- Tuân theo quy luật di truyền : Qua nghiên cứu phả hệ có thể xác định được tính trạng trội hay lặn, có liên kết với giới tính hay không… 1 số tính trạng ở người di truyền theo đúng các [r]
Trang 1ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN DỰ THI HSG
MễN: SINH HỌC 9
Thời gian: 150 phút ( Không kể giao đề)
Cõu 1(1.5đ) Trỡnh bày vắn tắt cơ chế hỡnh thành cỏc loại tế bào cú bộ
NST n; 2n; 3n từ loại tế bào ban đầu cú bộ NST 2n ?
Cõu 2(2.5đ) So sỏnh cấu trỳc và quỏ trỡnh tự nhõn đụi của ADN với
mARN ?
Cõu 3(1đ) Lấy tế bào cú hai cặp NST ký hiệu là Aa và Bb để chứnh
minh: Những diễn biến của NST trong kỳ sau của giảm phõn I là cơ chế tạo nờn sự khỏc nhau về nguồn gốc NST trong bộ đơn bội ở cỏc tế bào con được tạo thành qua giảm phõn ?
Cõu 4(1đ) Gen A bị đột biến thành gen a Em hóy xỏc định vị trớ và
loại đột biến trong cỏc trường hợp sau:
Trường hợp 1: Phõn tử prụtờin do gen a quy định tổng hợp cú trỡnh tự axit amin hoàn toàn khỏc với trỡnh tự axit amin trong phõn tử prụtờin
do gen A quy định tổng hợp
Trường hợp 2: Phõn tử prụtờin do gen a quy định tổng hợp cú axit amin thứ 3 khỏc với axit amin thứ 3 trong phõn tử prụtờin do gen A quy định tổng hợp
Cõu 5(1đ) F0 cú kiểu gen Aa Xỏc định % Aa ở thế hệ F10 khi cỏc thế
hệ F0 đến F9 tự thụ phấn liờn tục ?
Cõu 6(3đ) Nhúm bạn Tuấn thực hiện thớ nghiệm để xỏc định quy luật
di truyền chi phối cỏc tớnh trạng hỡnh dạng và màu sắc hạt của một loài cõy như sau:
Cho hai giống thuần chủng hạt trũn, màu trắng và hạt bầu dục, màu đỏ lai với nhau được F1 toàn hạt trũn, màu hồng Cho cỏc cõy F1 tự thụ phấn thu được 900 hạt trờn cỏc cõy F1 với 3 kiểu hỡnh Em hóy cựng với nhúm bạn Tuấn xỏc định quy luật di truyền đó chi phối phộp lai trong thớ nghiệm trờn và tớnh số hạt của mỗi loại kiểu hỡnh ?
Hết.
Đ/A Đề 4
Trang 2+ Kết hợp giữa giảm phân và thụ tinh: Từ TB 2n giảm phân tạo TB n
NST , qua thụ tinh 2 TB n NST kết hợp với nhau tạo thành TB mang 2n
NST(0.25 điểm)
- Cơ chế hình thành TB 3n(0.5điểm): Giảm phân không bình thường kết hợp với thụ tinh: TB 2n qua giảm phân không bình thường tạo giao tử mang 2n NST (0.25 điểm), qua thụ tinh kết hợp với TB mang n NST tạo thành TB mang
3n NST (0.25 điểm)
Câu 2(2.5 điểm)
1 Về cấu trúc(1 điểm)
- Giống nhau(0.25 điểm)
+ Thuộc loại đại phân tử có kích thước và khối lượng lớn
+ Cấu trúc theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các nuclêôtit
4 loại A, T, G, X
Có giữa các nuclêôtit đứng dối diện của 2 mạch
1Nhỏ hơn ADNNhỏ hơn ADN
4 loại A, U, G, XKhông có
2 Cơ chế tổng hợp(1.5)
- Giống nhau(0.75 điểm)
+ Thời điểm tổng hợp : Ở kỳ trung gian khi các NST ở dạng sợi mảnh
+ Địa điểm tổng hợp: Trong nhân TB
+ Nguyên tắc tổng hợp: Khuôn mẫu và bổ sung
+ Có sự tháo xoắn của ADN
2 mạchKhác với ARN
4 nuclêôtit: A, T,G, X
Bổ sung: AADN-UARN
1 mạch Cục bộ trên phân tử ADN tương ứng với từng gen tổng hợp
1 mạchKhác với ADN
4 nuclêôtit: A, U,G, X
Trang 3+ Nguyên liệu tổng hợp
Câu 3:(1 điểm) Yêu cầu HS vẽ được đồng thời cả 2 yêu cầu dưới đây mới cho
điểm
- Mỗi NST đồng dạng phân ly về 1 cực của TB
- Có hai cách tổ hợp các NST khác nguồn của 2 cặp NST Aa và Bb
Câu 4(1 điểm)
Trường hợp 1(0.5đ): Do phân tử prôtêin do gen a quy định tổng hợp có trình tự axit amin hoàn toàn khác với trình tự axit amin trong phân tử prôtêin do gen A
quy định tổng hợp vì thế đột biến gen thuộc loại thêm cặp hoặc mất cặp nuclêôtit
(0.25điểm) diễn ra tại vị trí một trong 3 cặp nuclêôtit đầu tiên của gen
A(0.25điểm)
Trường hợp 2 (0.5đ): Phân tử prôtêin do gen a quy định tổng hợp có axit amin thứ 3 khác với axit amin thứ 3 trong phân tử prôtêin do gen A quy định tổng
hợp vì thế đây là đột biến thay thế cặp nuclêôtit (0.25điểm) ở vị trí một trong ba
nuclêôtit ở bộ ba thứ 3 trên gen A(0.25điểm)
Câu 5(1 điểm)
F0: 100%Aa
F1: 50%Aa tức là Aa chiếm 1/2=(1/2)1 , giảm một nửa so với F0
F2 : 25%Aa tức là Aa chiếm1/4=(1/2)2 giảm 1/2 so với F1
Qua mỗi lần tự thụ phấn thì thể dị hợpAa lại giảm đi một nửa Vì thế ở F10 Aa chiếm (1/2)10=1/1024
(Nếu HS tính theo cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa)
Câu 6(3 điểm)
P thuần chủng, F1 đồng loạt mang KH tròn, hồngTính trạng tròn trội hoàn toàn sovới bầu dục, tính trạng hồng là tính trạng trung gian của hai tính trạng đỏ và trắngcủa bố mẹ
Quy ước: A quy định hạt tròn, a quy định hạt bầu dục
B quy định màu đỏ, b quy định màu trắng Bb quy định màu hồngTheo quy luật phân ly ở F2 cặp tính trạng hạt có tỷ lệ: 3tròn: 1 bầu dục; cặp tính trạng màu sắc hạt cho tỷ lệ: 1đỏ: 2hồng: 1trắng
Nếu hai cặp gen trên phân ly độc lập thì F2 có 6 kiểu hình là với tỷ lệ:
(3tròn: 1bầu dục)( 1đỏ : 2hồng : 1 trắng)
=3 tròn, đỏ: 6 tròn hồng: 3tròn, trắng: 1bầu dục, đỏ: 2 bầu dục, hồng: 1bầu
dục,trắng
Nhưng ở đây chỉ có 3 kiểu hình vì thế hai cặp gen này liên kết với nhau
Vậy ta có sơ đồ lai:
P: Ab aB
(tròn, trắng ) x (bầu dục, đỏ)
Ab aB
Trang 4Phát biểu nội dung quy luật phân li và phân li độc lập của Men Đen? Điều
kiện nghiệm đúng của quy luật phân li độc lập của Men Đen?
a Phân loại các đột biến Đột biến có vai trò gì?
b Loại đột biến gen nào không làm thay đổi số lượng, thành phần nuclêôtitcủa gen? Đột biến như vậy có thể làm thay đổi tính trạng của sinh vật hay không?Tại sao?
Câu 4 : (4 điểm)
a) Nêu tính chất đặc trưng của ADN
b) Vì sao mARN được xem là bản sao của gen cấu trúc?
c) Cho biết một đoạn của một loại prôtêin có các trật tự axít amin nhưsau : Glixin –valin - lizin- lơxin Hãy xác định trình tự các cặp nuclêotít của đoạngen đã điều khiển tổng hợp prôtêin đó Biết rằng các axít amin đó tương ứng vớicác bộ ba mã sao của ARN thông tin như sau:
Glixin : GGG Valin : GUG
Lizin : AGG Lơxin : UUG
C©u 5 :(4 điểm)
Trang 5Hóy giải thớch ý nghĩa của nguyờn phõn đối với di truyền và đối với sinhtrưởng, phỏt triển của cơ thể.
