- Kể “ngược” là kể các sự việc theo trình tự không gian, đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các sự việc đã[r]
Trang 1Tuần : 07
Tiết : 25 KIỂM TRA VĂN HỌC Soạn : 17/10/2015 Dạy : 19/10/2015
A/ Mục tiêu cần đạt:
- Hs nhớ và trình bày được các kiến thức đã lĩnh hội được trong văn học thời gian qua
- Làm quen với dạng đề trắc nghiệm
- Có ý thức tự giác khi làm bài
- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức vào bài làm cụ thể
- Kĩ năng suy nghĩ sáng tạo
B/ Chẩn bị của thầy và trò:
* Thầy ra đề kiểm tra phù hợp với năng lực của Hs
* Trò ôn lại tất cả các văn bản đã học từ đầu năm đến bài EM BÉ THÔNG MINH.
C/ Các bước lên lớp :
- Ổn định lớp học
- Kiểm tra sự chuẩn bị tiết kiểm tra của hs như giấy bút
- Tiến hành tiết kiểm tra.
HĐ1: Gv phát đề cho hs.
HĐ2: Gv giám sát hs làm bài.
HĐ3: Gv thu bài và nhận xét tiết kiểm tra.
HĐ4: Hướng dẫn tự học: gv dặn hs về xem lại kiến thức văn học và chuẩn bị bài “CHỮA LỖI DÙNG TỪ” (tt)/ sgk/ 75.
Tóm tắttruyện
Số câu
Số điểm Tỉ lệ
%
Số câu:1 Sđ:0,25
Số câu:
1 Sđ: 2
Bánh Chưng,
học
Số câu:1 Sđ:0,25
Truyện Thánh
Gióng
-Nhớ lại tác phẩm
đã học
- Kháiniệm vềthể loại
Số câu
Số điểm Tỉ lệ
%
Số câu:2 Sđ: 0,5
Số câu:1 Sđ:2đ
Trang 2Sự viêcliênquanđếnnhânvật
Ý nghĩacủatruyện
Số câu
Số điểm Tỉ lệ
%
Số câu:2 Sđ:0.25
Số câu:01 Sđ:0.25
Số câu:01 Sđ:2đ.
Truyện “Sự
tích Hồ Gươm
-Nhậnbiết vềthể loại
- Nguồn gốc củatên gọi
Truyện Em bé
thông minh
Ý nghĩacủatruyện
Nêusuynghĩnhậnxétđánhgiá vềnhânvật
Số câu:1 Sđ: 2
Số câu :1
Số điểm:0,252,5 %
Số câu :4Sđ; 8
80 %
Số câu:11
Số điểm:10
=100 %
ĐỀ BÀI
Phần I: Trắc nghiệm (2 điểm)
Câu 1:Nhân vật Phù Đổng Thiên Vương xuất hiện trong văn bản nào?
A Thánh Gióng B Sơn Tinh ,Thủy Tinh
C Con rồng cháu tiên D Bánh chưng bánh giầy
Câu 2: Truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh phản ánh hiện thực và ước mơ gì của người Việt cổ ?
Câu 3:Truyện “Sự tích Hồ Gươm” thuộc thể loại nào ?
Câu 4 : Nguyên nhân dẫn đến cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh là:
Trang 3C Thủy Tinh không lấy được Mị Nương làm vợ D Sơn Tinh tài giỏi hơn Thủy Tinh.
Câu 5 : Hồ Tả Vọng mang tên Hồ Gươm khi nào?
A Lê thận kéo được lưỡi gươm B Lê Lợi lượm chuôi gươm
C Trước khi Lê Lợi khởi nghĩa D Khi Lê Lợi hoàn gươm
Câu 6 : Mục đích chính của truyện Em bé thông minh là gì?
