Giao an ngu van 9

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học Tìm trong truyện dân gian một số ví dụ về việc vận dụng hoặc vi phạm HS : Đọc bài tập 2 phương châm hội thoại trong các tình huống cụ thể và rút ra nhận xét[r]

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:

khụng chỉ riờng của Việt Nam

mà là của cả nhõn loại học tập

sống và làm việc theo phong

cỏch của Người là một cỏch rốn

luyện cho ta càng trở nờn trong

sỏng Vậy phong cỏch Người

thể hiện qua những mặt nào ta

đi vào bài mới hụm nay

Hoạt động 1 (7p) Tỡm hiểu

chung: Hửụựng daón ủoùc hieồu

caỏu truực vaờn baỷn

GV ủoùc maóu Goùi HS ủoùc

-Bỏo cỏo

Lắng nghe

HS ủoùc thaàm chuự thớch

Giaỷi nghúa caực tửứ:

GV nhận xét

? Phong cách Hồ Chí Minh

thuộc kiểu văn bản nào?

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc

-hiểu văn bản

- Gọi HS đọc lại đoạn 1

? Vốn tri thức ăn hoá nhân

loại của Hồ Chí Minh sâu rộng

như thế nào? Vì sao Người lại

có vốn tri thức văn hoá sâu

rộng đến như vậy?

Tiết 2:

- Gọi HS đọc các đoạn còn

lại

? Tìm những chi tiết thể hiện

lối sống của Bác Hồ?

? Bữa ăn của Bác có những

món gì?

? Lối sống của Bác có phải là

lối sống khắc khổ không?

? Vì sao nói lối sống của Bác

Phong cách, Uyênthâm, Bộ chíng trị, hiềntriết, Thuấn đức

- Văn bản nhật dụng

HS: - Hiểu sâu rộngnền văn hoá các nướcChâu Á, Âu, Phi, Mỹ

Vì Người đã đi quanhiều nơi

HS: - Chiếc nhà sànnhỏ bằng gỗ bên cạnhchiếc ao Bộ quần áobà ba nâu, chiếc áotrấn thủ, đôi dép lốpthô sơ, chiếc va licon

-> Cá kho, rau luộc,dưa ghém, cà muối,cháo hoa

- Không

HS: - Đây không phảilà lối sống khắc khổvà tự thần thánh hoá

vấn đề giữ gìn, bảo vệ bảnsắc văn hĩa dân tộc càngtrở nên cĩ ý nghĩa

- Nói và viết thạo nhiềuthứ tiếng nước ngoàinhư : Pháp, Anh, Nga,Hoa

- Học hỏi, tìm hiểu vănhoá nghệ thuật đến mứcuyên thâm

- Tiếp thu có chọn lọctinh hoa văn hoá nướcngoài

- Tạo nên một nhân cách,một lối sống rất ViệtNam, rất mới, rất hiệnđại

2 Lối sống giản dị, thanh cao của Bác:

-Nơi ở, nơi làm việc đơnsơ

- Trang phục giản dị, tưtrang ít ỏi

- Ăn uống đạm bạc

là sự kết hợp giữa giản dị và

thanh cao ?

? Để làm nổi bật phong cách

Hồ Chí Minh, văn bản đã sử

dụng những biện pháp nghệ

thuật nào?

? Qua văn bản chúng ta cần

học tập ở Bác những điều gì?

- ( HS thảo luận) gọi trả lời

-1 Gọi HS đọc ghi nhớ

? Văn bản muốn nĩi lên điều

gì?

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự

học

4 Củng cố : (2p)

? Em hãy đọc một vài bài thơ

cho thấy đức tinh giản dị của

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

HS: - Kể bình: “ Cóthể nói Hồ Chí Minh

“

- Đan xen thơ NguyễnBỉnh Khiêm

- Nghệ thuật đối lập:

“ Vĩ nhân mà hết sức giản dị am hiểu mà hết sức dân tộc Việt Nam”

-> Đây là cách sống vănhóa rất dân tộc, rất ViệtNam

II Nghệ thuật:

- Sử dụng ngơn ngữ trangtrọng

- Vận dụng các phưoơngthức biểu đạt tự sự, biểucảm, lập luận

- Vận dụng các hình thức

so sánh, các biện phápnghệ thuật đối lập

III Ý nghĩa văn bản:

Bằng lập luận chặt chẽ,chứng cứ xác thực, tác giả

Lê Anh Trà đã cho thấycốt cách văn hĩa Hồ ChíMinh trong nhận thức vàtrong hành động Từ đĩđặt ra một vấn đề của thời

kì hội nhập: tiếp thu tinhhoa văn hĩa nhân loại,đồng thời phải giữ gìn,phát huy bản sắc văn hĩadân tộc

C Hướng dẫn tự học:

-Tìm đọc một số mẫuchuyện về cuộc đời hoạtđộng của Bác Hồ

-Tìm hiểu nghĩa của một

số từ trong đoạn trích

5 Dặn dò: (1p)

Học bài, soạn bài Các phương

châm hội thoại và Sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật trong

văn bản thuyết minh.

- Nhận biết và phân tích cách sử dụng phương châm về lượng, phương châm

về chất trong một tình huống giao tiếp cụ thể

- Vận dụng phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt động giaotiếp

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:

châm hội thoại để đảm bảo

cuộc giao tiếp thành cơng Tiết

này ta tìm hiểu về các phương

châm hội thoại

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

? Câu trả lời của Ba có đáp

ứng được điều mà An cần biết

A Tìm hiểu chung:

I Phương châm về lượng:

*Xét ví dụ: SGK/8

- Câu trả lời của Bakhông mang nội dung

chứa nội dung mà An cần biết.

Điều mà An cần biết là một địa

điểm cụ thể như hồ bơi, ao,

sơng, hồ…Nĩi mà khơng cĩ nội

dung hiển nhiên là khơng bình

thường trong giao tiếp vì trong

giao tiếp luơn địi hỏi phải cĩ

nội dung cụ thể

? Cần trả lời như thế nào?

? Từ đó có thể rút ra được bài

học gì về giao tiếp?

GV Gọi HS đọc truyện cười

“Lợn cưới áo mới”

? Vì sao truyện lại gây cười?

? Lẽ ra người có áo, người có

lợn phải nói như thế nào?

* GV gọi 2 HS đọc to phần

ghi nhớ

GV gọi HS đọc truyện cười

“Quả bí khổng lồ”

? Truyện cười này phê phán

điều gì?

? Như vậy trong giao tiếp có

điều gì cần tránh?

 Gọi 2 HS đọc to

phần ghi nhớ

Hoạt động 2: Luyện tập

* GV hướng dẫn HS làm BT

HS:-Tôi học bơi ở bể bơithành phố

HS: -Cần nói cho có nộidung, phải đáp ứng đúngyêu cầu của cuộc giaotiếp không thiếu, khôngthừa

HS:-> Vì nhân vật nóinhiều hơn những điềucần nói

HS:- Không hoặc có

HS:Truyện phê phán tínhnĩi khốc

HS:-> Khơng nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật

mà An cần biết

=> Khi giao tiếp khơngnên nĩi thiếu nội dung

*Xét ví dụ: SGK/9

- Vì nhân vật nói nhiềuhơn những điều cần nóinên gây cười

=> Khi giao tiếp khơngnên nĩi thừa nội dung

* Khi giao tiếp, cần nĩi

cho cĩ nội dung; nộidung lời nĩi phải đápứng yêu cầu của cuộcgiao tiếp, khơng thiếu,khơng thừa (phươngchâm về lượng)

II Phương châm về chất:

*Xét ví dụ: SGK/9-10Truyện phê phán tínhnĩi khốc

=> Khơng nên nóinhững điều mà mìnhkhông tin là đúng sựthật

* Khi giao tiếp, đừng

nĩi những điều mà mìnhkhơng tin là đúng haykhơng cĩ bằng chứngxác thực (phương châm

GV yêu cầu HS đọc truyện

cười “ Có nuôi được không”

? Phương châm hội thoại nào

đã không được tuân thủ?

