Nhưng các phần các đoạn của văn bản vẫn không mất sự liên kết chặt chẽ : Đó là nội dung bài học hoâm nay Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về tiùnh mạch laïc trong vaên baûn.5phút G[r]
Trang 1Bài 2
Tiết 5,6
Tuần 2
Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ(GDBVMT)
(KHÁNH HOÀI,TUYỂN TẬP THƠ-VĂN ĐƯỢC GIẢI THƯỞNG VIẾT VỀ QUYỀN TRẺ EM,1992)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thân thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
3 Thái độ:Cảm thông với những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hồn cảnh gia đình bất hạnh Cảm nhận sâu
sắc về tầm quan trọng của gia đình trong cuộc sống
II.NỘI DUNG HỌC TẬP: nội dung và nghệ thuật
III CHUẨN BỊ
- Giáo viên:Sách tham khảo , tranh gia đình bị tan vỡ và tranh gia đình hạnh phức
- Học sinh:Chuẩn bị bài,SGK, VBT, Vghi
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS
2 Kiểm tra miệng :(3 phút)
- Khi đọc thư của bố tại sao En-Ri-cô lại vô cùng xúc động ?
A Vì bố gợi lại những kĩ niệm giữa mẹ và En-ri-cô
B Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố
C Vì những lời dạy chân thành và sâu sắc của bố
D Tất cả đều đúng
- Qua bài “Mẹ tôi” em rút ra được bài học gì ? Em thích nhất lời dạy nào của bố En-Ri-cô ? Vsao?
+ Bài học: Lòng yêu thương kính trọng cha mẹ
+ “Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương kính trong cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẽ nào chà đạp lên tình thương yêu đó”
3 Tiến trình bài học
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(2 phút)
Trẻ em có quyền được đi học , được sống hạnh phúc bên người
thân , bạn bè Nhưng cũøng có những gia đình rơi vào hoàn cảnh bất
hạnh mà vẫn giữ được tình cảm trong sáng , thân thiết , gắn bó
Bài “Cuộc chia tay ” sẽ nói lên điều đó
Hoạt động 2: Đọc hiểu chú thích(8 phút)
GV hướng dẫn HS đọc và tóm tắt văn bản
GV hướng dẫn HS đọc vài đoạn hay và xúc động:
GV gọi HS đọc – nhận xét
- Đoạn 1: “Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có nhiều…nước mắt đã
ứa ra”; Đoạn 2: “Gần trưa…trùm lên cảnh vật”; Đoạn 3: “Cuộc chia
I Đọc - hiểu chú thích
1 Đọc và kể
Trang 2tay đột ngột quá…”hết.
Tóm tắt truyện :Hai anh em Thành Thuỷ rất yêu thương gắn bó
nhau Nhưng gia đình tan vỡ , cha mẹ ly hôn , sắp phại chia xa , đồ
chơi cũng phải chia đôi trong xót xa Thuỷ , anh đến trường chia tay
thầy cô bạn bè trong cảm xúc dâng trào Lúc xắp đi đầy xúc động
Thuỷ quyết định để lại nhà hai con búp bê cho anh để chúng không
bị xa cách …
GV kiểm tra việc đọc chú thích của HS ở nhà
Hoạt động 3: Phân tích văn bản.(20 phút)
? Truyện viết về ai ? về việc gì ? Ai là nhân vật chính ?
