Điều kiện về trang thiết bị Cơ quan, tổ chức trường học cần phải đảm bảo về trang thiết bị cho lớp họcphù hợp với hình thức đào tạo của E-Learning như hệ thống mạng máytính, đường truy
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
-CÁC PHƯƠNG PHÁP
GIẢNG DẠY TÍCH CỰC BẬC ĐẠI HỌC VÀ
E-LEARNING
GVHD: TS Nguy ễ n Kim Dung
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 3
2. E – Learning là gì?
E - Learning (Electronic Learning) là một thuật ngữ chỉ việc sử dụng cáccông nghệ điện tử ( web, CD-Rom, Internet ) có tính tương tác cao để phục vụ cho
Trang 4học tập và giảng dạy Tạo điều kiện cho người học trao đổi thông tin dễ dàng cũngnhư khả năng lựa chọn nội dung phù hợp với từng cá nhân.
Trang 5PHẦN II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC E – LEARNING
Để đăng ký tham gia một lớp học E - Learning chúng ta cần tìm hiểu lớp học
E - Learning là như thế nào? Và chúng ta sẽ chuẩn bị gì cho việc tham gia lớp họcnày Để trả lời những câu hỏi đó chúng ta sẽ tìm hiểu những điều kiện cần thiết đểhọc elearing
1 Những điều kiện cần thiết để học theo E - Learning
1.1 Điều kiện về kiến thức của người tham gia
Biết sử dụng máy tính:
o Sử dụng các phần mềm trình duyệt để truy cập Internet
o Thao tác tốt với máy tính chẳng hạn như gõ phím, di chuyển chuột, kết nốimạng,…
Bạn cần biết sử dụng Internet và các công cụ trên Internet (như thư điện tử,diễn đàn, Yahoo Messenger, công cụ tìm kiếm Google) ở mức căn bản
1.2 Điều kiện về thái độ của người tham gia
Tự giác học tập: Là điều kiện quan trọng nhất để có thể học tập E-Learningmột cách hiệu quả Vì phần lớn chúng ta sẽ tự học, lấy tài liệu, tham giahọc nhóm, diễn đàn…
Biết tự chủ sắp xếp thời gian và kế hoạch học tập
Ham học hỏi: Chúng ta có thể học nhóm, học qua diễn đàn vì vậy cần cótính ham học hỏi để cũng tham gia nghiên cứu, học tập cũng nhau tiến bộ
Có tinh thần hăng hái, nhiệt tình trong học tập và có thể giúp đỡ ngườikhác cũng tiến bộ
1.3 Điều kiện về trang thiết bị
Cơ quan, tổ chức trường học cần phải đảm bảo về trang thiết bị cho lớp họcphù hợp với hình thức đào tạo của E-Learning như hệ thống mạng máytính, đường truyền có tín hiệu tốt,…
Về phía người học, cho dù các điểm truy cập Internet rất nhiều có thể đápứng nhu cầu học của cá nhân, tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao theo đúng ýnghĩa của việc dạy học E-Learning thì việc có một chiếc máy tính kết nối
Trang 6mạng Internet với đường truyền ổn định là cần thiết để có thể học mọi lúc,mọi nơi.