Xác định các câu nĩi khơng

tuân thủ phương châm về

lượng, phương châm về chất

trong một hội thoại và chữa lại

- Hỏi một điều rất thừa

Rồi có nuôi được không?

Lắng nghe

cánh.

Bài tập 2/10:

a nĩi cĩ sách, mách cĩchứng

b nĩi dối

c nĩi mị

d nĩi nhăng nĩi cuội

e nĩi trạngBài tập 3/11:

- Không tuân thủphương châm về lượng

- Hỏi một điều rất thừa

Rồi có nuôi được không?

C Hướng dẫn tự học:

Xác định các câu nĩikhơng tuân thủ phươngchâm về lượng, phươngchâm về chất trong mộthội thoại và chữa lại chođúng

Tuần 1 Ngày soạn:Tiết 4 Ngày dạy:

Tập làm văn

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu vai trị của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- Tạo lập được văn bản thuyết minh cĩ sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Văn bản thuyết minh và các phhương pháp thuyết minh thường dùng

- Vai trị của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2 Kỹ năng:

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyết minh.

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

Hoạt động 1 Ôn lại

kiến thức văn bản thuyết

Đọc và nhận xét kiểu

văn bản thuyết minh có

sử dụng một số biện

pháp nghệ thuật

- GV gọi HS đọc văn bản

Hạ Long - Đá và nước

? Bài văn thuyết minh

đặc điểm gì của đối

tượng ?

? Văn bản có cung cấp

tri thức về đối tượng

- Cấp cấp tri thức về đặcđiểm, tính chất của sựviệc, hiện tượng,

- Nêu định nghĩa giaotiếp, phân loại liệt kê

Đọc

HS: - Sự kì lạ vô tận của Hạ Long do đá và nước tạo nên -> Thuyết minh vẻ đẹp hấp dẫn kì diệu của Hạ Long

HS: - Đá và nước Hạ Long đem đến cho du khách những cảm giác thú vị

HS: Khơng

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ

THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Toàn bài dùng mấy từ:

“ Đột nhiên, bỗng nhiên,hoá thân “, dùng phépnhân hoá để tả các đảođá, gọi chúng là thập loạichúng sinh, là thế giớingười, là bọn người bằngđá hối hả trở về

Long là vơ tận được tác

giả thuyết minh bằng

cách nào? Ví dụ, nếu như

chỉ dùng phương pháp liệt

kê: Hạ Long cĩ nhiều

nước, nhiều đảo, nhiều

hang động lạ lùng thì đã

nêu được sự kì lạ của Hạ

Long chưa? Tác giã hiểu

sự kì lạ này là gì? Hãy

gạch dưới câu văn nêu

khái quát sự kì lạ của Hạ

Long

? Văn bản đã vận dụng

phương pháp thuyết

minh nào chủ yếu ?

? Tác giả đã sử dụng các

biện pháp tưởng tượng,

liên tưởng như thế nào để

? Ở đoạn đầu, tác giả sử

dụng nghệ thuật gì ?

? Muốn cho văn bản

thuyết minh sinh động,

hấp dẫn người ta vận

dụng thêm một số biện

pháp nghệ thuật nào?

HS: Chính Nước cĩ tâm hồn

HS: - Các biện pháptưởng tượng, liên tưởng

HS: - Nước tạo nên sự dichuyển sự thú vị củacảnh sắc

- Tuỳ theo tốc độ và dichuyển của du khách,

=> Các biện pháp nghệthuật trong văn bản thuyếtminh gồm cĩ: kể chuyện,

tự thuật, đối thoại theokiểu ẩn dụ, nhân hĩa…Tác dụng: gĩp phần làm

rõ đặc điểm của đối tượngđược thuyết minh mộtcách sinh động nhằm gâyhứng thú cho người đọc

B Luyện tập:

Bài tập1:

- Văn bản là một văn bảnthuyết minh cung cấp cáckiến thức chung về loài ruồi - Có sử dụng các hình thức nghệ thuật gây hứng thú

- Các phương pháp thyết

Hoạt động 2: Luyện tập

* Gọi 2 HS đọc văn bản:

Ngọc Hoàng xử tội ruồi

xanh

? Văn bản có phải là văn

bản thuyết minh không?

? Văn bản sử dụng các

phương pháp thuyết

C Hướng dẫn tự học:

Tập viết đoạn thuyết minhngắn cĩ sử dụng ccá biệnpháp nghệ thuật

Tập làm văn

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kéo…)

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2 Kỹ năng:

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùn cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết về viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (cĩ sử dụng một số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng.

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

minh về cái quạt

GV sữa chữa và cho HS

thuật được sử dụng trong

văn bản thuyết minh Họ

nhà kim.

5 Dặn dò: (1p)

Học bài và soạn trước bài

Đấu tranh cho một thế

THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH.

A Củng cố kiến thức:

- Bài văn thuyết minh vềmột thứ đồ dùng cĩ mụcđích giới thiệ cơng dụng,cấu tạo, chủng loại, lịch

sử của đồ dùng đĩ

- Một số biện pháp nghệthuật trong văn bản thuyếtminh gồm cĩ: kể chuyện,

tự thuật, đối thoại theokiểu ẩn dụ, nhân hĩa… cĩtác dụng làm cho bài viếthấp dẫn, sinh động

B Luyện tập:

Đề: Thuyết minh vềcái quạt

Gợi ý:

- Định nghĩa quạt là gì?

- Chủng loại nnhư thếnào?

- Cách bảo quản?

- Cơng dụng?

C Hướng dẫn tự học:

Xác định và chỉ ra tácdụng của biện pháp nghệthuật được sử dụng trong

văn bản thuyết minh Họ nhà kim.

giới hũa bỡnh.

Duyệt của chuyờn mụn

- Một số hiểu biết về tỡnh hỡnh thế giới những năm 1980 liờn quan đến văn bản

- Hệ thống luận đểm, luận cứ, cỏch lập luận trong văn bản

2 Kỹ năng:

Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liờn quan đến nhiệm vụ đấu tranh vỡ hoà bỡnh của nhõn loại

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

? Voỏn tri thửực vaờn hoaự

nhaõn loaùi cuỷa Hoà Chớ

Minh saõu roọng ủeỏn nhử

theỏ naứo? Vỡ sao Ngửụứi

laùi coự ủửụùc voỏn tri thửực

saõu roọng ủeỏn nhử vaọy?

? Vỡ sao cú thể núi lối

về những nét đẹp trong

phong cách Hồ Chí

Minh?

3 Bµi míi

* Giíi thiƯu (1p) Tiết này

ta đi vào đoạn trích bản

tham luận của G.Mác-két

đọc tại cuộc họp mặt của

sáu nguyên thủ quốc gia

? Văn bản Đấu tranh cho

một thế giới hoà bình

thuộc kiểu văn bản nào,

? Hãy nêu luận điểm và

hệ thống luận cứ của văn

bản?