Câu 6: (5 điểm)
Trong một thí nghiệm lai giữa các cá thể khác nhau của một loại thực vật,thu đợc kết quả nh sau: F1đồng loạt thân cao, hoa hồng, lá chia thùy Cho F1tạpgiao đợc F2 phân tính theo tỷ lệ:
6 thân cao, hoa hồng, lá chia thùy
3 thân cao, hoa đỏ, lá chia thùy
3 thân cao, hoa trắng, lá chia thùy
2 thân thấp, hoa hồng, lá nguyên
1 thân thấp, hoa đỏ, lá nguyên
1 thân thấp , hoa trắng, lá nguyên
Không viết sơ đồ lai, hãy xác định kiểu gen của P, F1(biết rằng tính trạng do
1 gen quy định)
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Phòng GD&ĐT
hạ hoà Kỳ thi học sinh giỏi lớp 9 Năm học 2011-2 2013 hớng dẫn chấm Sinh học
(Thời gian làm bài : 150 phút, không kể thời gian giao đề)
Cõu 1: 2,5 điểm
- Phỏt biểu nội dung quy luật phõn li: “Trong quỏ trỡnh phỏt sinh
giao tử mỗi nhõn tố di truyền trong cặp nhõn tố di truyền phõn li
về một giao tử và giữ nguyờn bản chất như ở cơ thể thuần chủng
của P”
- Nội dung quy luật phõn li độc lập: “Cỏc cặp nhõn tố di truyền
( cặp gen) đó phõn li độc lập trong quỏ trỡnh phỏt sinh giao tử”
- Điều kiện nghiệm đỳng của quy luật phõn li độc lập của Men
Đen
+ P thuần chủng khỏc nhau về 2 hay nhiều cặp tớnh trạng
+ Trội phải lấn ỏt hoàn toàn lặn
+ Cỏc loại giao tử sinh ra phải bằng nhau, cú sức sống ngang
nhau
+ Khả năng gặp nhau và phối hợp với nhau gữa cỏc loại giao tử
trong thụ tinh phải ngang nhau
+ Sức sống của cỏc loại hợp tử và sức sống của cỏc cơ thể trưởng
thành phải giống nhau
+ Phải cú số lượng lớn cỏ thể thu được trong đời lai
+ Mỗi cặp nhõn tố di truyền phải tồn tại trờn mỗi cặp NST khỏc
nhau để khi phõn li thỡ độc lập với nhau, khụng lệ thuộc vào
nhau
0,5 điểm
0,5 điểm
0,25đ0,25đ0,25đ0,25đ0,25đ0,25đ
Trang 6Ý 2 : Ý nghĩa của đột biến (0 75 điểm)
- Nguyên liệu cho quá trình tiến hóa
- Nguyên liệu cho quá trình chọn giống
b 1 điểm
Câu 4: ( 4 điểm)
a) Nêu tính chất đặc trưng của ADN ( 2 điểm) Mỗi ý 0.5 điểm
- Số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp các nuclêôtit trên mạch đơn AND
- Hàm lượng AND trong nhân
- Tỉ lệ giữa các nuclêotit : A+T / G+X
- Đặc trưng bởi số lượng, thành phần, trật tự phân bố các gen trong từng nhóm gen liên kết
b) mARN được xem là bản sao của gen cấu trúc ( 1điểm) Vì:
Trình tự các nuclêotit của mARN bổ sung với trình tự các nuclêotit trên mạch khuôn của gen cấu trúc ( mạch tổng hợp m ARN) và sao chép nguyên vẹn trình
tự các nuclêotit trên mạch đối diện( mạch bổ sung) trừ một chi tiết là T được thaythế bằng U
c) 1 điểm
Đoạn mạch prôtêin : - Glixin - valin - lizin - lơxin – ( 0.25đ)
Đoạn mARN - GGG - GUG - AGG - UUG - ( 0.25đ)
Đoạn gen { Mạch khuôn mẫu XXX XAX TXX AAX
{- Mạch bổ sung - GGG - GTG -AGG - TTG - ( 0.5đ)
Câu 5 (4 điểm)
+ Ý nghĩa của nguyên phân đối với di truyền
- Nguyên phân là phương thức truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào trong quá trình phat sinh cá thể ở các loài sinh sản vô tính (1 điểm)
Trang 7- Bộ NST đăc trưng của loài được ổn định qua cỏc thế hệ nhờ sự kết hợp giữa 2
cơ chế là nhõn đụi NST ( xảy ra ở kỳ trung gian) và phõn ly ( xảy ra ở kỳ sau)
( 1 điểm)
+ í nghĩa của nguyờn phõn đối với sinh trưởng và phỏt triển cơ thể
- Nguyờn phõn làm tăng số lượng tế bào , giỳp ch o sự sinh trưởng cỏc mụ,
cơ quan và nhờ đú tạo cho cơ thể đa bào lớn lờn được (0,5 điểm)
- Ở cỏc mụ , cơ quan, cơ thể cũn non thỡ tốc độ nguyờn phõn diễn ra mạnh Khi
cỏc mụ cơ quan đạt được khối lượng tối đa thỡ ngừng sinh trưởng; lỳc này
nguyờn phõn bị ức chế (1 điểm)
- Nguyờn phõn cũn tạo ra cỏc tế bào mới để bự đắp cỏc tế bào của cỏc mụ bị
tổn thương hoặc thay thế cỏc tế bào già , chết (0,5 điểm)
-
Câu 6 ( 5 điểm)
*Xét từng cặp tính trạng ở F1 (1.5 điểm)
+)Thân cao : Thân thấp = 6+3+32+1+1 = 124 = 31 => Thân cao (A) trội hoàn toàn
So với thân thấp (a); F1 có kiểu gen: Aa x Aa (1)
+) Hoa đỏ : hoa hồng : hoa trắng = 1 : 2 : 1 => Hoa đỏ (D) trội không hoàn toàn
3 cao, chia thùy : 1 thấp, lá nguyên (3 :1)(3 :1)
=> 2 cặp gen quy định 2 tính trạng này di truyền liên kết với nhau
+) Màu hoa, lá ở F2
6 :3 :3 :2 :1 :1 = (1 : 2 : 1) (3 :1)
=> 2 cặp gen quy định 2 tính trạng này phân ly độc lập với nhau
Từ giải thích trên suy ra, kiểu gen ở F1 là (vì F2 có cây thấp, lá
abdd
ABdd
abDD
Trang 8Câu 1: (2,0 điểm) ADN có những tính chất gì để thực hiện được chức năng lưu
giữ và truyền đạt thông tin di truyền?
Câu 2: (2,0 điểm)
1 Đột biến gen là gì? Có mấy dạng đột biến gen? Nêu hậu quả của đột biến gen
2 Trong các dạng đột biến gen thì dạng nào dễ gặp nhất trong tự nhiên? Vì sao?
Câu 3: (2,0 điểm) Thế hệ bố mẹ có các kiểu gen AABB; aabb Hãy trình bày
phương pháp tạo ra kiểu gen AAbb Biết rằng các gen trội hoàn toàn
Câu 4: (2,0 điểm) Hãy nêu các loại biến dị có thể xuất hiện ở người Từ đó em
có nhận xét gì về khả năng xuất hiện biến dị ở người và sinh vật?
Câu 5: (2,5 điểm) Ưu thế lai là gì? Cơ sở di truyền của hiện tượng trên? Để duy
trì ưu thế lai qua các thế hệ ta cần phải làm gì?
Câu 6: (1,5 điểm) Một quần thể thực vật có 2000 cây đều có kiểu gen Aa Nếu
để các cây này tự thụ phấn sau 2 thế hệ thì số cây có kiểu gen Aa trong quần thể
là bao nhiêu?
Câu 7: (3,0 điểm) Một người có 45 nhiễm sắc thể (44 nhiễm sắc thể thường +
XO) Hãy giải thích về sự bất thường của nhiễm sắc thể giới tính này và cho biết:
Người này là nam hay nữ? Mắc bệnh gì? Biểu hiện ra sao?
