- Tư duy sáng tạo: phân tích, bình luận về vẻ đẹp giản dị mà đặc sắc của “chiếc lá” đã đánh lừa được con mắt nghệ thuật của 2 nữ họa sĩ, đã là tác nhân cứu cuộc sống của Giôn –xi nhưng c[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/10/2020
Tiết 29
TLV: LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN
TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
+ Nhận biết được sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
+ Vận dụng thực hành biết cách sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết
+ Giao tiếp: Trình bày ý tưởng, trao đổi để xác định yếu tố miêu tả và biểu cảm; Sự
kết hợp, mục đích, ý nghĩa của việc kết hợp hai yếu tố đó trong văn tự sự
+ Ra quyết định: Sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm để nâng cao hiệu quả bài văn tự
sự
3 Thái độ
- GD HS ý thức dùng từ đặt câu, xây dựng đoạn văn
4.Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân - Năng lực giao tiếp
tiếng Việt, năng lực so sánh các vấn đề trong đời sống xã hội, năng lực tạo lập văn
bản
II CHUẨN BỊ
- GV: nghiên cứu soạn giảng, máy tính, SGK, SGV, thiết kế, đọc tư liệu
- Hs: chuẩn bị bài ở nhà theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT
- Phân tích mẫu, vấn đáp, gợi mở, quy nạp
2 Kiểm tra bài cũ (3’)
? Tìm và đọc một đoạn văn tự sự (trong các văn bản đã học) có sử dụng yếu tố miêu
tả, biểu cảm Chỉ ra các yếu tố ấy trong đoạn văn? Phân tích sự kết hợp ấy
Đáp án – biểu điểm:
- Học sinh đọc và tìm đúng (5 điểm)
- Học sinh phân tích tốt (5 điểm)
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt
* Nêu yêu cầu:
- Nếu trong 1 VB tự sự mà chỉ có các sự
việc thì văn bản đó sẽ ntn?
- Ngoài sự việc thì trong văn tự sự cần
có thêm yếu tố nào nữa?
- Từ phần trình bày của HS, dẫn vào bài
mới
Hình thành kĩ năng q/sát nhận xét, thuyết trình
- Suy nghĩ, trao đổi
- 1 HS trình bày, dẫn vào bài mới-> Cần có yếu tố miêu tả và biểu cảm để bài văn sinh động, hấp dẫn
Giới thiệu bài (1’)
Từ nội dung phân tích của bạn chúng ta đã thấy được tác dụng của việc kết hợpcác yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự Bài học hôm nay, chúng ta sẽrèn luyện khả năng xây dựng đoạn văn tự sự có kết hợp miêu tả và biểu cảm
3.2 Hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV và HS
Hoạt động 1: tìm hiểu sự việc và nhân vật trong
đoạn văn tự sự
- Mục tiêu : Nhận biết được sự kết hợp các yếu tố kể,
tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
- Thời gian : 15 phút.
- Phương pháp : phân tích, giải quyết vấn đề.
- Kĩ thuật : động não, tranh luận.
- Gv cho HS quan sát VD trên phông chiếu, h/s đọc và
cho biết
? Những yếu tố cần thiết để xây dựng đoạn văn tự
sự ? (Đối tượng HSTB) ( Sự việc & NV chính)
Gv yêu cầu HS tìm hiểu sự việc thứ nhất
? Người kể ở ngôi thứ mấy? Xưng là gì ? (Đối tượng
HSTB)
? Em hãy xác định thứ tự kể ? (Đối tượng HSTB)
? Câu chuyện bắt đầu từ đâu ? (Đối tượng HSTB)
- Lời kể của h/s: Có thể đưa ra tình huống
? Sự việc diễn ra như thế nào ? (Đối tượng HS khá)
? Kết thúc ra sao ? (Đối tượng HSTB)
? XĐ các yếu tố miêu tả và biểu cảm như thế nào ?
(Đối tượng HS khá)
(? Lọ hoa đẹp như thế nào? Khi làm vỡ em có thái độ
Nội dung kiến thức
I Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự sự
có yếu tố miêu tả và biểu cảm
1.Khảo sát, phân tích ngữ liệu
- Sự việc : chẳng may emlàm vỡ lọ hoa
- Người kể ở ngôi thứnhất-> Xưng em
vẻ đẹp, hoa văn
- yếu tố biểu cảm: suy
Trang 3gì ? Cảm xúc của em với sự việc đã diễn ra ?)
