quang hợp mà GV đã chuẩn bị Các chất hữu cơ và khí - GV yêu cầu HS rút ra kết luận - HS rút ra kết luận Oxi do quang hợp của cây - GV giúp HS hoàn thiện đáp án - HS lắng nghe xanh tạo ra[r]
Trang 1Tuần 13 Ngày soạn: 04/11/2016
Bài 22: ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN BÊN NGOÀI ĐẾN QUANH HỢP.
Ý NGHĨA CỦA QUANG HỢP
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng tới quang hợp
- Vận dụng kiến thức, giải thích được ý nghĩa của một vài biện pháp kĩ thuật trong trồng trọt
- Tìm được các ví dụ thực tế chứng tỏ ý nghĩa quan trọng của quang hợp
*Kiến thức phân hóa: Liên hệ thực tế.
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng khai thác, nắm bắt thông tin thông tin
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức tham gia bảo vệ, phát triển cây xanh ở khuôn viên trường, ở địa phương
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Sưu tầm một số tranh ảnh về một số cây ưa bóng, cây ưa sáng
- Tìm một số tranh, ảnh về vai trò của quang hợp với đời sống của động vật và con người
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Sưu tầm tranh ảnh về cây xanh cung cấp thức ăn cho động vật và con người, những sản phẩm do cây xanh cung cấp cho con người
- Ôn lại kiến thức ở Tiểu học về các chất khí cần thiết cho động vật và thực vật
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi:
1 Trình bày thí nghiệm tìm ra chất mà cây xanh dùng để chế tạo tinh bột
2 Viết sơ đồ tóm tắt quá trình quang hợp Nêu định nghĩa quang hợp
Trả lời:
1 HS mô tả lại thí nghiệm
HS viết sơ đồ Quang hợp
2 Quang hợp là quá trình lá cây nhờ có chất diệp lục, sử dụng nước, khí cacbonic và năng
lượng ánh sáng mặt trời chế tạo ra tinh bột và nhả khí oxi
3 Bài mới :
- Giới thiệu bài: Từ sơ đồ quang hợp thì quang hợp có thể ảnh hưởng của những điều kiện bên ngoài nào? Ý nghĩa của quang hợp đối với cây xanh ra sao? Để tả lời được câu hỏi đó cô
cùng các em nghiên cứu bài 22
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến quang hợp?
- Gọi HS đọc thông tin mục
SGK tr.75, GV cho HS xem
tranh đại diện nhóm cây ưa
- 1 HS đọc thông tin mục SGK tr.75, quan sát tranh để kể
tên đại diện nhóm cây ưa sáng,
1 Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến quang hợp?
Trang 2
sáng, nhóm cây ưa bóng yêu
cầu HS kể tên
- GV yêu cầu HS hoạt động
nhóm, nghiên cứu SGK
1 Những đk bên ngoài nào ảnh
hưởng đến quang hợp?
2 Tại sao trong trồng trọt muốn
thu hoạch cao thì không nên
trồng cây với mật độ quá dày?
3 Tại sao nhiều loại cây cảnh
trồng ở chậu trong nhà mà và
xanh tốt? Hãy tìm vài ví dụ?
4 Tại sao muốn cây sinh trưởng
tốt cần phải chống nóng và
chống rét cho cây?
- GV quan sát, giúp đỡ những
nhóm còn lúng túng GV có thể
gợi ý cho các câu hỏi thảo luận,
chú ý vào điều kiện ảnh hưởng
đến quang hợp
- GV nhận xét phần trao đổi
nhóm của HS, GV đưa đáp án
đúng để các nhóm có thể sửa
hay bổ sung vào phần trả lời của
mình
* Kiến thức phân hóa:
- Liên hệ thực tế địa phương
cho biết các bác nông dân đã
làm gì để giúp cây quang hợp
tốt, từ đó nâng cao năng suất
cây trồng
- GV cho HS quan sát tranh: bụi
lá lốt ở dưới gốc cây hồng xiêm,
tranh khóm chuối cằn ở gần
nhiều lò gạch để thấy được ảnh
hưởng của ánh sáng và lượng
khí CO2
- Cho HS rút ra kết luận
nhóm cây ưa bóng
- HS tự đọc thông tin SGK SGK trang 75, suy nghĩ trả lời câu hỏi mục Trao đổi nhóm, thống nhất Trao đổi nhóm, thống nhất
ý kiến trả lời.Yêu cầu nêu được kiến thức:
1 Các điều kiện ảnh hưởng đến quang hợp: khí CO2, nước, ánh sáng, nhiệt độ
2 Trồng cây dày → thiếu ánh sáng → cây quang hợp kém → năng suất thấp
3 Vì cây cảnh thuộc nhóm cây
ưa bóng vì thế nếu trồng ở trong nhà ánh sáng yếu vẫn đủ để cho cây quang hợp VD cây thiết mộc lan, cây vạn niên thanh
4 Nhiệt độ không khí quá cao hoặc quá thấp đều gây khó khăn cho quá tình quang hợp của lá
- HS lắng nghe
- Khi trời nắng tưới nước, làm giàn che cho cây, trồng cây đúng khoảng cách ghi trên bao bì…
- HS chú ý quan sát tranh
- HS tự rút ra kết luận
Các điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp là: ánh sáng, nước, hàm
Trang 3lượng khí CO2, và nhiệt
độ Các loài cây khác nhau đòi hỏi các điều kiện đó không giống nhau
Hoạt động 2: Quang hợp của cây xanh có ý nghĩa gì ?
