sinh 8 giới thiệu chung hệ nội tiết

Chöông X : NOÄI TIEÁT Bài 55GIÔÙI THIEÄU CHUNG HỆ NOÄI TIEÁTI. Muïc tieâu1. Kieán thöùc Trình baøy ñöôïc söï gioáng nhau vaø khaùc nhau giöõa tuyeán noäi tieát vaø tuyeán ngoaøi tieát. Neâu ñöôïc teân cuûa tuyeán noäi tieát cuûa cô theå vaø vò trí cuûa chuùng. Trình baøy ñöôïc tính chaát vaø vai troø cuûa caùc saûn phaåm tieát cuûa tuyeán noäi tieát, töø ñoù neâu roõ taàm quan troïng cuûa tuyeán noäi tieát ñoái vôùi ñôøi soáng.2. Kỹ naêng Phaùt trieån kyõ naêng quan saùt vaø phaân tích kênh hình. Kỹ naêng hoaït ñoäng nhoùm 3. Thaùi ñoäII. Chuaån bò 1. Chuaån bò cuûa GV : Tranh hình 51.1 vaø 55.22. Chuaån bò cuûa HS: xem tröôùc noäi dung baøi hoïc III. Hoaït ñoäng daïy hoïc :1. OÅn ñònh tình hình lôùp : ( 1’) Kieåm tra só soá HS: 8A7..................................8A5..................................8A6.......................... 2. Kieám tra baøi cuõ: (5’) Câu hỏi: 1) Muoán ñaûm baûo giaác nguû toát caàn phaûi coù nhöõng ñieàu kieän gì ? 2) Trong veä sinh heä thaàn kinh caàn quan taâm ñeán nhöõng vaán ñeà gì ? Vì sao nhö vaäy ? Dự kiến câu trả lời: 1. Muoán coù giaác nguû toát caàn: + Cô theå saûng khoaùi. + Choã nguû thuaän tieän. + Khoâng duøng caùc chaát kích thích tröôùc khi nguû. 2. Trong veä sinh heä thaàn kinh caàn quan taâm ñeán nhöõng vaán ñeà: + Ñaûm baûo giaác nguû haøng ngaøy. + Giöõ cho taâm hoàn thanh thaûn, traùnh suy nghó lo âu + Xaây döïng cheá ñoä laøm vieäc vaø nghæ ngôi hôïp lyù. Vì: Traùnh gaây caêng thaúng vaø meät moûi cho heâï thaàn kinh.3. Giảng baøi môùi : Giôùi thieäu baøi : (1’) Cuøng vôùi heä thaàn kinh tuyeán noäi tieát ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc ñieàu hoaø caùc quaù trình sinh lyù trong cô theå vaäy tuyeán noäi tieát laø gì coù nhöõng tuyeán noäi tieát naøo? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở bài hôm nay. Tieán trình bài daïy:TgHoaït ñoäng cuûa GVHoaït ñoäng cuûa HSNoäi dung5’Hoaït ñoäng 1: Ñaëc ñieåm cuûa heä noäi tieát Yeâu caàu HS ñoïc thoâng tin ôû SGK, haõy neâu ñaëc ñieåm cuûa tuyeán noäi tieát. GV boå sung, hoaøn chænh kieán thöùc.Hoaït ñoäng 1: Ñaëc ñieåm cuûa heä noäi tieát HS töï nghieân cöùu thoâng tin, thu nhaän kieán thöùc. Neâu ñöôïc : + Heä noäi tieát ñieàu hoaø caùc quaù trình sinh lyù trong cô theå.