Câu 8: (3,0 điểm) Chuột bình thường có đuôi thẳng, tuy nhiên người ta đã phát
hiện chuột đột biến có đuôi cong Dưới đây là các phép lai giữa chuột đuôi cong
và chuột đuôi thẳng:
Phép
lai
Kiểu hìnhchuột ♀ P
Kiểu hình chuột ♂ P
Kiểu hình chuột ♀ F1
Kiểu hìnhchuột ♂F1
1 Đuôi thẳng Đuôi cong 100% đuôicong 100% đuôithẳng
½ đuôi cong
½ đuôi thẳng
½ đuôi cong
3 Đuôi cong Đuôi thẳng 100% đuôicong 100% đuôicong
Giải thích kết quả và viết sơ đồ cho mỗi phép lai trên
Câu 9: (2,0 điểm) Ở ruồi giấm có bộ nhiễm sắc thể 2n = 8.
Một nhóm tế bào có tất cả 512 nhiễm sắc thể đơn đang phân li về 2 cực tế bào
1 Nhóm tế bào trên đang ở kỳ nào của giảm phân? Xác định số lượng tế bào của
nhóm
2 Khi nhóm tế bào này kết thúc giảm phân thì tạo ra bao nhiêu tế bào con?
3 Các tế bào con được tạo thành là các tinh trùng đều tham gia vào quá trình thụ
tinh Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 50% Hãy xác định số hợp tử tạo thành
Trang 9định cấu trúc phân tử Prôtêin
ADN là nơi lưu trữ thôngtin di truyền…
- ADN có đặc tính tự nhân đôi đúng mẫu:
+ Trong nguyên phân: Hai
phân tử ADN con được tạothành qua quá trình tự nhânđôi sẽ đi vào hai tế bào con thông tin di truyền đã đượctruyền đạt qua các thế hệ TB
+ Trong giảm phân: Hai
phân tử ADN con được tạothành qua quá trình tự nhânđôi sẽ đi vào các giao tử, rồihợp tử trong quá trình thụtinh thông tin di truyền đãđược truyền đạt qua các thế
hệ cơ thể
0,5
0,5 0,5
- Các dạng đột biến gen:
mất 1; thêm; thay thế 1 cặp
Nu này bằng một cặp Nukhác
0,5
0,25
0,5
0,25 0,25
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Trang 10- Hậu quả:
+ Biến đổi Nu (ADN)
Biến đổi Nu (mARN) Biến đổi chuỗi prôtêin tươngứng biến đổi gián đoạn,đột ngột về một hoặc một
vài tính trạng nào đó (biến đổi KH).
+ ĐB gen đa số có hại,một số ít có lợi và trung tính
+ Chỉ ảnh hưởng tới 1 bộ
ba nên thường chỉ ảnh hưởng tới 1 aa Trong khi
đó đột biến mất hoặc thêm cặp Nu thường gây ra hiện tượng dịch khung làm ảnh hưởng đến nhiều bộ ba có ảnh hưởng lớn đến cấu trúc protein tương ứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sứcsống sinh vật
0,25
3 (2,0)
- Cho lai hai cơ thể bố, mẹ
có kiểu gen AABB, aabb vớinhau được thế hệ F1
P: AABB xaabb F1: 100% AaBb
- Cho F1x F1: AaBb x AaBb
F2: 9A-B-: 3A-bb : 3aaB- : 1aabb
0,5 0,5 0,5 0,5
Trang 11Kiểu hình 3A-bb có hai kiểu gen: AAbb và Aabb Vì vậy
để chọn ra kiểu gen AAbb thì cần thực hiện phép lai phân tích:
AAbb x aabb 100% Aabb
4 (2,0)
- Những biến dị có thể xuấthiện ở người
+ Đột biến gen + Đột biến NST + Biến dị tổ hợp + Thường biến
- Ở người cũng có thể xuấthiện những biến dị như cácsinh vật khác
0,5 0,5 0,5 0,25 0,25
5 (2,5)
- KN: Ưu thế lai là hiện
tượng cơ thể lai F1 có sứcsống cao hơn, sinh trưởngnhanh hơn, phát triển mạnhhơn, chống chịu tốt hơn, cáctính trạng năng suất cao hơntrung bình giữa hai bố mẹhoặc vượt trội cả hai bố mẹ
- Cơ sở di truyền: Do có hiện tượng tập chung nhiều gen trội có lợi
0,5 1
0,5 0,5
Trang 12P: AABBCC x aabbcc
AaBbCc + Giả thiết về tác động cộng gộp của các gen trội
có lợi P: AAbbCC x aaBBcc
AaBbCc + Giả thiết siêu trội: Theo giả thiết này thể dị hợp luôn tốt hơn thể đồng hợp kể cả đồng hợp trội: AA < Aa
+ ĐV: Tạo dòng thuần rồi
cho lai các dòng thuàn vớinhau; nhân bản vô tính bằng
KT chuyển gen,
6 (1,5)
- Sau mỗi thế hệ tự thụ phấn,kiểu gen dị hợp Aa sẽ giảm đi
½ so với thế hệ trước
- Do vậy sau 2 thế hệ tự thụphấn tỉ lệ KG dị hợp tử sẽ là:
½ x ½ = ¼ = 25%
- Vậy số cá thể có KG Aa sau 2thế hệ tự thụ phấn sẽ là: 25% x
2000 = 500 cá thể
0,5 0,5 0,5
Sơ đồ minh hoạ:
Trang 13GP: (22A+XX); (22A+O) (22A+X); (22A+Y)
(44A + XO)
hoặc ♀ (44A + XX)
x ♂ (44A+XY)
BT ĐB
GP: (22A + X) (22A + XY) ; (22A+O) (44A+XO)
Câu 8 (3,0)
- Ở phép lai 3 cho ra F1 tất
cả đều đuôi cong Tínhtrạng đuôi cong là trội hoàntoàn so với tính trạng đuôithẳng
Qui ước: A: Đuôicong a: Đuôithẳng
- Kết quả ở các phép lai chothấy sự phân ly kiểu hình ở
cả hai giới đực và cái có sựkhác biệt chứng tỏ gen quyđịnh tính trạng này nằm trênNST giới tính X, trên NST Ykhông có gen tương ứng
Trang 14 XA của chuột F1 đượcnhận từ mẹ.
Vậy F1 100% chuột đuôicong nên chuột cái P phảitạo duy nhất giao tử XA
2 Số tế bào con tạo ra khi kết thúc giảm phân: 64 x 2 =128
3 - Số tinh trùng tham gia thụ tinh: 128 x 50% = 64
- Số hợp tử tạo thành = số tinh trùng tham gia thụ tinh
= 64
0,5 0,5 0,5 0,5
Chú ý: Nếu học sinh làm cách khác đúng bản chất cho điểm tối đa Điểm bài thi
là điểm các câu cộng lại làm tròn đến 0,25
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
Năm học 2012 - 2013 Môn thi: Sinh học 9
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1( 3đ ).a Để xác định một tính trạng nào đó trội hay lặn người ta làm bằng
phương pháp nào ?Trình bày nội dung của phương pháp đó ?
Trang 15b.Theo dõi sự di truyền của tính trạng tăng trọng của Lợn người ta thực hiện các
Xác định tính trạng trội, lặn và viết sơ đồ lai phép lai 1
Câu 2(3đ).a.Nguyên tắc bổ sung được thể hiện như thế nào trong cấu trúc và cơ
chế di truyền ở cấp độ phân tử ?Hệ quả của nguyên tắc bổ sung thể hiện như thế nào trong cấu trúc của ADN ?
b.Do đâu mà NST ở các tế bào con sinh ra do quá trình giảm phân bình thường,
lại giảm đi một nửa so với tế bào mẹ ban đầu ?
Câu 3 ( 2đ ).a.Thế nào là biến dị tổ hợp?Tính chất biểu hiện của biến dị tổ hợp là
gì?
b.Để gây đột biến đa bội có hiệu quả cần cho cônsixin tác động vào giai
đoạn nào của chu kì tế bào?Giải thích?
Câu 4 (2,5đ).Có 2 hợp tử của loài lúa nước 2n=24 đã nguyên phân liên tiếp đòi
hỏi môi trường cung cấp nguyên liệu tương đương là 2256 NST đơn
Tìm tổng số tế bào con thu được và số tổng số NST trong các tế bào con đó ở trạng thái chưa nhân đôi
Câu 5 (2,5đ).Người ta phát hiện một số trứng của một con ruồi giấm cái thấy
trong đó có các NST giới tính sau XX, O, X Hãy giải thích cơ chế sự hình thành các loại trứng trên?
