Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm thành Nông thôn Áo nâu khác có quan hệThị gần gũi với nó nhằm tăng sức Áo gợi xanh hình, g[r]
Trang 1Ho¸n dô - NV 6
thÇy c« vµ c¸c em häc sinh
Trang 2KiÓm tra bµi cò
Câu 1 : Ẩn dụ là gì ? Có mấy kiểu ẩn dụ, đó là những
kiểu nào ?
Câu 2 : Câu nào sau đây có sử dụng ẩn dụ và cho biết
nó thuộc kiểu ẩn dụ nào ?
a Quê hương là chùm khế ngọt
b Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
c Tre xung phong vào xe tăng, đại bác
d Áo nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành đứng lên
Ẩn dụ phẩm chất
Trả lời : - Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Trang 3Giữa áo nâu với người nông dân và giữa áo xanh với người
công nhân có quan hệ như thế nào ?
Các từ in đậm nông thôn, thị thành trong
vd trên dùng để chỉ ai ?
Những người sống ở nông thôn
Những người sống ở thị thành
Giữa nông thôn với người sống ở nông thôn có
quan hệ như thế nào ?
Giữa thị thành với người sống ở thị thành có quan
So sánh hai cách diễn đạt trên, cách nào gợi hình, gợi cảm hơn ?
Cách diễn đạt trong câu thơ hay hơn
mang tính tượng hình và biểu cảm.
Trang 4Chỉ người nông dân
Chỉ người công nhân
Áo nâu Áo xanhNông thôn Thị thành
Những người
sống ở nông thôn
Những người sống ở thị thành
Quan hệ giữa vật chứa
đựng với vật bị chứa đựng
Hoán dụ là gì và hoán dụ có tác dụng như thế nào ?
Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm
bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm
khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi
hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
2 Ghi nhớ : sgk / 82
Trang 5Bài tập nhanh
Xác định biện pháp hoán dụ có trong ví dụ sau:
Những bàn chân từ than bụi lầy bùn,
Đã đứng dưới mặt trời cách mạng.
(Ta đi tới - Tố Hữu)
“Bàn chân”
(bộ phận của cơ thể)
biểu thị con người lao động nghèo khổ bị áp bức, từ
than bụi lầy bùn đã quật khởi đứng lên làm cách mạng
Trang 6Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
( Hoàng Trung Thông)
b.
b Một cây làm chẳng lên non
Ba cây chụm lại lên hòn núi cao.
Một và ba là từ chỉ số lượng Một là từ chỉ số ít, ba là từ
chỉ số nhiều.
Đổ máu là chỉ sự thương
vong trong chiến tranh.
Giữa bàn tay với sự vật mà nó
biểu thị trong ví dụ a có quan
hệ như thế nào ?
Lấy một bộ phận để gọi toàn thể.
Một và ba là từ chỉ số lượng Một là từ chỉ số ít, ba là từ
chỉ số nhiều.
Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
Giữa một và ba với số lượng mà
nó biểu thị trong ví dụ b có quan hệ
như thế nào ?
Giữa đổ máu với hiện tượng mà nó
biểu thị trong ví dụ c có quan hệ
như thế nào ?
Đổ máu là chỉ sự thương
vong trong chiến tranh.
Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.
Trang 7Tiết 101
ho¸n dô
b Một cây làm chẳng lên non
Ba cây chụm lại lên hòn núi cao.
c Ngày Huế đổ máu
d Áo nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.
Giữa nông thôn, thị thành với đối
tượng mà nó biểu thị có quan hệ như
thế nào ?
Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.
Trang 8Tiết 101
ho¸n dô
I Hoán dụ là gì ?
1 Ví dụ: sgk / 83
II Các kiểu hoán dụ
2 Ghi nhớ : sgk / 83
Có bốn kiểu hoán dụ thường gặp là :
- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể ;
- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng ;
- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật ;
- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
Trang 9Tiết 101
ho¸n dô
I Hoán dụ là gì ?
II Các kiểu hoán dụ
Tìm phép hoán dụ có trong câu sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào (cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì ) ?
Gửi miền Bắc lòng miền Nam chung thủy
Đang xông lên chống Mĩ tuyến đầu
(Lê Anh Xuân)
Trang 10Tiết 101
ho¸n dô
I Hoán dụ là gì ?
III Luyện tập
II Các kiểu hoán dụ
a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm tập thể (Hồ Chí Minh)
Bài tập 1 : Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu
văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi
phép hoán dụ là gì ?
b Vì lợi ít mười năm phải trồng cây,
Vì lợi ít trăm năm phải trồng người.
Trang 11Tiết 101
ho¸n dô
I Hoán dụ là gì ?
II Các kiểu hoán dụ
Bài tập 1 : Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì ?
III Luyện tập
c) Áo chàm đưa buổi phân ly
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
(Tố Hữu) Quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật với sự vật
(áo chàm – chỉ người Việt Bắc)
d Vì sao? Trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên người : Hồ Chí Minh
(Tố Hữu)
Quan hệ giữa vật chứa ®ựng với vật bị chứa
đựng (Trái Đất – nhân loại)
Trang 122 So sánh hoán dụ với ẩn dụ :
Tiết 101
ho¸n dô
Trang 13- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng sự vật, hiện tượng khác.
- Đều có bốn kiểu.
2 So sánh hoán dụ với ẩn dụ :
Tiết 101
ho¸n dô
Gäi tªn sù vËt, hiÖn t îng nµy b»ng tªn sù vËt hiÖn t îng kh¸c
Dùa vµo quan hÖ t ¬ng
- dÊu hiÖu cña sù vËt-sù vËt
- cô thÓ - trõu t îng
Trang 15LUẬT CHƠI:
Có 5 ngôi sao, trong đó là 4 ngôi sao ẩn chứa 4 câu hỏi tương ứng và 1 ngôi sao may mắn.
Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao
* Nếu nhóm chọn ngôi sao và trả lời đúng câu hỏi ẩn sau ngôi sao thì được 5 điểm , nếu trả lời sai không được điểm Thời gian suy nghĩ là 15 giây
* Nếu nhóm chọn ngôi sao ẩn sau là ngôi sao may mắn sẽ được cộng 10 điểm nếu thực hiện đúng yêu cầu của ngôi sao may mắn, và được chọn ngôi sao tiếp theo
để tham gia trả lời câu hỏi.
* Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách đưa tay) Nếu trả lời đúng được 5 điểm , trả lời sai không được điểm.
13
Trang 16Thời gian: Hết giờ 10 9 15 11
14
Điền từ còn thiếu vào dấu …… để hoàn chỉnh đoạn
Hoán dụ là gì sau đây ?
Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiên tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác
có quan hệ ………với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
gần gũi
Trang 17- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể ;
- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng ;
- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật ;
- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
Trang 18Mồ hôi chỉ quá trình lao động nặng nhọc, vất vả.
Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
Trang 19Thời gian: Hết giờ 10 9 11
Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?
Cả nước những người sống trên đất nước ta.
Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng
Trang 22Ch©n thµnh c¶m ¬n