A.Ca ngợi tài năng, trí tuệ con người B.Phê phán những kẻ ngu dốt
C.Khẳng định sức mạnh của con người D.Gây cười
Câu 7: Các chi tiết sau thuộc truyện nào? (1điểm)
A Vua Hùng thuộc dòng dõi thần linh B Con rể Vua Hùng thuộc dòng dõi thần linh
Truyện Truyện
C Vua phong cho tráng sĩ là Phù Đổng Thiên Vương D Vua Hùng có được người con nối được chí cha
Truyện Truyện
Phần II: Tự luận (6 điểm)
Câu1 –Truyền thuyết là gì?( 2điểm)
Câu 2:Hãy nêu ý nghĩa của truyện “ Sơn Tinh, Thủy Tinh”? (2điểm)
Câu 3: Hãy nêu những thử thách đối với em bé trong văn bản “Em bé thông minh”mà em được học Suy nghĩ của em về trí thông minh của em bé? (2 điểm)
Câu 4: Tóm tắt truyện “SƠN TINH, THỦY TINH” (2điểm)
ĐÁP ÁN
I Trắc nghiệm (2 điểm) 1A 2A 3B 4C 5D 6A
Câu 7: A Truyện “ Con Rồng, Cháu Tiên) B Truyện “ Sơn Tinh, Thủy Tinh”
C Truyện “ Thánh Gióng” D Truyện “ Bánh Chưng, Bánh Giầy”
II Tự luận (8 điểm)
Câu 1 –Truyền thuyết là loại truyện dân gian,kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời
quá khứ có nhiều yếu tố tưởng tượng kì ảo thể hiện thái độ, đánh giá của nhân vật về các sự kiện , nhân
vật, lịch sử được kể (2 điểm)
Câu 2 Ý nghĩa của truyện Sơn Tinh thủy Tinh (2 điểm)
- Giải thích hiện tượng mưa bão, lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc bộ thuở các vua Hùng dựng nước
- Thể hiện sức mạnh và cuộc sống chống thiên tai bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ
Câu 3: Những thử thách đối với em bé trong văn bản “Em bé thông minh”mà em được học là: (2 điểm)
-Câu hỏi của viên quan:Trâu cày một ngày được mấy đường?(0,25điểm)
- Câu hỏi của nhà vua:Nuôi làm sao để trâu đực đẻ được con? (0,25điểm)
-Làm ba cỗ thức ăn bằng một con chim sẻ? (0,25điểm)
- Câu hỏi của sứ thần:Làm cách nào để xâu được sợi chỉ qua con ốc vặn rất dài? (0,25điểm)
* Trí thông minh của em bé được bộc lộ qua những thử thách đó qua cách giải câu đố.Em đã khéo léo tạo nên những tình huống để chỉ ra sự phi lí trong những câu đố của viên quan,của nhà vua và bằng
kinh nghiệm làm cho sứ giặc phải khâm phục (1 điểm)
Câu 4: Tóm tắt truyện “SƠN TINH,THỦY TINH”(2điểm)
***************************
*************************************
Trang 4- Lỗi do dùng từ không đúng nghĩa
- Cách chữa các lỗi do dung từ không đunga nghĩa
2 Kĩ năng:
- Nhận biết từ dùng không đúng nghĩa
- Dùng từ chính xác, tránh lỗi về nghĩa của từ
3 Thái độ: dùng từ đúng khi nói và viết
B/ Chuẩn bị của thầy và trò:
* Thầy soạn bài theo chuẩn kiến thức kĩ năng và tìm thêm tư liệu để phục vụ bài giảng
* Trò soạn bài theo định hướng của giáo viên và sgk/ 75
C/ Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp học:
2 Kiểm tra bài cũ:(4phút)? Nêu một số lỗi dùng từ? Nêu tác hại của nó?
HĐ1: Gíơi thiệu bài mới
MT: Tạo tâm thế định hướng chú ý cho hs
PP: Thuyết trình
TG: 1 phút
HĐ2: Nhận biết và sửa chữa lỗi dùng từ không đúng nghĩa.
MT: Hs nhận biết lỗi dùng từ không đúng nghĩa,hiểu tác hại của nó
PP: Vấn đáp giải thích, phân tích cắt nghĩa, t/luận
TG: 20 phút
I Lỗi dùng từ không đúng nghĩa:
a, Yếu điểm: Điểm quan trọng
b, Đề bạt: Cử giữ chức vụ cao
hơn(thường do cấp có thẩm quyền cao quyết định mà không phải do bầu cử)
c, Chứng thực: Xác nhận là đúng sự
thật
? Theo em, người viết dùng
từ sai là do đâu?
- Hstl: không biết nghĩa hoặc hiểu
sai nghĩa, hiểu chưa đầy đủ nghĩa của từ
1 Nguyên nhân:
+ Không biết nghĩa.
+ Hiểu sai nghĩa.
+ Hiểu nghĩa không đầy đủ
? Vậy cần thay những từ đó
bằng những từ nào?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Gv nhận xét sau khi đã nghe
đại diện các nhóm trình bày
- Hs thảo luận nhóm.
- Đại diện nhóm trả lời
Nhược điểm: là điểm còn yếu kém Bầu: là chọn để giữ một chức vụ
nào đó( bỏ phiếu hoặc biểu quyết)
Chứng kiến: là tận mắt chứng kiến
một sự việc nào đó xảy ra
Trang 5không đúng nghĩa: làm cho lời văn diễn đạt không chuẩn xác, không đúng với ý định diễn đạt của người nói, viết, gây khó hiểu
? Hãy nêu cách sửa chữa
trước mắt và lâu dài?
