Kiến thức: - Tìm hiểu và phân tích thí nghiệm để tự rút ra kết luận: lá cần khí cácbonic để chế tạo tinh bột - Giải thích được một vài hiện tượng thực tế như: vì sao ở các thành phố lớn [r]
Trang 1Tuần 12 Ngày soạn: 23/10/2016
Bài 21: QUANG HỢP
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Tìm hiểu và phân tích thí nghiệm để tự rút ra kết luận: Khi có ánh sáng, lá có thể chế tạo được tinh bột và nhả ra khí oxi
- Giải thích được một vài hiện tượng thực tế như: vì sao nên trồng cây ở nơi có nhiều ánh sáng, vì sao nên thả rong vào bể nuôi cá cảnh
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích thí nghiệm, quan sát hiện tượng rút ra nhận xét
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật, chăm sóc cây,bảo vệ môi trường
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Các dụng cụ để thực hiện thí nghiệm:
+ Dung dịch iốt là thuốc thử tinh bột: hồ tinh bột, dao nhỏ, dung dịch iot, ống nhỏ giọt + Một vài lá đã thử dung dịch iốt
- Máy chiếu
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Ôn lại kiến thức Tiểu học về chức năng của lá
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi: Cấu tạo của phiến lá gồm những phần nào? Chức năng của mỗi phần là gì?
Trả lời: Cấu tạo của phiến lá gồm: biểu bì, thịt lá, gân lá
- Biểu bì gồm một lớp tế bào có vách ngoài dày, xếp sát nhau bảo vệ
- Thịt lá :Tế bào thịt lá chứa nhiều lục lạp giúp phiến lá thu nhận ánh sáng để chế tạo chất hữu cơ cho cây
- Gân lá gồm các bó mạch có chức năng vận chuyển các chất, các bó mạch gân lá nối với bó mạch của cành và thân
3 Bài mới :
- Giới thiệu bài: Chúng ta đã biết cây xanh có khả năng tự chế tạo ra chất hữu cơ để nuôi tự
nuôi sống mình là do lá có nhiều lục lạp thực hiện quá trình quang hợp Vậy để hiểu rõ trong quá trình quang hợp cây xanh đã chế tạo được chất gì và trong điều kiện nào? Chúng ta sẽ nghiên cứu bài quang hợp (tiết 1)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Xác định chất mà lá cây chế tạo được khi có ánh sang
- GV giới thiệu điều cần biết
trước khi tìm hiểu thí nghiệm:
cây chế tạo được khi có
Trang 2+ Nhỏ 1 vài giọt dung dịch Iốt
loãng (1%) vào 2 ống nghiệm
đựng tinh bột và nước sẽ thấy
hiện tượng ống nghiệm chứa tinh
bột có màu xanh tím đặc trưng
+ Ngoài ra trong thực tế nếu
dùng dung dịch Iốt nhỏ vào chỗ
có tinh bột như củ khoai tây đã
luộc chín, củ khoai lang, cơm
hoặc ruột bánh mì … thì chỗ đó
bao giờ cũng có màu xanh tím
đặc trưng Vì vậy, dung dịch Iốt
được dùng làm thuốc thử tinh
bột
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK tr.68, 69
- GV hướng dẫn HS xem thí
nghiệm (máy chiếu)
- GV cho HS thảo luận trao đổi
trả lời câu hỏi mục SGK tr 69
+ Việc lá bị bịt băng giấy đen
nhằm mục đích gì?
+ Chỉ có phần nào của lá thí
nghiệm chế tạo được tinh bột ?Vì
sao em biết?
+ Qua thí nghiệm này ta rút ra
kết luận gì?
- GV gọi đại diện nhóm trả lời
câu hỏi
- GV nhận xét
- Vì sao phải trồng cây ở nơi có
đủ ánh sáng?
- GV mở rộng: Chúng ta giải
thích được một số hiện tượng
những cây ưa sáng mà trồng
trong tối Ví dụ: cây đậu, cây
- HS nghiên cứu thông tin SGK tr.68, 69
- HS xem TN ảo
- HS thảo luận trả lời câu hỏi mục SGK tr 69
+ Bịt lá thí nghiệm bằng một bằng giấy đen làm cho một phần lá không nhận được ánh sáng Điều này nhằm mục đích
so sánh với phần lá đối chứng vẫn được chiếu sáng
+ Chỉ có phần lá không bị bịt đã chế tạo được tinh bột (chỉ có phần này bị nhuộm màu xanh tím với thuốc thử tinh bột) + HS rút ra kết luận: lá chế tạo tinh bột khi có ánh sáng
- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi, các nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS lắng nghe
- Trồng cây ở nơi có đủ ánh sáng thì cây quang hợp để chế tạo chất hữu cơ, giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt
- HS lắng nghe
ánh sang.