Câu 6(2đ) Hội chứng Đao ở người do dạng đột biến nào gây nên? Nêu cơ chế
hình thành và đặc điểm của người bị mắc hội chứng Đao
Câu 7.(3đ).Ở thực vật, gen A quy định hoa đỏ trội so với gen a quy định hoa
trắng.Người ta lai hai thứ hoa đỏ và hoa trắng với nhau được F1có 1001 cây hoa
đỏ và 1000 cây hoa trắng Cho các cơ thể F1 giao phấn với nhau được F2 thống kêkết quả của cả quần thể có tỉ lệ 9 cây hoa trắng : 7 cây hoa đỏ
a.Hãy biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F2 ?
b.Nếu cho các cây ở F2 tự thụ phấn bắt buộc thì kết quả F3 sẽ như thế nào?
Câu 8.(2đ).Mạch khuôn của 1 gen có trình tự nucleotit như sau :
Mạch khuôn ADN : TAX-AAT-AAA-ATA-AXG-XXX-XXG-AXT
+Viết trình tự nucleotit trên mARN tổng hợp từ gen trên
+Nếu mARN trên được giải mã thì sẽ thu được bao nhiêu axit amin?
Hết HƯỚNG DẪN CHẤM đề chính
Câu Nội dung đáp án
điểm
*Để xác định tính trạng trội, lặn ta dùng phương pháp phân 0,5
Trang 16về cặp tính trạng tương phản rồi theo dõi sự di truyền riêng
rẽ của các tính trạng đó trên đời con cháu +Dùng toán thống kê để xử lý số liệu và rút ra quy luật di truyền
0,50,5
G a a
F1 + Tỉ lệ kiểu gen 100% aa + Tỉ lệ kiểu hình 100% chậm
0,250,250,5
0,250,25
với Amôi trường ; Ggốc với Xmôi trường và ngược lại-Trong quá trình tổng hợp Prôtêin : A-U ;U-A và G-X ;X-G
*Hệ quả của NTBS :-Khi biết trình tự nu của mạch này ta có thể biết được trình
tự nu của mạch kia
- A=T, G=X nên A+G=T+X hoặc A+G/T+X=1
0.5
0,50,50,50,5b
*Tế bào con sinh ra trong quá trình giảm phân bình thường lại giảm đi ½ so với mẹ là vì : NST nhân đôi 1 lần ở kì trung gian và phân ly đồng điều 2 lần về 2 cực của tế bào ở
kì sau I và sau II
0,5
Câu 3
(2đ)
a
*Biến dị tổ hợp là sự sắp xếp lại vật chất di truyền của bố
mẹ cho con cái thông qua quá trình sinh sản
*Tính chất biểu hiện của BDTH-Chỉ xuất hiện ở hình thức sinh sản hữu tính
-Có tính trạng mới xuất hiện ở đời con, hoặc tính trạng có ở
bố mẹ nhưng sắp xếp theo những kiểu khác nhau ở đời con
-Vô hướng nếu không biết đặc điểm di truyền của bố mẹ
-Có hướng nếu biết đặc điểm di truyền của bố mẹ
0,5
0,250,25
0,250,25 b
*Để gây đột biến đa bội bằng consixin người ta tác động vào: cuối kì trung gian của chu kì tế bào
Vì :Cuối kì trung gian là thời điểm thoi vô sắc hình thành
0,250,25
Trang 17Câu 4
(2,5đ)
*Gọi n là số lần nguyên phân của hợp tử 1
m là số lần nguyên phân của hợp tử 2
( m, n nguyên dương)
*Số lượng NST do môi trường cung cấp cho hợp tử 1 và 2 lần lượt
là: 2n(2n - 1) và 2n(2m – 1)
*Vậy ta có : 2n(2n – 1) + 2n(2m – 1) = 2256
* Hay 2n(2n + 2m – 2)=2256 hay 2n + 2m = 96 ( tế bào con)
*Số lượng NST trong các tế bào con là : 96 x 24 = 2304 NST
Câu 5
(2,5đ)
*Cơ chế hình thành các loại trứng : XX, X O
-Do tác nhân gây đột biến tác động vào quá trình giảm phân làm
cho NST không phân li ở lần phân bào I, lần phân bào II NST
phân li bình thường tạo giao tử XX và O
-Lần I bình thường, lần II không bình thường tạo giao tử : XX, O,
phát triển thành người mắc hội chứng Đao
- Đặc điểm của người mắc hội chứng Đao: Bé, lùn, cổ rụt, má phệ,
miệng hơi há, lưỡi hơi thè ra, si
đần
0,50,750,75
Câu 7
(3đ)
a-Biện luận và sơ đồ lai
-Cây hoa đỏ có kiểu gen AA và Aa ; hoa trắng aa
-Cho Hoa đỏ x Hoa trắng – F1 = 1 : 1 đây là kết quả phép lai phân
tích
Nên cây hoa đỏ ở P là Aa cây hoa trắng aa
*Sơ đồ lai : Aa(H.đỏ) x aa ( H.trắng) HS tự viết
-F1 có 2 kiểu gen là Aa và aa khi giao phấn cho các phép lai sau
¼(Aa x Aa)=1/16 AA : 2/16Aa : 1/16aa
½(Aa x aa)=1/4Aa : 1/4aa
¼(aa x aa) = 1/4aa
Kết quả :F2
-Tỉ lệ kiểu gen: 1/16AA : 6/16Aa : 9/16aa
-Tỉ lệ kiểu hình : 7 đỏ : 9 trắng
0,250,250,25
0,250,250,250,250,25
Trang 18b.Khi F2 tự thụ phấn ta có các phép lai sau:
*1/6(AA x AA)=1/6AA
*6/16(Aa x Aa)=6/16(1/4AA: 2/4Aa : 1/4aa)=6/64AA:12/64Aa :
6/64aa
*9/16(aa x aa)=9/16aa
+ Tỉ lệ phân li kiểu gen: (1/16 + 6/64) AA : 12/64 Aa : (9/16 +
6/64) aa = 10/64AA : 12/64Aa : 42/64aa
+ Tỉ lệ phân li kiểu hình : 22 Đỏ : 42 trắng=11 Đỏ : 21 trắng
0,50,5
-Số axit amin được tổng hợp từ mạch trên là : 7 do bộ ba UGA
không mã hóa axit amin
11
ĐÁP ÁN ĐỀ 8 A- LÝ THUYẾT : 5,5 Đ.
- Tính đặc trưng: Bộ NST trong TB của mỗi loài SV được đặc
trưng bởi số lượng, hình dạng, cấu trúc
- Cho ví dụ về: Số lượng, hình dạng, cấu trúc
0.75
- Cơ chế: Bộ NST đặc trưng của loài được duy trì ổn định qua các
thế hệ nhờ sự kết hợp giữa 3 cơ chế: NP- GP- Thụ tinh:
+ Qua GP : Bộ NST phân li dẫn đến hình thành các giao tử đơnbội
+ Trong thụ tinh: Sự kết hợp giữa các giao tử 2n trong cáchợp tử
+ Qua NP: Hợp tử phát triển thành cơ thể trưởng thành Trong NP
có sự kết hợp giữa nhân đôi và phân đôi NST về 2 cực TB bộNST 2n được duy trì ổn định từ thế hệ TB này sang thế hệ TBkhác của cơ thể
Trang 19Phát sinh giao tử cái.
- Noãn bào bậc 1 qua GP I cho
thể cực thứ 1 và noãn bào bậc2
- Noãn bào bậc 2 qua GP II cho 1
thể cực thứ 2 và 1 TB trứng
- Từ mỗi noãn bào bậc 1 qua GP
cho 2 thể cực và 1TB trứng, trong đó chỉ có trứng trực tiếp thụ tinh
- Từ mỗi tinh bào bậc 1 qua
GP cho 4 TT, Các TT này đều tham gia vào thụ tinh
- Không xuất hiện biến dị tổ hợp
ý
nghĩa
DTLK đảm bảo sự DT bền vững của từng nhóm tính trạng được
quy định bởi các gen trên 1 NST trong chọn giống người ta có
thể chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn đi kèm với nhau.
