóng đỏ đau (+ IL-1, IL-6) NGUỒN GỐC

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CYTOKIN GÂY VIÊM

43

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CYTOKIN CHỐNG VIÊM

CYTOKIN NGUỒN GỐC TÁC DỤNG CHỦ YẾU

IL-1ra Mono, ĐTB Chất ức chế đ.hiệu IL-1,IL-1 β

IL-4 Th2, mast, B Kt phát triển Th2

Ức chế Σ cytokin do LPS IL-6 T, B, Mono, Neu Ức chế ĐTB  TNF và IL-1

IL-10 Mono – ĐTB, Th2, B Ức chế sx cytokin (M-ĐTB, N)

Ức chế đáp ứng Th1 IL-11 Tế bào stroma, tế bào xơ

non

Ức chế sx cytokin (M-ĐTB) Thúc đây đáp ứng Th2

Giảm chức năng M-ĐTB

Sx cytokin - viêm

CYTOKIN - VIÊM

NHỮNG BIẾN ĐỔI TRONG VIÊM

CYTOKIN CHỐNG VIÊM

THỤ THỂ HÒA TAN NGUỒN GỐC TÁC DỤNG CHỦ YẾU

R-HÒA TAN TNF –p55

(sTNFRI or sTNFRp55) Nhiều dòng tế bào Gắn TNF trimer-máu Ngăn TNF – R/màng tế bào

R-HÒA TAN TNF –p75

(sTNFRII or sTNFRp75) Nhiều dòng tế bào Gắn TNF trimer-máu Ngăn TNF – R/màng tế bào

R-HÒA TAN typ 2 –IL1

(Ký hiệu: sIL-1RII) B, Neu, TB tiền thân Tủy xương

Gắn IL-1 máu Ngăn IL1 – R typ1/màng tế bào

R typ 2 –IL1 gắn màng

(Ký hiệu: mIL-1RII) B, Neu, TB tiền thân Tủy xương

R - bẫy IL1 mất tác dụng

Protein gắn IL-18

(ký hiệu: IL-18BP) Lách và nhiều dòng Tế bào khác

R – hòa tan IL18 (mất tác dụng)

R – HÒA TAN CYTOKIN

ẢNH HƯỞNG CƠ THỂ  VIÊM

QUAN HỆ GIỮA VIÊM – CƠ THỂ

TRẠNG THÁI THẦN KINH

▲ Phát sinh và phát triển: VIÊM

▲ Ức chế thần kinh: phản ứng viêm yếu

(Già, phong bế TK, gây mê, morphin)

▲ Quá trình tiết dịch rỉ viêm, thực bào

● Giảm dịch: thuốc mê…

● Tăng thực bào: PXCĐK, cafein…

● Giảm thực bào: thuốc ngủ…

47

ẢNH HƯỞNG CƠ THỂ  VIÊM

QUAN HỆ GIỮA VIÊM – CƠ THỂ

- Ổn định màng Lysosom (↓ protease và Enz khác)

ẢNH HƯỞNG VIÊM  CƠ THỂ

QUAN HỆ GIỮA VIÊM – CƠ THỂ

Tăng bạch cầu máu, sốt, ↑ MD, ↑ VS

Acid  nhiễm toan

TNF  suy mòn,

mệt mỏi

TỰ NHIÊN

ĐiỀU TRỊ

NN > TR/C