Lắng nghe

- Ga - bri - en Mác – két(1928) nhà văn nổi tiếng

Cơ – lơm – bi – a…

- Văn bản trích trong tham

luận Thanh gươm Đa –

mơ –clét…

Đọc

* Luận điểm: Nguy cơchiến tranh là hiểm hoạkhủng khiếp đang đe doạloài người và mọi sựsống trên trái đất, vì vậyđấu tranh để loại bỏ nguy

cơ ấy là nhiệm vụ cấpbách

* Luận cứ:

- Kho vũ khí hạt nhânđang được tàng trữ cókhả năng huỷ hoại tráiđất

- Cuộc chạy đua vũ tranglàm mất đi cải thiện đờisống con người

- Chiến tranh hạt nhân đingược lại lý trí loàingười, lý trí tự nhiên,phản lại sự tiến hoá

-Nhiệm vụ chúng tangăn chặn cuộc chiếntranh hạt nhân cho thếgiới hoà bình

- Xác định cụ thể thời

MỘT THẾ GIỚI HOÀ

BÌNH

A Tìm hiểu chung:

- Ga - bri - en Mác – két

là nhà văn cĩ nhiều đĩnggĩp cho nền hịa bìnhnhân loại thơng qua cáchoạt động xã hội và sángtác văn học Ơng đã đượcnhận giải thưởng Nơ –ben về văn học năm 1982

- Văn bản trích trong

tham luận Thanh gươm

Đa – mơ –clét của nhà

văn đọc tại cuộc họp sáunước Ấn Độ, Mê –hi –cơ,Thụy Điển, Ác – hen – ti– na, Hi Lạp, Tan – da –

ni – a tại Mê – hi – cơ vàotháng 8 năm 1986

b Luận cứ:

- Kho vũ khí hạt nhânđang được tàng trữ có

Tiết 2:

Gọi HS đọc đoạn 1

? Nguy cơ chiến tranh

hạt nhân đe doạ loài

người và sự sống trên

trái đất được tác giả chỉ

ra rất cụ thể bằng cách

lập luận như thế nào?

? Sự tốn kém và tính

chất vô lý của cuộc chạy

đua vũ trang được tác giả

chỉ ra bằng các chứng cứ

như thế nào?

? Tại sao chiến tranh hạt

nhân đi ngược lại lý trí

của con người, phản lại

sự tiến hoá của tự nhiên?

? Em có suy nghĩ gì trước

lời cảnh báo của nhà văn

Mác-Két về nguy cơ hủy

diệt sự sống và nền văn

minh trên trái đất một

gian (8/8/1986)

- Đưa ra số liệu cụ thểđầu đạn hạt nhân: “ Nóinôm na ra sự sống trêntrái đất”

- Đưa ra những tính toánlý thuyết, kho vũ khí ấytiêu diệt tất cả các hànhtinh đang xoay quanhmặt trời cộng thêm bốnhành tinh nữa và phá huỷthăng bằng của hệ mặttrời

 Vào đề trực tiếp, chúngcứ xác thực

- Chỉ hai chiếc tàungầm mang vũ khí hạtnhân là đủ tiền xoá nạnmù chữ cho toàn thếgiới

- Tiêu diệt loài người,huỷ hoại mọi cuộc sốngtrên trái đất Lý trí tựnhiên, quy luật tự nhiên

- -Tác giả đã đưa ranhững chứng cứ khoahọc : “Từ khi mới nhen

làm đẹp mà thôi.”

Chiến tranh hạt nhânkhơng chỉ tiêu diệt nhânloại mà cịn tiêu huỷ mọi

sự sống trên trái đất Vìvậy nĩ phản tiến hố,phản “lí trí của tự nhiên”

như cách nĩi của tác giả

khả năng huỷ hoại tráiđất

- Cuộc chạy đua vũ tranglàm mất đi cải thiện đờisống con người

- Chiến tranh hạt nhân đingược lại lý trí loàingười, lý trí tự nhiên,phản lại sự tiến hoá.-Nhiệm vụ chúng tangăn chặn cuộc chiếntranh hạt nhân cho thếgiới hoà bình

2 Nguy cơ chiến tranh:

- Đe doạ toàn thể loàingười, phá huỷ sự sốngtrên trái đất

- Tiêu diệt các hành tinhxoay quanh mặt trời,cộng thêm bốn hành tinhnữa phá huỷ thăng bằngcủa hệ mặt trời

3 Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân

- Nó tốn kém, cướp điđiều kiện để phát triểnđể loại trừ nạn đói, nạnthất học và khắc phụcbệnh tật cho con người

- Chiến tranh hạt nhân đingược lại lý trí của conngười, phản lại sự tiếnhoá của tự nhiên

khi chiến tranh hạt nhân

tiến hố của sự sống trên

trái đất Tấc cả cho thấy,

sự sống ngày nay trên trái

đất và con người là kết

quả của một quá trình tiến

hố hết sức lâu dài của tự

nhiên: “Từ khi mới nhen

phản tự nhiên của chiến

tranh hạt nhân Với luận

cứ này, hiểm hoạ của

chiến tranh hạt nhân đã

được nhận thức sâu hơn

? Theo em, vì sao văn

bản này lại được đặt tên

là Đấu tranh cho một thế

giới hoà bình?

GV nhận xét: Đây là luận

cứ để kết bài, và cũng là

chủ đích thơng điệp của

tác giả muốn gửi tới mọi

người Tác giả hướng

người đọc tới 1 thái độ

tích cực đấu tranh ngăn

chặn chiến tranh hạt nhân

Để kết thúc lời kêu gọi

của mình, Mác-két đã nêu

lên 1 đề nghị: “cần lập 1

nhà băng lưu giữ trí nhớ

tồn tại được cả sau thảm

hoạ hạt nhân để nhân loại

các thời đại biết đến Tác

giả muốn nhấn mạnh:

- Toàn văn bản đã nói vểnguy cơ của chiến tranh -Chiến tranh huỷ hoại conngười, sự sống trên tráiđất - đề ra nhiệm vụ củamỗi người là đấu tranhngăn chặn, xoá bỏ nguy

cơ hạt nhân

=> đã làm mất đi khảnăng để con người đượcsống tốt đẹp hơn

- Nhiệm vụ đấu tranhcho hoà bình, ngăn chặnvà xoá bỏ nguy cơ hạtnhân là cấp bách củatoàn thể loài người

II Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ

- Chứng cú phong phú,xác thực, cụ thể

- Sử dụng nghệ thuật so

sánh sắc sảo, giàu sứcthuyết phục

III Ý nghĩa văn bản

Văn bản thể hiện nhữngsuy nghĩ nghiêm túc, đầy

nhân loại cần giữ gìn kí

ức của mình, lịch sử sẽ

lên án những thế lực hiếu

chiến đẩy nhân loại vào

thảm hoạ hạt nhân

? Em có nhận xét gì về

cách lập luận, các chứng

- Sưu tầm tranh, ảnh, bài

viết về thảm họa hạt nhân

- Tìm hiểu thái độ nhà

văn với chiến tranh hạt

nhân và hịa bình của

nhân loại được thể hiện

trong văn bản

5 Dặn dò: (1p)

Học bài và soạn bài

Tuyên bố thế giới của

trẻ em và Các phương

châm hội thoại (Tiếp

theo)

trách nhiệm của Mác – kétvới hịa bình nhân loại

Nội dung phương chõm quan hệ, phương chõm cỏch thức, phương chõm lịch sự.

2 Kỹ năng:

- Vận dụng phương chõm quan hệ, phương chõm cỏch thức, phương chõm lịch

sự trong hoạt động giao tiếp

- Nhận biết và phõn tớch được cỏch sử dụng phương chõm quan hệ, phương chõm cỏch thức, phương chõm lịch sự trong một tỡnh huống giao tiếp cụ thể

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

? Caực em ủaừừ hoùc nhửừng

phửụng chaõm hoọi thoaùi

naứo ?

? Haừy noựi roừ caực phửụng

chaõm veà chaỏt, veà lửụùng?

Hoaùt ủoọng 1: Hửụựng daón

hoùc sinh traỷ lụứi caõu hoỷi:

? Thaứnh ngửừ OÂng noựi gaứ

baứ noựi vũt duứng ủeồ chổ

tỡnh huoỏng hoọi thoaùi naứo?

? Thửỷ tửụỷng tửụùng ủieàu

gỡ seừ xaỷy ra neỏu xuaỏt

hieọn nhửừng tỡnh huoỏng

hoọi thoaùi nhử vaọy ?