0.25
B-Bài tập:4.5đ
a Gọi số lượng NST kép trong nhóm TB1 là x
Gọi số lượng NST đơn trong nhóm TB 2 là y
Trang 20Cả 2 tớnh trạng này đều lai phõn tớch:(HS viết sơ đồ lai)
P: AaBb x aabb P: Aabb x aaBb
Số lượng nu của cả gen thứ II : 750 x 2 = 1500 nu
Số lượng và tỉ lệ từng loại nu của gen II:
A = T = 75 + 150 = 225 nu = (225 : 1500) x 100% = 15%
G = X = 50% - 15% = 35% x 1500 = 525 nu
0.5
2 Số liờn kết H và liờn kết hoỏ trị của đoạn phõn tử ADN:
- Số liờn kết H của gen II: 2 x 225 + 3 x 525 = 2025
- Số liờn kết H của đoạn ADN : 3900 + 2025 = 5925
- Tổng số nu của đoạn ADN : 3000 + 1500 = 4500
- Số liờn kết hoỏ trị của đoạn ADN : 2 x 4500 – 2 = 8998
0.5
Kỳ thi học sinh giỏi lớp 9 Năm học 2012 - 2013
môn thi: Sinh học
(Thời gian làm bài : 150 phút, không kể thời gian giao đề)
Cõu 1: Nờu vớ dụ về tớnh đặc trưng của bộ NST của mỗi loài sinh vật Trỡnh bày
cơ chế của tớnh đặc trưng và ổn định của bộ NST ở cỏc loài sinh sản hữu tớnh
Trang 21Cõu2: Hóy nờu những điểm giống nhau và khỏc nhau cơ bản giữa hai quỏ trỡnh
phỏt sinh giao đực và cỏi ở động vật?
Cõu 3: Nờu túm tắt cỏc cơ chế của hiện tượng di truyền bằng cỏch hoàn thành
bảng sau:
CẤP PHÂN TỬ: ADN
CẤP TẾ BÀO: NST
Câu4: So sánh kết quả lai phân tích F1 trong hai trờng hợp di truyền độc lập và
di truyền liên kết của 2 cặp tính trạng Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết trong chọn giống
II) BÀI TẬP
Bài 1: Ở một loài sinh vật cú 2n = 48 Số lượng NST kộp trong tế bào của cỏc tế
bào ứng vào thời điểm tập trung trờn mặt phẳng xớch đạo ớt hơn số lượng NSTđơncủa cỏc tế bào cựng đang phõn li về 2 cực của tế bào là 2400, cũn tổng số NST cútrong 2 nhúm tế bào đú bằng 5280
a) Tỡm số lượng tế bào con của từng nhúm ứng vào thời điểm núi trờnđang nguyờn phõn?
b) Số lượng tế bào con được tạo ra khi hai nhúm tế bào núi trờn kết thỳcnguyờn phõn?
Bài 2: Cho lỳa thõn cao, hạt trũn lai với lỳa thõn thấp, hạt dài F1 thu được toàn
lỳa thõn cao, hạt dài Cho F1 giao phấn thu được F2: 717 cao, dài: 240 cao, trũn:
235 thấp, dài : 79 thấp, trũn Biết rằng mỗi gen xỏc định một tớnh trạng
Tỡm kiểu gen, kiểu hỡnh của P để ngay F1 cú sự phõn tớnh về 2 tớnh trạng: 1) 3:3:1:1 2) 1:1:1:1
Bài 3: Một đoạn phõn tử ADN cú 2 gen:
- Trờn một mạch của gen I cú A= 15%, T= 25%, gen đú cú 3900 liờn kếthyđrụ
- Gen thứ II dài 2550 A0 và cú tỷ lệ từng loại nu clờụtớt trờn mạch đơn thứ2: A = T : 2 = G : 3 =X : 4
Xỏc định:
1) Số lượng và tỷ lệ từng loại nuclờụtớt của mỗi gen?
2) Số liờn kết hyđrụ và số liờn kết hoỏ trị của đoạn phõn tử ADN núi trờn?
ĐÁP ÁN ĐỀ 8 B- Lí THUYẾT : 5,5 Đ.
- Tớnh đặc trưng: Bộ NST trong TB của mỗi loài SV được đặc
trưng bởi số lượng, hỡnh dạng, cấu trỳc
- Cho vớ dụ về: Số lượng, hỡnh dạng, cấu trỳc
0.75
- Cơ chế: Bộ NST đặc trưng của loài được duy trỡ ổn định qua cỏc 0.75
Trang 22thế hệ nhờ sự kết hợp giữa 3 cơ chế: NP- GP- Thụ tinh:
+ Qua GP : Bộ NST phân li dẫn đến hình thành các giao tử đơnbội
+ Trong thụ tinh: Sự kết hợp giữa các giao tử 2n trong cáchợp tử
+ Qua NP: Hợp tử phát triển thành cơ thể trưởng thành Trong NP
có sự kết hợp giữa nhân đôi và phân đôi NST về 2 cực TB bộNST 2n được duy trì ổn định từ thế hệ TB này sang thế hệ TBkhác của cơ thể
Phát sinh giao tử cái
- Noãn bào bậc 1 qua GP I cho
thể cực thứ 1 và noãn bào bậc2
- Noãn bào bậc 2 qua GP II cho 1
thể cực thứ 2 và 1 TB trứng
- Từ mỗi noãn bào bậc 1 qua GP
cho 2 thể cực và 1TB trứng, trong đó chỉ có trứng trực tiếp thụ tinh
- Từ mỗi tinh bào bậc 1 qua
GP cho 4 TT, Các TT này đều tham gia vào thụ tinh
- Không xuất hiện biến dị tổ hợp
ý
nghĩa
DTLK đảm bảo sự DT bền vững của từng nhóm tính trạng được
quy định bởi các gen trên 1 NST trong chọn giống người ta có
0.25
Trang 23thể chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn đi kèm với nhau.
B-Bài tập:4.5đ
a Gọi số lượng NST kép trong nhóm TB1 là x
Gọi số lượng NST đơn trong nhóm TB 2 là y
Ta có: x + y = 5280
y – x = 2400 Giải ra ta được : x = 1440 ; y = 3840
- Nhóm Tb 1: NST đang tập trung trên mặt phẳng xích đạo chúng
đang ở kỳ giữa Số TB con là: 1440 : 48 = 30 TB
- Nhóm TB 2: NST đang phân li về 2 cực chúng đang ở kì sau
Cả 2 tính trạng này đều lai phân tích:(HS viết sơ đồ lai)
P: AaBb x aabb P: Aabb x aaBb
Trang 24Số lượng và tỉ lệ từng loại nu của gen II:
A = T = 75 + 150 = 225 nu = (225 : 1500) x 100% = 15%
G = X = 50% - 15% = 35% x 1500 = 525 nu
2 Số liờn kết H và liờn kết hoỏ trị của đoạn phõn tử ADN:
- Số liờn kết H của gen II: 2 x 225 + 3 x 525 = 2025
- Số liờn kết H của đoạn ADN : 3900 + 2025 = 5925
- Tổng số nu của đoạn ADN : 3000 + 1500 = 4500
- Số liờn kết hoỏ trị của đoạn ADN : 2 x 4500 – 2 = 8998
a/ ở đậu Hà Lan hoa đỏ là tính trạng trội, hoa trắng là tình trạng lặn Muốn chọn
cây đậu Hà Lan hoa đỏ thuần chủng cần phải làm gì?
b/ Để xác định đợc tính trạng trội lặn của một cặp tính trạng tơng phản ở vật nuôi cây trồng ngời ta sử dụng phơng pháp nào?
Câu 2: (2.5 điểm)
a/ So sánh điểm khác nhau giữa NST thờng và NST giới tính?
b/ Điểm giống và khác nhau giữa 4 tế bào con đợc tạo ra qua giảm phân II?
Câu 3 : (1.5 điểm) Một tế bào gồm các NST đợc kí hiệu là A đồng dạng a, B
đồng dạng b tiến hành phân bào.
a/ Hãy cho biết bộ NST của tế bào nói trên là bộ NST đơn bội hay lỡng bội ? Giải thích
b/ Khi các NST đó tập hợp vào mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào thì kí hiệu
của các NST nh thế nào? Giải thích
Câu 4: (2.0 điểm)
a/ ARN đợc tổng hợp dựa trên những nguyên tắc nào?
b/ Giải thích mối quan hệ: ADN(gen) m A RN Prôtêin Tính trạng
Câu 5: (3.0 điểm)
a/ Thể dị bội là gì? Phân biệt các thể di bội có số lợng NST của bộ NST là : 2n+1 ;2n-1?
b/Cơ chế hình thành thể dị bội 2n+1?