+ Chaát noäi tieát taùc ñoäng thoâng qua ñöôøng maùu neân chaäm, keùo daøi vaø treân dieän roäng  ảnh hưởng đén các quá trình sinh lí TĐC, chuyển hóa vật chất và năng lượng. HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.I. Ñaëc ñieåm cuûa heä noäi tieát Goùp phaàn ñieàu hoaø caùc quaù trình sinh lyù trong cơ thể. Tieát hoocmoân theo ñöôøng maùu ñeán caùc cô quan ñích  điều hòa các quá trình sinh lí (TĐC, chuyển hóa vật chất và năng lượng), ổn định tính chất của môi trường trong.10’Hoaït ñoäng 2: Phaân bieät tuyeán nội tieát vôùi tuyeán ngoaïi tieát GV treo tranh 55.1 vaø 55.2  giôùi thieäu vaø höôùng daãn HS quan saùt: GV cho HS thaûo luaän nhoùm trả lời các câu hỏi:+ Neâu roõ söï khaùc bieät giöõa tuyeán noäi tieát vaø tuyeán ngoaïi tieát ?+ Keå teân caùc tuyeán maø em bieát vaø cho bieát chuùng thuoäc loaïi tuyeán naøo Yeâu caàu caùc nhoùm neâu keát quaû. GV nhận xét và chốt laïi kieán thöùc. Yeâu caàu HS quan saùt hình 55.3 (SGK) Neâu teân moät soá tuyeán noäi tieát chính? Löu yù HS: coù moät soá tuyeán vöøa laø tuyeán ngoaïi tieát laïi vöøa laø tuyeán noäi tieát  tuyeán pha.Vd: Tuyeán tuïy, tuyeán sinh duïc Saûn phaåm tiết của tuyến noäi tieát laø hooùcmoân.Hoaït ñoäng 2: Phaân bieät tuyeán nội tieát vôùi tuyeán ngoaïi tieát Quan saùt kyõ tranh veõ nhôù laïi kieán thöùc cuõ ñaõ hoïc Caùc nhoùm thaûo luaän nêu được:+ Giống nhau: các TB tuyến đều tạo ra sản phẩm tiết có tác động đến hoạt động sinh lí của cơ thể.+ Khác nhau: Tuyến ngoại tiết: sản phẩm tiết tập trung vào ống dẫn để đổ ra ngoài tới cơ quan. Lượng chất tiết thường lớn, hoạt tính khôn cao. Tuyến nội tiết: sản phẩm tiết ngấm thẳng vào máu đến các TB, cơ quan. Lượng chất tiết ít, hoạt tính cao. Neâu ñöôïc : + Tuyeán nöôùc boït, tuyeán moà hoâi, tuyeán nhôøn, tuyeán vị, tuyến mật,… tuyến ngoại tiết.+ Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến tụy, tuyến trên thận,…tuyến nội tiết. Laàn löôït caùc nhoùm baùo keát quaû. Lớp theo dõi nhận xét, bổ sung. HS quan saùt kyõ hình veõ  neâu teân caùc tuyeán noäi tieát töø treân xuoáng döôùi. HS ghi nhớ kiến thứcII. Phaân bieät tuyeán nội tieát vôùi tuyeán ngoaïi tieát Tuyeán ngoaïi tieát chaát tieát theo oáng daãn tôùi caùc cô quan taùc ñoäng Tuyeán noäi tieát: Chaát tieát ngaám thaúng vaøo vaøo maùu tôùi cô quan ñích Moät soá tuyeán vöøa laø noäi tieát, vöøa laø ngoaïi tieát. Saûn phaåm tiết của tuyến noäi tieát laø hooùcmoân.