? Qua ủoự coự theồ ruựt ra baứi

HS: - Con ngửụứi khoõnggiao tieỏp vụựi nhau ủửụùc,hoaùt ủoọng xaừ hoọi trụỷ neõnroỏi loaùn

HS: Khi giao tiếp cần núiđỳng vào đề tài đang đềcập, trỏnh núi lạc đề

Đọc

HS: - Daứi doứng, rửụứm raứ

CAÙC PHệễNG CHAÂM HOÄI THOAẽI (tt)

A Tỡm hiểu chung:

I/Phửụng chaõm quan heọ:

-Caàn noựi ủuựng vaứo ủeà taứigiao tieỏp, traựnh noựi laùcủeà

* Ghi nhụự: SGK II/ Phửụng chaõm caựch thửực:

- Noựi raứnh maùch , ngaộngoùn

- Traựnh noựi mụ hoà

* Ghi nhụự: SGK / T/22

III/ Phửụng chaõm lũch sửù

GV hướng dẫn HS tìm

hiểu phần II

? Thành ngữ “ Dây cà ra

dây muống”, “lúng búng

như ngậm hột thị”, dùng

để chỉ những cách nói

như thế nào ?

? Những cách nói đó ảnh

hưởng như thế nào đến

giao tiếp?

? Qua đó có thể rút ra bài

học gì trong giao tiếp?

? Cĩ thể hiểu câu Tơi

GV hướng dẫn học sinh

trả lời câu hỏi sau khi

đọc truyện “Người ăn

xin”

? Viø sao người ăn xin và

cậu bé cảm thấy mình

nhận được từ người kia

cái gì đó?

? Có thể rút ra bài học gì

trong câu chuyện này?

Hoạt động 2: Luyện tập

(thành ngữ 1)

- Ấp úng, không rànhmạch, không thành lời ( thành ngữ 2)

HS: - Người nghe khótiếp nhận hoặc tiếp nhậnkhông đúng nội dung

Giao tiếp không đạt kếtquả mong muốn

HS: khi giao tiếp cần chú

ý cách nĩi ngắn gọn, rànhmạch

HS: - Cậu bé không xalánh, không khinh miệtlời nói chân thành, tôntrọng

HS: - Chú ý đến cách nóitôn trọng - dùng nhữnglời lẽ lịch sư

- Học sinh thảo luận theonhóm

,

: -Cần tế nhị, tôn trọngngười khác

-Nói lời lẽ lịch sự

B Luyện tập:

* Bài tập 1- Khuyên ta

trong giao tiếp nên dùngnhững lời lẽ lịch sự , nhãnhặn

Chim khôn kêu tiếngrảnh rang

Người khôn tiếng nói dịudàng dễ nghe

Chẳng được miếng thịtmiếng xôi

Hoạt động 3: Hướng dẫn

tự học

4 Củng cố : (2p)

Tìm một số ví dụ về việc

khơng tuân thủ phương

châm về lượng, phương

châm về chất trong hội

thoại

5 Dặn dò: (1p)

Về nhà học thuộc bài -

Làm bài tập 4.5

- Soạn bài: Sử dụng yếu

tố miêu tả trong văn bản

* Bài tập 3 : Chọn từ

thích hợp vào ô trống a) là nói mát b) là nói hớt c) là nói móc d) là nói leo e) là nói ra đầu ra đũa

- Các từ ngữ trên chỉnhững cách nói liên quanđến phương châm lịch sựa,b,c d

- Phương châm cách thức

e

C Hướng dẫn tự học:

Tìm một số ví dụ vềviệc khơng tuân thủphương châm về lượng,phương châm về chấttrong hội thoại

Tập Làm Văn

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN THUYẾT MINH

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Củng cố kiến thức đã học về văn thuyết minh

- Hiểu vai trị của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

- Biết vạn dụng và cú ý thức sử dụng tốt yếu tố miờu tả trong làm văn thuyết minh.

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

- Quan sỏt cỏc sự vật, hiện tượng

- Sử dụng ngụn gnữ miờu tả phựhợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

III.HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

- ẹeồ cho vaờn baỷn thuyeỏt

minh sinh ủoọng, haỏp dẫn

ngửụứi vieỏt caàn sửỷ duùng

nhửừng bieọn phaựp ngheọ

thuaọt naứo?

3 Bài mới

* Giới thiệu (1p) Tiết này

ta đi tỡm hiểu việc sử

dụng yếu tố miờu tả trong

văn bản thuyết minh

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu

chung

? Ở lớp 6 cỏc em đó được

học về văn miờu tả Vậy

hóy nhắc lại xem miờu tả

- ẹoaùn 2 : Caõy chuoỏi laứ

SệÛ DUẽNG YEÁU TOÁ MIEÂU TAÛ TRONG VAấN THUYEÁT MINH

A Tỡm hiểu chung:

I Yếu tố miờu tả trong văn bản thuyết minh:

Cỏc yếu tố miờu tả :những yếu tố làm hiện lờnđặc điểm, tớnh chất nổi bật

về hỡnh dỏng, kớch thước,vúc dỏng, cỏch sắp xếp,bài trớ…

II.Tỏc dụng của yếu tố miờu tả:

* Xột văn bản Cõy chuối trong đời sống Việt Nam

SGK-24 - 25

- Vaờn baỷn thuyeỏt minh

minh về đặc điểm tiêu

biểu của cây chuối?

? Chỉ ra những câu văn

có yếu tố miêu tả về

cây chuối? Cho biết tác

dụng của yếu tố miêu tả

ấy?

Hoạt động 2 : Luyện tập

GV : Gọi HS đọc bài

tập 1

Bài tập 1 : Bổ sung yếu

tố miêu tả vào các chi

tiết thuyết minh

+ Chuối chín để ăn + Chuối xanh đe chếbiến thức ăn

+ Chuối để thờ cúng HS: - Sử dụng yếu tốmiêu tả “ Những câychuối thân mềm vươn lênnhư những trụ cột nhẫnbóng, toả ra vòm tán láxanh mướt che rợp từvườn tược đến núi rừng”

+ “ Chuối trứng quốc vỏtrứng quốc tận gốc”

+ Tả cách ăn chuối

 Yếu tố miêu tảlàm cho đối tượngthuyết minh đượcnổi bật, gây ấntượng

HS : Đọc bài tập 1

HS : Đọc bài tập 2

cây chuối trong đời sốngViệt Nam

- Sử dụng yếu tố miêu tả

“ Những cây chuối thânmềm vươn lên như nhữngtrụ cột nhẫn bóng, toả ravòm tán lá xanh mướtche rợp từ vườn tược đếnnúi rừng”

+ “ Chuối trứng quốc vỏtrứng quốc tận gốc”+ Tả cách ăn chuối

=> làm cho việc thuyếtminh về đối tượng thêm

cụ thể, sinh động, hấpdẫn, làm cho đối tượngthuyết minh được nổi bật,gây ấn tượng

B Luyện tập:

Bài tập 1: Bổ sung

yếu tố miêu tả vào cácchi tiết thuyết minh

- Thân chuối có hìnhdáng:

- Lá chuối tươi

- Nõn chuối, bắp chuối

- Quả chuối

Bài tập 2: Chỉ ra đối

tượng miêu tả trong đoạnvăn:

Về nhà học thuộc ghi

nhớ Chuẩn bị đề bài :

Con trâu ở làng quê Việt

Nam

- Yêu cầu : Vận dụng

yếu tố miêu tả trong việc

giới thiệu

- Con trâu ở làng quê

Việt Nam - Con trâu

trong việc làm ruộng

- Con trâu trong một số

lễ hội - Con trâu với

tuổi thơ nông thôn

C Hướng dẫn tự học:

Viết đoạn văn thuyếtminh về một sự vật tựchọn cĩ sử dụng yếu tốmiêu tả

Taọp laứm vaờn

LUYEÄN TAÄP SệÛ DUẽNG YEÁU TOÁ MIEÂU TAÛ TRONG VAấN THUYEÁT MINH

- Những yếu tố miờu tả trong bài văn thuyết minh

- Vai trũ của yếu tố miờu tả trong bài văn thuyết minh

2 Kỹ năng:

Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

? Sửỷ duùng yeỏu toỏ mieõu taỷ

trong vaờn thuyeỏt minh coự

yự nghúa gỡ?