-Truyện viết về cuộc chia tay đầy xót xa cảm động của hai anh em
ruột thịt Thành và Thuỷ
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể có tác
dụng gì? Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa truyện không
(HS thảo luận 3’) -Truyện được kể theo ngôi thứ nhất.Người xưng tôi trong tryuện là
Thành-người chứng kiến các sự việc xảy ra và cũng là người chịu
nỗi đau như em gái mình Việc lựa chọn ngôi kể giúp tác giả thể
hiện một cách sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm và tình trạng nhân
vật Mặt khác làm tăng tăng tính chân thực của truyện, do vậy sức
thuyết phục của truyện cũng cao hơn
-Những con búp bê là đồ chơi của tuổi nhỏ, thường gợi lên thế giới
trẻ em với sự ngộ nghĩnh, trong sáng, ngây thơ, vô tội Những con
búp bê trong truyện cũng giống như hai anh em Thành và Thuỷ,
trong sáng, vô tư không có lỗi gì, thế mà lại phải chia tay nhau Tên
truyện gợi ra một tình huống buộc người đọc phải theo dõi và góp
phần thể hiện ý đồ, tư tưởng mà người viết muốn thể hiện
? Đọc truyện, em thấy tình cảm giữa hai anh em Thành và Thuỷ như
thế nào
-Hai anh em Thành - Thuỷ rất mực thương yêu, gần gũi, chia sẽ và
luôn quan tâm đến nhau
? Hãy tìm những chi tiết trong tryuện để thấy rằng Hai anh em
Thành - Thuỷ rất mực thương yêu, gần gũi, chia sẽ và luôn quan
tâm đến nhau
(HS thảo luận nhóm cùng bàn 4’) -Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh
-Thành giúp em mình học, chiều nào cũng đi đón em đi học về, dắt
tay nhau vừa đi vừa trò chuyện
-Thành nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại sợ “lấy ai gác
đêm cho anh” nên lại nhường con vệ sĩ cho anh
-Thuỷ dặn anh : bao giờ áo rách nhớ mang cho mình vá
GV cho HS đọc đoạn: “Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có
nhiều…ứa ra”
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh chia hai con búp bê
Vệ sĩ và Em Nhỏ ra hai bên có gì mâu thuẫn
-Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh chia hai con búp bê
2 Chú thích: Sgk/ 26.
II.Phân tích văn bản:
1 Nội dung:
Truyện viết về cuộc chia tay đầy đau xót của hai anh em Thành - Thủy
2 Truyện kể theo ngôi thứ nhất
3.Tình cảm anh em Thành - Thuỷ
- Rất mực thương yêu, gần gũi, chia sẽ và luôn quan tâm đến nhau
Trang 3Vệ sĩ và Em Nhỏ ra hai bên mâu thuẫn ở chổ: Một mặt Thuỷ rất
giận dữ không muốn chia rẽ hai con búp bê nhưng mặt khác lại rất
thương Thành, sợ đêm đêm không có con Vệ sĩ canh giấc ngủ cho
anh nên em đã bối rối sau khi đã “tru tréo lên giận dữ”
? Theo em, có cách nào giải quyết mâu thuẩn ấy không.
-Chỉ còn cách gia đình Thành –Thuỷ phải đoàn tự, hai anh em
không phải chia tay nhau
? Kết thúc tryện Thuỷ chọn cách giải quyết như thế nào Chi tiết
này gợi cho em những suy nghĩ và tình cảm gì
-Kết thúc tryện Thuỷ chọn cách giải quyết: Để lại con Em nhỏ bên
cạnh con Vệ Sĩ, để chúng không bao giờ cách xa nhau Cách giải
quyết này cũng chính là mong muốn của hai anh em Thành –Thuỷ
-Chi tiết này gợi cho em những suy nghĩ và tình cảm: Lòng thương
cảm đối với Thuỷ, một em bé giàu lòng vị tha, vừa thương anh vừa
thương cả những con búp bê Thà mình chịu thiệt thòi để anh luôn
có con Vệ sĩ gác cho ngủ đêm đêm Chi tiết này cũng khiến người
đọc cảm thấy sự chia tay của hai em nhỏ là hết sức vô lý là không
nên có
Hoạt động 4: Cuộc chia tay giữa Thuỷ và lớp học
GV cho HS đọc đoạn: “Gần trưa…trùm lên cảnh vật”
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay giữa Thuỷ và lớp học khiến cô
giáo bàng hoàng
-Chi tiết khiến người đọc “giật mình”, “bất ngờ”: Việc bố mẹ chia
tay khiến Thành - Thuỷ phải chia tay, những con búp bê củng phải
chia tay là một nỗi đau lớn nhưng người đọc không bất ngờ Bất ngờ
nhất và khiến ai cũng phải giật mình là chi tiết Thuỷ cho biết : Em
sẽ không được đi học nữa do nhà bà ngoại quá xa trường nên mẹ sẽ
sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán Đây là chi tiết
đã làm cho cô giáo Tâmcũng như người đọc hết sức bàng hoàng
? Chi tiết nào khiến em xúc động nhất ? Vì sao ?