2 Vai trò của Thầy và Trò
1.4 Vai trò của Thầy
Dạy học E-Learning đề cao tính tổ chức của Thầy
Theo cách dạy truyền thống thì người giáo viên trực tiếp có mặt trênlớp 100% giờ dạy giống như giảng dạy cho học sinh phổ thông như hiệnnay, là người đứng ra tổ chức lớp, chịu trách nhiệm nội dung giảng dạy,cung cấp đầy đủ nội dung bài giảng theo chương trình và giới thiệu tài liệutham khảo liên quan, trình bày nội dung giảng dạy theo nhiều cách dạykhác nhau: thuyết trình, tạo nhóm thảo luận, động não,
Trong dạy học E- Learning:
Cũng như trong dạy học truyền thống, vai trò của người giáo viên là thiếtyếu, tuy nhiên, người giáo viên không phải có mặt trên lớp 100% giờ dạy
mà có thể sắp xếp lịch gặp lớp theo từng chủ đề hoặc có thể không cần gặptrực tiếp trên lớp mà tất cả đều trao đổi thông qua hệ thống mạng Internet,
có thể đánh giá khả năng tự học tập của học viên thông qua báo cáo nhómhoặc bài kiểm tra đánh giá
Lên kế hoạch học tập cụ thể, giao bài tập cho học
Cung cấp tài liệu tham khảo cho học viên tự tìm hiểu trên mạng Internet
Tổ chức những buổi hội thảo, thảo luận qua mạng thông qua diễn đàn riênghoặc trực tiếp tại lớp
Kiểm tra, đánh giá thông qua hình thức kiểm tra trực tuyến hoặc trong buổihọc trên lớp, thực ra nếu kiểm tra trực tuyến cũng có điểm hạn chế làkhông kiểm soát được tình trạng kiểm tra hộ của người học, do đó nếu thựchiện kiểm tra trực tuyến nên kết nối ghi hình học viên trong quá trình làmbài kiểm tra
Hướng cho học viên khả năng làm việc nhóm, phát huy tính đoàn kết, phêbình thái độ ỷ lại, không hợp tác của các thành viên tiêu cực thông quakiểm tra, đánh giá học sinh theo nhóm học tập
Trang 7Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng với dạy học E-Learning thì ngườigiáo viên được nhàn rỗi hơn vì không phải đến lớp tất cả các buổi dạy vàchỉ việc cung cấp tài liệu tham khảo cho học viên tự học, điều này hoàntoàn không đúng, thật ra người giáo viên cũng phải làm việc thật nghiêmtúc, có thể thời gian dành cho lớp nhiều hơn để kiểm soát lớp, nắm bắtđược khả năng tự học của học viên và kịp thời ghi nhận những nội dung màhọc viên còn băn khoăn để có thể phản hồi sớm nhất Vai trò người giáoviên trong dạy học E-Learning chỉ khác dạy học truyền thống ở chỗ ứngdụng công nghệ thông tin vào quá trình giảng dạy mà chủ yếu thông quamạng Internet để hướng dẫn, trao đổi nội dung chương trình.
Ngoài ra, thử thách cho người giáo viên trong dạy học E-Learning làlàm sao thu hút được học viên tích cực đến bài giảng của mình, điều nàykhó hơn phương pháp dạy học truyền thống là “face to face” thì khả năngtiếp thu của học viên cao hơn, ít nhàm chán hơn
1.5 Vai trò của Trò: Đề cao tính tự giác của người học
Người học tự chủ trong việc học
Tích cực tìm kiếm thông tin trên hệ thống về môn học của mình, downloadcác nguồn tài nguyên được cung cấp
Chủ động trao đổi chia sẻ tài liệu với nhau trên mạng
Tăng cường tham gia vào việc thảo luận của lớp Tạo môi trường học tậpcộng tác giúp cải thiện các khuyết điểm của người học như khả năng tự tinhơn khi phát biểu ý kiến của mình Ví dụ khi học trên lớp các bạn e dè khiđưa ra câu hỏi vì sợ các bạn khác thấy kiến thức còn yếu kém của mình, tuynhiên khi thảo luận trên diễn đàn với những cái nickname thì việc ngạingùng của các bạn hầu như không còn nữa
Trang 83 Cách tổ chức lớp học theo E-Learning
1.6 Kiến trúc hệ thống E-learning
Từ mô hình, chúng ta thấy:
Trang 9− Học tập sẽ dựa trên mạng Internet là chủ yếu, thông qua World Wide Web(WWW).