3 Bài mới

* Giới thiệu (1p) Tiết này

ta đi vào tỡm hiểu bài Sửỷ

duùng yeỏu toỏ mieõu taỷ

trong vaờn thuyeỏt minh

Hoaùt ủoọng 1: Củng cố

kiến thức

GV nhắc lại một số yờu

cầu về việc sử dụng yếu

tố miờu tả trong văn bản

thuyết minh

Hoaùt ủoọng 2: Luyện tập

Hửụựng daón tỡm hieỏu ủeà,

tỡm yự, laọp daứn yự

LUYEÄN TAÄP SệÛ DUẽNG YEÁU TOÁ MIEÂU TAÛ TRONG VAấN BẢN THUYEÁT MINH

A Củng cố kiến thức:

- Miờu tả cú thể làm cho

sự vật, hiện tượng, conngười hiện lờn cụ thể, sinhđộng

- Cú thể sử dụng cỏc cõumiờu tả, đoạn văn miờu tảtrong bài văn thuyết minh

để giới thiệu đặc điểmtừng bộ phận hoặc nhữngđiểm riờng độc đỏo củađối tượng cần thuyếtminh

- Cỏc yếu tố miờu tả trongbài văn thuyết minh phảithực hiện nhiệm vụ củathuyết minh là cung cấpnhững thụng tin chớnhxỏc, những đặc điểm, lợiớch,… của đối tượng

B Luyện tập:

? Đề yêu cầu trình bày

vấn đề gì?

? Phạm vi của đề tài như

thế nào?

? Với những vấn đề này

cần trình bày những ý gì?

? Trên cơ sở tìm ý trên

hãy lập dàn ý theo bố

cục mở bài, thân bài, kết

bài?

-Thuyết minh về con trâu của làng quê Việt Nam

a) Con trâu là sức kéo chủ yếu

b) Là tài sản lớn nhất

c) Con trâu trong lễ hội

d) con trâu đối với tuổithơ, cung cấp thực phẩm,chế biến đồ mĩ nghệ

1.Mở bài: Giới thiệu

chung về con trâu trênđồng ruộng Việt Nam

2.Thân bài:

- Con trâu trong nghềlàm ruộng là sức kéo đểcày, để bừa, kéo xe

- Con trâu trong các lễhội: Lễ hội đâm trâu, thichọi trâu

- Con trâu: nguồn cungcấp thịt, da để thuộc,

- Con trâu gắn với tuổithơ Ngồi trên lưng trâu,chăm sóc trâu

3 Kết bài: Con trâu

trong tình cảm của ngườinông dân Việt Nam

Viết đoạn văn và trình

I/ Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý:

Đề bài: Con trâu ở làng

quê Việt Nam

1.Tìm hiểu đề:

- Thể loại thuyết minh, vịtrí, vai trò của con trâu trong đời sống của người nông dân, trong nghề nông của người Việt Nam

3.

Dàn ý:

1.Mở bài: Giới thiệu

chung về con trâu trênđồng ruộng Việt Nam

2.Thân bài:

- Con trâu trong nghềlàm ruộng là sức kéo đểcày, để bừa, kéo xe

- Con trâu trong các lễhội: Lễ hội đâm trâu, thichọi trâu

- Con trâu: nguồn cungcấp thịt, da để thuộc,

- Con trâu gắn với tuổithơ Ngồi trên lưng trâu,chăm sóc trâu

3 Kết bài: Con trâu

trong tình cảm của người

GV hướng dẫn HS viết

các đoạn văn có kết hợp

thuyết minh với miêu tả

- Gọi HS trình bày đoạn

- Về nhà ôn bài, soạn bài

3: Tuyên bố thế giới về

sự sống còn quyền được

bảo vệ và phát triển của

trẻ em.

bày

Đoạn văn mẫu: Bao đời

nay, hình ảnh con trâulầm lũi kéo cày trânđồng ruộng là hình ảnhrất quen thuộc, gần gũivới người nông dân ViệtNam vì thế con trâu đãtrở thành người bạn tâmtình của người nông dân

Con trâu không chỉ kéocày, kéo xe mà còn làmột trong những vật tếthần trong lễ hội đâmtrâu ở Tây Nguyên, lànhân vật chính trong lễhột chọi trâu ở Đồ Sơn

Thú vị biết bao, contrâu hiền lành ngoanngoãn đã để lại trong kýức tuổi thơ của mỗingươiø bao nhiêu kỷ niệmngọt ngào

nông dân Việt Nam

- Viết một đoạn vănthuyết minh cĩ sử dụngyếu tố miêu tả

Duyệt của chuyên mơn

Văn bản

TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Thấy được tầm quan trọng của vấn đề quyền sống, quyền được bảo vệ và phỏttriển của trẻ em và trỏch nhiệm của cộng động quốc tế về vấn đề này.

- Thấy được đặc điểm hỡnh thức của văn bản

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

- Nõng cao một bước kỹ năng đọc – hiểu một văn bản nhật dụng

- Học tập phương phỏp tỡm hiểu, phõn tớch trong tạo lập văn bản nhật dụng

- Tỡm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề được nờu trong văn bản

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra sĩ

số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

- Chieỏn tranh haùt nhaõn coự

nguy cụ gỡ?

-ẹeồ ngaờn chaởn nguy cụ

chieỏn tranh haùt nhaõn thỡ

nhieọm vuù cuỷa chuựng ta laứ

quan tõm và giỳp đỡ

GV hửụựng daón HS ủoùc vaứ

tỡm hieồu chuự thớch

? Văn bản được trớch từ

đõu?

GV ủoùc maóu - goùi HS ủoùc

tieỏp, nhaọn xeựt-yeõu caàu:

ẹoùc maùch laùc, khuực

- Vaờn baỷn nhaọt duùng

- Hai ủoaùn ủaàu khaỳng

TUYEÂN BOÁ THEÁ GIễÙI VEÀ Sệẽ SOÁNG COỉN, QUYEÀN ẹệễẽC BAÛO VEÄ VAỉ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TREÛ EM

A Tỡm hiểu chung:

- Quyền sống, quyềnđược bảo vệ và phỏt triểncủa trẻ em ngày càngđưuợc cỏc quốc gia, cỏc

tổ chức thế giới quan tõmđầy đủ và sõu sắc hơn

- Văn bản được trớch

trong Tuyờn bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp ngày 30 thỏng

9 năm 1990 tại trụ sởLiờn hợp quốc ở Niu Ooc

- Văn bản được trỡnh bàytheo cỏc mục, cỏc phần

- Giải nghĩa các từ SGK

? Văn bản trên được viết

theo kiểu loại văn bản

nào?

? Văn bản này được bố

cục thành mấy phần,

phân tích tính hợp lý, chặt

chẽ bố cục của văn bản?

Hoạt động 2: Đọc – hiểu

văn bản:

- Gọi HS đọc phần thách

thức

? Bản tuyên bố đã nêu

lên thực tế cuộc sống của

trẻ em trên thế giới hiện

nay ra sao?