-Cô Tâm tặng cho Thuỷ quyển vở và cây bút máy nắp vàng
-Sau khi nghe Thuỷ cho biết không đi học nữa cô giáo Tâm thốt lên:
“Trời ơi”, cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa”
Hoạt động 5: Tâm trạng của Thành
? Em hãy giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi trường tâm trạng của
Thành lại: “kinh ngạc khi thấy mọi người vẫn đi lại bình thường
và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”
(HS thảo luận nhóm cùng bàn 4’ – ghi vở bài tập)
-Thành thấy ngạc nhiên vì trong khi mọi việc đều diễn ra rất bình
thường, cảnh vật vẫn rất đẹp, cuộc đời vẫn bình yên,…ấy thế mà
Thành Thuỷ lại phải chịu đựng sự mất mát và đổ vỡ quá lớn Nói
cách khác, em ngạc nhiên vì trong tâm hồn mình đang nổi dông nổi
bảokhi sắp phải chia tay với đứa em gái bé nhỏ, thân thiết, cả trời
đất như sụp đổ trong tâm hồn em, thế mà bên ngoài mọi người vẫn
ở trạng thái “bình thường” Đây là một diễn biến tâm lí được tác giả
miêu tả rất chính xác Nó làm tăng thêm những nỗi buồn sâu thẳm,
4.Cách giải quyết của Thuỷ:
- Thuỷ rất giận dữ không muốn chia rẽ hai con búp bê nhưng mặt khác lại rất thương Thành, sợ đêm đêm không có con Vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh
- Để lại con Em nhỏ bên cạnh con Vệ Sĩ, để chúng không bao
giờ cách xa nhau.
=> Sự chia tay của hai em nhỏ là hết sức vô lý là không nên có
5.Cuộc chia tay giữa Thuỷ và lớp học.
_ Cảnh chia tay hết sức cảm động, Thủy phải xa lớp, xa bạn và không còn đi học nữa
-Cô giáo và các bạn yêu thương, quyến luyến, quan tâm, thông cảm với hoàn cảnh của Thủy
6.Tâm trạng của Thành:
- Kinh ngạc khi thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm
- Thành Thuỷ lại phải chịu đựng sự mất mát và đổ vỡ quá lớn
Trang 4trạng thái thất vọng, bơ vơ của nhân vật trong truyện.
? Sau khi học xong văn bản, em rút ra được bài học gì
- Qua cuộc chia tay đau đớn và đầy cảm động của hai em nhỏ trong
truyện khiến người đọc thấm thía rằng : Hạnh phúc gia đình vô cùng
quý giá, mọi người hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn, không nên vì bất
cứ lí do gì mà làm tan vỡ hạnh phúc gia đình
Hoạt động 5: Tổng kết tiết học(5 phút)
? Em có nhật xét gì về cách kể chuyện của tác giả Cách kể này có
tác dụng gì trong việc làm nổi rõ nội dung, tư tưởng của truyện
-Cách kể bằng sự miêu tả cảnh vật chung quanh và cách kể bằng
nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật (Thành)
-Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp tâm trạng nhân vật nên có sức
truyền cảm
? Qua câu chuyện này, tác giả muốn nhắn gửi điều gì
+ Tránh những cuộc chia tay đau đớn
+ Cố gắng bảo vệ, trân trọng những tình cảm tự nhiên, trong sáng
của gia đình
-Ghi nhớ SGK trang 27
_GV hướng dẫn HS đọc thêm SGK/27,28
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Cách kể bằng sự miêu tả cảnh
vật chung quanh và cách kể bằng nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật (Thành)
-Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp tâm trạng nhân vật nên có sức truyền cảm
2 Nội dung
- Tránh những cuộc chia tay đau đớn
- Cố gắng bảo vệ, trân trọng những tình cảm tự nhiên, trong
sáng của gia đình.