Trang 1

SINH HOC 8

Trang 2

biện pháp để có giấc ngủ sâu?

Ngủ là quá trình ức chế của bộ não đảm bảo sự

phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh.

Trang 3

trọng trong việc điều hòa các quá trình sinh lý trong cơ thể Vậy tuyến nội tiết là gì? Có những tuyến nội tiết nào? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài học

hôm nay.

Trang 4

Tuyến nội tiết sản xuất ra các hoocmôn chuyển theo đường máu đến các cơ quan đích để điều hòa các quá trình sinh lý của cơ thể

2/ Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết :

Em hãy đọc thông tin SGK trang 174 Dựa vào thông tin SGK em hãy cho biết hệ nội tiết có đặc điểm

gì?

Trang 6

- Sản phẩm tiết là các chất dịch

- Gồm các tế bào tuyến và mạch máu bao quanh, không có ống dẫn

- Sản phẩm tiết là các hooc môn

- Chất tiết theo ống dẫn tới các

cơ quan tác động

- Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới

cơ quan đích -Tuyến nước bọt, tuyến mồ hôi,

tuyến nhờn, tuyến tụy …

-Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến trên thận, Tuyến tụy …

Trang 7

Tuyến nội tiết sản xuất ra các hoocmơn chuyển theo đường máu đến các cơ quan đích để điều hịa các quá trình sinh lý của cơ

cơ quan tác động

- Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới

Trang 8

cơ quan tác động - Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới

cơ quan đích -Tuyến nước bọt, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, tuyến tụy …

Theo em tuyến tụy và tuyến sinh dục cĩ đặc điểm gì đặc biệt?

Chúng vừa là tuyến nội tiết vừa là tuyến ngoại tiết

Trang 9

-Tuyến tụy: Vừa tiết ra dịch tụy đổ vào ruột, vừa tiết ra hoocmôn đổ vào máu.

-Tuyến sinh dục: Tinh hoàn sản xuất ra tinh trùng, buồn trứng sản xuất ra trứng Bên cạnh đó chúng còn tiết ra hoocmôn sinh nam và hoocmôn sinh dục nữ.

- Vì vậy chúng là tuyến pha (Vừa là tuyến nội tiết vừa là tuyến ngoại tiết)

Trang 10

cơ quan tác động - Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới

cơ quan đích -Tuyến nước bọt, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, tuyến tụy …

 -Một số tuyến vừa làm nhiệm vụ nội tiết vừa làm nhiệm vụ ngoại tiết gọi là

tuyến pha.

-Ví dụ: Tuyến tụy, tuyến sinh dục…

- Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết là hoocmơn

Trang 11

3/ Hooc môn :

1 Hoóc môn tác động vào các tế bào và các cơ quan trong cơ thể theo con đường nào?

Trả lời : theo đường máu

2 So sánh lượng chất tiết của tuyến ngoại tiết với tuyến nội tiết ?

Trả lời :

Lượng chất tiết của tuyến nội tiết rất ít còn

lượng chất tiết của tuyến ngoại tiết thì nhiều hơn

Ví dụ : tuyến mồ hôi 1 ngày tiết ra 1 lít mồ hôi,

tuyến nước bọt 1 ngày tiết ra 1,5 lít nước bọt.

a/ Tính chất của hoocmôn:

Trang 12

3/ Hooc môn :

3 Có phải tất cả các hoóc môn đều ảnh hưởng đến tất cả các tế bào trong cơ thể không ? Vậy hoóc môn thể hiện tính chất gì ?

Trả lời : Hoóc môn chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định gọi là cơ quan đích Do

đó hoóc môn thể hiện tính đặc hiệu.

a) Tính chất của hoóc môn :

Trang 13

3/ Hooc môn :

- Tính đặc hiệu: Mỗi hoóc môn chỉ ảnh hưởng đến

một hoặc một số cơ quan xác định

VD: Insulin do tuyến tụy tiết ra, có tác dụng làm hạ đường huyết làm ảnh hưởng tới gan



Trang 14

3/ Hooc môn :

Tính đặc hiệu:

Giải thích : Đó là các tế bào mang các thụ thể phù hợp

với cấu trúc của hoóc môn nên có thể tiếp nhận các

hoóc môn đó , để tạo thành phức hệ hoóc môn - thụ thể Khi phức hệ này hình thành sẽ khởi đầu cho một loạt

những biến đổi tiếp theo làm thay đổi sinh lý của tế bào.