GV: trong khi nói, viết phải
hiểu đúng nghĩa của từ mới
dùng Muốn hiểu đúng nghĩa
của từ thì phải đọc sách báo,
tra từ điển và có thói quen giải
nghĩa từ (theo 2 cách đã học)
-Hstl: không dùng những từ khi
không hiểu đúng nghĩa , phải tra từđiển những từ cần dùng, đọc sáchbáo
MT: - Phát hiện và chữa các lỗi lặp do dùng từ không đúng nghĩa
- Xác định nghĩa của từ để điền vào chỗ trống cho thích hợp
- Giải nghĩa từ được dùng trong một số câu cho trước
- Luyện viết đúng chính tả các từ có phụ âm đầu là tr và ch
trong một đoạn văn cụ thể
PP: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, so sánh
TG: 15 phút
II/ Luyện tập :
? Nêu những từ kết hợp
đúng trong bài tập1/ sgk/ 75
- Gv cho hs thực hiện vào vở
và gọi 1 hs lên bảng trình bày
Gv cho hs thực hiện bài tập
nhanh- chọn ba bài nhanh nhất
GV gọi hs xác định yêu cầu
bài tập 3/ sgk/ 76: Chữa lỗi
dùng từ
- Hs xác định bài tập 3/ sgk/ 76 BT3:
a) Thay từ đá bằng đấm hoặc thay tống bằng tung.
b) Thay từ thực thà bằng thành khẩn; thay từ bao biện bằng ngụy biện.
c) Thay tinh tú bằng tinh túy
Bài tập 4: Gv đọc chính tả cho
hs viết
- Gv kiểm tra bài viết của hs
- Hs chuẩn bị viết chính tả Bài tập 4: chính tả nghe- chép.
Gv đọc chính tả cho hs viết
Trang 6sau đó nhận xét.
BT trắc nghiệm: Chọn câu đúng với từ “hổ trợ”
a) Hằng ngày Nga phải hổ trợ mẹ những việc vặt trong nhà.
b) An hổ trợ cô giáo trang trí phòng học.
c) Nhà nước đang hổ trợ lương thực cho đồng bào vùng lũ.
HĐ4: Hướng dẫn về nhà (5phút)
a) Bài vừa học :
- Nắm nội dung vừa học
- Lập bảng phân biệt các từ dùng sai, dùng đúng
b) Bài sắp học: TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1
****************************
***************************************
Trang 7Tuần 07
Dạy : 21/10/2015
A/ Mục tiêu cần đạt :
- Hs hiểu được yêu cầu cần thực hiện của đề bài
- Nhận biết lỗi mắc phải của mình trong bài viết
- Rèn kĩ năng viết cho bài sau
B/ Chuẩn bị của thầy và trò:
* Thầy chấm bài, rút ra nhận xét ưu, khuyết điểm
* Trò xem lại đề bài hôm trước đã làm
C/ Các bước lên lớp
- Ổn định lớp học
- Tiến hành tiết trả bài
HĐ1: Gv cho hs nhắc lại đề bài viết số1
- Hs nhắc lại- gv ghi lên bảng
- Gv yêu cầu hs tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý cho đề bài đó
- Gv nhận xét và trình bày lại cho hs hiểu rõ (đáp án tiết 19,20)
HĐ2: Gv nhận xét bài làm của hs.
Về ưu điểm:
- Hs trình bày được khá đầy đủ yêu cầu của thể loại tự sự
- Xác định được câu chuyện yêu thích để kể
- Kể có sự sáng tạo(dùng lời kể của mình để kể)
- Khi kể đã kể theo trình tự trước sau tương đối đầy đủ
Về khuyết điểm:
- Phần dẫn dắt vào đề chưa rõ ràng
- Còn sử dụng ngôn ngữ khi hành văn
- Viết sai lỗi chính tả nhiều, nhất là cách viết tên riêng
- Phần khác hs chưa xác định được đề, thể loại ở một số ít hs
- Lời văn còn mờ nhạt, chưa rõ ràng
HĐ3: - Gv đọc bài viết của hs( bài tốt, yếu)
- Cho hs lên bảng sửa lỗi bài viết
- Phát bài cho hs và ghi điểm vào sổ
HĐ4: Hướng dẫn về nhà
a) Bài vừa học:
- Đọc lại bài viết của mình
- Rút kinh nghiệm cho bài viết số 2
******************************
*****************************************
Trang 8- Hai cách kể - hai thứ tự kể: kể “ xuôi”, kể “ ngược”
- Điều kiện cần có khi kể ngược
2 Kĩ năng:
- Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu hiện nội dung
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình
B/ Chuẩn bị của thầy và trò:
* Thầy soạn bài theo chuẩn kiến thức kĩ năng và tìm thêm tư liệu để phục vụ bài giảng
* Trò soạn bài theo định hướng của giáo viên và sgk/ 97
C/ Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp học:
2 Kiểm tra bài cũ:(4phút) Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
HĐ1: Gíơi thiệu bài mới
MT: Tạo tâm thế định hướng chú ý cho hs
- Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
- Thế nào là kể “xuôi”, kể “ngược”
PP: Thuyết trình,vấn đáp giải thích, phân tích cắt nghĩa, t/luận
? Em hãy nêu các sự việc
của truyện“ Em Bé Thông
Trang 9- Sứ thần nước ngoài dò la nhân tài nước Nam bằng cách ra câu đố.