* Ghi nhớ :SGK/ 27.
4 Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(3 phút)
-Qua bài văn, em hiểu gì về tầm quan trọng của gia đình ? Tác giả muốn nhắn gửi điều gì đến người đọc ? -Em nhận ra điều gì qua cách giải quyết của Thuỷ ?
->Để lại con Em nhỏ bên cạnh con Vệ Sĩ, để chúng không bao giờ cách xa nhau
- Em có nhận xét gì về tâm trạng của Thành ?
->Kinh ngạc khi thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm
5 Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(4 phút)
* Đối với bài học ở tiết học này
- Về nhà đọc lại truyện Học nội dung bài Ghi nhớ SGK trang 27
+ Đặt nhân vật Thủy vào ngơi kể thứ nhất kể tĩm tắt câu chuyện
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo
-Chuẩn bị bài mới : “Bố cục trong văn bản” Chú ý:
+Bố cục và những yêu cầu về bố cục
+Luyện tập
V RÚT KINH NGHIỆM:
a.Nội
dung
……… b.Phương
pháp
……… c.Đồ dùng thiết bị dạy học
……… Bài 2
Trang 5Tiết 7
Tuần :2
Tập làm văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:Tác dụng của việc xây dựng bố cục.
2.Kĩ năng
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nĩi( viết ) cụ thể
3.Thái độ:hiểu rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó, có ý thức xây dựng bố cục khi tạo
lập văn bản
II.NỘI DUNG HỌC TẬP: Bố cục và những yêu cầu về bố cục, các phần của bố cục
III CHUẨN BỊ
-Giáo viên:Sách tham khảo, ví dụ
-Học sinh:Chuẩn bị bài,SGK, VBT, Vghi
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS
2 Kiểm tra miệng :(3 phút)
- LK là gì ? Làm thế nào để văn bản có tính LK ?
-> LK là sự nối liền các câu, các đoạn trong văn bản 1 cách tự nhiên, hợp lí, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu
-> Muốn tạo được tính LK trong văn bản cần phải sử dụng được những phương tiện Lk về hình thức và nội dung
3 Tiến trình bài học
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(2 phút)
Bài học trước các em đã biết liên kết làm cho văn bản trở
nên có nghĩa , dễ hiểu Để người đọc tiếp thu văn bản dễ
dàng , người viết phải biết sắp xếp bố cục các phần các
đoạn theo trình tự , rành mạch và hợp lý đó là yêu cầu của
bài học hôm nay
Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về bố cục trong
văn bản.(5 phút)
-GV dùng bảng phụ ghi 1 đơn xin phép lộn xộn
Lí do nghỉ học, Quốc hiệu, Tên đơn, Họ và tên - địạ chỉ,
Cám ơn, Lời hứa, Nơi viết, ngày , Kí tên
?Theo em, đơn như vậy có được chưa, vì sao?
? Hãy cho biết những nội dung trong đơn ấy có cần sắp xếp
theo trật tự không ? Có thể tuỳ thích ghi nội dung nào trước
cũng được không ? vì sao?