* Thụ thể : là protein hoặc glicôprôtein (được coi như ổ khoá) chỉ tiếp nhận các hoóc môn (được coi như chìa

khoá) có cấu trúc thích hợp

Trang 15

3/ Hooc môn :

4 Hoóc môn do các tuyến nội tiết, tiết ra tuy rất ít nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến những tế bào

hoặc các cơ quan mà chúng tác động Điều đó

chứng tỏ hoóc môn có tính chất gì ?

Trả lời :

Hoóc môn có hoạt tính sinh học cao

Trang 16

Trang 18

- Ví dụ: Hoocmôn tăng trưởng GH tiết nhiều làm tăng kích thước cơ thể, tiết

ít làm giảm chiều cao cơ thể.

Trang 19

3/ Hooc môn :

5 Người ta dùng insulin của bò ( thay insulin của người ) để chữa bệnh tiểu đường cho người Điều

đó chứng tỏ hoóc môn có tính chất gì ?

Trả lời :

Hoóc môn không mang tính đặc trưng cho loài

Trang 20

- Hoocmôn có hoạt tính sinh học rất cao chỉ với một lượng nhỏ

cũng gây ra hiệu quả rõ rệt

VD: Hoocmôn tăng trưởng GH tiết nhiều làm tăng kích thước cơ thể, tiết ít làm giảm chiều cao cơ thể.

- Hoocmôn không mang tính đặc trưng cho loài

VD: Dùng insulin của bò thay insulin của người để chữa bệnh tiểu đường ở người

Trang 21

2/ Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết : 3/ Hooc môn :

b/ Vai trò của hoocmôn

Trang 22

Tác dụng của hoocmôn tăng trưởng

GH (Tiết nhiều, ít ) Bệnh nhân do khối u của tuyến

trên thận gây nên

gì?

Trang 23

2/ Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết : 3/ Hooc môn :

 - Duy trì tính ổn định môi trường bên trong cơ thể.

- Điều hòa các quá trình sinh lý diễn ra bình thường

Trang 24

các thàng phần khác Do đó, chúng có vai trò đảm bảo sự cân bằng môi trường bên trong cơ thể, ổn

định áp suất thẩm thấu, duy trì độ PH , …

Ví dụ 3 : Vai trò duy trì lượng đường glucôzơ trong máu luôn ở nồng độ 0,12 % của hai hoóc môn

glucagon và insulin của tuyến tuỵ

Trong điều kiện hoạt động bình thường của các

tuyến, ta không thấy vai trò của chúng Nhưng khi

mất cân bằng hoạt động của một tuyến  gây ra

tình trạng bệnh lý Và nếu chúng tiết ra quá nhiếu

gọi là bệnh ưu năng, nếu tiết ra quá ít gọi là bệnh

nhược năng

Trang 25

3/ Hooc môn :

 - Duy trì tính ổn định môi trường bên trong cơ thể.

- Điều hòa các quá trình sinh lý diễn ra bình thường

Hệ nội tiết có tầm quan trọng đặc biệt như thế nào?

Đảm bảo hoạt động của các cơ quan diễn ra bình

thường Nếu mất cân bằng hoạt động của tuyến sẽ gây

ra tình trạng bệnh lý

Trang 26

đồi Tuyến tùng Tuyến yên

Tuyến cận giáp

Tuyến giáp Tuyến ức

Tuyến trên thận Thận

7 8 9

10

Trang 27

Câu 3: Tuyến vừa làm nhiệm vụ ngoại tiết, vừa nội tiết:

a Tuyến tuỵ b Tuyến nhờn

c Tuyến yên d Cả a, b sai

Câu 1: Tuyến nội tiết là :

a Tuyến yên b Tuyến mồ hôi

c Tuyến nước bọt d Cả a, b đúng

Câu 2 : Tuyến ngoại tiết là :

a Tuyến nhờn b Tuyền mồ hôi

c Tuyến giáp d Cả a, b đúng

Câu 4: Chất tiết từ các tuyến nội tiết là :

a Prôtêin b Vitamin

c Hoocmôn d Men

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	1,05 MB