− Hệ thống E tích hợp vào portal của trường học Như vậy E phải tương tác tốtvới các hệ thống khác như hệ thống quản lý sinh viên, quản lý giáo viên…
− Hệ thống quản lý học tập (Learning Management System) gồm các modulekhác nhau giúp cho quá trình học tập được thuận tiện và dễ dàng
Diễn đàn để trao đổi ý kiến giữa các thành viên của một lớp
Module khảo sát lấy ý kiến của mọi người về một vấn đề nào đó
Module kiểm tra và đánh giá
Module chat trực tuyến
Module phát video và audio trực truyến
Module Flash v.v…
− Các công cụ tạo nội dung Hiện nay, chúng ta có 2 cách tạo nội dung là trựctuyến (online), có kết nối với mạng Internet và offline (ngoại tuyến), khôngcần kết nối với mạng Internet
Những hệ thống như hệ thống quản trị nội dung học tập (LCMS – LearningContent Management System) cho phép tạo và quản lý nội dung trực tuyến
Các công cụ soạn bài giảng (authoring tools) giáo viên có thể cài đặt ngaytrên máy tính cá nhân của mình và soạn bài giảng
− Với các trường có quy mô lớn cần phải quản lý kho bài giảng lớn và muốnchia sẻ cho các trường khác thì phải nghĩ đến giải pháp kho chứa bài giảng.Kho chứa bài giảng này cho phép lưu trữ, quản lý thông tin về các bài giảng(thường dùng các chuẩn về metadata của IEEE,IMS, và SCORM)
Hơn nữa, thường có engine tìm kiếm đi kèm, tiện cho việc tìm kiếm các bàigiảng (hoặc tổng quát hơn là đối tượng học tập) Đôi khi các LCMS cũng đủmạnh để thực hiện việc quản lý này hoặc cũng có các sản phẩm chuyên biệtcho nhiệm vụ này (chẳng hạn các sản phẩm của Harvest Road,http://www.harvestroad.com)
− Các chuẩn/đặc tả là một thành phần kết nối tất cả các thành phần của hệthống e-Learning LMS, LCMS, công cụ soạn bài giảng, và kho chứa bài
Trang 10giảng sẽ hiểu nhau và tương tác được với nhau thông qua các chuẩn/đặc tả.Chuẩn và đặc tả e-Learning cũng đang phát triển rất nhanh tạo điều kiện chocác công ty và tổ chức tạo ra ngày càng nhiều sản phẩm e-Learning, và ngườidùng có rất nhiều sự lựa chọn
1.7 Một số hình thức đào tạo với mô hình E-Learning
− Đào tạo dựa trên công nghệ (TBT - Technology-Based Training) là hình thứcđào tạo có sự áp dụng công nghệ, đặc biệt là dựa trên công nghệ thông tin
− Đào tạo dựa trên máy tính (CBT - Computer-Based Training) Hiểu theonghĩa rộng, thuật ngữ này nói đến bất kỳ một hình thức đào tạo nào có sửdụng máy tính Nhưng thông thường thuật ngữ này được hiểu theo nghĩa hẹp
để nói đến các ứng dụng (phần mềm) đào tạo trên các đĩa CD-ROM hoặc càitrên các máy tính độc lập, không nối mạng, không có giao tiếp với thế giớibên ngoài Thuật ngữ này được hiểu đồng nhất với thuật ngữ CD-ROMBased Training
− Đào tạo dựa trên web (WBT - Web-Based Training): là hình thức đào tạo sửdụng công nghệ web Nội dung học, các thông tin quản lý khoá học, thôngtin về người học được lưu trữ trên máy chủ và người dùng có thể dễ dàngtruy nhập thông qua trình duyệt Web Người học có thể giao tiếp với nhau vàvới giáo viên, sử dụng các chức năng trao đổi trực tiếp, diễn đàn, e-mail thậm chí có thể nghe được giọng nói và nhìn thấy hình ảnh của người giaotiếp với mình
− Đào tạo trực tuyến (Online Learning/Training): là hình thức đào tạo có sửdụng kết nối mạng để thực hiện việc học: lấy tài liệu học, giao tiếp giữangười học với nhau và với giáo viên
− Đào tạo từ xa (Distance Learning): Thuật ngữ này nói đến hình thức đào tạotrong đó người dạy và người học không ở cùng một chỗ, thậm chí khôngcùng một thời điểm Ví dụ như việc đào tạo sử dụng công nghệ hội thảo cầutruyền hình hoặc công nghệ web
