Mục tiêu 1. Các giai đoạn chuyển dạ 2. Chẩn đoán chuyển dạ 3. Các thay đổi của người mẹ, thai và phần phụ trong chuyển dạ. KHÁI NIỆM Chuyển dạ đẻ là một quá trình sinh lý làm cho thai và phần phụ của thai được đẩy ra khỏi tử cung và đường sinh dục của người mẹ Đẻ thường là cuộc chuyển dạ diễn ra bình thường theo sinh lý, thai nhi được đẻ qua đường âm đạo, không can thiệp gì Đẻ đủ tháng là cuộc chuyển dạ từ đầu tuần thứ 38 (259 ngày) đến cuối tuần thứ 41 (287 ngày) Đẻ non tháng khi tuổi thai từ 22 tuần (154 ngày) đến 37 tuần Thai già tháng khi tuổi thai quá 41 tuần (287 ngày) Sẩy thai là sự chấm dứt thai nghén trước khi thai có thể sống được, thai dưới 22 tuần, nặng dưới 500g.
Trang 1BÀI GIẢNG
SINH LÝ CHUYỂN DẠ
Trang 3- KHÁI NIỆM
Chuyển dạ đẻ là một quá trình sinh lý làm cho thai và phần phụ của thai được đẩy ra khỏi tử cung và đường sinh dục của người mẹ
Đẻ thường là cuộc chuyển dạ diễn ra bình thường theo sinh
lý, thai nhi được đẻ qua đường âm đạo, không can thiệp gì
Đẻ đủ tháng là cuộc chuyển dạ từ đầu tuần thứ 38 (259
ngày) đến cuối tuần thứ 41 (287 ngày)
Đẻ non tháng khi tuổi thai từ 22 tuần (154 ngày) đến 37 tuần
Thai già tháng khi tuổi thai quá 41 tuần (287 ngày)
Sẩy thai là sự chấm dứt thai nghén trước khi thai có thể
sống được, thai dưới 22 tuần, nặng dưới 500g.
Trang 4CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUYỂN DẠ
Các giai đoạn của Chuyển dạ
Giai đoạn xóa mở cổ tử cung – Giai đoạn I
Giai đoạn sổ thai – Giai đoạn II
Giai đoạn sổ rau – Giai đoạn III
Trang 5CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUYỂN DẠ
Nguyên nhân gây chuyển dạ
Trang 6CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUYỂN DẠ
Động lực của cuộc chuyển dạ
Cơn co tử cung và cơn co thành bụng là động lực của cuộc chuyển dạ đẻ
Khi chưa chuyển dạ tử cung đã có cơn
go nhẹ nhàng gọi là cơn co Hicks
Trang 7CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUYỂN DẠ
Thời gian chuyển dạ
Ở người con so: 16-24h.
Ở người con rạ: 8-12h
Quá 24h: chuyển dạ kéo dài
Trang 8CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUYỂN DẠ
Tiêu chuẩn chẩn đoán chuyển dạ
- Đau bụng từng cơn, tăng dần
- Ra dịch nhầy hồng ở âm đạo
- Có sự thay đổi ở cổ tử cung
( Cổ tử cung xóa và mở)
- Đầu ối được thành lập
- Có sự tiến triển của ngôi thai sau mỗi cơn go
Trang 9Cường độ cơn co tử cung là áp lực ở thời điểm cao nhất
Trương lực cơ bản : Là áp lực buồng tử cung ở ngoài cơn co, Bình thường từ 8 – 10 mmHg
Hiệu lực cơn co tử cung là hiệu số giữa cường độ và trương lực cơ bản
Độ dài của cơn co tử cung được tính bằng giây
Tần số cơn co tử cung là số cơn co trong 10 phút
Trang 10CƠN CO TỬ CUNG
Tác dụng của cơn co tử cung trong chuyển dạ
• Giúp cho đoạn dưới thành lập, cổ tử cung xóa
và mở
• Làm cho đầu ối được thành lập
• Giúp cho ngôi thai bình chỉnh
• Đẩy thai nhi ra khỏi đường sinh dục của người
mẹ qua các giai đoạn: Lọt, xuống, quay, sổ
• Đẩy nhau ra khỏi buồng tử cung
Trang 11thế nằm nghiêng
+ Các thuốc làm tăng co bóp tử cung: Oxytocin,
Ecgotamin, + Các thuốc làm giảm co bóp tử cung: Papaverin,
Spasmaverin, Atropin, Buscopan
Yếu tố tâm lý
Trang 12CƠN CO TỬ CUNG
Đặc điểm cơn co tử cung
Cơn co tử cung xuất hiện một cách tự nhiên ngoài ý muốn của sản phụ Cơn co tử cung gây đau
Điểm xuất phát của cơn co tử cung nằm ở một trong hai sừng của tử cung Thông thường ở sừng phải tử cung
Cơn co tử cung có tính chu kỳ và đều đặn, mau dần lên, dài dần ra, cường độ tăng dần lên
Trang 13CƠN CO TỬ CUNG
Các phương pháp nghiên cứu cơn co tử cung
- Bằng tay
- Phương pháp theo dõi tự động liên tục cơn co tử
cung và nhịp tim thai bằng monitoring sản khoa
Trang 14CƠN CO THÀNH BỤNG
Trong giai đoạn hai của cuộc chuyển dạ
đẻ, cơn co thành bụng phối hợp với cơn
co tử cung đẩy thai ra ngoài Cơ hoành được đẩy xuống thấp trong ổ bụng, các cơ thành bụng co lại làm giảm thể tích ổ bụng, áp lực của ổ bụng tăng lên ép vào đáy tử cung góp phần đẩy thai xuống
Trang 15NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Thay đổi về phía người mẹ
1.Thành lập đoạn dưới: đoạn dưới tử cung thành lập do eo tử cung giãn rộng,
kéo dài và to ra Từ 0,5-1cm, khi đoạn dưới được thành lập hoàn toàn cao đến 10cm.
2.Sự xóa mở cổ tử cung
Giai đoạn đầu (Ia): từ khi xóa đến khi mở được 4cm 8-10 giờ
Giai đoạn sau (Ib): từ 4cm đến mở hết khoảng 4-6 giờ, tốc độ trung bình mở 1cm/giờ.
Sự xóa mở cổ tử cung nhanh hay chậm phụ thuộc vào các yếu tố: đầu ối, tình trạng cổ tử cung, Cơn co tử cung
Ở người con so, cổ tử cung xóa hết rồi mới mở và đoạn dưới tử cung thành lập
từ các tháng cuối của thai nghén.
Ở người con rạ, cổ tử cung vừa xóa, vừa mở và đoạn dưới tử cung chỉ thành lập khi mới bắt đầu chuyển dạ
Trang 16NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Thay đổi về phía mẹ (tt)
3.Thay đổi ở đáy chậu và tầng sinh môn
Do áp lực của cơn co tử cung ngôi thai xuống dần trong tiểu khung Áp lực của ngôi thai đẩy dần mỏm xương cụt ra phía sau, đường kính mỏm cụt - hạ
vệ thay đổi từ 9.5cm thành 11cm bằng với đường kính mỏm cùng – hạ vệ
Tầng sinh môn trước phồng to lên, vùng hậu môn –
âm hộ dài ra gấp đôi (từ 3-4cm, giãn ra 12-15cm)
Trang 17NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Thay đổi về phía thai
Hiện tượng chồng xương sọ
Thành lập bướu thanh huyết
Trang 18NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Thay đổi ở phần phụ của thai
Tạo thành túi ối hay đầu ối
Tác dụng của đầu ối:
+ Giúp cho cổ tử cung xóa và mở trong chuyển dạ đẻ do đầu ối ép vào cổ
tử cung.
+ Bảo vệ thai nhi với các sang chấn bên ngoài
+ Tránh nguy cơ nhiễm khuẩn ngược dòng từ âm đạo vào buồng ối
Các hình thái ối vỡ:
+ Vỡ ối đúng lúc là vỡ ối khi cổ tử cung mở hết
+ Vỡ ối sớm là vỡ ối xảy ra khi đã có chuyển dạ nhưng cổ tử cung chưa
mở hết
+ Vỡ ối non là vỡ ối xảy ra khi chưa có chuyển dạ
Rau bong và sổ rau : sau khi sổ thai, cơn co tử cung tiếp tục xuất hiện sau một giai đoạn nghỉ ngơi sinh lý làm cho rau thai và màng rau bong ra,
xuống dần trong đường sinh dục người mẹ và sổ ra ngoài
Trang 19NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Một số thay đổi khác
Về phía người mẹ:
Thay đổi về hô hấp
Thay đổi về huyết động
Thay đổi về chuyển hóa
Trang 20NHỮNG THAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ VÀ THAI,
PHẦN PHỤ TRONG CHUYỂN DẠ
Một số thay đổi khác ( tt)
Sự đáp ứng của thai: tim thai thay đổi trong cơn co tử cung Tim thai hơi nhanh lên khi tử cung mới co bóp , sau đó chậm lại trong cơn
co tử cung Ngoài cơn co tử cung, tim thai dần dần trở lại bình thường.
Trang 21TRÂN TRỌNG CẢM ƠN