Ví dụ
- Em ngồi thẫn thờ trước lọ hoa đẹp vừa bị vỡ tan
- Chỉ vì một chút vội vàng mà em phải trả giá bằng
sự nuối tiếc ân hận
- Lọ hoa vỡ thành từng mảnh
- Ngắm nghía mân mê vì mảnh vỡ có hoa văn rất đẹp
* Tích hợp kĩ năng sống:
- Giao tiếp: trao đổi, chia sẻ suy nghĩ, ý kiến khi tìm
hiểu về văn tự sự có kết hợp với phương thức miêu tả
và biểu cảm
- Tư duy sáng tạo: xác định và lựa chọn ngôi kể và tạo
lập văn bản có ý nghĩa giáo dục, mang tính nhân văn,
tính hướng thiện
nghĩ khi cầm lọ hoa trêntay, thái độ tâm trạng khi
lọ hoa bị vỡ (hoảng sợ, lolắng, ân hận, nuối tiếc )
- Gv yêu cầu HS viết 1 đoạn văn có kết hợp các yếu tố
nuối tiếc cái lọ hoa mà bấy lâu nay em vấn nâng niu
trân trọng, Chỉ vì một chút vội vàng mà em đã phải trả
giá bằng sự ân hận”
- Viết thành đoạn văn
? Quy trình xây dựng đoạn văn tự sự gồm mấy bước ?
Nêu nhiệm vụ của mỗi bước là gì ? (Đối tượng HSTB)
a Ngôi kể thứ nhất số ít : tôi , mình , tớ , em , anh
b Ngôi kể thứ nhất số nhiều : chúng tôi , chúng ta ,
bọn mình
c Ngôi kể thứ nhất ( số ít , nhiều ) gián tiếp thường do
tác giả hư cấu , nhân hóa
VD : Cái bàn tự truyện
Hoạt động 2: Luyện tập tìm hiểu sự việc và nhân
vật trong đoạn văn tự sự
- Mục tiêu : Vận dụng thực hành biết cách sự kết hợp
các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết đoạn văn tự
sự
- Thời gian : 20 phút.
- Phương pháp : phân tích, giải quyết vấn đề.
- Kĩ thuật : động não, tranh luận.
2 Các bước xây dựng đoạn văn
- Bước 1 : Lựa chọn sự
việc chính (đồ vật , conngười )
- Bước 2 : Lựa chọn ngôi
Trang 4*Tích hợp giáo dục đạo đức: giáo dục lòng yêu
thương, sự khoan dung, giản dị khi viết và tạo dựng
các câu chuyện trong văn tự sự
Mẫu:
'' Tôi đang ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ về những người
hàng xóm đang sống quanh tôi , trong đó có lão Hạc
Lão sống âm thầm trong cảnh túng quẫn và trong cả
sự chờ đợi vô vọng đứa con trai duy nhất đã đi xa
Bỗng lão Hạc bước vào nhà tôi , lạng lẽ ngồi xuống
cái ghế gỗ ọp ẹp của nhà tôi buồn bã nói :
- Cậu Vàng đi đời rồi , ông giáo ạ !
Tôi ngạc nhiên hỏi lại :
- Lão yêu qúy con Vàng lắm kia mà ?
- Thì vẫn yêu nhưng phải bán ! Cãi số kiếp nó và cả
tôi nữa thì có gì khác nhau đâu hả ông giáo ?
Tôi lẩm bẩm : - Không thể nào tin được !
- Tôi bán thật rồi Họ vừa bắt nó và mang đi
Lão Hạc bỏ lửng câu nói , cười mà miệng méo xệch đi
, nước mắt lưng tròng Tôi cảm thấy nghẹn ngào và
chỉ muốn ôm chầm lấy lão để khóc ào lên cho vơi bớt
những day dứt, bức bối trong lòng Tôi chợt nghĩ đến
cái việc tôi bán đi 5 quyển sách
? Tìm đoạn văn tương ứng nội dung trên trong tác
phẩm '' Lão Hạc '' của Nam Cao ? (Đối tượng HSTB)
? Những yếu tố miêu tả và biểu cảm đã giúp Nam Cao
thể hiện được điều gì ? (Đối tượng HSTB)
Điều chỉnh, bổ sung giáo án………
- Biểu cảm : không xót xa hỏi cho có chuyện
=> Khắc sâu vào lòngngười đọc một hình ảnhlão Hạc khốn khổ vềhành dáng bên ngoài vàđặc biệt thể hiện rất sinhđộng sự đau đớn , quằnquại về tinh thần một conngười trong giây phút ânhận , xót xa '' già bằngngần này tuổi đầu rồi cònđánh lừa một con chó =>gợi nỗi xót xa trong lòngngười đọc
* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm
* Kỹ thuật: Động não, bản đồ tư duy
Trang 5Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt
5 Nêu yêu cầu BT1/ 84:
Cho sự vệc và nhân vật: Sau khi bán chú,
lão Hạc sang bỏo để ông giáo biết Hãy viết
một đoạn văn kể lại giây phút đó ?