1.8 Các kiểu trao đổi thông tin trong tổ chức e-learning
− Một - Một: Kiểu trao đổi này thường diễn ra giữa:
o Học viên với học viên
o Học viên với giáo viên
o Giáo viên với học viên
Trang 11− Một - Nhiều: Kiểu trao đổi này thường diễn ra giữa:
o Giáo viên với các học viên
o Học viên với các học viên khác
− Nhiều - Một: Kiểu trao đổi này thường diễn ra giữa:
o Các học viên với giáo viên
o Các học viên với một học viên
− Nhiều - Nhiều: Kiểu trao đổi này thường diễn ra giữa:
o Các học viên với các học viên
o Các học viên với các học viên và giáo viên
1.9 Sử dụng các công cụ trong tổ chức E-Learning
− Công cụ tạo website
Công cụ tạo website trực quan hoặc chỉ là bộ soạn thảo HTML đơn giản sẽ làcông cụ hữu ích để tạo các trang web Tuy nhiên, nó sẽ không phải là cáchnhanh nhất vì bạn đòi hỏi phải biết các kiến thức cơ bản về lập trình
Dreamweaver Công cụ sọan website
− Công cụ soạn bài điện tử
Công cụ tạo bài giảng điện tử đắt tiền hơn nhưng rất phù hợp cho nhữngngười phát triển bài giảng không có kiến thức sâu về IT Ngoài ra, một sốcông cụ cũng giúp chúng ta xuất ra các bài giảng theo định dạng tuân theochuẩn SCORM, AICC
Authorware
− Công cụ mô phỏng
Rất nhiều nội dung của e-Learning là liên quan tới IT Dùng các hoạt hình vàcác mô phỏng sẽ giúp nâng cao hiệu quả học tập một cách rõ rệt Những
Trang 12công cụ này giúp bạn tạo các hoạt hình và các mô phỏng mà không đòi hỏinhiều kiến thức tin học
RoboDemo
− Công cụ tạo bài thi
Trong học tập rất cần có các bài kiểm tra để biết sự tiến bộ của học viên và làmột phương pháp tốt để đánh giá quá trình học tập Hiện tại, có những sảnphẩm tốt giúp bạn tạo ra các bài kiểm tra nhanh chóng và tiện lợi
QuestionMark
− Công cụ chat
Trao đổi thông tin đóng vai trò rất quan trọng trong học tập Những công cụnào giúp bạn đưa chức năng chat vào trong môi trường e-Learning của bạn?Phần này hi vọng giúp bạn trả lời thắc mắc này
ICQ
− Công cụ tạo diễn đàn
Trao đổi thông tin theo kiểu bất đồng bộ có thể sẽ rất hữu ích cho các họcviên Vậy những công cụ gì giúp bạn tạo các diễn đàn giao diện đẹp, có khảnăng quản lý tốt?
Trang 13− Công cụ hội thảo trực tuyến
Tên gọi cho những sản phẩm loại này thay đổi thường xuyên: hội thảo trênmạng(WebConferencing),lớp học ảo (virtual classrooms), e-seminar,webminar Làm cách nào bạn có thể cung cấp các tính năng như chia sẻ mànhình, trình diễn trên web, thực hiện audio/video conference? Chúng tôi sẽgiới thiệu một số công cụ như vậy trong phần này
Convoq
− Hệ thống quản lý đào tạo và nội dung học tập
Những công cụ nào hiện có có thể giúp bạn quản lý quá trình học tập của họcviên, và quản lý nội dung học tập? Người ta còn gọi chúng là LMS (LearningManagement System) và LCMS (Learning Content Management System)
Hệ thống quản lý học tập mã nguồn mở Moodle
− Công cụ tạo bài trình bày có multimedia
Chúng tôi giới thiệu tới các bạn một số phần mềm giúp các bạn tạo các bàitrình bày PowerPoint có multimedia và đưa bài trình bày đó trên mạng
Trang 14• Kết quả đạt được: học sinh cần có tên trong danh sách lớp và truy cập đượcvào hệ thống E-learning.
• Người học phải có đủ kiến thức để học môn này Có cố vấn hỗ trợ người học
có đủ điều kiện học hay không?
• Thông báo nộp phí học tập (nếu có)
Trang 15• Người học sẽ được vào danh sách học viên của lớp học.