định quyền được sống,quyền được phát triểncủa trẻ em trên thế giớivà kêu gọi nhân loại hãyquan tâm đến vấn đềnày

- Đoạn còn lại chia làm

3 phần:

+ Sự thách thức: Thực tếvề những con số về cuộcsống cực khổ nhiều mặt,về tình trạng bị rơi vàohiểm hoạ của nhiều trẻem

+ Cơ hội: Khẳng địnhnhững điều kiện thuậnlợi cơ bản để cộng đồngQuốc tế đẩy mạnh việcchăm sóc, bảo vệ trẻem

+ Nhiệm vụ: Xác địnhnhiệm vụ cụ thể của mỗiquốc gia.* Văn bảntuyên bố rất rõ ràngmạch lạc, liên kết cácphần chặt chẽ

ĐọcHS: Trẻ em trên thế giớihiện nay:

+Bị trở thành nạn nhâncủa chiến tranh và bạolực, của sự phân biệtchủng tộc, xâm lược,sống tha hương, bị bóclột, bị lãng quên

+ Bị thảm hoạ đóinghèo, vô gia cư, dịchbệnh, ô nhiễm môi

B Đọc tìm hiểu văn bản:

+ Bị thảm hoạ đóinghèo, vô gia cư, dịchbệnh, ô nhiễm môitrường, mù chư đe dọa

? Nhận thức, tình cảm của

trẻ em khi đọc phần này

? Qua phần cơ hội, em

thấy việc bảo vệ, chăm sĩc

trẻ em trong bối cảnh thế

giới hiện nay cĩ những

điều kiện thuận lợi gì?

Gv nhận xét, giảng thêm:

+ Sự liên kết lại của các

quốc gia cùng ý thức cao

của cộng đồng quốc tế trên

lĩnh vực này Đã cĩ cơng

ước về quyền trẻ em làm

cơ sở, tạo ra cơ hội mới

+ Sự hợp tác và đồn kết

quốc tế ngày càng cĩ hiệu

quả cụ thể trên nhiều lĩnh

vực, phong trào giải trừ

quân bị được đẩy mạnh tạo

điều kiện cho 1 số tài

nguyên to lớn cĩ thể

chuyển sang phục vụ các

mục tiêu kinh tế, tăng

cường phúc lợi xã hội

Gv cĩ thể liên hệ hiện tại

ở đất nước VN

? Trình bày những suy

nghĩ của em về điều kiện

của đất nước ta hiện nay?

HS:- Đảng - Nhà nước

quan tâm đến thế hệ trẻ:

trường, mù chữ đe dọa

- Trẻ em mắc HIV

- Trẻ em sớm phạmtội

to lớn được chuyển sangphục vụ các mục tiêukinh tế tăng cường phúclợi xã hội

+ Chết (40.000 cháu/ngày) vì suy dinh dưỡng,bệnh tật

to lớn được chuyển sangphục vụ các mục tiêukinh tế tăng cường phúclợi xã hội

3 Những nhiệm vụ:

- Tăng cường sức khoẻ

Chăm sóc, bảo vệ trẻ em.

Nhiều tổ chức xã hội

tham gia tích cực vào vấn

đề này

Gọi HS đọc phần nhiệm

vụ

? Ở phần “nhiệm vụ”, bản

tuyên bố đã nêu khá nhiều

điểm mà từng quốc gia và

dưỡng đến phát triển giáo

dục cho trẻ em, từ các đối

tượng cần quan tâm dàng

bảo vệ, chăm sĩc trẻ em,

về sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế đối với vấn

đề này?

GV nhận xét, giảng thêm:

Đọc

HS thảo luận nhĩm, trìnhbày

HS: - Tăng cường sứckhoẻ và chế độ dinhdưỡng, giảm tỉ lệ tử vongcủa trẻ em

- Quan tâm đến trẻ emtàn tật, trẻ em mồ côi

- Đảm bảo bình đẳngnam nữ trong trẻ em

- Xoá nạn mù chữ ở trẻem

– HS suy nghĩ, trình bày

cá nhân

Là nhiệm vụ quan trọnghàng đầu của mỗi quốcgia Là vấn đề liên quantrực tiếp đến tương laicủa một đất nước, củatoàn nhân loại

và chế độ dinh dưỡng,giảm tỉ lệ tử vong của trẻem

- Quan tâm đến trẻ emtàn tật, trẻ em mồ côi

- Đảm bảo bình đẳngnam nữ trong trẻ em

- Xoá nạn mù chữ ở trẻem

4.Tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Về sự quan tâm của cộng đồng Quốc tế đối với vấn đề này:

Là nhiệm vụ quan trọnghàng đầu của mỗi quốcgia Là vấn đề liên quantrực tiếp đến tương laicủa một đất nước, củatoàn nhân loại

II Nghệ thuật:

- Gồm cĩ 17 mục, đượcchia thành 4 phần, cáchtrình bày rõ ràng, hợp lí.Mối liên kết logic giữacác phần làm cho văn bản

+ Bảo vệ quyền lợi, chăm

ảnh, bài viết về cuộc sống

của trẻ em, những quan

tâm của các cá nhân, các

- Sử dụng phương phápnêu số liệu, phân tíchkhoa học

HS: Văn bản nêu lênnhận thức đúng đắn vàhành động phải làm vìquyền sống, quyền đượcbảo vệ và phát triển củatrẻ em

có kết cấu chặt chẽ

- Sử dụng phương phápnêu số liệu, phân tíchkhoa học

III Ý nghĩa văn bản:

Văn bản nêu lên nhậnthức đúng đắn và hànhđộng phải làm vì quyềnsống, quyền được bảo vệ

và phát triển của trẻ em

C Hướng dẫn tự học:

- Tìm hiểu thực tế côngviệc chăm sóc, bảo vệ trẻ

em ở địa phương

- Sưu tầm một số tranhảnh, bài viết về cuộc sốngcủa trẻ em, những quantâm của các cá nhân, cácđoàn thể, các cấp chínhquyền, các tổ chức xã hội,các tổ chức quốc tế đốivới trẻ em

Tuaàn 3 Ngày soạn:

Tieỏt 13 Ngày dạy:

Tieỏng Vieọt

CAÙC PHệễNG CHAÂM HOÄI THOAẽI ( Tieỏp theo)

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được mối quan hệ giữa phương chõm hội thoại với tỡnh huống giao tiếp

- Đỏnh giỏ được hiệu quả diễn đạt ở những trường hợp tuõn thủ (hoặc khụng tuõn thủ) cỏc phương chõm hội thoại trong những hoàn cảnh giao tiếp cụ thể

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Mối quan hệ giữa phương chõm hội thoại với tỡnh huống giao tiếp

- Những trường hợp khụng tuõn thủ phương chõm hội thoại

2 Kỹ năng:

- Lựa chọn đỳng phương chõm hội thoại trong quỏ trỡnh giao tiếp

- Hiểu đỳng nguyờn nhõn của việc khụng tuõn thủ cỏc phương chõm hội thoại

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

? Theo em theỏ naứo laứ

phửụng chaõm quan heọ,

phửụng chaõm caựch thửực,

phửụng chaõm lũch sửù ?

3 Bài mới

* Giới thiệu (1p)

Tiết này ta đi vào tỡm hiểu

bài: Caực phửụng chaõm

GV Goùi HS ủoùc truyeọn

cửụứi, chaứo hoỷi thaỷo luaọn

traỷ lụứi caực caõu hoỷi

? Caõu hoỷi cuỷa nhaõn vaọt

chaứng reồ coự tuaõn thuỷ

ủuựng phửụng chaõm lũch

sửù khoõng? Taùi sao?

CAÙC PHệễNG CHAÂM HOÄI THOAẽI

( Tieỏp theo)

A Tỡm hiểu chung:

I/ Quan heọ giửừa phửụng chaõm hoọi thoaùi vaứ tỡnh huoỏng giao tieỏp:

1.Vớ duù: Chaứo hoỷi

2 Nhaọn xeựt: Caõu hoỷi coự

tuaõn theo phửụng chaõmlũch sửù -> theồ hieọn sửùquan taõm, nhửng khoõngủuựng choó

? Câu hỏi ấy được sử

dụng đúng chỗ, đúng lúc

không? Tại sao?

thể hiện sự quan tâm đến

người khác Nhưng trong

tình huống này, người

? Em hãy cho biết các

phương châm hội thoại

đã học?

? Trong các bài học ấy,

tình huống nào, phương

châm hội thoại nào

không được tuân thủ?

? Câu trả lời của Ba có

đáp ứng được yêu cầu

của An không?