- Hãy xây dựng theo quy trình 5 bước
- Viết bài
Tìm trong VB Lão Hạc đoạn có nội dung
tương tự, so sánh với đoạn viết vừa hoàn
thành ?
Bài 1 Viết đoạn văn kể lại giây phút
lão Hạc sang bỏo tin bán chú víi vẻ mặt và tôi trạng đau khổ ?
- Sự việc chính: lão Hạc sang báo cho ông giáo việc bán chó
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất của ông giáo, xưng tôi
- Thứ tự kể: theo diễn biến các sự việc:
+ Trước khi sang báo tin bán cậu Vàng
+ Sau khi báo tin mình bán cậu vàng
+ Sau khi ra về
- Yếu tố miêu tả và biểu cảm+ Miêu tả: Vẻ mặt, miệng, đầu + Biểu cảm: Những suy nghĩ, nhận xét về lão Hạc: thương cảm, xót xa
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đó khắc sâu vào lòng bạn đọc một lão Hạc khốn
khổ về hình dỏng bờn ngoài và đặc biệt là thể hiện được rất sinh động sự đau đớn, quằn quại về tinh thần của một người trong giây phút ân hận, xót xa “già bằng này
tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó”
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, TÌM TÒI, MỞ RỘNG
* Mục tiêu:
- Khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo của hs
- Định hướng phát triển năng lực tự học, sáng tạo
* Phương pháp: Dự án
* Kỹ thuật: Giao việc
* Thời gian: 2 phút
Tìm hiểu “Dế Mốn phưu lưu kí” của nhà
Tô Hoài:
Đóng vai nhân vật Dế Mèn kể về giõy
- Học sinh viết đoạn văn rồi trình bày
Trang 6phút cuối cùng của Dế Choắt kết hợp
yếu tố miêu tả và biểu cảm
Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà:
1 Bài cũ
- Ôn lại kiến thức về vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
- Tiếp tục hoàn chỉnh bài tập 2 ( 84 )
? Tìm hiểu tác giả O Hen-ri và tác phẩm Chiếc lá cuối cùng?
? Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích, tóm tắt và phân chia bố cục văn bản?
? Theo dõi đoạn đầu văn bản, em hãy cho biết Giôn xi làm nghề gì và Giôn-xi đang ở trong tình trạng như thế nào?
? Em hãy tìm các chi tiết thể hiện tâm trạng của Giôn-xi?
? Qua những chi tiết ấy, em thấy trạng thái tinh thần của Giôn-xi là gì?
? Theo em, tại sao Giôn-xi lại tuyệt vọng như vậy?
? Hình ảnh chiếc lá rụng dần trên cây thường xuân gắn với sinh mệnh của Giôn-xi
gợi cho em suy nghĩ gì?
GV yêu cầu HS theo dõi phần tiếp theo của văn bản.
? Sau đêm mưa gió dữ dội, khi chiếc mành được kéo lên lúc trời vừa hửng sáng Giôn-xi đã phát hiện ra điều gì?
?Khi thấy chiếc lá thường xuân cuối cùng vẫn kiên cường bám trụ trên cành,
Giôn-xi có tâm trạng như thế nào?
? Qua những hành động, cử chỉ, lời nói của Giôn-xi, em thấy tâm trạng cô thay đổi như thế nào?
Thảo luận: 2’ – theo bàn – hs cử đại diện trình bày, hs bổ sung, GV chuẩn kiến thức
? Theo em, nguyên nhân gì khiến cho Giôn-xi hồi sinh kì diệu như vậy?
Trang 7Ngày soạn: 22/10/2020
Tiết 30 Văn bản CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(Trích) -O Hen-ri-
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT- giúp HS
1 Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngắn hiện đại Mĩ
- Lòng cảm thông, sự chia sẻ giữa những nghệ sĩ nghèo
- Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống con người
-Trân trọng ,yêu thương những người nghèo nói chung, nghệ sĩ nghèo nói riêng
* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, ĐOÀN
KẾT
*Tích hợp kĩ năng sống
- Giao tiếp: thể hiện sự đồng cảm, xót thương đối với những kiếp sống nghèo khổ,cảm thông, trân trọng những ước mong của họ về một cuộc sống tươi sáng hơn, hạnhphúc
- Tư duy sáng tạo: phân tích, bình luận về vẻ đẹp giản dị mà đặc sắc của “chiếc lá”
đã đánh lừa được con mắt nghệ thuật của 2 nữ họa sĩ, đã là tác nhân cứu cuộc sốngcủa Giôn –xi nhưng cũng lấy đi cuộc đời của cụ Bơ-men; nét tinh tế trong nghệ thuậtđảo ngược tình huống hai lần;
- Tự nhận thức, xác định giá trị, bài học cho bản thân về tình thương yêu, sự quantâm giữa con người với con người; Biết trân trọng cuộc đời, không được có những ýnghĩ không đúng như Giôn-xi phó thác cuộc đời vào một chiếc lá
*Tích hợp giáo dục đạo đức - Giáo dục lòng nhân ái, sự bao dung biết thương yêu,
sẻ chia, giúp đỡ những số phận bất hạnh trong xã hội;
- Có khát vọng về cuộc sống tốt đẹp, tươi sáng
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân
- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học
II CHUẨN BỊ
Trang 8- GV: nghiên cứu soạn giảng, SGK, SGV, thiết kế, đọc tư liệu, máy tính, sưu tầmtranh ảnh chân dung O Hen-ri, tranh minh họa nhân vật Xiu, Giôn-xi, họa sĩ Bơ-men,hình ảnh một số tác phẩm của O Hen-ri.
- Hs: chuẩn bị bài ở nhà theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, dạy học nhóm, giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
? Tóm tắt văn bản Đánh nhau với cối xay gió
? Qua hai nhận vật Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa em rút ra cho bản thân bài học gì?
Đáp án – biểu điểm:
- Học sinh tóm tắt được văn bản
- Bài học: trong cuộc sống cần sống có lí tưởng nhưng không nên quá hoang tưởng,
mê muội Cần sống tỉnh táo, thực tế nhưng không nên quá thực dụng
nêu câu hỏi : Những hình ảnh vừa rồi
gợi cho em nghĩ đến quốc gia nào ?
- Từ phần trình bày của HS, dẫn vào bài
mới
Nước Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
là một cường quốc về kinh tế Chính
điều đó đó tạo nờn một xã hội Mĩ phồn
hoa nhưng ẩn chứa vô vàn những mâu
thuẫn mà những người nghèo trong xã
hội ấy phải gánh chịu Và cũng chính
trong cảnh nghèo khổ đó họ đó biết yêu
thương, chia sẻ, tương thân tương ái
Tình người đó tìm cho con người có
niềm tin và nghị lực để vượt qua mọi
khó khăn thử thách của cuộc sống Hôm
nay, cô và các em cùng đi đọc và suy
ngẫm về một đoạn trích trong truyện
ngắn Chiếc lá cuối cùng của O’ Hen- ri
Hình thành kĩ năng q/sát nhận xét, thuyết trình
- Quan sát, trao đổi
- 1 HS trình bày, dẫn vào bài mới
Trang 9để hiểu thêm một câu chuyện về tình
người cao quý ấy
3.2 Hình thành kiến thức
Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức
Hoạt động 1
- Thời gian : 8 phút.
- Mục tiêu : HDHS tìm hiểu chung, nhận biết và hiểu được 1 vài nét về cuộc
đời và sự nghiệp của tg và truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.
- Phương pháp : nêu vấn đề, vấn đáp, phân tích, tái hiện, thuyết trình.
- Kĩ thuật : động não.
? Trình bày những hiểu biết của em về nhà văn O
Hen-ri? (Đối tượng HSTB)
- Hs trả lời, nhận xét
- GV chốt kiến thức
GV mở rộng: O Hen-ri sinh ra trong một gia đình có cha
là thầy thuốc, mẹ mất khi ông mới lên 3 Thuở nhỏ, ông
không được học hành nhiều, từ năm 15 tuổi ông đã phải
làm nhiều nghề để kiếm sống như: bán thuốc, kế toán, vẽ
tranh, thủ quỹ ngân hàng Các truyện ngắn của ông rất
phong phú và đa dạng về đề tài nhưng phần lớn hướng
vào cuộc sống đau khổ, bất hạnh của người dân Mĩ
Truyện của ông thường được dàn dựng chu đáo với tình
tiết sắp xếp khéo léo, lôi cuốn sự hứng thú của người
đọc
? Em hãy nêu xuất xứ của tác phẩm? (Đối tượng HSTB)
? Tác phẩm thuộc thể loại nào? (Đối tượng HSTB)
HS trả lời, nhận xét
GV chuẩn kiến thức
GV mở rộng: Văn bản trong SGK chỉ là đoạn trích chiếm
¼ phần cuối truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.
GV tóm tắt phần được lược bỏ của tác phẩm
I.Tìm hiểu chung 1.Tác giả
- O Hen-ri (1862-1910)
- Là nhà văn Mĩ, sởtrường viết truyện ngắn
- Truyện của ông thườngnhẹ nhàng, thấm đẫmtinh thần nhân văn cao
cả, thể hiện tình yêuthương con người
- Ông để lại khoảng 600truyện ngắn
2.Tác phẩm – Đoạn trích
- Trích trong phần cuốitác phẩm
- Thể loại: truyện ngắn
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Hoạt động 2
- Thời gian : 16 phút.
- Mục tiêu : HDHS đọc – hiểu văn bản
- Phương pháp : Đọc diễn cảm, vấn đáp.
- Kĩ thuật : động não, trình bày 1 phút
GV hướng dẫn cách đọc: chú ý phân biệt lời kể, tả của
tác giả với những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc kép – lời
nói trực tiếp của các nhân vật Đoạn cuối truyện, lời kể
của nhân vật Xiu về cái chết của cụ Bơ-men cần đọc với
giọng rưng rưng, cảm động nghẹn ngào
II Đọc – hiểu văn bản 1.Đọc, tóm tắt – tìm hiểu chú thích: SGK
Trang 10GV đọc mẫu một đoạn, gọi 2 - 3 HS đọc tiếp.
HS nhận xét cách đọc của bạn
Gv nhận xét
GV yêu cầu 1 HS tóm tắt văn bản:
Giôn-xi, Xiu và cụ Bơ-men cùng là họa sĩ và sống trong
khu phố nghèo Giôn-xi bị viêm phổi nặng và cô tin khi
chiếc là thường xuân cuối cùng rơi xuống cũng là lúc cô
lìa đời Xiu nói về suy nghĩ ấy với cụ Bơ-men Cả hai
đều rất lo lắng cho Giôn-xi Sau một đêm mưa gió, chiếc
lá cuối cùng cũng vẫn không rụng xuống và Giôn-xi đã
qua cơn nguy hiểm Hóa ra chiếc lá cuối cùng đó chính
là kiệt tác mà cụ Bơ-men phải đánh đổi bằng mạng sống
Phần 1: đầu – Hà Lan: Giôn-xi đợi cái chết
Phần 2: tiếp – Vịnh Na-plơ: Giôn-xi vượt qua cái chết
Phần 3: còn lại: Bí mật của chiếc lá
? Hãy nêu đại ý của văn bản ? (Đối tượng HSTB)
Câu chuyện là bài ca cảm động về tình bạn, tình yêu
thương cao cả của những người nghèo khổ dành cho
nhau
? Chúng ta sẽ phân tích văn bản theo bố cục hay theo
tuyến nhấn vật?(Đối tượng HSTB)
- Theo tuyến nhân vật
? Văn bản có những nhân vật nào? Nhân vật nào là
nhân vật chính? (Đối tượng HSTB)
- Có 3 nhân vật: Giôn-xi, Xiu và cụ Bơ-men
- Giôn-xi là nhân vật chính
GV: chúng ta sẽ phân tích văn bản theo tuyến nhân vật,
trước hết là nhân vật Giôn-xi
2.Bố cục – kết cấu
- 3 phần
- Phương thức biểu đạtchính: Tự sự kết hợpmiêu tả và biểu cảm
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Hoạt động 3 Thời gian: 10’
Mục tiêu: HDHS tìm hiểu chi tiết văn bản.
Phương pháp : gợi mở, vấn đáp, thuyết trình, phân tích, tái hiện, giảng bình.
Kĩ thuật : động não.
? Theo dõi đoạn đầu văn bản, em hãy cho biết Giôn xi
làm nghề gì và Giôn-xi đang ở trong tình trạng như thế
3.Phân tích a.Diễn biến tâm trạng của Giôn-xi
Trang 11nào? (Đối tượng HSTB)
- Giôn-xi là một họa sĩ trẻ, nghèo khó, đang bị bệnh sưng
phổi nặng, bệnh tật và nghèo túng khiến cô không muốn
sống nữa Cô chán nản, tuyệt vọng, mất hết niềm tin vào
? Qua những chi tiết ấy, em thấy trạng thái tinh thần của
Giôn-xi là gì? (Đối tượng HSTB)
- Tâm trạng chán nản, tuyệt vọng, mất hết nghị lực và
niềm tin vào sự sống
- Tâm lí buông xuôi, đầu hàng số phận
=> Giôn-xi là cô gái yếu đuối, tuyệt vọng
? Theo em, tại sao Giôn-xi lại tuyệt vọng như vậy?
(Đối tượng HS khá, giỏi)
- Lúc đó, mắc căn bệnh sưng phổi là nắm chắc cái chết
trong tay, không có thuốc chữa được
- Giôn-xi và Xiu lại đang rất khó khăn, không có tiền để
thuốc men, chữa trị
- Giôn-xi cũng là một cô gái yếu đuối, thiếu nghị lực nên
dễ buông xuôi, chán nản, tuyệt vọng
? Hình ảnh chiếc lá rụng dần trên cây thường xuân gắn
với sinh mệnh của Giôn-xi gợi cho em suy nghĩ gì? (Đối
tượng HSTB)
GV bình: Với chúng ta hiện tượng cây chút lá khi đổi
mùa không phải là hiện tượng lạ Cái lạ là chiếc lá mỏng
manh trên cây thường xuân kia lại gắn với sinh mệnh
nhỏ nhoi yếu ớt của của Giôn-xi Hình ảnh những chiếc
lá trên cây dây leo già cỗi ,héo hắt rụng dần khiến người
ta nghĩ đến sự tàn lụi, sự kết thúc Giôn-xi cũng vậy, cô
hoạ sĩ yếu ớt như chiếc lá đơn độc đang bị khó khăn của
sự sống đe doạ Sự sống của Giôn-xi thật mong manh, nó
chỉ là sự níu kéo của sợi dây vô hình nào đó ->sự liên
tưởng thật độc đáo
GV yêu cầu HS theo dõi phần tiếp theo của văn bản.
? Sau đêm mưa gió dữ dội, khi chiếc mành được kéo lên
lúc trời vừa hửng sáng Giôn-xi đã phát hiện ra điều gì?
(Đối tượng HSTB)
- Qua đêm mưa gió, chiếc lá vẫn kiên cường bám lại trên
*Giôn-xi đợi cái chết
Giôn-xi là một cô gáiyếu đuối Bệnh tật vànghèo khó khiến cô chánnản, tuyệt vọng, mất hếtniềm tin vào cuộc sống
*Giôn-xi vượt qua cái chết
Trang 12?Khi thấy chiếc lá thường xuân cuối cùng vẫn kiên cường
bám trụ trên cành, Giôn-xi có tâm trạng như thế nào?
(Đối tượng HSTB)
- Ân hận, tự trách mình: thấy mình muốn chết là một tội
- Vui vẻ, hoạt bát trở lại
- Muốn ăn: tí cháo và chút sữa
- Muốn làm đẹp: cho em chiêc gương tay trước đã
- Quan tâm đến người khác: để em xem chị nấu nướng
- Có ước mơ trở lại: em muốn vẽ vịnh Na-plơ
? Qua những hành động, cử chỉ, lời nói của Giôn-xi, em
thấy tâm trạng cô thay đổi như thế nào? (Đối tượng
HSTB)
- Tâm trạng cô thay đổi tích cực: vui vẻ, lạc quan trở lại
Cô đã hồi sinh Lòng cô đã trào dâng tình yêu cuộc sống
và khao khát được sáng tạo nghệ thuật
Thảo luận: 2’ – theo bàn – hs cử đại diện trình bày, hs
bổ sung, GV chuẩn kiến thức
? Theo em, nguyên nhân gì khiến cho Giôn-xi hồi sinh kì
diệu như vậy? (Đối tượng HS khá)
- Do sự tận tình của bác sĩ
- Do sự chăm sóc, quan tâm tận tình, chu đáo, đầy yêu
thương của Xiu
- Nguyên nhân sâu xa, chủ yếu nhất: do sự gan góc của
chiếc lá, chống chọi kiên cường với thiên nhiên khắc
nghiệt, bám trụ lấy cuộc sống, đã khơi dậy trong Giôn-xi
niềm tin, tình yêu sự sống
- Do chính Giôn-xi: khát vọng tình yêu cuộc sống, trong
cô như đám tro tàn bị vùi dập bởi cuộc sống nghèo khó,
căn bệnh hiểm nghèo, song trong sâu thẳm tâm hồn cô,
ngọn lửa của lòng khao khát sống vẫn âm ỉ cháy, vì vậy,
khi chứng kiến sự bám trụ kiên cường của chiếc lá mỏng
manh, nó đã trào dâng mãnh liệt
GV: Giôn-xi khỏi bệnh không phải vì tác dụng của thuốc
men hay sự chăm sóc tận tình của bạn mà chính từ tâm
trạng hồi sinh, cái ý định muốn sống cứ mạnh dần, ấm
dần trong cơ thể và tâm hồn cô Nhưng cái quyết định cho
sự thay đổi tâm trạng đó là sự khâm phục sự gan góc, kiên
cường của chiếc lá Chiếc lá mong manh kiên cường
chống chọi với gió tuyết, với thiên nhiên khắc nghiệt, bám
lấy dây leo, bám lấy cuộc sống, nhất định không chịu rụng
thật khác xa với ý định buông xuôi, chán sống, muốn chết
của Giôn-xi Chiếc lá cuối cùng ấy đã đem lại nhiệt tình
tuổi trẻ của cô về lại cho cô Chính là cô tự chữa bệnh cho
mình bằng chiếc lá, bằng chính sự thay đổi tinh thần, tâm
trạng của mình
Sự gan góc, kiêncường của chiếc lá cuốicùng đã khơi lại nguồnđộng lực sống cho Giôn-
xi
Trang 13? Bài học sâu sắc mà em rút ra từ sự hồi sinh của
Giôn-xi? (Đối tượng HSTB) - HS tự bộc lộ.
(Tự chữa bệnh bằng nghị lực, bằng tình yêu cuộc sống,
bằng sự đấu tranh và chiến thắng bệnh tật kết hợp với
thuốc men, nghỉ ngơi, điều dưỡng )
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm
* Kỹ thuật: Động não, bản đồ tư duy
Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt
H: Giả sử em rơi vào hoàn cảnh như
- Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn
- Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác
* Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, giao việc
* Kỹ thuật: Động não, hợp tác
* Thời gian: 2 phút
Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt
Viết đoạn văn ngắn nêu suy nghĩ của em
về kết thúc truyện “Chiếc lá cuối cùng”?
- Viết đoạn văn
3 5 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài (3’)
- Học bài, nắm kiến thức về tác giả, tác phẩm và phần đầu văn bản
- Chuẩn bị bài: “Chiếc lá cuối cùng” tiết 2:
PHIẾU HỌC TẬP
?Qua đoạn truyện và phần tóm tắt tác phẩm ,em biết gì về cụ Bơ-men?
? Khi nghe Xiu kể về bệnh tình của và nỗi tuyệt vọng của Giôn-xi thì thái độ của cụ
Bơ-men ra sao?
? Theo em cụ Bơ- men vẽ chiếc lá trong hoàn cảnh nào? Với mục đích gì?
? Người họa sĩ già ấy đã phải trả giá như thế nào với bức tranh vẽ chiếc lá cuối cùng của mình? - Cụ bị viêm phổi nặng và đã qua đời.
? Tại sao tác giả không kể và tả cảnh cụ Bơ-men vẽ tranh?
Trang 14? Em có suy nghĩ gì về hành động của cụ Bơ-men ? Từ đó em cảm nhận được đức
tính cao đẹp nào của cụ ?
Thảo luận theo bàn: 3’
? Có thể gọi bức tranh chiếc lá cuối cùng của cụ Bơ-men là kiệt tác được không? Vì sao?
? Tình yêu thương của Giôn-xi được thể hiện qua những chi tiết nào?
? Tại sao tác giả lại để cho Xiu kể lại chuyện về cái chết và nguyên nhân cái chết của
cụ Bơ-men? Qua đó người đọc có thể thấy được phẩm chất gì của cô họa sĩ trẻ này?