2. Tìm hiểu thông tin lớp học
• Để học tập tốt bạn cần phải nắm vững những thông tin sau:
• Mục tiêu của môn học
• Danh sách giảng viên, trợ giảng, cố vấn học tập và bạn cùng lớp
• Kế hoạch học tập
• Danh sách học liệu được cung cấp
3. Học tập
• Cách tiếp thu bài giảng
• Tương tác trao đổi với thầy cô, bạn bè
• Luyện tập, thực hành
• Kiểm tra và thi kết thúc môn học
4 Ưu và nhược điểm của dạy học E – Learning
− Để đạt được kết quả cao trong dạy học E – Learning trước hết chúng ta phảichỉ ra được những ưu – nhược điểm của dạy học E – Learning, từ đó cónhững cách thức để nâng cao hiệu quả khi ứng dụng mô hình E – Learning
− Từ góc nhìn của người học
Trang 16Ưu điểm Nhược điểm
- Người học chủ động trong việc học
- Tính tương tác và hấp dẫn của E - Learning
- Linh động trong việc sắp xếp thời gian, địa
điểm học
- Được học tập, đào tạo theo tiến độ riêng, độc
lập với người học khác
- Tự đánh giá trong và cuối khóa học
- Giám sát tiến độ và thẩm định kết quả bằng
phần mềm tracking
- Dè dặt với công nghệ mới
- Độc lập tự quản vì không có khung chương trình đào tạo
- Phải thúc đẩy động lực và sự tham gia vào E - Learning
- Không được liên hệ trực tiếp với người dạy
- Do nguồn tài nguyên sẵn có trên mạng quá nhiều nên người học khó xác định nội dung nào
có tính chính xác cao
− Từ góc nhìn của công ty / tổ chức
Ưu điểm Nhược điểm
- Training không giới hạn số người tham gia
- Tiết kiệm chi phí so với lớp học thông thường
- Linh động trong việc sắp xếp thời gian, địa
điểm học
- Có khả năng tùy biến và điều chỉnh các khóa
học phù hợp với kỹ năng và mục tiêu giảng dạy
- Hạn chế được chi phí hậu cần: đặt phòng, phí
công tác của nhân viên
- Được báo cáo kết quả một cách chính xác và
tự động nhờ vào công cụ tracking
- Tài liệu giảng dạy có thể được cập nhật và lâu
bền
- Một số tổ chức dè dặt đối với công nghệ mới
- Không kiểm soát được động lực, tính chuyên cần của người học
- Tốn tiền đầu tư trang thiết bị máy tính và phần mềm
- Nội dung học tập E - Learning đôi khi khá khó khăn để thiết kếtrong lĩnh vực cụ thể
- Phòng đào tạo phải thay đổi cách quản lý
− Từ góc nhìn của người dạy
Ưu điểm Nhược điểm
Trang 17- Việc đào tạo được thực hiện trên những công
cụ tương tác và hấp dẫn đối với người dạy và
người học
- Linh động trong việc sắp xếp thời gian, địa
điểm học
- Giám sát học viên bằng công cụ tracking
- Chuyển từ vai trò “dạy” sang vai trò “tổ chức”
- Không tương tác trực tiếp với học viên
5 Cách thức giảng dạy E-Learning hiệu quả
− Đề cập đến vấn đề đổi mới dạy và học hiện nay không thể không nhắc tới vaitrò của việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT & TT)trong việc cải tiến nội dung phương pháp và hình thức tổ chức dạy - học.Trong đó, E - Learning là mức độ cao nhất của việc ứng dụng CNTT & TTtrong dạy - học Với nhiều ưu điểm nổi bật, E- Learning là giải pháp hữuhiệu cho nhu cầu "Học mọi nơi, học mọi lúc, học mọi thứ, học mềm dẻo, họcmột cách mở và học suốt đời" của mọi người và trở thành một xu hướngquan trọng trong giáo dục và đào tạo hiện nay, tạo ra những thay đổi lớn laotrong hoạt động dạy và học
− Tuy nhiên, có thể thấy rằng, E- Learning vẫn chưa thể phủ nhận vai trò chủđạo của các hình thức dạy học truyền thống, máy tính vẫn chưa thể thay thếhoàn toàn được phấn trắng bảng đen Một khoá học sử dụng thành côngphương pháp dạy học E-Learning đòi hỏi người dạy phải biết kết hợp cả haiphương pháp dạy học: E-Learning và dạy học truyền thống để đem lại hiệuquả cao nhất cho sinh viên
− Kinh nghiệm trình bày bài giảng:
5.1 Chuẩn bị bài giảng:
− Người giáo viên không còn là trung tâm của việc giảng dạy và học nữa,ngày nay người học sinh là trung tâm, chính vì thế trung tâm không còn là việcgiảng dạy nữa, thay vào đó là việc học
− Điểm đầu tiên, Giáo viên không cần phải chuyên sâu về mặt kĩ thuật bởi
vì đã có một đội ngũ chuyên gia sẵn sàng giải đáp những thắc mắc về kĩ thuật.Tuy nhiên, như đã nói trước đó, soạn bài giảng trực tuyến thì khác với soạn bàigiảng bình thường, vì thế sau đây là một vài ý tưởng mà ta cần xác định rõ: