Câu hỏi ôn thi môn tư tưởng HCM

b Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Cách mạng Việt Nam - Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho Đảng ta và nhân dân ta trên con đường thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Mã MH: 200 107

GV: TS Lê Quang Hậu Mã số: 420

Email: lequanghauts@yahoo.com.vn

SĐT: 0918655279

CÂU HỎI ÔN THI MÔN TƯ TƯỞNG HCM

1 Trình bày giá trị Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam?

 Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường giải phóng

và phát triển dân tộc

a) Tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của dân tộc và thời đại, nó trường tồn, bất diệt, là tài sản vô giá của dân tộc

ta

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 2

- Nét đặc sắc nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh là những vấn đề xung quanh việc giải phóng dân tộc và định

hướng phát triển của dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh gắn liền với Cách mạng Mác Lê-Nin và thực tiễn Cách mạng Việt Nam

b) Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Cách mạng Việt Nam

- Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho Đảng ta và nhân dân ta trên con đường thực hiện mục tiêu dân giàu,

nước mạnh, dân chủ công bằng, văn minh

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng vững chắc để Đảng

ta vạch ra đường lối Cách mạng đúng đắn, là sợi chỉ đỏ dẫn đường cho toàn Đảng, toàn dân ta đi tới thắng lợi

- Tư tưởng Hồ Chí Minh mãi mãi sống với chúng ta, vì

đã thấm sâu vào quần chúng nhân dân, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ đối với thời đại

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 3

2 Trình bày Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập tự

do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc?

 Độc lập tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm

của tất cả các dân tộc

- Ra đi tìm đường cứu nước, Người nói rằng cái mà tôi cần nhất trên đời là đồng bào tôi được tự do, Tổ quốc tôi được độc lập

- Năm 1919, Người gửi tới Hội nghị Vécxây bản yêu sách của nhân dân An Nam đòi các quyền bình đẳng về mặc pháp lý và các quyền tự do, dân chủ

+ Trong Chánh cương vắn tắt của Đảng năm 1930 cũng xác định mục tiêu chính trị của Đảng là đánh đổ đế quốc Pháp và phong kiến, làm cho nước Nam hoàn toàn độc lập

+ Trong bản Tuyên ngôn độc lập 2/9/45 “Nước Việt Nam

có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập.”

Trong quá trình đi tìm đường cứu nước, tìm hiểu kỹ hai bản tuyên ngôn bất hủ của nhân loại

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 4

 Tuyên ngôn độc lập của Mỹ 1776

“ Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do

và quyền mưu cầu hạnh phúc”

 Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp 1791

luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được

 Người khẳng định “đó là những lẻ phải không ai chối cãi được”

Hồ Chí Minh khẳng định, độc lập tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa

“Tất cả các dân tộc trên Thế Giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”

3 Trình bày tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?

- Mục tiêu chính trị

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 5

+ Phải xây dựng chế được chế độ dân chủ “chế độ ta là

chế độ dân chủ Tức là nhân dân làm chủ”

“Tất cả quyền lực trong nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

đều thuộc về nhân dân Nhân dân sử dụng quyền lực của

mình thông qua Quốc Hội và Hội đồng nhân dân các cấp

do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân”

(Hồ Chí Minh)

- Mục tiêu kinh tế:

+ Phải xây dựng được nền kinh tế phát triển cao gắn bó

mật thiết với mục tiêu chính trị

+ Có những đặc điểm: Công nghiệp hiện đại, nông nghiệp

hiện đại, khoa học kỹ thuật tiên tiến

- Mục tiêu văn hóa:

+ Phải xây dựng nền văn hóa mang tính dân tộc, khoa học

và đại chúng và tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại

- Mục tiêu về quan hệ xã hội:

+ Phải đảm bảo dân chủ công bằng, văn minh Nhà nước

đảm bảo quyền tự do dân chủ cho công dân Nghiêm

cấm lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm phạm đến lợi

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 6

ích của Nhà nước của Nhân dân Xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

 Động lực của chủ nghĩa xã hội

Để đạt được những mục tiêu của CNXH HCM cho rằng phải nhận thức, vận dụng và phát huy tối ưu các động lực Trong đó có kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học, giáo dục, … các động lực này có mối quan hệ biện chứng với nhau nhưng giữ vai trò quyết định là nội lực dân tộc, là nhân dân nên phải đảm bảo lợi ích của nhân dân, dân chủ của dân, sức mạnh đoàn kết toàn dân Đây là những động lực hàng đầu của CNXH

- Về lợi ích của dân: HCM quan tâm đến lợi ích của cả

cộng đồng người và lợi ích của những con người cụ thể Người dạy “Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc

gì có hại cho dân phải hết sức tránh”

- Về dân chủ: Theo HCM, dân chủ trong CNXH là dân chủ của nhân dân, là của quý báu nhất của nhân dân

+ Có dân chủ lợi ích mới vì dân: có dân chủ quyền hành

và lực lượng mới ở nơi dân

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 7

+ Dân chủ của dân và lợi ích của dân không thể tách rời nhau

- Về sức mạnh đoàn kết toàn dân: trong tư tưởng Hồ Chí Minh, lợi ích của dân, dân chủ của dân, đoàn kết toàn dân gắn bó hữu cơ với nhau, là cơ sở, là tiền đề của nhau, tạo nên những động lực mạnh mẽ nhất trong hệ thống những động lực của CNXH

- Về hoạt động của Đảng và Nhà nước:

+ Theo HCM, Đảng như người cầm lái, người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy

+ Nhà nước thực hiện chức năng quản lý xã hội để biến chủ trương của Đảng thành hiện thực

- Về con người Việt Nam: Người khẳng định “Muốn xây dựng CNXH, trước hết cần có những con người XHCN” Nét độc đáo trong tư duy Hồ Chí Minh là Người còn chỉ

ra yếu tố kìm hãm, triệt tiêu nguồn lực vốn có của chủ nghĩa xã hội

- Căn bệnh thoái hóa, biến chất của cán bộ;

- Chủ nghĩa cá nhân, đó là kẻ thù hung ác của CNXH;

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 8

- Tham ô lãng phí, đó là bạn đồng minh của thực dân

phong kiến;

- Bệnh bè phải mất đoàn kết nội bộ; chủ quan, bảo thủ, giáo điều, lười biếng,…

Theo Người, các căn bệnh trên sẽ phá hoại đạo đức cách mạng, làm suy giảm uy tín và ngăn trở sự nghiệp cách mạng của Đảng, đó là giặc nội xâm

4 Trình bày tư tưởng Hồ Chí Minh về một nhà

nước pháp quyền?

Nhà nước pháp quyền:

- Nhà nước hợp hiến pháp

- Nhà nước thượng tôn pháp luật

a) Nhà nước hợp hiến, hợp pháp

- Trong tuyên ngôn độc lập: tuyên bố với đồng bào cả nước và nhân dân TG về sự khai sinh ra nhà nước mới

là nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa

- Hồ Chí Minh luôn chú trọng vấn đề xây dựng nền tảng pháp lý cho nhà nước Người sớm thấy rõ tầm quan

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 9

trọng của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống chính trị - xã hội

- Trong bản Yêu sách của nhân dân Annam gửi Hội nghị Vecxay năm 1919, yêu cầu cải cách nền pháp lý ở Đông Dương để người bản xứ cũng được quyền hưởng những bảo đảm về mặt pháp luật như người Âu châu, xóa bỏ các tòa án đặc biệt dùng để khủng bố nhân dân Annam

- Sau này, khi trở thành người đứng đầu Nhà nước VN, HCM chủ trương bảo đảm cho Nhà nước được tổ chức

và vận hành phù hợp với pháp luật, đồng thời căn cứ vào pháp luật để điều hành xã hội, làm cho tinh thần của pháp quyền thẩm sâu vào mọi hoạt động của Nhà nước

và xã hội

- Theo đề nghị của HCM: 20/9/1945 Ủy ban dự thảo Hiến pháp của nước VN Dân Chủ Cộng Hòa do HCM làm trưởng ban được thành lập

+ 6/1/1946: tổng tuyển cử trong cả nước tiến hành thành công, bầu ra Quốc Hội Ngày 2/3/1946 Quốc Hội họp phiên đầu tiên, cử ra Chính phủ Đây là chính phủ hợp hiến đầu tiên của nước ta

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 10

+ 9/1946: Quốc Hội họp kì thứ hai thông qua Hiếp pháp đầu tiên(HP 1946) của nước VN Dân Chủ Cộng Hòa

b) Nhà nước thượng tôn pháp luật

- Chủ tịch HCM luôn quan tâm đến việc xây dựng Quốc Hội và Hiến pháp

- Trong TTHCM, nhà nước quản lý bằng bộ máy và bằng nhiều biện pháp khác nhau nhưng quan trọng nhất là quản lý bằng hiến pháp và pháp luật

- HCM luôn chú trọng xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ hiện đại Người đã hai lần lãnh đạo soạn thảo Hiến pháp (1946, 1959); ký 16 đạo luật; 613 sắc lệnh trong

đó có 243 sắc lệnh về tổ chức Nhà nước và pháp luật

- HCM rất chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thi hành và có cơ chế giám sát việc thi hành pháp luật Người nhắc nhở “phải làm cho nhân dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ, dám nói, dám làm”

- Người luôn nêu cao tính nghiêm minh của pháp luật; khuyến khích nhân dân phê bình, giám sát công việc của Nhà nước

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 11

c) Pháp quyền nhân nghĩa

- Hiến pháp của nước ta đã ghi nhận một cách toàn diện quyền con người ở VN Đó là nền tảng pháp lý để bảo

vệ và thực thi các quyền con người một cách triệt để

- Trong pháp quyền nhân nghĩa, pháp luật có tính nhân văn, khuyến thiện Điều đó thể hiện ở sự nghiêm minh nhưng khách quan và công bằng của pháp luật, chống đối xử với con người một cách dã man, lấy mục đích giáo dục con người làm căn bản

5 Trình bày Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò đại đoàn kết dân tộc?

a) Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định sư thành công của cách mạng

- Trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết toàn dân tộc

là một chiến lược lâu dài, nhất quán của cách mạng Việt Nam Người nói rõ: “Sử dạy cho ta bài học này Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do Trái lại lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn” Đây là vấn đề mang tính sống còn

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 12

của dân tộc Việt Nam nên chiến lược này được duy trì trong suốt tiến trình Cách mạng

- Từ thực tiễn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Hồ Chí Minh đã khái quát thành nhiều luận điểm mang tính chânn lý về vai trò của khối đại đoàn kết:

+ “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”

+ “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để

khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”

+ “Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi”

+ “Bây giờ còn một điểm rất quan trọng, cũng là điểm

mẹ, điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt Đó là đoàn kết”

+ “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công!”

Thực tiễn Cách mạng Việt Nam gần thế kỉ qua đã

chứng minh: Nhờ thực hiện đại đoàn kết dân tộc mà nhân dân ta đã: làm CMT8 thành công, thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, kháng chiến chống Pháp thắng lợi, thắng lợi trong bước đầu xây dựng CNXH

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 13

b) Đại đoàn kết toàn dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của CMVN

- Đại đoàn kết dân tộc theo HCM không chỉ là khẩu hiệu chiến lược mà còn là mục tiêu lâu dài của Cách mạng

- Trong lời kết thúc buổi ra mắt Đảng Lao động Việt Nam ngày 3/3/1951, HCM tuyên bố trước toàn thể dân tộc: Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể trong 8 chữ là: “Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc”

- Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, do quần chúng

và vì quần chúng Để đấu tranh giải phóng quần chúng Đảng Cộng Sản phải thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn, tổ chức quần chúng trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do và hạnh phúc của con người

6 Trình bày Tư tưởng Hồ Chí Minh về những

chuẩn mực đạo đức Cách mạng?

Những chuẩn mực đạo đức Cách mạng:

- Trung với nước, hiếu với dân

- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 14

- Yêu thương con người, sống có tình, có nghĩa

a) Trung với nước, hiếu với dân

- Hồ Chí Minh cho rằng: Đây là phẩm chất đạo đức bao trùm, quan trọng nhất và chi phối các phẩm chất khác

- Trung và hiếu là những khái niệm đạo đức của Việt

Nam và phương Đông “Trung với vua, hiếu với cha mẹ” Phẩm chất này được Hồ Chí Minh sử dụng với những nội dung mới, rộng lớn “Trung với nước, hiếu với dân” Tư tưởng đó của Hồ Chí Minh khoong những

kế thừa giá trị yêu nước truyền thống mà còn vượt qua những hạn chế của truyền thống đó

- Trung với nước: Trung thành với sự nghiệp dựng nước

và giữ nước Trung với nước là phải yêu nước, trung thành với Tổ quốc, phấn đấu cho Đảng, cho Cách mạng, làm cho “dân giàu, nước mạnh”

- Hiếu với dân: “bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân Phải lấy dân làm gốc, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân”

b) Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 15

Theo Hồ Chí Minh:

- Đây là nội dung cốt lõi của đạo đức Cách mạng, đó là phẩm chất đạo đức gắn liền với hoạt động hằng ngày của mỗi người

- Đây cũng là những khái niệm cũ trong đạo đức truyền thống dân tộc, được Hồ Chí Minh loại bỏ những nội dung không phù hợp và đưa vào những nội dung mới đáp ứng yêu cầu của Cách mạng

Cần:

- Lao động cần cù, siêng năng, chăm chỉ

- Lao động có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất, hiệu quả

- Lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười

biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm

Kiệm: là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí

- Sức lao động

- Thời gian

- Tiền của (của dân, của nước, của bản thân mình)

- Từ cái nhỏ đến cái to vì “nhiều cái nhỏ hợp lại thành cái to”

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 16

Cần với kiệm, phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người

“Tăng gia là tay phải của hạnh phúc, tiết kiệm là tay trái của hạnh phúc”

Liêm: là trong sạch, liêm khiết

- Luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân

- Không tham lam tiền tài, địa vị, danh vọng

- Không tâng bốc mình, chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ

Chính: là không tà, thẳng thắn, đứng đắn (đối với mình, với người, với việc)

- Đối với mình: không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn kiểm điểm mình để phát huy điều hay, sửa đổi điều dở

- Đối với người: không nịnh hót người trên, xem khinh người dưới, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn,

đoàn kết, không dối trá, lừa lọc

- Đối với việc: phải để việc công lên trên việc tư, làm việc

gì cho đến nơi, đến chốn, không ngại khó, nguy hiểm,

cố gắng làm việc tốt cho dân cho nước

Trường Đại Học Nông Lâm Tp HCM Trang 17

Các đức tình trên có quan hệ chặt chẽ với nhau: Cần,

kiệm, liêm, chính là bốn đức cơ bản của con người, không thể thiếu đức nào

Trời có bốn mùa xuân, hạ, thu, đông Đất có bốn phương đông, tây, nam, bắc Người có bốn đức cần, kiệm, liêm, chính Thiếu một mùa không thành trời

Thiếu một phương không thành đất Thiếu một đức không thành người

(Hồ Chí Minh) Chí công vô tư: là hoàn toàn vì lợi ích chung, không tư lợi, không thiên tư, thiên vị, chỉ biết vì Đảng, vì dân tộc

“lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”

Chí công vô tư về thực chất là nối tiếp với cần, kiệm,

liêm, chính Người nhắc nhở “cán bộ phải thực hành chữ Liêm trước để làm kiểu mẫu cho dân”

 Người quan niệm “Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính, là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ”

c) Thương yêu con người, sống có tình có nghĩa