? Trong tình huống này,

phương châm hội thoại

nào không được tuân

thủ?

để trả lời

HS: Việc vận dụng cácphương châm hội thoạicần phù hợp với đặc điểmcủa tình huống giao tiếp

- HS thảo luận trả lời cáccâu hỏi

HS nhắc lại

HS: Hai tình huống vềphương châm lịch sự làtuân thủ - Còn lại khôngtuân thủ

HS: Không

HS: Phương châm vềlượng (khơng cung cấplượng tin như An mongmuốn)

Vì người nĩi khơng biết

chính xác chiếc máy bayđầu tiên trên thế giớiđược chế tạo vào nămnào Để tuân thủ phươngchâm về chất, người nĩiphải trả lời một cáchchung chung: “Đâukhoảng đầu thế kỉ XX.”

HS: Bác sĩ nói tránh đithì vi phạm không tuân

* Ghi nhớ: Việc vận dụng

các phương châm hộithoại cần phù hợp với đặcđiểm của tình huống giaotiếp

II/ Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:

1.Ví dụ: SGK

2 Nhận xét:

- Câu trả lời của Bakhông đáp ứng được yêucầu của An

- Phương châm về lượngkhông được tuân thủ.(Không cung cấp đủthông tin như An mongmuốn)

? Giả sử có một người

mắc bệnh ung thư giai

đoạn cuối Bác sĩ có nên

cho người ấy biết không?

Vì sao?

? Việc nói dối của bác sĩ

có chấp nhận được

khơng tin là đúng Nhưng

đĩ là việc làm nhân đạo

và cần thiết Như vậy

khơng phải sự nĩi dối nào

cũng đáng chê trách hay

lên án

? Khi nĩi Tiền bạc chỉ là

tiền bạc thì cĩ phải người

nĩi khơng tuân thủ

phương châm về lượng

khơng? Phải hiểu ý nghĩa

câu này như thế nào?

? Vậy nguyên nhân nào

dẫn đến việc người nĩi

khơng tuân thủ các

phương châm hội thoại?

thủ phương châm vềchất

HS: Được, vì có lợi chobệnh nhân

HS trình bày cá nhân

Nếu xét nghĩa tường minhthì câu này khơng tuânthủ phương châm vềlượng, bởi vì nĩ dườngnhư khơng cho ngườinghe thêm 1 thơng tinnào Nhưng xét về hàm ýthì câu này cĩ nội dungcủa nĩ, nghĩa là vẫn đảmbảo thơng tin về lưọng

Tiền bạc chỉ là phươngtiện để sống , chứ khơngphải là mục đích cuốicùng của con người Câunày cĩ ý răn dạy người takhơng nên chạy theo tiềnbạc mà quên đi nhiều thứquan trọng hơn, thiêngliêng hơn trong cuộcsống

- Bác sĩ nói tránh đi thì

vi phạm không tuân thủphương châm về chất.Được, vì có lợi cho bệnhnhân

-Nếu xét nghĩa tườngminh thì câu này khơngtuân thủ phương châm vềlượng, bởi vì nĩ dườngnhư khơng cho ngườinghe thêm 1 thơng tin nào

* Ghi nhớ: Việc khơngtuân thủ các phương châmhội thoại cĩ thể bắt nguồn

từ những nguyên nhânsau:

- Người nĩi vơ ý, vụng về,thiếu văn hĩa giao tiếp

- Người nĩi phải ưu tiêncho một phương châm hộithoại hoặc một yêu cầukhác quan trọng hơn

- Người nĩi muốn gây một

sự chú ý, để người nghehiểu câu nĩi theo một hàm

ý nào đĩ

B Luyện tập:

Bài tập 1:

Hoạt động 2: Luyện

- Về nhà học bài

- Làm bài tập 2

HS : Đọc bài tập 1

HS : Đọc bài tập 2

- Đối với bé 5 tuổi đấy làchuyện viễn vông, mơhồ

- Không tuân thủ phươngchâm cách thức

- Đối với người đi học thìđây có thể là câu trả lờiđúng

Bài tập 2:

- Thái độ và lời nói củachân tay tai mắt khôngtuân thủ phương châmlịch sự

- Đây là một việc vô lý

C Hướng dẫn tự học:

Tìm trong truyện dân gianmột số ví dụ về việc vậndụng hoặc vi phạmphương châm hội thoạitrong các tình huống cụthể và rút ra nhận xét củabản thân

Tập làm văn

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1 VĂN BẢN THUYẾT MINH

I.Mức độ cần đạt

- Giúp học sinh biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một văn bản thuyết minhï kết hợp với miêu tả

- Rèn kĩ năng diễn đạt, trình bày

II.Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

2.KTBC ( thơng qua)

3.Bài mới

Hoạt động 1: GV nhắc nhở học sinh

- Yêu cầu viết một văn bản tự sự có kết

hợp với các yếu tố miêu tả

- Phải lựa chọn nhân vật, sự việc và các

yếu tố miêu tả phù hợp

Hoạt động 2 GV đọc chép đề lên bảng.

GV gợi ý: Yêu cầu: - Đối tượng thuyết

minh: Con trâu

-Thuyết minh: Nguồn gốc, cách nuơi,

vai trị, vị trí, đối với trẻ chăn trâu

- Phương thức biểu đạt: Thuyết minh +

miêu tả

H/S làm bài

Bố cục bài làm có đủ ba phần: Đáp ứng

các nhiệm vụ của mỗi phần, trình bày

sạch sẽ, rõ ràng, viết không sai chính tả

-Yêu cầu: Bài làm rõ ràng, bố cục 3

phần, trình bày sạch đẹp

* Cách cho điểm:

- Điểm 9,10: Bài làm đạt các ý trên, bố

cục cân đối, mạch lạc, đoạn văn rõ ràng

- Điểm 7,8: Bài văn làm được các ý trên,

bố cục thể hiện khá rõ, hành văn tương

đối mạch lạc nhưng còn mắc một vài lỗi

nhỏ trong diễn đạt

- Điểm 5,6: Bài văn diễn đạt các ý trên,

bố cục đủ ba phần, diễn đạt có chỗ còn

rời rạc

- Điểm 3,4: Nội dung bài viết có đề cập

đến những nội dung trên, diễn đạt còn

lúng túng, nội dung sơ sài, thiếu ý

- Điểm 1,2: Bài viết nội dung sơ sài,

thiếu ý, diễn đạt lủng củng

4 Củng cố GV nhận xét tiết làm bài của

HS

5 Dặn dò: Học bài Tuyên bố thế giới về

sự sống cịn, quyền được bảo vệ và phát

triển của trẻ em

Soạn bài Chuyện người con gái Nam

Xương

Duyệt của chuyên môn

Tuaàn 4 Ngày soạn:

Vaờn baỷn

CHUYEÄN NGệễỉI CON GAÙI NAM XệễNG

( Trớch Truyeàn kỡ maùn luùc) ( Nguyeón Dửừ)

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Bước đầu làm quen với thể loại truyền kỡ

- Cảm nhận được giỏ trị hiện thực, giỏ trị nhõn đạo và sỏng tạo nghệ thuậ của Nguyễn

Dữ trong tỏc phẩm

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong một tỏc phẩm truyện truyền kỡ

- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyền thống của họ

- Sự thành cụng của tỏc giả về nghệ thuật kể chuyện

- Mối liờn hệ giữa tỏc phẩm và truyện Vợ chàng Trương.

- Kể lại được truyện

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1 Ổn định(1p) kiểm tra sĩ

số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

GV kiểm tra tập soạn của

HS

? Lụựp 6 em ủaừ hoùc

nhửừng truyeọn ngaộn trung

ủaùi naứo? Haừy keồ teõn?

