- Trong những năm qua PGD&ĐT đã làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ : tổ chức tốt các chuyên đề đổi mới kiểm tra, đánh giá ; chuyên đề sử dụng thiết bị dạy học môn lịch sử ; chuyên đề[r]
Trang 1PHÒNG GD& ĐT QUANG BINH
TRƯỜNG THCS BẰNG LANG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Bằng Lang, ngày 26 tháng 8 năm 2014
BÁO CÁO THAM LUẬN
VỀ DẠY VÀ HỌC MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THCS HIỆN NAY
1 Đánh giá thực trạng việc giảng dạy nội dung biên giới, biển và hải đảo trong môn Lịch Sử ở Trường THCS:
- Nội dung SGK vừa thừa, vừa thiếu: dung lượng kiến thức “nặng”, dàn trải, khô cứng, những diễn biến chi tiết phức tạp, học sinh khó nhớ, thiếu các nhân vật lịch sử, các mốc lịch sử trình bày chưa trọng tâm bài viết trong SGK chứa đựng rất nhiều sự kiện nhưng hiếm có bài nào tường thuật sự kiện một cách cụ thể sinh động với những nhân vật được khắc họa đầy đủ Kiến thức liên quan kháng chiến chống Mỹ, chống Pháp, SGK chỉ dạy nhiều về thiệt hại của địch Những mất mát, hy sinh, bi hùng lại bị
bỏ qua Lịch sử không chỉ có một chiều Đội ngũ giáo viên và phương pháp giảng dạy Nền giáo dục của chúng ta đã trải qua nhiều lần cải cách, sách giáo khoa có khá hơn sau mỗi lần cải cách nhưng vẫn chưa tương xứng với vai trò, vị trí, chức năng của môn Lịch sử trong trường phổ thông Về nội dung, thực chất sách giáo khoa lịch sử bậc phổ thông là tóm tắt lịch sử viết cho người lớn,
- Kênh hình ít, chưa hấp dẫn người học, tài liệu biên soạn chưa thực sự phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh Chương trình chỉ nhằm mục đích kiểm tra kiến thức học thuộc lòng, chứ không vì mục tiêu giáo dục toàn diện năng lực và phẩm chất của người học
- Trước hết phải rà soát lại chương trình, chỉnh sửa sách giáo khoa, giảm tải những tri thức không cần thiết đối với bậc phổ thông, nâng cao tính hấp dẫn, phù hợp với lứa tuổi, cải tiến phương pháp dạy sử
Trang 2-Trong điều kiện và hoàn cảnh thực tế của HS Việt Nam, cụ thể tổ chức một số loại hình HĐNK, HĐNLL liên quan chặt chẽ với nhiệm vụ giáo dục về biển, hải đảo cho HS cấp THCS Đó là:
+ Tổ chức câu lạc bộ: Câu lạc bộ là hình thức sinh hoạt ngoại khoá bổ ích, giúp
học sinh trau dồi kiến thức lịch sử về biển, đảo Thông qua các trò chơi, các hoạt động học tập năng động, học sinh được bồi đắp tâm hồn và nâng cao trách nhiệm đối với việc giữ gìn biển , bảo vệ môi trường và chủ quyền biển, đảo Mỗi câu lạc bộ nên có khoảng 20 đến 30 thành viên đến từ các khối lớp khác nhau Mỗi câu lạc bộ cần có ít nhất 1 hoặc 2 giáo viên hướng dẫn Những giáo viên này cần được tập huấn về cách tổ chức và thực hiện hoạt động giáo dục về môn lịch sử
+ Tổ chức thi văn nghệ, triển lãm tranh ảnh, sáng tác thơ về biển , đảo.
