KIỂM TRA VI SINH

KIỂM TRA VI SINH

KIEÅM TRA VI SINH

TS Nguyễn Tất Toàn Bài giảng Chẩn đoán cận lâm sàng 2010

Thu thập mẫu

 Thu thập những thông tin về bệnh sử và

những dấu hiệu trên lâm sàng giúp cho việc chọn lựa qui trình nuôi cấy thích hợp.

 Thu thập mẫu trong điều kiện vô trùng.

 Nếu phải thu thu thập nhiều loại mẫu thì phải bảo quản riêng rẽ từng loại, tránh tạp nhiễm.

Thu thập mẫu

 Phải chú thích tên mẫu cụ thể trên lọ đựng mẫu, đặc

biệt là những mẫu gâïy bệnh chung giữa người và gia

súc.

 Tham khảo ý kiến nhân viên phòng xét nghiệm về cách lấy mẫu sao cho đúng qui cách.

 Gửi mẫu đến phòng xét nghiệm bằng những phương

tiện nhanh nhất.

 Thảo luận kết quả với Bác sĩ thú y điều trị lâm sàng.

Mẫu phân

 Mục đích của việc xét nghiệm mẫu phân là tìm các lọai vi khuẩn chiếm ưu thế trong phân và tìm những

vi khuẩn gây bệnh trên thú.

 Chỉ định lấy mẫu phân trong những trường hợp thú

bị tiêu chảy hay bị các rối lọan về tiêu hóa

 Lấy mẫu khảo sát trước khi dùng kháng sinh

 Nên lấy vào giai đọan sớm, càng sớm càng tốt.

Mẫu phân

 Dùng tăm bông hay lấy trực tiếp phân tươi để xét nghiệm đều được Nếu lấy phân tươi, tốt nhất là vùng phân có dấu hiệu tiêu chảy đặc trưng, cho vào lọ đựng vô trùng, gửi về phòng thí nghiệm ngay để nuôi cấy trong vòng 2 giờ sau khi lấy

 Nếu dùng tăm bông, thì nhúng tăm bông vào phân thú mới vừa đi hoặc có thể lấy qua trực tràng rồi cho vào môi trường chuyên chở Cary-Blair rồi gửi ngay về phòng xét nghiệm

 Môi trường này có thể giữ mẫu trong hơn 48 giờ, tuy nhiên phải tiến hành nuôi cấy càng sớm càng tốt

Mẫu phân

 Nên khảo sát mẫu phân và ghi nhận tính chất của nó để định hướng cho việc xét nghiệm.

Mẫu máu

 Bình thường trong máu không có vi khuẩn Trong một số

trường hợp nhiễm khuẩn, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn huyết Xét nghiệm để tìm vi khuẩn trong máu là một xét nghiệm khá quan trọng vì trực tiếp cho ta biết

nguyên nhân gây bệnh

 Phải cấy máu trước khi dùng kháng sinh hệ thống và đúng thời điểm

 Lấy máu phải đúng cách và luôn luôn trong điều kiện vô

trùng Thể tích máu được lấy để cấy nên chiếm 1/10 thể tích môi trường nuôi cấy

Mẫu máu

 Chất kháng đông tốt nhất thường dùng là Sodium

Polyanethol Sulfonate, nếu không có thì dùng citrate hay heparin

 Có một số yếu tố kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn trong lúc cấy máu:

 Sự đông máu

 Tính chất diệt khuẩn của huyết thanh có sẵn

 Còn khánh sinh trong máu

 Môi trường nuôi cấy không thích hợp

 Cần phải lọai bỏ những yếu tố này khi nuôi cấy để đạt được kết quả tốt nhất

Mẫu mủ và tiết dịch

 Trong tất cả các trường hợp có mủ hay dịch tiết đều có thể lấy mẫu để chẩn đóan vi sinh vật, nếu cần

thiết.

 Đối với mẫu dịch từ áp xe kín nên sát khuẩn kỹ

ngòai da, dùng syringe chọc kim hút lấy mủ hay

làm tiết dịch Cho mủ hay tiết dịch vào lọ đựng

bệnh phẩm vô trùng hay để nguyên ống kim hút mủ, gửi ngay đến phòng xét nghiệm

Mẫu mủ và tiết dịch

 Đối với mẫu dịch từ áp xe hở, vết thương có mủ, lỗ rò, các hốc tự nhiên: nếu nhiều mủ và dịch tiết thì nên hút vào ống hút vô khuẩn, cho vào ống nghiệm, đậy kín; nếu ít mủ thì dùng que platin riêng hay tăm bông vô trùng để lấy sau đó cho vào môi trường

chuyên chở Stuart – Amies.

 Cả hai trường hợp này đều phải vận chuyển nhanh về phòng xét nghiệm và nuôi cấy ngay.

 Nên quan sát tính chất đại thể của mủ và dịch tiết để có nhận định chính xác trong nuôi cấy.

Mẫu nước tiểu

 Chỉ định lấy mẫu nước tiểu trong những trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng tiểu Bình thường nước tiểu vô khuẩn Trong một số trường hợp bệnh lý, trong nước tiểu xuất hiện vi khuẩn.

 Tốt nhất nên lấy nước tiểu vào buổi sáng, trước khi thú dùng kháng sinh.

 Lấy mẫu luôn trong điều kiện vô trùng, có thể thu thập mẫu có thể là từ bàng quang, thông niệu đạo, nước tiểu giữa dòng Mẫu lấy xong là gửi đến phòng xét nghiệm ngay Nếu chậm trễ, có thể giữ trong tủ lạnh 4oC, nhưng không quá 24 giờ

Mẫu nước tiểu

 Trước hôm lấy nước tiểu có thể cho thú bệnh uống ít nước để cho nước tiểu cô đặc hơn

 Nên khảo sát trực tiếp mẫu nước tiểu (soi tươi dưới kính hiển vi) để có nhận định sơ bộ về mẫu nước tiểu xét nghiệm.

Những vi khuẩn gây bệnh tìm thấy trên đường hô hấp

Trên heo