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của
các nhóm
- Cho HS thảo luận nhóm CH
SGK tr.75, GV cho trao đổi toàn
lớp câu trả lời
Lưu ý: nên sử dụng tranh ảnh
và nêu ra ví dụ thực tế để đủ cơ
sở khẳng định tầm quan trọng
của các chất hữu cơ và khí oxi
do cây quang hợp tạo ra
- GV cho HS quan sát tranh về
vai trò quang hợp đã chuẩn bị
- GV yêu cầu HS rút ra kết luận
- GV giúp HS hoàn thiện đáp án
về ý nghĩa của quang hợp:
+ Hầu hết các loài sinh vật (kể
cả con người) khi hô hấp đều
cần lấy oxi, một phần lớn do
cây quang hợp nhả ra
+ Khi quang hợp, cây xanh
lấy vào CO2 do hô hấp của các
sinh vật khác thải ra, cũng như
hoạt động sống của con người
nên góp phần giữ cân bằng hàm
lượng khí trên Trái đất
+ Hầu hết các loài động vật và
con người đều có thể sử dụng
trực tiếp hoặc gián tiếp chất hữu
cơ của cây xanh làm thức ăn
+ Chất hữu cơ do cây xanh
chế tạo ra đã cung cấp rất nhiều
loại sản phẩm cần cho nhu cầu
của con người: lương thực, thực
phẩm, tranh trí, thuốc,…
- GV chú ý thắc mắc của HS
như: con giun sống trong ruột
người không cần chất hữu cơ và
khí oxi do cây xanh chế tạo và
- HS thảo luận nhóm CH SGK tr.75 đại diện trình bày ý kiến của nhóm, cả lớp cùng thảo luận
- HS quan sát tranh về vai trò quang hợp mà GV đã chuẩn bị
- HS rút ra kết luận
- HS lắng nghe
2 Quang hợp của cây xanh có ý nghĩa gì ?
Các chất hữu cơ và khí Oxi do quang hợp của cây xanh tạo ra cần cho sự sống của hầu hết các sinh vật trên trái đất kể cả con người
Trang 4thải ra.
- GV liên hệ GDMT: Vậy các
em có nên bảo vệ cây xanh
không? Bảo vệ bằng cách nào?
- GV hướng cho HS cách bảo vệ
và phát triển cây xanh theo suy
nghĩ mà các em đã trình bày
- GV cho HS đọc to phần kết
luận cuối bài
- HS trả lời theo suy nghĩ của bản thân
- HS đọc phần kết luận
4 Củng cố:
- Sử dụng câu hỏi 1,2, 3, 4 SGK
5 Hướng dẫn:
- Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách
- Đọc phần Em có biết ?
IV RÚT KINH NGHIỆM :
………
………
………
………
………
………
Trang 5
Tuần 13 Ngày soạn: 04/11/2016
Bài 23: CÂY CÓ HÔ HẤP KHÔNG?
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Phân tích thí nghiệm và tham gia thiết kế một thí nghiệm đơn giản, HS phát hiện được các
hiện tượng hô hấp ở cây
- Học sinh giải thích được ở cây, hô hấp diễn ra suốt ngày đêm, dùng ôxi để phân huỷ chất hữu cơ thành cacbôníc, nước và sản sinh năng lượng
- Giải thích được khi đất thoáng, rễ cây hô hấp mạnh tạo điều kiện cho rễ hút nước và hút khoáng mạnh mẽ
- Giải thích vài ứng dụng trong trồng trọt liên quan đến hiện tượng hô hấp ở cây
* Kiến thức phân hóa: Thiết kế được thí nghiệm 2.