Câu 6: (2.0 điểm) ở gà bộ NST lỡng bội 2n = 78 Có 1 tế bào sinh dỡng lấy từ
phôi gà trải qua 4 lần nguyên phân liên tiếp
a/ Tính số tế bào con thu đợc và tổng số NST trong các tế bào con
b/ Nếu tế bào sinh dỡng trên đã tạo ra các tế bào con với tổng số 9984 NST đơn
thì tế bào đó đã trải qua bao nhiêu lần nguyên phân liên tiếp
Câu 7 : (3.0 điểm) Hai gen có tổng số 210 vòng xoắn Số nuclêôtít của gen thứ
nhất bằng
2
5 của gen thứ hai Hai gen nhân đôi với tổng số 8 lần Riêng gen thứ
nhất đã nhận của môi trờng 8400 nuclêôtít Xác định :
a/ Chiều dài (Mm) và số lần nhân đôi của mỗi gen
b/ Số lợng nuclêôtít môi trờng cung cấp cho quá trình nhân đôi của 2 gen
Câu 8: (3.0 điểm) Cho cây cà chua quả đỏ giao phấn với cà chua quả vàng ở F1
thu đợc toàn cây quả đỏ Cho các cây F1 tự thụ phấn F2 gồm có 152 cây quả đỏ và
51 cây quả vàng
a/ Kết quả lai đã tuân theo định luật nào? Viết sơ đồ lai từ P F2
b/ Chọn 2 cây F2 cho giao phấn cho biết kiểu gen của 2 cây đó khi F3 thu đợc
đồng tính quả đỏ
Trang 25Đáp án Đề 9
*Để chọn cây đậu mang tính trạng trội hoa đỏ thuần chủng ta
cần thực hiện phép lai phân tích, nghĩa là cho nó lai với cây đậu
mang tính trạng lặn hoa trắng
+ Nếu kết quả của phép lai:100% cá thể mang tính trạng hoa
đỏ
thì cây hoa đỏ đem lai thuần chủng có kiểu gen đồng hợp
+ Nếu kết quả của phép lai:phân tính thì cơ thể mang tính
trạng trội đem lai không thuần chủng có kiểu gen dị hợp
* Có thể cho cơ thể mang tính trạng trội tự thụ phấn:
+ Nếu kết quả của phép lai:100% cá thể mang tính trạng trội
thì cơ thể mang tính trạng trội đem lai có kiểu gen đồng hợp
+ Nếu kết quả của phép lai:phân tính theo tỉ lệ 3 trội : 1 lặn thì
cơ thể mang tính trạng trội đem lai có kiểu gen dị hợp
b/
Tơng quan trội lặn là hiện tợng phổ biến của sinh vật
Thông thờng tính trạng trội là tính trạng tốt
Trong chọn giống cần phát hiện đợc tính trạng trội để tập trung
các gen trội về cùng một kiểu gen tạo ra giống có giá trị kinh tế
cao
c/ - Dùng phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men đen
Nếu cặp tính trạng thuần chủng tơng phản ở P có tỉ lệ phân li kiểu
hình ở F2 là 3:1 kiểu hình chiếm3/4 là trội ,kiểu hình chiếm1/4
là lặn
0,50,250,25
Hoàn toàn giống nhau cả hai
giới Là những NST đặc biệt khácgiữa giống đực và giống cái
Mang gen qui định các tính
trạng thờng Mang gen qui định tính trạngliên quan hoặc không liên
quan đến giới tínhb/- Điểm giống nhau: Đều mang bộ NST đơn bội n
- Điểm khác nhau: Các tế bào con có bộ NST khác nhau về nguồn
gốc bố mẹ
0.5
0.50.50.50.5
4 a) Nguyên tắc tổng hợp ARN :
-Khuôn mẫu :sử dụng 1 mạch ADN làm khuôn mẫu
-NTBS:Các nuclêôtit trên mạch khuôn liên kết với
0,5
Trang 26nuclêôtit của môi trờng theo NT:A-U; G-X
- 2n+1: Có 1 cặp NST nào đó 3 chiếc thể 3 nhiễm( thể 3)
- 2n-1: Có 1 cặp NST nào đó 1 chiếc thể 1 nhiễm (thể 1)
- 2n-2: Thiếu ( mất) 1 cặp NST nào đó thể 0 nhiễm (thể 0)
- Cơ chế hình thành thể dị bội 2n+1+Giảm phân :ở cơ thể bố hoặc mẹ có 1 cặp NST nào đó không
phân li → 2 loại giao tử di bội : 1 loại giao tử mang cả 2 NST ở 1 cặp nào đó dạng ( n+1);1 loại giao tử thiếu 1 NST ở 1 cặp nào đó dạng (n-1 )
+Thụ tinh: Nếu giao tử n+ 1 kết hợp với giao tử bình thờng n→
Hợp tử 2n+1 : Có 1 cặp NST nào đó 3 chiếc thể 3
6 a/số tế bào con thu đợc và tổng số NST trong các tế bào con
-số tế bào con thu đợc: 24 = 16 tế bào
-tổng số NST trong các tế bào con: 16 x 78 = 1248 NST
b/ Số lần nguyên phân :
Gọi x là số lần nguyên phân của tế bào sinh dỡng
Số tế bào con đợc tạo ra sau x lần nguyên phân liên tiếp: 2x
7 a/ Chiều dài và số lần nhân đôi của mỗi gen
* Tổng số nuclêôtít của 2 gen : 210 x 20 = 4200 nuclêôtít
Gọi a, b lần lợt là số nuclêôtít của gen 1 và gen 2
Chiều dài của gen 2: 3000:2 x3,4 A0 = 5100 A0 =0.51Mm
* Gọi x, y lần lợt là số đợt nhân đôi của gen 1 và gen 2
Trang 27TRƯỜNG THCS SƠN NAM Năm học 2012-2013
MÔN THI: SINH
a) Viết thứ tự các đơn phân của mARN được tổng hợp từ mạch 2
b) Nếu đoạn ADN trên có chứa 1 gen ; mạch khuôn là mạch 1 Hãy :
- Giải thích để xác định chiều của mạch khuôn và giới hạn của gen ?
- Viết thứ tự các Ribônuclêôtit tương ứng của mARN được tổng hợp từ gen trên.
Câu 5.(3.0đ)
Một tế bào mần của thỏ cái nguyên phân một số đợt liên tiếp được môi trường cung cấp 5588 NST tạo thành các tế bào trứng, các tế bào này giảm phân tạo trứng.
a Xác định số hợp tử hình thành Cho biết bộ NST (2n = 44), hiệu suất thụ tinh của trứng là 50% và tinh trùng là 25%.
b Xác định số tế bào sinh tinh và sinh trứng tham gia thụ tinh.
Câu 6: (3đ) Ở chuột tính trạng màu lông do gen nằm trên NST thường quy
định Lông sám trội hoàn toàn so với lông đen.
Cho một chuột đực giao phối hai chuột cái khác nhau, thu được tổng số tổ hợp giao tử từ 2 phép lai là 6.
Biết số loại giao tử của cá thể cái thứ nhất nhiều hơn số loại giao tử của cá thể cái thứ 2
a) Biện luận để xác định kiểu gen, của các cá thể nói trên.
Trang 28b) Lập sơ đồ cho mỗi phộp lai.
Cõu 7: (3 điểm)
Lai hai dũng ruồi giấm thuần chủng, con cỏi cú kiểu hỡnh bỡnh thường với con đực cú kiểu hỡnh hoang dại F1 thu được tất cả cú kiểu hỡnh hoang dại Cho F1 giao phối với nhau, F2 thu được: cỏc con cỏi cú 50% kiểu hỡnh bỡnh thường, 50% kiểu hỡnh hoang dại Cỏc con đực tất cả 100% cú kiểu hỡnh hoang dại.
Hóy xỏc định đặc điểm di truyền của gen quy định kiểu hỡnh hoang dại? Biết rằng mỗi gen quy định 1 tớnh trạng Cỏc gen quy định kiểu hỡnh bỡnh thường và hoang dại khụng ảnh hưởng đến sức sống của cơ thể.
- Loài sinh sản vô tính không có sự giảm phân hình thành giao tử, không
có sự thụ tinh Cơ thể con đợc hình thành từ một phần hay một nhóm tế bào của cơ thể mẹ qua nguyên phân nên giống hệt cơ thể mẹ ban đầu b.Cấu trúc điển hình của NST đợc biểu hiện rõ nhất ở kì giữa của quá trình phân chia tế bào.
* Cấu trúc NST tại kì giữa:1,5đ
- NST co ngắn cực đại và có chiều dài từ 0,5 đến 50 micrômet, đờng kính từ 0,2 đến 2 micrômet, đồng thời có hình dạng đặc trng nh hình que, hình hạt hoặc chữ V.
- Mỗi NST gồm 2 nhiễm sắc tử chị em (crômatit) gắn với nhau ở tâm động ( eo thứ nhất) chia nó thành 2 cánh Một số NST còn có eo thứ 2.
- Mỗi crômatit bao gồm chủ yếu 1 phân tử ADN và prôtêin loại histôn
Cõu 3: ( 2,0 điểm)
Cú một tế bào mầm phõn bào liờn tiếp 5 đợt, được mụi trường nội bào cung cấp
Trang 29744 nhiễm sắc thể Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo thành tinh trùng.
Một TB con giảm phân tạo ra 4 tinh trùng
Vậy 32 TB sẽ tạo ra : 32 x 4 = 128 tinh trùng
( 0,5đ)
Câu 4: ( 2,5 điểm)
Cho một đoạn phân tử ADN dưới đây :
Mạch 1: 5 / G T T A G A T A G X G G X X X A T G T A 3 / Mạch 2: 3 / X A A T X T A T X G X X G G G T A X A T 5 /
a) Viết thứ tự các đơn phân của mARN được tổng hợp từ mạch 2
b) Nếu đoạn ADN trên có chứa 1 gen ; mạch khuôn là mạch 1 Hãy :
- Giải thích để xác định chiều của mạch khuôn và giới hạn của gen ?
- Viết thứ tự các Ribônuclêôtit tương ứng của mARN được tổng hợp từ gen trên.
Đáp án:
a) Viết thứ tự các đơn phân của m ARN dược tổng hợp từ mạch đơn thứ 2 : Mạch 2: 3 / X A A T X T A T X G X X G G G T A X A T 5 /
mARN: 5 / G U U A G A U A G X G G X X X A U G U A 3 / ( 0,5đ)
b) Nếu ADN trên chứa 1 gen , mạch khuôn là mạch 1 thì:
- Chiều của mạch khuôn 1 là chiều : từ 3 / - > 5 /
Mạch 1: 5 / G T - TAG - ATA - GXG GXX - XAT - GTA 3 /
mARN 3 / - AUX - UAU - XGX XGG - GUA - XAU 5 /
( 1 đ)
Câu 9a Xác định hợp tử tạo thành:1đ
- Tổng số NST = (2 k - 1)2n = (2 k - 1) 44 = 5588
Trang 30(2 k - 1) = 558844 = 127 => 2 k = 128 = 2 7
Vậy số tế bào sinh trứng là 128 -> số trứng là 128
- 1 tinh trùng thụ tinh 1 trứng -> 1 hợp tử.
128 trứng thụ tinh với 128 tinh trùng -> 128 hợp tử.
* Số tinh trùng ban đầu:0,5đ
100 tinh trùng ban đầu -> 25 tinh trùng trực tiếp thụ tinh.
b Số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng tham gia thụ tinh:1đ
- Số tế bào sinh tinh:
1 tế bào sinh tinh -> 4 tinh trùng.
Câu 6 : (3 đ)a) Theo đề bài ta có : Lông xám trội hoàn toàn so với lông đen
Quy ước gen : Gọi gen A là gen quy định tính trạng lông xám kiểu hình lông xám được quy định bởi các kiểu gen : AA hoặc Aa (0, 25đ)
Gọi gen a quy định tính trạng lông đen KH lông đen do kiểu gen aa quy định (0, 25đ)
Theo đề bài tổng số hợp tử được tạo ra từ 2 phép lai là 6
6 tổ hợp = 4 tổ hợp + 2 tổ hợp
( = 2 giao tử x 2 giao tử) + ( 2 giao tử x 1 giao tử ) (0, 5đ)
Mà 1 cá thể đực cùng tham gia với 2 phép lai suy ra cá thể đực phải tạo ra 2 loại giao tử vậy, cá thể đực phải mang kiểu gen dị hợp, có kiểu hình lông xám (Aa) Mặt khác trong 2 cá thể cái đem lai, có một cá thể cái cho 2 loại giao tử và 1 cá thể cái cho 1 giao tử (0, 5đ)
Mà cá thể cái thứ nhất có số giao tử nhiều hơn số giao tử của cá thể thứ 2.
Suy ra : Cá thể cái thứ nhất cho 2 giao tử mang kiểu gen Aa, kiểu hình lông xám
Cá thể cái thứ hai cho 1 loại giao tử mang kiểu gen AA (lông xám) hoặc aa (lông đen) (0, 5đ)
b) Sơ đồ lai (1 đ) Phép lai giữa chuột đực và chuột cái thứ nhất :
P : Chuột đực Aa (lông xám) x Chuột cái Aa (lông xám)
Gp : A,a A,a
F 1 1AA : 2 Aa : 1aa
( 3LX : 1LĐ)
Trang 31Phép lai giữa chuột đực và chuột cái thứ hai :
Trường hợp 1: Nếu chuột cái thứ hai mang kiểu gen AA :
(0,5 điểm) Mặt khác F2 thu được 100% con đực có kiểuhình hoang dại, không có kiểu hình bình thường Chứng tỏ cặp gen quy định kiểu hình này phải nằm trên cặp NST giới tính XY và di truyền liên kết với giới tính (1 điểm) quy ước gen: Gen A quy định kiểu hình hoang dại
Gen a quy định kiểu hình bình thường
Sơ đồ minh hoạ:
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
TRƯỜNG THCS SƠN NAM Năm học 2012-2013
MÔN THI: SINH
Trang 32Câu 2:(2,5 đ) Trình bày thí nghiệm của Moocgan ? Ý nghĩa của di truyền
liên kết ?
Câu 3:(2,5 đ) Một tế bào sinh dục cái sơ khai 2n = 44, trong quá trình phân
bào liên tiếp môi trường nội bào cung cấp 11176 NST đơn mới hoàn toàn, các tế bào này bước vào vùng chín giảm phân tạo ra trứng Hiệu suất thụ tinh của trứng 50%, hiệu suất thụ tinh của tinh trùng 6,25%.
a Tính số hợp tử tạo thành,Tính số tế bào sinh tinh, tế bào sinh trứng cần thiết để hoàn tất quá trình thụ tinh.
b Tính số đợt phân bào của tế bào sinh dục cái sơ khai.
Câu 4: :(4,5 đ) Ở người:
Gen A quy định tóc xoăn, gen a quy định tóc thẳng
Gen B quy định tầm vóc thấp, gen b quy định tầm vóc cao
(Hai cặp gen này di truyền độc lập với nhau).
a/ Nếu bố tóc xoăn tầm vóc cao, mẹ tóc thẳng tầm vóc thấp các con của họ sinh ra có thể có kiểu gen và kiểu hình như thế nào?
b/ Nếu bố mẹ đều có kiểu hình tóc xoăn tầm vóc thấp mà con của họ có
người tóc thẳng tầm vóc cao thì kiểu gen của của bố mẹ như thế nào?
Câu 5: (4 điểm) Một đoạn gen có tổng hai loại nuclêôtit bằng 40% tổng số nuclêôtit của gen và số nuclêôtit loại A = 600.
a/ Tính tỉ lệ % mỗi loại nuclêôtit của gen?
b/ Tính số lượng mỗi loại nuclêôtit của gen?
Câu 6:(4,5 điểm)
Gen B có chiều dài 4080 Ăngtron biết hiệu số giữa nuclêôtit loại A với loại không bổ sung với nó là 20% số nu của gen.
a Tính số nuclêôtit từng loại của gen B ?
b Gen B bị đột biến thành gen b 1 nhưng chiều dài của gen không thay đổi, gen b 1 có tỉ lệ G/A = 0,432 Đột biến trên thuộc dạng đột biến nào?
c Một đột biến khác làm gen B thay đổi cấu trúc thành gen b 2 , khi tiến hành tổng hợp prôtêin thì chuỗi polipeptit do gen đột biến có số aa ít hơn chuỗi polipeptit do gen B tổng hợp 1 aa Xác định chiều dài của gen đột biến b 2 so với gen B?
Hết
ĐA
Trang 33Câu 1 Đặc điểm của NST giới tính ở tế bào lưỡng bội : (1,5 điểm)
+ Có cặp NST thường (A)
+ 1 cặp NST giới tính XX và XY
NST giới tính mang gen qui định tính đực cái , tính trạng liên quan giới tính
- Cơ chế Nhiễm Sắc Thể xác định giới tính ở người :
+ P (44A + XX) & (44 A + XY)
- Lai phân tích 1 xám, dài : 1 đen cụt
- Ý nghĩa của di truyền liên kết là trong tế bào mỗi NST mang nhiều gen tạo thành nhóm gen liên kết
- Trong chọn giống người ta có thể chọn những tính trạng tốt đi kèm với nhau (2,5 điểm)
Câu 4: (4 điểm) Quy ước gen:
Gen A quy định tóc xoăn
Gen a quy định tóc thẳng
Gen B quy định tầm vóc thấp
Gen b quy định tầm vóc cao
(Hai cặp gen này di truyền độc lập với nhau).
a/ Bố tóc xoăn, tầm vóc cao có KG A_bb
(0,5điểm)
Mẹ tóc thẳng, tầm vóc thấp có KG aaB_
Bố và mẹ có KG A_bb và aaB_ có thể có những trường xảy ra như sau:
Trang 341/ Bố: AAbb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBB ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
2/ Bố: Aabb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBB ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
3/ Bố: AAbb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBb ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
4/ Bố: Aabb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBb ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
* TH 1: P: Bố: AAbb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBB ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
50% (Tóc xoăn, tầm vóc thấp) : 50% (Tóc xoăn, tầm vóc cao)
* TH 4: P: Bố: Aabb ( tóc xoăn, tầm vóc cao) X Mẹ: aaBb ( tóc thẳng, tầmm vóc thấp)
(0,5điểm)
KG: 25% AaBb : 25% Aabb : 25% aaBb : 25% aabb
KH: 25% (Tóc xoăn, tầm vóc thấp) : 25% (Tóc xoăn, tầm vóc cao) : 25% (tóc thẳng, tầm vóc thấp): 25% (Tóc thẳng, tầm vóc cao)
b/ Bố và mẹ có kiểu hình tóc xoăn, tầm vóc thấp => KG của bố và mẹ phải
là: A_B_ (1)
(0,5điểm)
con của họ có người tóc thẳng, tầm vóc cao ( mang ttính trrạng lặn) => KG của con là: aabb
Trang 35vậy bố và mẹ phải luôn đồng thời cho giao tử ab.(2)
(0,5điểm)
Từ (1), (2) => Kiểu gen của bố và mẹ là: AaBb
(0,5điểm
Câu 5: (4 điểm)
a/ Tỉ lệ % mỗi loại nuclêotit của gen:
- Trong gen ta luôn có tổng của hai loại nuclêotit không bổ sung cho
nhau bằng 50% N.
- Mặt khác theo giả thiết tổng của 2 loại nuclêotit ( chưa rõ là 2
nuclêotit nào) bằng 40%N suy ra đó phải là tổng của của hai loại nuuclêotit
bổ sungg cho nhau.
- Ta có hai trường hợp có thể xảy ra:
a.- Số lượng từng loại nuclêôtit của gen.
- Theo đề bài ta có số lượng nucleôtit của gen A là:
(0,5 điểm)
Trang 36G = X = 15% x 2.400 = 360 (nu)
b Xác định dạng đột biến:
Vì đột biến làm chiều dài gen không thay đổi nên số nu của gen cũng
không thay đổi Vậy đây là dạng đột biến thay thế cặp nu này bằng cặp
nu khác.
- Tỉ lệ G/A của gen B = 360/840 = 0.4286
- Tỉ lệ G/A của gen b 1 = 0,432 > gen B
Vậy ĐB làm số nu loại G tăng = số nu loại A giảm
- Gọi số nu loại G tăng = số nu loại A giảm là x nu
Ta có: (G+x)/(A-x) = 0,432
<=> (360+x)/(840-x)=0,432
Giải phương trình => x= 2
Vậy đây là dạng đột biến thay 2 cặp nu A-T bằng 2 cặp nu G-X
c.Vì chuỗi polipeptit do gen đột biến ít hơn gen B 1 aa Đột biến
(0,5 điểm)
TRƯỜNG THCS SƠN NAM
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG MÔN SINH HỌC 9
Thời gian: Thời gian: 150 phút (không kể thời
gian giao đề)
Câu 1: (1 điểm) Vì sao ADN rất đa dạng nhưng lại rất đặc thù?
Câu 2: (3,5 điểm)
a) Phân biệt thường biến và đột biến?
b) Người phụ nữ bình thường kết hôn với một người chồng bình thường nhưng con trai của họ bị mắc bệnh máu khó đông Hỏi ai đã truyền gen gây bệnh máu khó đông cho con trai của họ?
Trang 37Cõu 5: (3 điểm)
Hai gen cú tổng số 210 vũng xoắn, số nuclờụtớt của gen I bằng 2/5 số
nuclờụtớt của gen II Hai gen nhõn đụi với tổng số 8 lần, riờng gen I đó nhận của mụi trường 8400 nuclờụtớt Hóy xỏc định:
a) Chiều dài của mỗi gen?
b) Số lần nhõn đụi của mỗi gen?
Cõu 6: (3 điểm) Ở cà chua tớnh trạng quả đỏ là trội hoàn toàn so với tớnh
trạng quả vàng Gen qui định tớnh trạng nằm trờn nhiễm sắc thể
thường Cho hai cõy quả đỏ tự thụ phấn, ở F 1 nhận được tỉ lệ 7 quả
đỏ:1 quả vàng Xỏc định kiểu gen của hai cõy quả đỏ ở thế hệ P và viết
sơ đồ lai kiểm chứng.
Cõu 7: (2,5 điểm) Tế bào lưỡng bội của một loài cú kớ hiệu bộ nhiễm sắc thể
(NST): AaBbDdEe.
a) Xỏc định tờn loài?
b) Hóy viết kớ hiệu bộ NST, số lượng NST đơn, số lượng NST kộp, số
lượng crụmatit, số lượng tõm động của tế bào đú ở kỡ trung gian?
Cõu 8: (1,5 điểm) Gen D cú 186 Nuclờụtit loại Guanin và cú 1068 liờn kết
Hiđrụ Gen đột biến d hơn gen D một liờn kết Hiđrụ, nhưng chiều dài của
hai gen bằng nhau.
Đõy là dạng đột biến nào và liờn quan đến bao nhiờu cặp Nuclờụtit ?
- Tớnh đặc thự: ADN của mỗi loài được đặc thự bởi thành phần,
số lượng và trỡnh tự sắp xếp của cỏc nuclờụtit.
Cõu 2:
a) Phân biệt thờng biến và đột biến
0,5 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm
Trang 38- Diễn ra đồng loạt, cú định hướng.
- Khụng di truyền được.
- Cú lợi, đảm bảo cho sự thớch nghi của cơ thể.
- Biến đổi trong vật chất di truyền (ADN, NST)
-Biến đổi riờng lẻ từng cỏ thể, giỏn đoạn, vụ hướng.
- Di truyền được.
- Đa số cú hại, một số cú lợi hoặc trung tớnh; là nguyờn liệu cho quỏ trỡnh tiến hoỏ và chọn giống.
b) Người phụ nữ bỡnh thường kết hụn với một người chồng bỡnh thường nhưng con trai của họ bị mắc bệnh mỏu khú đụng? Hỏi ai
đó truyền gen gõy bệnh mỏu khú đụng cho con trai Bệnh máu khó đông do gen lặn nằm trên NST X quy định không có gen tơng ứng trên NST Y
Gọi A là gen bỡnh thường
a gen qui định bệnh mỏu khú đụng Con trai mắc bệnh mỏu khú đụng cú kiểu gen X a Y, X a nhận từ
mẹ và Y nhận từ bố Vỡ vậy mẹ đó truyền gen gõy bệnh cho con trai Và kiểu gen của mẹ phải là X A X a
- Viết sơ đồ lai chứng minh
cú NST giới tớnh là XX , con trai là XY Trong khi đú khi giảm phõn
mẹ chỉ đúng gúp trứng X Vỡ vậy việc sinh con trai hay con gỏi là hoàn toàn do bố quyết định vỡ bố cú thể cho tinh trựng X hoặc Y, quan niệm trờn là sai
b) Cơ chế hỡnh thành thể ba nhiễm và thể một nhiễm: Là sự khụng phõn ly của một cặp NST tương đồng nào đú (NSt thường hoặc NST giới tớnh) trong giảm phõn hỡnh thành giao tử
Kết quả là tạo ra giao tử (n +1) và (n – 1) tức một giao tử cú cả 2 NST của một cặp, cũn một giao tử khụng mang NST nào của cặp đú.
- Sự thụ tinh của cỏc giao tử này với cỏc giao tử bỡnh thường sẽ tạo ra cỏc thể dị bội 2n + 1 và 2n-1 (1 kiểu hợp tử cú 3 NST 21, 1 kiểu hợp tử thờm 1 NST 21, hỡnh thành 2 cơ thể: 3 nhiễm và 1 nhiễm
(Vớ dụ: cặp NST 21 ở người).
Tế bào sinh dưỡng Bố X Mẹ
0,5 điểm 0,5 điểm
0, 5 điểm
0, 5 điểm
0,5 điểm
III
I
IIII