- Em bé giải câu đố bằng kinh nghiệm dân gian
? Theo em sự việc trong
truyện được kể theo thứ tự
nào?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Gv giảng: Các sự việc được
kể theo trình tự t/ gian, sự
việc nào xảy ra trước kể
trước, sự việc nào xảy ra sau
kể sau
- Hs đại diện nhóm trình bày.
Truyện được kể theo thứ tự trước sau( kể tự nhiên hay còn gọi là kể
“xuôi”)
? Vậy truyện được kể theo
thứ tự đó có tác dụng gì? - Hstl: Thể hiện được trí thông minhhơn người của em bé
? Nếu ta đảo thứ tự các lần
thử thách của em bé có hợp
lí khg?
- Hstl: Nếu đảo thì sẽ không nổi bật
được trí thông minh của em bé
- GV kể như trên ta gọi là kể
câu chuyện đó? - Hs tóm tắt các sự việc chính:1 Ngỗ bị chó dại cắn rách chân
2 Ngỗ kêu không air a cứu
3 Hoàn cảnh xuất than của Ngỗ
4 Ngỗ đốt đóng rạ kêu cháy làm mọi người tưởng thật
5 Mọi người lo lắng cho Ngỗ vì bị
- Hstl: Ngỗ mồ côi cha mẹ, không
người rèn cặp nên trở nên lêu lỏng,
hư hỏng, bị mọi người xa lánh
Ngỗ tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm họ mất lòng tin
Khi Ngỗ bị chó dại cắn thật, kêu cứu thì không ai đến cứu
- Cách kể đó bắt đầu từ hậu quả xấu rồi ngược về kể nguyên nhân Cách
kể đó gọi là kể ngược
? Cách kể đó tạo ý nghĩa gì
cho câu chuyện? - Hstl-Gvkl:Cách kể đó cho ta thấy nổi bật ý
nghĩa của một bài học nhớ đời
Trang 10? Theo em hiểu thế nào là kể
ngược?Gvkl và ghi bảng
theo trình tự không gian, đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể
ra trước, sau đó mới dùng cách
kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các sự việc
đã xảy ra trước đó để gây bất ngờ, gây chú ý hoặc để thể hiện tình cảm n/ vật.
? Qua phân tích em hiểu thế
nào là thứ tự kể trong văn
tự sự?Có mấy thứ tự kể?
trình bày trình tự kể các sự việc, bao gồm kể “xuôi” và kể
“ngược”
yếu tố hồi tưởng đóng vai trò quan trọng.
- Thứ tự kể “xuôi”, kể “ngược” phải phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu biểu hiện nội dung
HĐ3: Luyện tập
MT: Giúp hs - Lập dàn ý cho một đề văn kể chuyẹntheo ngôi kể
(ngôi một hoặc ngôi ba)
- Xác định thứ tự kể, ngôi kể, vai trò của yếu tôd hồi tưởng câu
? Câu chuyện kể theo thứ tự
nào? kể theo ngôi thứ mấy,
yếu tố hồi tưởng đóng vai
- Tạo tình cảm giữa tôi và Liên
Lập dàn bài cho bài tập 2.