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát thí nghiệm, tìm kiến thức
- Tập thiết kế thí nghiệm
3 Thái độ: Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn.
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Nếu có điều kiện:
+ Làm thí nghiệm 1 trước 4 giờ
+ Các dụng cụ làm thí nghiệm 2 như SGK
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Ôn lại kiến thức về quang hợp, kiến thức tiểu học về vai trò của khí oxi
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
1 Tại sao người ta không nên trồng cây với mật độ quá dày?
2 Tại sao nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu trong nhà mà vẫn xanh tốt? Cho ví dụ
Trả lời
1 Trồng cây với mật độ quá dày để tận dụng triệt để đất, cây phải mọc chen chúc sẽ bị
thiếu ánh sáng, thiếu không khí, nhiệt độ không khí sẽ tăng cao, không đủ nguồn nước gây trở
ngại cho quá trình quang hợp, cây chế tạo được ít chất hữu cơ, thu hoạch sẽ thấp
2 Nhiều loại cây cảnh có nhu cầu ánh sáng không cao vì thế trồng trong nhà cây vẫn quang hợp được và xanh tốt Ví dụ: thiết mộc lan, trúc nhật, vạn niên thanh,…
3 Bài mới :
- Giới thiệu bài: Lá cây thực hiện quang hợp dưới ánh sáng đã nhả ra khí ôxi Vậy lá cây có
hô hấp không? Làm thế nào để biết được? Để trả lời được câu hỏi đó cô cùng các em nghiên
cứu bài 23
Hoạt động 1: Các thí nghiệm chứng minh hiện tượng hô hấp ở cây xanh
Trang 6a TN 1: nhóm Lan và Hải:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK
tr.77 nắm cách tiến hành thí
nghiệm, kết quả thí nghiệm
- GV cho HS trình bày tóm tắt thí
nghiệm trước lớp
- GV cho HS thảo luận câu hỏi:
1 Không khí trong 2 chuông đều
có chất khí gì? Vì sao em biết?
2 Vì sao trên mặt cốc nước vôi
trong chuông A có lớp váng trắng
đục dày hơn?
- GV lưu ý HS phải giải thích lớp
váng trắng đục ở cốc A dày hơn là
do có nhiều khí cacbonic thì GV
nên hỏi thêm: Vậy ở chuông A do
đâu mà lượng khí cacbonic nhiều
lên?
- GV giúp HS hoàn thiện đáp án:
+ Không khí trong 2 chuông đều
có khí CO2, vì trên mặt cốc nước
vôi trong 2 chuông đều có lớp
váng trắng đục
+ Lớp váng trắng trên mặt cốc
nước vôi trong ở chuông A dày
hơn vì cây trong chuông đã thải ra
khí CO2
- GV yêu cầu HS rút ra kết luận
b TN 2: nhóm An và Dũng
- GV cho HS nghiên cứu SGK, trả
lời câu hỏi:
- Các bạn An và Dũng làm thí
nghiệm nhằm mục đích gì?
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm,
hướng dẫn HS thiết kế thí nghiệm
dựa trên dụng cụ có sẵn và kết quả
- HS nghiên cứu SGK tr.77 ghi lại tóm tắt thí nghiệm gồm:
chuẩn bị, tiến hành, kết quả thí nghiệm
- 1 – 2 HS trình bày lại thí nghiệm trước lớp
- HS thảo luận, trả lời đạt:
1 Không khí trong 2 chuông đều
có khí CO2
2 Vì lượng khí CO2 trong chuông A nhiều hơn và do cây thải ra
- Yêu cầu HS nêu được lượng khí CO2 trong chuông A tăng lên chỉ có thể do cây thải ra
- HS lắng nghe
- HS rút kết luận
- HS đọc thông tin SGK, quan SGK sát hình 23.2 trang 78 và trả lời câu hỏi
- Tìm hiểu cây hô hấp nhả ra khí
gì và hút khí gì?
- HS hoạt động nhóm, thiết kế thí nghiệm dựa trên dụng cụ có sẵn
và kết quả thí nghiệm 1
1 Các thí nghiệm chứng minh hiện tượng hô hấp ở cây xanh
a TN 1: nhóm Lan và Hải:
Khi không có ánh sáng, cây đã thải ra nhiều khí CO2
b TN 2: nhóm An và Dũng
Trang 7thí nghiệm 1.
* Kiến thức nâng cao:
- GV yêu cầu nhóm thiết kế thí
nghiệm, GV đi tới các nhóm quan
sát, hưỡng dẫn, gợi ý cách bố trí
thí nghiệm
- GV lưu ý: Nếu HS trong lớp có
học lực trung bình thì các em có
thể không biết bố trí thí nghiệm,
GV phải hướng dẫn tỉ mỉ từng
bước
- GV yêu cầu các nhóm trình bày
cách thiết kế thí nghiệm trước lớp
- GV nhận xét giúp HS hoàn thiện
thí nghiệm và giải thích rõ: Khi
đặt cây vào cốc thuỷ tinh rồi đậy
miếng kính lên, lúc đầu trong cốc
vẫn còn O2 của không khí, đến khi
khẽ dịch tấm kính để đưa que đóm
đang cháy vào, đóm tắt ngay
chứng tỏ trong cốc không còn khí
O2 và cây đã nhả CO2
- GV cho cả lớp quan sát thí
nghiệm đã chuẩn bị, chốt lại kiến
thức cho cả 2 thí nghiệm, HS nhắc
lại
- HS trong nhóm cùng tiến hành thảo luận từng bước của thí nghiệm
- Các nhóm trình bày cách thiết
kế thí nghiệm trước lớp
- HS nghe và bổ sung vào bài của mình những chỗ chưa đúng
- HS quan sát, ghi nhận
Cây thải ra khí CO2 và hút khí O2
Hoạt động 2: Hô hấp ở cây
- GV yêu cầu HS hoạt động độc
lập với SGK, trả lời câu hỏi:
1 Hô hấp là gì? Hô hấp có ý nghĩa
như thế nào đối với đời sống của
cây?
2 Cơ quan nào của cây tham gia
hô hấp và trao đổi khí trực tiếp với
môi trường ngoài?
3 Cây hô hấp vào thời gian nào?
4 Người ta đã dùng biện pháp nào
để giúp rễ và hạt mới gieo hô hấp?
- HS đọc thông tin SGK trang SGK
78, 79 suy nghĩ trả lời 4 câu hỏi
HS dựa vào SGK trang 78, 79 để trả lời
1 Hô hấp là quá trình cây lấy O2
để phân giải các chất hữu cơ, sản sinh ra năng lượng cần cho các hoạt động sống của cây, đồng thời thải ra khí CO2 và hơi nước
2 Mọi cơ quan của cây đều tham gia hô hấp
3 Cây hô hấp suốt ngày đêm
4 Làm đất tơi, xốp, thoáng khí:
+ Cày bừa kĩ cho đất tơi xốp trước khi gieo hạt để tạo điều kiện cho hạt hô hấp tốt, thuận lợi
2 Hô hấp ở cây
Trang 8
- GV gọi 2 HS trả lời.
- GV chốt lại kiến thức và chú ý
nếu HS trả lời: ban đêm cây mới
hô hấp thì GV giải thích
- GV yêu cầu HS trả lời mục Trao đổi nhóm, thống nhất
SGK trang 79
- GV giải thích các biện pháp kĩ
thuật cho cả lớp nghe cho HS rút
ra kết luận
- Tại sao khi ngủ đêm trong rừng
ta thấy khó thở, còn ban ngày thì
mát và dễ thở?
- Em biết được những gì qua bài
học này?
- Viết sơ đồ hô hấp?
- GV nhận xét
cho sự nảy mầm của hạt
+ Luôn xới xáo cho đất tơi, xốp bảo đảm đủ không khí cho rễ + Phơi ải đất trước khi cấy và làm cỏ sục bùn, tạo điều kiện cho đất chứa được nhiều không khí
+ Khi các cây sống trên cạn bị ngập phải tìm cách tháo nước ngay để tránh úng, giúp đất thoáng khí
- 2 HS trả lời, HS khác bổ sung
- HS lắng nghe
- HS đọc yêu cầu, trao đổi nhanh trong nhóm đưa ra biện pháp như: cuốc, tháo nước khi ngập
- HS lắng nghe
- Vì ban đêm cây hô hấp hút ôxi, thải cacbonic Ban ngày khi có ánh sang mặt trời cây quang hợp nhả ra khí oxi
- HS trả lời qua sự hiểu bài
- HS tự viết sơ đồ
- HS lắng nghe
- Cây hô hấp suốt ngày đêm Tất cả các cơ quan của cây đều tham gia hô hấp
- Trong quá trình hô hấp, cây lấy oxi để phân giải các chất hữu cơ, sản sinh ra năng lượng cần cho các hoạt động sống của cây, đồng thời thải
ra khí CO2 và hơi nước
4 Củng cố:
- Sử dụng câu hỏi 1,2 SGK
5 Hướng dẫn:
- Học bài và trả lời câu hỏi 1,2,3
- Ôn lại Cấu tạo trong của phiến lá
IV RÚT KINH NGHIỆM :
………
………
………
………
………
………
Trang 9………
Ngày tháng năm 2016
Duyệt của TBM