-Những nội dung trong đơn cần được sắp xếp theo trật tự
trước sau rành mạch và hợp lí, không phải tuỳ tịên muốn
ghi nội dung nào trước cũng được
I Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
1.Bố cục trong văn bản
-Văn bản không phải được viết một cách tuỳ tiện mà phải sắp xếp theo trật tự trước sau rành mạch và hợp lí
Trang 6? Văn bản sẽ như thế nào nếu các ý trong đó không được
sắp xếp theo một trật tự có hệ thống
-Lời văn (bài viết) của ta sẽ không thể hiểu được, không
được tiếp nhận
? Sự sắp đặt nội dung trong các phần của văn bản theo một
trình tự hợp lí được gọi là bố cục Em hãy cho biết: Vì sao
khi xây dựng văn bản cần phải quan tâm tới bố cục
-Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một
trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí
Ví dụ: Bố cục văn bản “ Đơn xin gia nhập Đội thiếu niên tiền
phong HCM”
- Quốc hiệu – Tên đơn – Họ và tên – Ngày tháng năm sinh –
Học ở lớp nào, trường nào, địa chỉ - Lí do xin gia nhập Đội –
lời hứa khi trở thành đội viên – lời cảm ơn- Nơi ngày, tháng ,
năm viết đơn
Hoạt động 3:Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
(10phút)
GV gọi HS đọc câu chuyện (1)
HS thảo luận nhóm cùng bàn câu hỏi a, b, trang 29
? Câu chuyện trên có bố cục chưa Cách kể chuyện như trên
bất hợp lí ở chổ nào.
-Câu chuyện trên chưa có bố cục Kể rất lộn xôn, khó hiểu,
khó tiếp nhận, nội dung câu còn không thống nhất với nhau.
-Khơng cĩ trình tự thời gian và lơgic.Các sự việc chính của 2
câu chuyện tuy vẫn cĩ mặt trong văn bản kể này nhưng chúng
khơng được sắp xếp theo một trật tự hợp lí Chuyện khơng cịn
tính gây cười, giá trị phê phán giảm đi
? Theo em, nên sắp xếp bố cục của câu chuyện trên như thế
nào (SGK Ngữ Văn 6)
Bản kể trong SGK Ngữ Văn 6 và bản kể trong SGK đều có
những câu văn về cơ bản là giống nhau Vậy vì sao văn bản
Ngữ Văn 6 dễ tiếp nhận và thực sự gây hứng thú còn văn
bản kia lại khó tiếp nhận, khó nắm được trong đó nói chuyện
gì.
-Vì bản kể vbản Ngữ Văn 6 rõ ràng từng phần từng đoạn.
? Để văn bản được rành mạch và hợp lí phải có điều kiện gì.
-Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất
chặt chẽ với nhau; đồng thời giữa chúng lại phải có sự phân
biệt rạch ròi.
HS đọc câu chuyện (2)
? Văn bản được nêu trong ví dụ gồm mấy đoạn Nội dung
của mỗi đoạn có tương đối thống nhất không ? Ý của các
đoạn có phân biệt với nhau tương đối rõ ràng không ?
-Văn bản được nêu trong ví dụ gồm 2 đoạn Nội dung của
mỗi đoạn tương đối thống nhất Ý của các đoạn phân biệt
với nhau tương đối rõ ràng.
? Cách kể chuyện có bất hợp lí không ? Ở chổ nào.
-Cách kể chuyện khiến cho câu chuyện không còn nêu bật
-Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí
2.Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
-Nội dung phải thống nhất chặt chẽ với nhau; phải có sự phân biệt rạch ròi.
Trang 7được ý nghĩa phê phán và không buồn cười nữa vì bố cục
trong văn bản không hợp lí nên không nêu bật được nội dung
và mục đích của câu chuyện
Bố cục phải hợp lí để giúp cho văn bản đạt mức cao nhất
mục đích giao tiếp mà người viết đặt ra.
Hoạt động4 : Các phần của bố cục(10 phút)
? Trong văn bản tự sự và miêu tả thì bố cục gồm mấy
phần? Kể ra
- Bố cục 3 phần:Mở bài, thân bài, kết bài
? Hãy nêu nhiệm vụ ba phần: Mở bài, Thân bài,
Kết bài trong văn bản miêu tả và văn bản tự sự.