? Caực truyeọn ngaộn aỏy

coự ủaởc ủieồm 3 Bài mới

* Giới thiệu (1p) tiết này

Hướng dẫn đọc - tìm hiểu

chú thích

- GV đọc mẫu - Gọi H/S

đọc tiếp, nhận xét

? Tóm tắt nét chính về

? Nhân vật Vũ Nương

được giới thiệu như thế

- Đây là câu chuyệnvềsố phận oan nghiệtcủa một người phụ nữ cónhan sắc, có đức hạnhdưới chế độ phong kiến

Chỉ vì một lời nói ngâythơ của con trẻ mà bịnghi ngờ, bị xỉ nhục, bịđẩy đến bước đườngcùng phải tự kết liễu đờimình để dãi tỏ tấm lòngtrong sạch

HS: - 3 đoạn

- Đoạn 1: Từ đầu -> mẹđẻ mình “Cuộc hôn nhângiữa Trương Sinh và VũNương Sự cách xa vìchiến tranh và phẩmhạnh của Vũ Nươngtrong thời gian xa cách

- Đoạn 2: Tiếp đến điqua rồi “nỗi oan khuất

va cái chết bi thảm củaVũ Nương”

- Đoạn 3: Còn lại Vũnương được giải oan

- Tư dung: Xinh đẹp,tính tình thuỳ mị, nết na

-Giữ khuôn phép đểkhông xảy ra chuyệnthất hoà

HS:- Khi tiễn chồng đi

Thanh Miện, tỉnh HảiDương Tuy học rộng tàicao nhưng Nguyễn Dữtránh vịng danh lợi, chỉlàm quan một năm rồi vềsống ẩn dật ở quê nhà.Sáng tác của Nguyễn Dữthể hiện cái nhìn tích cựccủa ơng đối với văn họcdân gian

- Về tác phẩm:

+ Ý nghĩa nhan đề tác

phẩm Truyền kì mạn lục.

+ Nguồn gốc của cáctruyện trong tác phẩm.+ Nhân vật mà Nguyễn

Dữ lực chọn để kể( những người phụ nữ, tríthức)

+ Hình thức nghệ thuật( viết bằng chữ Hán, sángtạo lại câu chuyện dângian…)

B Đọc tìm hiểu văn bản:

I Nội dung:

1.Nhân vật Vũ Nương:

- Tư dung: Xinh đẹp, tínhtình thuỳ mị, nết na.-Giữ khuôn phép đểkhông xảy ra chuyện thấthoà

? Khi xa chồng vũ Nương

là người vợ như thế nào?

? Khi Trương Sinh trở về

thì chàng đã đối xử với

Vũ Nương như thế nào?

? Tóm lại ta có thể khái

quát về tâm hồn, con

người, tính cách và số

phận Vũ nương như thế

nào?

? Những nguyên nhân

nào dẫn đến cái chết oan

khuất của Vũ Nương?

? Em có nhận xét gì về

cuộc hôn nhân giữa

trương sinh và Vũ

Nương?

? Trương Sinh có tính

cách như thế nào?

? Cái chết của Vũ Nương

có ý nghĩa gì?

GV: + Hơn nhân khơng

HS: -Một mình vừa nuôicon nhỏ, vừa tận tìnhchăm sóc mẹ gia,ø nhữnglúc yếu đau lo thuốcthang, cầu khấn thầnphật “Nàng hết lờithương xót, phàm việc

ma chay tế lễ, lo liệunhư đối với cha mẹ đẻmình”

HS: - Ghen bóng, ghengió: Chửi bới, đánh đập-> đuổi nàng ra khỏinhà

- Vũ Nương là người phụnữ xinh đẹp, đức hạnhmà vô cùng bất hạnh,nạn nhân thê thảm củachế độ phong kiến phụquyền

HS - Cuộc hôn nhânkhông bình đẳng

- Trương sinh có tính đanghi, vô học, xử sự hồđồ, độc đoán, vũ phu

HS: thảo luận, trình bày

HS: ghen tuơng thiếu căn

cứ, khi biết vợ bị oan chỉtiếc chứ khơng cĩ chút gìgọi là ân hận…

HS: Tố cáo xã hội phongkiến xem trọng quyền uycủa kẻ giàu và củangười đàn ông trong gia

- Khi tiễn chồng đi línhchỉ cầu cho chồng đượcbình an trở về

- Khi xa chồng: Là ngườivợ thuỷ chung, yêuchồng tha thiết

- Là người mẹ hiền, dâuthảo

- Khi Trương Sinh trở vềnàng bị chồng nghi oanlà thất tiết Vũ Nương đãphân trần với chồng đểthanh minh

- Nàng bị Trương Sinhmắng nhiếc và đánhđuổi đi

- Thất vọng: Vũ Nươngđã kết thúc đời mình đểgiải tỏ tấm lòng -> Cáichết oan uổng

* Tóm lại: Vũ Nương là

người phụ nữ xinh đẹp,đức hạnh mà vô cùng bấthạnh, nạn nhân thê thảmcủa chế độ phong kiếnphụ quyền

2.Nỗi oan khuất của Vũ Nương

- Cuộc hôn nhân khôngbình đẳng

- Trương sinh có tính đanghi, vô học, xử sự hồđồ, độc đoán, vũ phu

- Bi kịch của Vũ Nươnglà lời tố cáo xã hộiphong kiến Đồng thời

độc đốn của Trương

Sinh. Vũ phu, thơ bạo 

dẫn đến cái chết oan

nghiệt của Vũ Nương 

Bi kịch tố cáo xã hội

phong kiến, bày tỏ niềm

thương cảm của tác giả đối

với số phận oan nghiệt của

người phụ nữ

? Em hãy nêu nhận xét

về cách dẫn dắt tình tiết

câu chuyện, lời trần thuậät

và những lời đối thoại

- Lời nói của Vũ Nương

HS: - Phan Lang nằmmộng rồi thả rùa-> Lạcvào động rùa của LinhPhi - gặp Vũ Nương-> Sứ giả đưa Phan Langvề dương thế -> Hìnhảnh Vũ Nương hiện rakhi Trương sinh lập đàngiải oan

HS: - Khai thác vốn vănhọc dân gian

- Sáng tạo về nhân vật,sáng tạo trong cách kểchuyện, sử dụng yếu tốtruyền kì…

- Sáng tạo nên một kếtthúc tác phẩm khơngmịn sáo

HS: Với quan niệmcho rằng hạnh phúc khi

đã tan vỡ khơng thể hàngắn được, truyện phêphán thĩi ghen tuơng mù

bày tỏ niềm thương cảmcủa tác giả đối với sốphận oan nghiệt củangười phụ nữ

II Nghệ thuật:

- Khai thác vốn văn họcdân gian

- Sáng tạo về nhân vật,sáng tạo trong cách kểchuyện, sử dụng yếu tốtruyền kì…

- Sáng tạo nên một kếtthúc tác phẩm khơngmịn sáo

III Ý nghĩa:

Với quan noiệm chorằng hạnh phúc khi đã tan

vỡ khơng thể hàn gắnđược, truyện phê phánthĩi ghen tuơng mù quáng

và ngợi ca vẻ đẹp truyềnthống của người phụ nữViệt Nam

C Hướng dẫn tự học:

- Tìm hiểu thêm về tácgiả Nguyễn Dữ và tác

Hoaùt ủoọng 3: Hướng dẫn

phẩm Truyền kỡ mạn lục.

- Nhớ được một số từ ngữ

Hỏn Việt được sử dụngtrong văn bản

- Biết sử dụng từ ngữ xưng hụ một cỏch thớch hợp trong giao tiếp

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Hệ thống từ ngữ xưng hụ tiếng Việt

- Đặc điểm của việc sử dụng từ ngữ xưng hụ trong tiếng Việt

2 Kỹ năng:

- Phõn tớch để thấy rừ quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hụ trong văn bản

cụ thể

- Sử dụng thớch hợp từ ngữ xưng hụ trong giao tiếp

III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1

Ổ n định (1p) kiểm tra

sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

GV kiểm tra tập soạn của