tiết 110: Câu trần thuật đơn

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i.. Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i.!. Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i.. •

C¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù giê

thao gi¶ng líp 6A1

M«n Ng÷ v¨n

Gi¸o viªn: D ¬ng ThÞ Giang

Bài cũ:

1 Nêu đặc điểm của các thành phần chính của câu?

2 Xác định thành phần chính và thành phần phụ trong câu sau:

- Cho đến chiều tối, thuyền v ợt qua khỏi thác Cổ

Cò

TN C V

th¸c Cæ Cß.

Ch a nghe hết câu, tôi đã

hếch răng lên, xì một hơi rõ d i ài

Rồi với bộ điệu khinh khỉnh, tôi

mắng:

- Hức! Thông ngách sang nh ài

ta? Dễ nghe nhỉ! Chú m y hôi nh ài

cú mèo thế n y, ta n o chịu đ ợc ài ài

Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi

sụt ấy đi Đ o tổ nông thì cho ài

chết!

Tôi về, không một chút bận tâm

I.Câu trần thuật đơn là gì?

* Xét ví dụ:

? Đoạn văn trên gồm mấy câu ? Các câu đó dùng để

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i (1) Rồi ài

với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(2)

- Hức!(3) Thông ngách sang nh ta?ài

(4) Dễ nghe nhỉ!(5) Chú m y hôi nh ài

cú mèo thế n y, ta n o chịu đ ợc.(6) ài ài

Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi sụt

ấy đi.(7) Đ o tổ nông thì cho chết! ài

(8)

Tôi về, không một chút bận tâm.(9)

I Câu trần thuật đơn là gì?

* Xét ví dụ:

- Câu1, 2, 6,9 : Kể tả, nêu ý kiến -> câu trần thuật

- Câu 4: H i ỏi -> Câu nghi vấn

- Câu 3,5,8: Bộc lộ cảm xúc

-> Câu cảm thán

- Câu 7: Cầu khiến -> Câu

cầu khiến

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i.(1) Rồi ài

với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(2)

- Hức!(3) Thông ngách sang nh ài

ta?(4) Dễ nghe nhỉ!(5) Chú m y ài

hôi nh cú mèo thế n y, ta n o ài ài

chịu đ ợc.(6) Thôi, im cái điệu hát

m a dầm sùi sụt ấy đi.(7) Đ o tổ ài

nông thì cho chết! (8)

Tôi về, không một chút bận tâm

(9)

I.Câu trần thuật đơn là gì?

- Câu 1,2,6,9 dùng để kể,

tả hoặc nêu ý kiến

? Chỉ ra các thành phần chính của các câu trần thuật?

Cõu trần thuật

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ d i.(1) Rồi ài

với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(2)

- Hức!(3) Thông ngách sang nh ài

ta?(4) Dễ nghe nhỉ!(5) Chú m y ài

hôi nh cú mèo thế n y, ta n o ài ài

chịu đ ợc.(6) Thôi, im cái điệu hát

m a dầm sùi sụt ấy đi.(7) Đ o tổ ài

nông thì cho chết! (8)

Tôi về, không một chút bận tâm

(9)

I.Câu trần thuật đơn là gì?

Tôi / đã hếch răng lên, xì một

C V hơi rõ dài (1)

+ Tôi / mắng (2)

C V

+ Chú mày / hôi nh cú thế

C V này, ta / nào chịu đ ợc (6)

C V + Tôi / về, không một chút bận

C V tâm (9)

?Nhận xét cấu tạo ngữ

pháp của các câu trên?

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng

lên, xì một hơi rõ d i Rồi với bộ điệu ài

khinh khỉnh, tôi mắng:

- Hức! Thông ngách sang nh ta? Dễ ài

nghe nhỉ! Chú m y hôi nh cú mèo thế ài

n y, ta n o chịu đ ợc Thôi, im cái điệu ài ài

hát m a dầm sùi sụt ấy đi Đ o tổ nông ài

thì cho chết!

Tôi về, không một chút bận tâm

I Câu trần thuật đơn là gì?

* Xét ví dụ:

+ Tôi / đã hếch răng lên, xì một hơi

rõ dài (1) + Tôi / mắng (2) + Chú mày / hôi nh cú thế này, ta/ nào chịu đ ợc (6)

+ Tôi / về, không một chút bận tâm (9)

Câu 1,2,9 có một cụm C-V và dùng để tả, kể hay nêu ý kiến-> gọi các câu này là câu trần thuật đơn.

?Vậy, câu trần thuật đơn là

gì?

• Ghi nhớ: Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới

thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật

hay để nêu một ý kiến.

• Bài tập nhanh

• Xác định câu trần thuật đơn trong các câu sau? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy dùng để làm gì Chỉ ra chủ ngữ, vị ngữ của các câu ấy

1 Bạn H ơng học rất giỏi và chăm ngoan

2 B tôi đến nhà tôi chơi ài

3 Những đảo xa lam nhạt pha màu trắng sữa

4 Con có nhận ra con không?

1 Bạn H ơng / học rất giỏi và chăm ngoan.(Nhận xét)

C V

2 B tôi ài / đến nhà tôi chơi.(Kể)

C V

3 Những đảo xa / lam nhạt pha m u trắng sữa ài .(tả)

C V

I Câu trần thuật đơn là gì ?

II Luyện tập

Bài tập 1: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích d ới đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy dùng làm gì?

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa (1) Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng nh vậy (2) Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt, n ớc biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa (3)Và nếu cá có vắng tăm

biệt tích trong ngày động bão, thì nay l ới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi (4)

• Từ khi có Vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô/ cũng trong sáng nh vậy.(Dùng để nêu ý kiến

nhận xét)

I Câu trần thuật đơn là gì ?

II Luyện tập.

Bài tập 1:

Bài tập 2:

D ới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học Chúng thuộc

loại câu nào và có tác dụng gì?

a Ng y x a, ở miền đất Lạc Việt, cứ nh bây giờ là Bắc Bộ n ớc ta, có ài một vị thần thuộc nòi rồng con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân (con Rồng cháu Tiên)

b Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.(ếch ngồi đáy giếng)

c B đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều (Vũ Trinh)ài

I Câu trần thuật đơn là gì ?

II Luyện tập.

Bài tập 3: Viết đoạn văn 3 đến 5 câu dùng để giới thiệu một nhân vật trong một văn bản đã học Trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn

1 Câu trần thuật đơn là:

B Câu dùng để kể, tả, giới thiệu hay nêu một ý kiến.

C Câu có một kết cấu C – V, dùng để kể, tả, giới

thiệu hay nêu một ý kiến.

D Câu có hai kết cấu C – V trở lên.

C

2 Trong những câu sau, câu nào không phải là câu

trần thuật đơn:

B Tôi đi học, còn bé em đi nhà trẻ.

C Những dòng sông đỏ nặng phù sa.

D Chim én về theo mùa gặt.

B

- ¤n l¹i kiÕn thøc bµi häc;

- Lµm bµi tËp 4,5 (SGK);

- So¹n bµi “Lßng yªu n íc”