(HS thảo luận nhóm cùng bàn 3’)
* Văn bản tự sự
a MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
b TB: Diễn biến và phát triển của sự việc, câu chuyện
c KB: Kết thúc của câu chuyện
* VB miêu tả
a MB:Tả khái quát
b TB:Tả chi tiết
c KB: Tĩm tắt về đối tượng và phát biểu cảm nghĩ
? Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ của mỗi phần không ?
Vì sao ?
-Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ của mỗi phần Vì mỗi
phần có một nội dung riêng
? Nếu nói Mở bài là sự tóm tắt rút gọn của Thân bài và Kết
bài là sự lặp lại của Mở bài có đúng không ? Vì sao ?
-Nói như thế là không đúng Vì mở bài chỉ là giới thiệu đối
tượng và sự việc, còn kết bài là phần bộc lộ cảm xúc cá
nhân về đối tượng và sự việc
? Một bạn khác lại cho rằng nội dung chính của việc miêu
tả, tự sự (của đơn tư nữa)được dồn cả vào phần thân bài nên
Mở bài và kết bài là những phần không cần thiết Em có
đồng ý với ý kiến đó không
-Tuy nội dung chính được dồn cả vào phần thân bài
nhưng Mở bài và Kết bài vẫn rất cần thiết.Vì Mở
bài ngồi nhiệm vụ giới thiệu đề tài của văn bản
còn giúp người đọc đi vào đề tài đó một cách dễ
dàng, tự nhiên và hứng thú Còn Kết bài chỉ là nêu
cảm nghĩ, lời hứa hẹn nhưng làm cho bài văn để lại
ấn tượng tốt đẹp trong lòng người đọc.
Hoạt động 5 : Luyện tập(10 phút)
-GV cho HS đọc bài tập 1-yêu cầu
HS làm
-Bố cục phải hợp lí
3.Các phần của bố cục: 3 phần Mở bài, thân bài, kết bài.
* Ghi nhớ: SGK/ 30
II.Luyện tập:
1.Bài tập 1
-a.Kết quả sự việc trước nguyên nhân sự việc làm cho người đọc khó hiểu, không có hứng thú
-b.Nguyên nhân sự việc trước kết quả sự việc, dễ hiểu
Miêu tả Tự sự
-Giới thiệu đối tượng
-Miêu tả đối tượng
-Cảm nghĩ về đối
tượng
-Giới thiệu sự việc -Diễn biến sự việc -Cảm nghĩ về sự việc
Trang 8-GV cho HS đọc bài tập 2-yêu cầu
Bố cục câu chuyện gồm các nội dung sau:
+ Mẹ bắt 2 con phải chia đồ chơi
+Hai anh em Thành-Thủy rất thương yêu nhau
+Chuyện về 2 con búp bê
+Thành đưa em đến lớp chào cô giáo và các bạn
+Hai anh em phải chia tay
+Thủy để 2 con búp bê lại cho Thành
-GV cho HS đọc bài tập 3-yêu cầu
2.Bài tập 2:Xác định và nhận xét bố
cục Sắp xếp theo thứ tự thời gian và được phân biệt rạch ròi nên bố cục rành mạch và hợp lí
3.Bài tập 3:Bố cục chưa rành mạch
và hợp lí vì 1,2,3 ở TB mới chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tốt,4 không nói học tập
4 Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(2phút)
-Bố cục là gì ?
-> Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí -Nêu các điều kiện để bố cục rành mạch và hợp lí ?
-Nội dung phải thống nhất chặt chẽ với nhau; phải có sự phân biệt rạch ròi.
5 Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(3phút)
* Đối với bài học ở tiết học này
- Về nhà học ghi nhớ Sgk / 29
-Hoàn thành các bài tập , 1,2 /Sgk 30
+ Về nhà xác định bố cục 1 văn bản tự chọn , nêu nhận xét về bố cục của văn bản đĩ
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo -Chuẩn bị bài sau : “Mạch lạc trong văn bản” + Mạch lạc trong văn bản + Các điều kiện để 1 văn bản có tính mạch lạc + Luyện tập V RÚT KINH NGHIỆM: a.Nội dung
………
b.Phương pháp
………
c.Đồ dùng thiết bị dạy học ………
………
Bài 2
Tiết 7
Trang 9Tuần :2
Tập làm văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:Tác dụng của việc xây dựng bố cục.