Lá chế tạo tinh bột khi
có ánh sáng
Trang 3cỏ… sẽ có lá màu sắc sáng và
nhạt hơn …Ngoài ra, nếu trồng
cây quá dày, cây sẽ bị thiếu ánh
sáng cho quá trình chế tạo tinh
bột Do đó, năng suất cây trồng
sẽ thấp nên chúng ta cần phải tỉa
thưa Ví dụ: cây rau, cây ngô, cây
lúa tỉa thưa lúc làm cỏ … Cây
trồng trong nhà cần có ánh sáng
nhân tạo …
Hoạt động 2: Xác định chất khí thải ra trong quá trình lá chế tạo tinh bột.
- GV cho HS nghiên cứu thông
tin SGK tr.69, 70
- GV hướng dẫn HS xem thí
nghiệm(máy chiếu)
Hướng dẫn trả lời câu hỏi mục
SGK tr.70
+ Cành rong trong cốc nào chế
tạo được tinh bột? Vì sao?
+ Những hiện tượng nào chứng
tỏ cành rong trong cốc đó đã thải
ra chất khí?Đó là khí gì?
+ Có thể rút ra kết luận gì qua thí
nghiệm
- GV gợi ý: HS dựa vào kết quả
thí nghiệm 1 và quan sát đáy 2
ống nghiệm, chất khí nào duy trì
sự cháy?
- GV gọi đại diện nhóm trả lời
câu hỏi
- GV nhận xét
* Giáo duc môi trường: Cây
xanh khi chế tạo tinh bột đã thải
ra ôxi cần cho sự hô hấp của
người, động thực vật … Nhất là
ở những nơi đông người Vì vậy,
chúng ta cần phải trồng nhiều
cây xanh, bảo vệ và chăm sóc
cây
- Chúng ta cần phải trồng nhiều
cây xanh ở những nơi nào?
- HS nghiên cứu thông tin SGK tr.69, 70 thảo luận , trả lời câu hỏi mục SGK tr.70, HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi
+ Cành rong ở cốc B chế tạo được tinh bột vì được chiếu sáng
+ Chất khí ở cốc B là khí Oxi vì
nó đã làm que đóm vừa tắt lại bùng cháy Hiện tượng chứng tỏ cành rong trong cốc B đã tạo ra chất khí là oxi
+ Kết luận: Lá nhả ra khí oxi trong quá trình chế tạo tinh bột
- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi, các nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS lắng nghe
- Chúng ta phải trồng cây xanh
ở mọi nơi, nhất là những nơi có
2 Xác định chất khí thải ra trong quá trình
lá chế tạo tinh bột.
Lá nhả ra khí oxi trong quá trình chế tạo tinh bột
Trang 4- GV: Khi đi dưới trời nắng,
chúng ta đứng dưới gốc cây to và
hít thật sâu lại có cảm giác mát
lạnh Vì quá trình hít đó đã sử
dụng nhiều ô xi do cây xanh thải
ra và có bóng mát của cây nên có
cảm giác mát lạnh
- Hậu quả của việc chặt phá rừng
bừa bãi?
- Ngày nay, để giảm ô nhiễm và
tạo cảnh quan đẹp cho gia đình,
khu dân cư nơi em sống Người
ta đã làm gì?
* Giáo dục kĩ năng sống:
- Là học sinh em đã và sẽ làm gì
để góp phần làm cho không khí
được trong lành?
đông người như: khu đô thị, khu công nghiệp, nhà máy, trường học, nơi em sinh sống…
- Diện tích rừng bị thu hẹp, hạn hán, lũ lụt thường xuyên xảy ra
Ví dụ: miền Trung Việt Nam làm ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội, gây hậu quả nghiêm
trọng
- Trồng cây cảnh, khu đô thị, công viên, tích cực trồng cây gây rừng, không du canh du cư, trồng cây trong nhà kính … - Bảo vệ xây xanh, trồng cây, tuyên truyền về lợi ích của cây xanh, vẽ tranh cổ động … 4 Củng cố : Sử dụng câu hỏi 1,2 SGK 5 Dặn dò: - HS học thuộc bài - Đọc mục: “em có biết?” trang 73 - Trả lời câu hỏi SGK - Chuẩn bị nội dung bài: Quang hợp (Tiết 2) IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 5
Tiết 24 Ngày dạy: /11/2016
Bài 21: QUANG HỢP ( tiết 2)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Tìm hiểu và phân tích thí nghiệm để tự rút ra kết luận: lá cần khí cácbonic để chế tạo tinh bột
- Giải thích được một vài hiện tượng thực tế như: vì sao ở các thành phố lớn phải trồng nhiều cây xanh
- Viết được sơ đồ tóm tắt quang hợp
- Phát biểu khái niệm đơn giản về quang hợp
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng phân tích thí nghiệm, quan sát hiện tượng rút ra nhận xét
3 Thái độ:
Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật, chăm sóc cây,bảo vệ môi trường
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Các dụng cụ để thực hiện thí nghiệm: (hình vẽ sgk)
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước thí nghiệm sgk
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi: Tại sao trời hè, nắng nóng, đứng dưới bóng cây to lại thấy mát và dễ thở hơn?
Trả lời: Vì lá cây có cơ chế thoát hơi nước, giảm nhiệt và thải ra oxi trong qua trình quang hợp
3 Bài mới : QUANG HỢP
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Cây cần những chất gì để chế tạo tinh bột.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông
tin SGK tr.70, 71
- GV yêu cầu HS nhắc lại thí
nghiệm
- GV cho HS thảo luận nhóm:
1 Điều kiện thí nghiệm của cây
trong chuông A khác với cây trong
chuông B ở điểm nào?
GV gợi ý: Nước vôi có khả năng
hấp thụ khí cacbonic
2 Lá cây trong chuông nào không
chế tạo được tinh bột? Vì sao em
biết?
GV gợi ý: Căn cứ vào kết quả
- Mỗi HS đọc kĩ thông tin mục
và các thao tác thí nghiệm ở mục
- HS tóm tắt thí nghiệm cho cả lớp cùng nghe
- HS thảo luận nhóm:
1 Cây ở trong chuông A sống trong điều kiện không khí không có khí cacbonic
2 Lá trong chuông A không chế tạo được tinh bột, căn cứ vào kết quả thử với dung dịch iot, lá không bị nhuộm thành màu
1 Cây cần những chất gì để chế tạo tinh bột.
Trang 6của thí nghiệm thử dung dịch iot.
3 Từ kết quả đó, có thể rút ra kết
luận gì?
- GV lưu ý HS: chú ý vào điều kiện
của thí nghiệm và chính điều kiện
sẽ làm thay đổi kết quả của thí
nghiệm
- GV gọi đại diện nhóm trả lời câu
hỏi:
- GV yêu cầu HS rút kết luận
- GV hỏi: Tại sao xung quanh nhà
và nơi công cộng cần trồng nhiều
cây xanh?
xanh tím
3 Không có khí cacbonic, lá không thể chế tạo được tinh bột
- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi:
- HS rút ra kết luận
- HS trả lời đạt: điều hòa thành phần chất khí trong bầu khí quyển ( lấy khí CO2, nhả khí O2)
- Không có khí cacbonic, lá không thể chế tạo được tinh bột
- Ngoài ra có sự tham gia của nước , diệp lục
Hoạt động 2: Khái niệm về quang hợp
- GV yêu cầu cá nhân HS nghiên
cứu SGK tr.72
- GV gọi HS lên bảng viết lại sơ đồ
quang hợp
- GV cho HS nhận xét thảo luận về
khái niệm quang hợp
GV gợi ý:
- Lá cây sử dụng nguyên liệu nào
để chế tạo tinh bột? Nguyên liệu đó
được lấy từ đâu?
- Lá cây chế tạo tinh bột trong điều
kiện nào?
* Giáo dục kĩ năng sống:
- Ta khẳng định rằng lá cây quang
hợp góp phần điều hoà khí hậu làm
trong lành không khí bằng kiến
thức đã học hãy giải thích?
- Là HS em phải làm gì để bảo vệ
môi trường?
- GV nhận xét, hoàn chỉnh khái
niệm quang hợp
- GV cho HS đọc thông tin mục
SGK tr.72
- GV hỏi: Ngoài tinh bột, lá cây
còn tạo ra những sản phẩm hữu cơ
nào khác?
- Cá nhân HS nghiên cứu SGK tr.72
- 2 HS lên bảng viết lại sơ đồ quang hợp
- HS nhận xét thảo luận về khái niệm quang hợp
Quang hợp là quá trình lá cây nhờ có chất diệp lục, sử dụng nước, khí cacbonic và năng lượng ánh sáng mặt trời chế tạo
ra tinh bột và nhả khí oxi
- HS dựa vào kiến thức đã học
để giải thích
- HS tự trả lời
- HS ghi nhận
- HS đọc thông tin mục SGK tr.72
- HS trả lời đạt như yêu cầu nội dung SGK tr.72
2.Khái niệm về quang hợp
Quang hợp là quá trình lá cây nhờ có chất diệp lục, sử dụng nước, khí cacbonic và năng lượng ánh sáng mặt trời chế tạo ra tinh bột và nhả khí oxi
Sơ đồ quang hợp ( SGK tr 72)
Trang 74 Củng cố :
Sử dụng câu hỏi 1,2 SGK
5 Hướng dẫn:
- Gợi ý trả lời câu 3:
+ Những thân non có màu xanh có quang hợp vì trong tế bào của nó cũng có lục lạp chức chất diệp lục
+ Những cây không có lá hoặc lá sớm rụng thì chức năng quang hợp do thân cây hoặc cành cây đảm nhận, vì thân hay cành của những cây này thường có lục lạp nên có màu xanh)
- Đọc phần Em có biết ?
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày tháng năm 2016
Duyệt của TBM