2 Đánh giá công tác bồi dưỡng giáo viên và đề xuất nâng cao chất lượng đội ngũ :
- Trong những năm qua PGD&ĐT đã làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ : tổ chức tốt các chuyên đề đổi mới kiểm tra, đánh giá ; chuyên đề sử dụng thiết bị dạy học môn lịch sử ; chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học… Tỷ lệ giáo viên giỏi các cấp môn lịch sử không ngừng được tăng lên Tuy nhiên công tác bồi dưỡng vẫn còn nặng về lý thuyết, tính thực tế còn hạn chế Việc giảng dạy chương trình lịch sử địa phương của giáo viên chất lượng chưa cao
- Vẫn còn nhiều trường do thiếu giáo viên còn tình trạng phân dạy trái ban dẫn đến kết quả học tập, tham dự thi môn lịch sử các cấp chưa đạt kết quả cao
- Đa số giáo viên Văn - sử sau khi học liên thông, tại chức chủ yếu đi sâu vào môn Ngữ văn (vì bằng đại học là chuyên ngành Ngữ văn) nên ít đầu tư vào môn lịch
sử Coi môn sử là môn hai nên ít đầu tư vào bộ môn Sau quá trình thay sách việc tiếp cận phương pháp và sử dụng đồ dùng dạy học còn hạn chế dẫn đến kết quả giảng dạy
bộ môn còn thấp Chuẩn đánh giá môn học đã được xây dựng, nhưng giáo viên chưa hiểu đầy đủ về chuẩn nên còn lúng túng trong vận dụng, dễ rơi vào tình trạng đánh giá không chính xác Giáo viên chưa có thói quen xây dựng ma trận đề kiểm tra, kĩ
Trang 3thuật xây dựng câu hỏi TN (kể cả câu TL) có nhiều điểm chưa hợp lý (chủ yếu là câu hỏi nhớ mà chưa có những câu hỏi đi sâu vào bản chất sự kiện, giữa câu dẫn và phương án trả lời chưa thực sự phù hợp, các phương án nhiễu ít có giá trị trong việc tạo độ khó cho câu hỏi…) Câu hỏi vẫn thiên về kiểm tra kiến thức mà chưa đề cập tới việc rèn kĩ năng và thái độ
- Việc chấm bài kiểm tra và sử dung kết quả kiểm tra để điều khiển QTDH chưa được thực hiện, giáo viên hiểu về mục đích KT, ĐG chưa đầy đủ, vẫn chủ yếu là vì điểm số đề xếp loại, cách cho điểm còn tuỳ tiện và chưa được công khai đối với học sinh Nhìn chung, việc thực hiện chủ trương đổi mới KT, ĐG ở trường THCS hiện nay còn chậm chạp Các câu hỏi, bài kiểm tra được xây dựng và sử dụng như trên không phát huy được tính tích cực rèn luyện và hứng thú học tập, không thu được những thông tin “liên hệ ngược” về hoạt động nhận thức của học sinh trong quá trình học tập nhằm điều chỉnh hoạt động dạy học
- Phần lớn học sinh coi môn Lịch sử là môn học khô khan, không sáng tạo, là thuần tuý học thuộc các sự kiện Học sinh không chăm lo học tập lịch sử cũng như
các môn học bị coi là “môn phụ”,là thực tế đang diễn ra, điều này cho thấy nhận thức
vị trí bộ môn ngày càng giảm sút, làm cho việc học tập lịch sử mang nặng tính đối
phó với việc kiểm tra, dẫn tới xu hướng “học lệch”, “học tủ”.
- Thực trạng hiện nay cho thấy tình trạng học sinh không ham thích học bộ môn Lịch sử dẫn tới việc thi tốt nghiệp THPT chọn môn số lượng học sinh tham gia rất ít,
kể cả thi vào các trường Cao Đẳng, Đại học chuyên ngành Lịch Sử cũng rất ít
3 Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục nội dung biên giới Biển và hải đảo trong môn Lịch Sử.
- Cần trang bị cho HS những kiến thức cơ bản về lịch sử thế giới và lịch sử dân tộc Hiện nay, nhiều nước trên thế giới đã đổi mới nội dung chương trình dạy học lịch
sử, tăng thời lượng cho việc học tập lịch sử thế giới cận hiện đại Thông qua việc học tập bộ môn lịch sử, học sinh được trang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết để có thể thuận lợi trong quá trình hội nhập thế giới, thích nghi cơ chế thị trường SGK mới
Trang 4cần được biên soạn theo hướng tăng thêm kênh hình; tiến tới mỗi chương có kèm một đĩa CD hay DVD tư liệu như một số nước trên thế giới đã làm
- Xã hội, gia đình, GV và HS cần nhìn nhận lại vai trò của bộ môn lịch sử để giáo dục truyền thống, định hướng tương lai
- Quá trình dạy học phải lấy HS làm trung tâm, phát huy khả năng sáng tạo, tính tích cực, tự giác, chủ động của HS GV phải dẫn dắt HS đi tìm chân lí chứ không truyền đạt thông tin một chiều Đồng thời phải đổi mới cả khâu kiểm tra, đánh giá để thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học
4 Đề xuất nội dung giáo dục biển đảo trong xây dựng chương trình, biên soạn sách giáo khoa, tài liệu dạy môn Lịch Sử ở trường phổ thông:
- Tặng cường bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chuyên sâu dạy học môn lịch sử
- Cải tiến các chuyên đề, tăng cường tính thực tế và hiệu quả
- Phát huy tốt vai trò hoạt động của cụm chuyên môn trong giảng dạy lịch sử
- Tổ chức cho giáo viên đi tham quan thực tế các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, bảo tàng…để tránh mù thông tin trong quá trình giảng dạy
- Thi làm và sử dụng đồ dùng dạy học môn lịch sử, tổ chức áp dụng các đồ dùng được giải vào thực tế giảng dạy
- Cần bổ xung kiến thức vào sách giáo khoa Lịch Sử về việc Trung Quốc đặt giàn khoan 981 trái phép vào vùng biển Việt Nam
Nhóm viết báo cáo tham luận:
1 Nguyễn Thị Thế.
2 Hoàng thị Xim.