- Tập kể “ xuôi”, kể “ngược” một truyện dân gian
- Chuẩn bị cho bài viết số 2 (ở tiết 35, 36 tuần 9) bằng cách lập hai dàn ý một đề văn theo 2 ngôi kể
b) Bài sắp học: Văn bản “ ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG”/ SGK/ 100
và hướng dẫn đọc thêm VB “ CHÂN, TAY, CHÂN, TAI, MẮT, MIỆNG”/ SGK/
114
Trang 11A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
1 Kiến thức: VB: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
- Đặc điểm của nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn
- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
- Nghệ thuật đặc sắc của truyện : mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, ẩn bài học triết lí ; tình huống bất ngờ, hài hước độc đáo
VB: CHÂN, TAY, TAI, MẮT, MIỆNG (HDĐT)
- Đặc điểm của thể loại ngụ ngôn trong văn bản
- Nét đặc sắc của truyện : cách kể ý vị với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu vb truyện ng.ngôn
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế
- Phân tích hiểu ngụ ý của truyện
- Kể lại được truyện
B/ Chuẩn bị của thầy và trò:
* Thầy soạn bài theo chuẩn kiến thức kĩ năng và tìm thêm tư liệu để phục vụ bài giảng
* Trò soạn bài theo định hướng của giáo viên và sgk/ 100 và trang 114
C/ Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp học:
2 Kiểm tra bài cũ:(4phút) Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
HĐ1: Gíơi thiệu bài mới
MT: Tạo tâm thế định hướng chú ý cho hs
PP: Thuyết trình
TG: 1 phút
Cùng với truyện cổ tích, truyền thuyết, ngụ ngôn cũng là một thể loại truyện kể được mọi người yêu thích Họ yêu thích không chỉ nội dung, ý nghĩa giáo huấn sâu sắc mà còn vì giáo huấn rất tự nhiên, độc đáo của nó.
HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chung
MT: Giup HS hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn
PP: Thuyết trình, vấn đáp
TG: 7 phút
? Ngụ ngôn là gì ? -Hstl: “ngụ ngôn” là nói có ngụ I Tìm hiểu chung :
Trang 12? Em hiểu thế nào là truyện
- Hstl: Mượn chuyện loài vật để
nói chuyện con người
Truyện ngụ ngôn là những truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần kể về loài vật , đồ vật hoặc kể về chính con người để nói bóng gió, kín đáo kh/ nhủ, răn dạy con người một bài học nào đó trong cuộc sống.
HĐ3: Hướng dẫn HS tìm chi tiết văn bản.
MT: Giup HS hiểu
- Sự việc chính của truyên.
- Bài học nhận thức được rút ra.
PP: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm
sau đó đọc mẫu đoạn đầu rồi
gọi Hs đọc tiếp đến hết bài
- Gv hướng dẫn hs đi tìm hình
ảnh của ếch ngồi đáy giếng
? Theo em vì sao ếch cứ
tưởng bầu trời trên đầu chỉ
bé bằng chiếc vung mà nó thì
oai như một vị chúa tể?
- Hs nghe -> Hs đọc
- Hstl: Vì ếch sống lâu ngày trong
giếng, mà xung quanh nó toàn lànhững loài vật nhỏ bé, mỗi khi nókêu thì vang động cả giếng, khiếncác loài hoảng sợ
1 Hiểu biết của Ếch:
? Giếng là một không gian
như thế nào? -Hstl: chật hẹp, đơn giản, khôngthay đổi
? Môi trường sống của ếch
giúp em hiểu được điều gì?
- Hstl: Môi trường ếch sống quá
nhỏ bé, tầm nhìn thế giới và sựvật xung quanh của nó rất hạnhẹp Mặt khác ếch quá chủ quan,kiêu ngạo và đó là thói quenthành bệnh của nó
Môi trường sống nhỏ bé, chật hẹp, nên nó ít hiểu biết, nông cạn vì vậy Ếch tỏ ra kiêu ngạo chủ quan.
? Truyện mượn Ếch để ám
chỉ người theo em truyện ngụ
ý phê phán điều gì ở con
người? Gv: Thùng rỗng kêu to;
coi trời bằng vung
-Hstl: phê phán kẻ có hiểu biết
hạn hẹp mà huênh hoang, kiêungạo, chủ quan
? Ếch ra khỏi giếng bằng cách
nào? Khách quan hay chủ
quan?
-Hstl: mưa to, nước tràn miệng
giếng đưa Ếch ra ngoài
->khách quan
2 Cái chết của Ếch:
? Lúc này có gì thay đổi trong
môi trường sống của Ếch?
Ếch có nhận ra sự thay đổi đó
không?
-Hstl: không gian mở rộng với
“bầu trời” khiến Ếch ta có thể “đilại khắp nơi”
Môi trường sống thay đổi nhưng Ếch vẫn giữ thói chủ quan, kiêu ngạo nên dẫn đến cái chết bi thảm.
? Những cử chỉ nào của Ếch
cho thấy điều này?
-Hstl: nhâng nháo nhìn lên bầu
trời, chả thèm để ý đến xungquanh