Cũng từ đây khơi nguồn cảm hứng cho con người tạo nên những công trình khoa học, tác phẩm văn học, nghệ thuật - Các câu ca dao, tục ngữ, vè… Hình ảnh minh họa Trong lịch sử phát triể[r]
Trang 1Bài 9 CON NGƯỜI LÀ CHỦ THỂ CỦA LỊCH SỬ
VÀ LÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
(2 tiết)
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức
- Nhận biết được con người là chủ thể của lịch sử, sáng tạo ra lịch sử
- Hiểu được con người là mục tiêu phát triển của xã hội, sự phát triển của xã hội phải vì hạnh phúc của con người
2 Về kỹ năng
Chứng minh được mọi giá trị vật chất và tinh thần của xã hội là do con người tạo ra
3 Về thái độ
Đồng tình và tích cực tham gia các hoạt động vì sự tiến bộ và phát triển của đất nước, nhân loại
II Phương pháp:
Thảo luận nhóm, trực quan, hỏi – đáp, vận dụng tri thức liên môn, diễn giảng
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Giới thiệu bài mới
3 Giảng bài mới
Tiết 1
1 Con người là chủ thể của lịch sử
Vai trò chủ thể lịch sử của con người được thể hiện ở
những điểm sau:
a Con người tự sáng tạo ra lịch sử của mình.
Con người có nguồn gốc từ động vật, nhưng có
những điểm khác biệt cơ bản, đó là con người biết
chế tạo công cụ lao động để thực hiện lao động sản
xuất
Dựa vào những kiến thức đã được học em hãy cho
biết việc chế tạo ra công cụ lao động của con
người có vai trò như thế nào đối với quá trình
hình thành xã hội loài người?
Một số hình ảnh công cụ lao động
Nhờ có công cụ lao động con người tách dần ra
khỏi giới tự nhiên, hình thành xã hội loài người
Con người và xã hội loài người xuất hiện khi nào?
Trong quá trình tồn tại và phát triển chỉ có con
người đã biết chế tạo công cụ và sử dụng công cụ
lao động để phục vụ hoạt động lao động của mình,
từ đây xã hội được hình thành và phát triển
Với hoạt động lao động của mình, con người đã
a Con người tự sáng tạo ra lịch sử của mình.
Con người và xã hội loài người hình thành khi con người biết chế tạo và sử dụng công cụ lao động
Trang 2tạo ra những sản phẩm để phục vụ cho nhu cầu
sinh hoạt hàng ngày, đó là các sản phẩm vật chất
và tinh thần
b Con người là chủ thể sáng tạo nên các giá trị
vật chất và tinh thần của xã hội
Để có thể tồn tại và phát triển trước hết con người
phải có ăn, mặc, chỗ ở…
Đó chính là quá trình lao động sản xuất ra của cải
vật chất của con người để thỏa mãn nhu cầu của
mình
Theo em sản phẩm vật chất mà con người tạo ra
là những gì? Nó có cần đối với sinh hoạt hàng
ngày của con người không?
Hình ảnh minh họa
Câu dẫn của Hồ Chí Minh
Em hãy kể tên hòn ngọc quý mà quần chúng sáng
tạo ra là những gì?
Cũng từ đây khơi nguồn cảm hứng cho con người
tạo nên những công trình khoa học, tác phẩm văn
học, nghệ thuật
- Các câu ca dao, tục ngữ, vè…
Hình ảnh minh họa
Trong lịch sử phát triển của xã hội không có văn
học dân gian thì cũng không thể có văn học bác
học, không có khinh nghiệm của đa số người lao
động thì cũng không có khoa học
Minh họa: tác phẩm văn học
Chiến tranh và Hòa bình, Truyện Kiều
Trong quá trình lao động cũng như trong thực tiễn
đấu tranh những lời ca tiếng hát được cất lên để
động viên, khích lệ nhau, quên đi gian khó và mệt
mỏi
Hay những phát minh khoa học, công trình nghiên
cứu khoa học đều được xuất phát từ thực tiễn cuộc
sống của con người
Minh họa thông tin y học
Như vậy qua quá trình lao động không ngừng và
sáng tạo của mình con người là chủ thể tạo ra
Chính con người tự tạo ra lịch
sử của mình
Con người là chủ thể sáng tạo nên các giá trị vật chất
Con người tạo ra của cải vật chất để nuôi sống bản thân: thức ăn, cái mặc, nhà ở, đồ dùng sinh hoạt, tư liệu sản xuất…đây là hoạt động đặc trưng riêng chỉ có ở con người
Quá trình lao động của con người không chỉ tạo ra của cải vật chất đảm bảo cho sự tồn tại của xã hội, mà còn thúc đẩy trình độ phát triển của xã hội
Con người là chủ thể sáng tạo nên các giá trị tinh thần
Đời sống sinh hoạt hàng ngày, kinh nghiệm trong lao động sản xuất, trong đấu tranh với tự
Trang 3những giá trị vật chất và tinh thần của xã hội
c Con người là động lực của các cuộc cách
mạng
Trong lịch sử phát triển xã hội đã trải qua 5 chế độ
xã hội trong lịch sử
Em hãy cho biết tên 5 chế độ xã hội đó và cho biết
sự thay thế các chế độ xã hội ấy bằng cách nào?
Trình bày sơ đồ và chỉ ra sự thay thế của các chế
độ xã hội đều diễn ra thông qua các cuộc đấu tranh
giai cấp hoặc các cuộc cách mạng xã hội
Chỉ ra cuộc đấu tranh và các cuộc cách mạng dẫn
đến sự thay thế đó
Học sinh tiến hành thảo luận
- Đấu tranh của giai cấp nô lệ
- Cách mạng tư sản Pháp
- Cách mạng tháng 10 Nga
- Hãy cho biết lực lượng tham gia các cuộc
cách mạng này là ai? Và thực hiện các cuộc
cách mạng nhằm mục đích gì? Các cuộc
cách mạng đó đã đạt được kết quả như thế
nào?
- Đấu tranh của giai cấp nô lệ
- Cách mạng tư sản Pháp
- Cách mạng tháng 10 Nga
Hãy cho biết lực lượng tham gia các cuộc cách
mạng này là ai? Và thực hiện các cuộc cách
mạng nhằm mục đích gì? Các cuộc cách mạng đó
đã đạt được kết quả như thế nào?
Gọi 1-2 nhóm trình bày
Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung
Gv nhận xét thông qua bảng kết quả
Nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột nặng nề nên
họ đã vùng lên đấu tranh giải phóng cho mình, giải
phóng xã hội
Vậy con người có vai trò như thế nào trong các
cuộc cách mạng xã hội?
nhiên và xã hội của con người
là nguồn đề tài vô tận cho các phát minh khoa học và cảm hứng sáng tạo của văn học, nghệ thuật
-> Chính con người là tác giả của những công trình khoa học, tác phẩm văn học, nghệ thuật…
Con người chính là động lực của các cuộc cách mạng
Trang 4Nhu cầu về cuộc sống tốt đẹp hơn là động lực thúc
đẩy con người không ngừng đấu tranh để cải tạo
xã hội Mọi sự biến đối của xã hội, mọi cuộc cách
mạng xã hội đều do con người tạo ra
Như vậy sự phát triển của xã hội khác với sự phát
triển của lịch sử
Em hãy chỉ ra sự khác biệt đó?
Gv nhận xét và kết luận
Vậy con người là chủ thể của lịch sử
4 Luyện tập, củng cố
5 Hướng dẫn học sinh học bài, làm việc ở nhà
- Học sinh về nhà học bài, xem trước phần còn lại của bài
Trang 5Bài 9 CON NGƯỜI LÀ CHỦ THỂ CỦA LỊCH SỬ
VÀ LÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
(2 tiết)
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức
- Nhận biết được con người là chủ thể của lịch sử, sáng tạo ra lịch sử
- Hiểu được con người là mục tiêu phát triển của xã hội, sự phát triển của xã hội phải vì hạnh phúc của con người
2 Về kỹ năng
Chứng minh được mọi giá trị vật chất và tinh thần của xã hội là do con người tạo ra
3 Về thái độ
Đồng tình và tích cực tham gia các hoạt động vì sự tiến bộ và phát triển của đất nước, nhân loại
II Phương pháp:
Thảo luận nhóm, trực quan, hỏi – đáp, vận dụng tri thức liên môn, diễn giảng
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Giới thiệu bài mới
GV : Với vai trò chủ thể của lịch sử, nên con người cần được sống tự do, hạnh phúc, con người phải được tại điều kiện để phát huy năng lực của mình Song không phải lúc nào, ở đâu con người cúng có điều kiện để phát triển Vậy một vấn đề đặt ra cho các quốc gia nói riêng và nhân loại nói chung là sự phát triển của xã hội phải vì con người, xem con người là mục tiêu của sự phát triển của xã hội Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu phần còn lại của bài
3 Giảng bài mới
Tiết 2
2 Con người là mục tiêu của sự phát triển
xã hội
a Vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát
triển xã hội ?
Vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát triển
xã hội ?
Ngay từ khi thoát khỏi thế giới loài vật cho đến nay
con người luôn cháy bỏng hoài bão sống tự do,
hạnh phúc
Hình ảnh:
a Vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội
Vì: Con người là chủ thể của lịch
sử nên con người cần phải được tôn trọng, cần phải được đảm bảo các quyền chính đáng của mình, phải
Trang 6Hình tượng Proteme và Đam San, hình ảnh dân
chúng ở dải Gada ăn mừng khi có lệnh ngừng bắn
Em có nhận xét gì?
Con người luôn khát khao được sống tự do, hạnh
phúc
Trong lịch sử xã hội đã trải qua 5 chế độ xã hội
Em hãy chỉ ra các xã hội có giai cấp và giai cấp đó
là giai cấp nào?
Trong xã có sự phân chia giai cấp, giai cấp thống trị
luôn tìm mọi thủ đoạn để tước đoạt quyền tự do của
số đông người lao động trong xã hội nên con người
không ngừng đấu tranh để đạt được mong muốn
của mình
Cho đến nay cuộc đấu tranh ấy vẫn chưa kết thúc,
xã hội càng ngày càng văn minh, càng phát triển
Trong tiến trình đó vẫn chứa đựng những yếu tố,
khuynh hướng đi ngược lại với lợi ích của con
người
Thảo luận:
Nhóm 1,2: Em hãy liệt kê những hoạt động của con
người vì lợi ích chung của loài người?
Nhóm 3,4: Em hãy liệt kê những hoạt động của con
người đi ngược lại lợi ích chung của loài người?
Hình ảnh, phim minh họa cho từng hoạt động
Để không còn những hiện tượng trên nhân
loại cần phải làm gì?
Như vậy con người không ngừng đấu tranh để
đạt được khát vọng sống của mình, vươn tới
một xã hội tốt đẹp hơn
Con người là chủ thể của lịch sử nên mọi sự
phát triển của xã hội phải vì con người, con
người phải được tạo điều kiện tốt nhất để phát
huy khả năng của mình Đó cũng là mục tiêu
của CNXH, của sự nghiệp xây dựng CNXH
b Chủ nghĩa xã hội với sự phát triển toàn diện
của con người
Hiện nay CNTB hiện đại vẫn còn cơ sở tồn
tại và phát triển, tuy nhiên trong nó chứa
đụng đầy những mâu thuẫn gay gắt mà không
Nhân loại phải đấu tranh để mọi thành tựu KHKT không chống lại con người, để thống nhất văn minh
và nhân đạo
b Chủ nghĩa xã hội với sự phát triển toàn diện của con người
Trang 7thể tự giải quyết được.
Phim minh họa
Em có nhận xét gì sau khi xem xong đoạn
phim?
Theo tiến trình của lịch sử xã hội tất yếu nhân
loại sẽ hướng tới xây dựng một xã hội tốt đẹp
hơn, ở đó con người được sống tự do, hạnh
phúc các nhà sáng lập CN Mác Lê nin gọi đó
là XHXHCN
So sánh đặc trưng giữa chế độ xã hội TBCN và
XHCN
Xã hội nào có tính ưu việt hơn, vì sao?
Xã hội loài người đã trải qua 5 chế độ xã hội,
nhưng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thật sự là
xã hội của con người và vì con người, coi con
người là mục tiêu phát triển của xã hội
Trong cương lính xây dựng đất nước, chúng
ta vẫn luôn kiên định mục tiêu xây dựng:
“Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,
văn minh”
Với định hướng ấy Đảng ta đã đưua ra quan
điểm về con người “ ”
=> Coi trọng con người, đặt con người vào
vị trí trung tâm của chiến lược phát triển
kinh tế - xã hội, coi con người vừa là mục
tiêu vừa là động lực của sự phát triển xã
hội
Minh chứng là thành tựu đã đạt được sau hơn
20 năm đổi mới ở nước ta để khẳng định
tương lai, triển vọng của chủ nghĩa xã hội và
chứng minh sự lựa chọn con đường này là
đúng đắn, phù hợp
Đặc biệt mọi chủ trương đường lối của Đảng và
Nhà nước luôn hướng tới sự phát triển con người
Em hãy kể tên một số chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước ta vì mục tiêu phát triển toàn
diện con người và kết quả thực hiện các chủ
trương, chính sách đó ở nước ta và ở địa phương
em?
Nhà nước ta có chính sách xóa đói giảm
CNTB là một xã hộ có tiềm năng nhưng chưa thực sự là xã hội vì con người
Xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, mọi người có cuộc sống tự do, hạnh phúc, mọi người có điều kiện phát triển toàn diện là mục tiêu cao cả của CNXH
Trang 8nghèo, chính sách đối với người tàn tật, cô đơn, thương binh, liệt sĩ ; chính sách đối với giáo dục (cho sinh viên nghèo vay vốn để học tập), y tế ; quan tâm đến phụ nữ, người già ; đối với trẻ em, đã ban hành Luật chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em
Là học sinh em đã góp phần như thế nào trong sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta hiện nay?
Tích cực các hoạt động vì sự tiến bộ và phát triển của xã hội (tùy theo lứa tuổi)
4 Luyện tập củng cố
5 Hướng dẫn học bài ở nhà