? Em học được điều gì từ cụ Bơ-men và Xiu?
Trang 15Ngày soạn: 23/10/2020
Tiết 31 Văn bản CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG (Tiếp theo)
(Trích) -O Hen-ri-
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT (như tiết 30)
II CHUẨN BỊ
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (3’)
? Em hãy tóm tắt văn bản “Chiếc lá cuối cùng”
nêu câu hỏi : Những hình ảnh vừa rồi
gợi cho em nghĩ đến quốc gia nào ?
- Từ phần trình bày của HS, dẫn vào bài
mới
Nước Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
là một cường quốc về kinh tế Chính
điều đó đó tạo nờn một xã hội Mĩ phồn
hoa nhưng ẩn chứa vô vàn những mâu
thuẫn mà những người nghèo trong xã
hội ấy phải gánh chịu Và cũng chính
trong cảnh nghèo khổ đó họ đó biết yêu
thương, chia sẻ, tương thân tương ái
Tình người đó tìm cho con người có
niềm tin và nghị lực để vượt qua mọi
khó khăn thử thách của cuộc sống Hôm
nay, cô và các em cùng đi đọc và suy
ngẫm về một đoạn trích trong truyện
ngắn Chiếc lá cuối cùng của O’ Hen- ri
để hiểu thêm một câu chuyện về tình
người cao quý ấy
Hình thành kĩ năng q/sát nhận xét, thuyết trình
- Quan sát, trao đổi
- 1 HS trình bày, dẫn vào bài mới
Trang 163.2 Hình thành kiến thức
Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức
Hoạt động 1 Thời gian 20’
Mục tiêu: HDHS đọc- tìm hiểu văn bản
Phương pháp: Bình giảng, vấn đáp, thuyết trình, gợi mở
Kĩ thuật : động não, đặt câu hỏi và trả lời
?Qua đoạn truyện và phần tóm tắt tác phẩm ,em biết
gì về cụ Bơ-men?(Đối tượng HSTB)
- Cụ Bơ-men là một họa sĩ nghèo ở cùng khu trọ với
Xiu và Giôn-xi Cụ mong vẽ được một kiệt tác nghệ
thuật
? Khi nghe Xiu kể về bệnh tình của và nỗi tuyệt vọng
của Giôn-xi thì thái độ của cụ Bơ-men ra sao?(Đối
tượng HSTB)
- Cụ sợ sệt nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn những chiếc lá
cuối cùng sắp rụng, nhìn Xiu, nhìn Giôn-xi, chẳng nói
gì
GV: có thế ngay từ lúc này, cụ đã có ý định vẽ tranh
chiếc lá để cứu Giôn-xi.
? Theo em cụ Bơ- men vẽ chiếc lá trong hoàn cảnh
nào? Với mục đích gì?(Đối tượng HSTB)
- Cụ vẽ âm thầm, bí mật, trong đêm mưa gió lạnh buốt
ngoài trời “Người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn
còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ
để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một
bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn.”
- Cụ vẽ tranh chiếc lá để cứu Giôn-xi , trả lại niềm tin
yêu cuộc sống cho một tâm hồn yếu đuối của cô họa sĩ
trẻ
? Người họa sĩ già ấy đã phải trả giá như thế nào với
bức tranh vẽ chiếc lá cuối cùng của mình?(Đối tượng
HSTB)
- Cụ bị viêm phổi nặng và đã qua đời
? Tại sao tác giả không kể và tả cảnh cụ Bơ-men vẽ
tranh?(Đối tượng HS khá, giỏi)
- Làm tăng kịch tính của truyện
- Tạo bất ngờ và lôi cuốn người đọc…
? Em có suy nghĩ gì về hành động của cụ Bơ-men ?
Từ đó em cảm nhận được đức tính cao đẹp nào của cụ
?(Đối tượng HSTB)
- Hành động âm thầm nhưng cao cả
- Bản chất tốt đẹp, cao thượng, giàu tình yêu
thương con người, sẵn sàng hy sinh mạng sống
của mình để cứu người khác
II.Đọc – hiểu văn bản 3.Phân tích
a.Diễn biến tâm trạng của Giôn-xi
b.Cụ Bơ-men và kiệt tác chiếc lá cuối cùng
Chiếc lá cuối cùng là kiệttác của cụ Bơ-men Nó vừa
có giá trị nghệ thuật, vừa cógiá trị nhân sinh và còn