2.Kĩ năng
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nĩi( viết ) cụ thể
3.Thái độ:hiểu rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó, có ý thức xây dựng bố cục khi tạo
lập văn bản
II.NỘI DUNG HỌC TẬP: Bố cục và những yêu cầu về bố cục, các phần của bố cục
III CHUẨN BỊ
-Giáo viên:Sách tham khảo, ví dụ
-Học sinh:Chuẩn bị bài,SGK, VBT, Vghi
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS
2 Kiểm tra miệng :(3 phút)
- LK là gì ? Làm thế nào để văn bản có tính LK ?
-> LK là sự nối liền các câu, các đoạn trong văn bản 1 cách tự nhiên, hợp lí, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu
-> Muốn tạo được tính LK trong văn bản cần phải sử dụng được những phương tiện Lk về hình thức và nội dung
3 Tiến trình bài học
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(2 phút)
Bài học trước các em đã biết liên kết làm cho văn bản trở
nên có nghĩa , dễ hiểu Để người đọc tiếp thu văn bản dễ
dàng , người viết phải biết sắp xếp bố cục các phần các
đoạn theo trình tự , rành mạch và hợp lý đó là yêu cầu của
bài học hôm nay
Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về bố cục trong
văn bản.(5 phút)
-GV dùng bảng phụ ghi 1 đơn xin phép lộn xộn
Lí do nghỉ học, Quốc hiệu, Tên đơn, Họ và tên - địạ chỉ,
Cám ơn, Lời hứa, Nơi viết, ngày , Kí tên
?Theo em, đơn như vậy có được chưa, vì sao?
? Hãy cho biết những nội dung trong đơn ấy có cần sắp xếp
theo trật tự không ? Có thể tuỳ thích ghi nội dung nào trước
cũng được không ? vì sao?
-Những nội dung trong đơn cần được sắp xếp theo trật tự
trước sau rành mạch và hợp lí, không phải tuỳ tịên muốn
ghi nội dung nào trước cũng được
? Văn bản sẽ như thế nào nếu các ý trong đó không được
I Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
1.Bố cục trong văn bản
-Văn bản không phải được viết một cách tuỳ tiện mà phải sắp xếp theo trật tự trước sau rành mạch và hợp lí
Trang 10sắp xếp theo một trật tự có hệ thống.
-Lời văn (bài viết) của ta sẽ không thể hiểu được, không
được tiếp nhận
? Sự sắp đặt nội dung trong các phần của văn bản theo một
trình tự hợp lí được gọi là bố cục Em hãy cho biết: Vì sao
khi xây dựng văn bản cần phải quan tâm tới bố cục
-Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một
trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí
Ví dụ: Bố cục văn bản “ Đơn xin gia nhập Đội thiếu niên tiền
phong HCM”
- Quốc hiệu – Tên đơn – Họ và tên – Ngày tháng năm sinh –
Học ở lớp nào, trường nào, địa chỉ - Lí do xin gia nhập Đội –
lời hứa khi trở thành đội viên – lời cảm ơn- Nơi ngày, tháng ,
năm viết đơn
Hoạt động 3:Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
(10phút)
GV gọi HS đọc câu chuyện (1)
HS thảo luận nhóm cùng bàn câu hỏi a, b, trang 29
? Câu chuyện trên có bố cục chưa Cách kể chuyện như trên
bất hợp lí ở chổ nào.
-Câu chuyện trên chưa có bố cục Kể rất lộn xôn, khó hiểu,
khó tiếp nhận, nội dung câu còn không thống nhất với nhau.
-Khơng cĩ trình tự thời gian và lơgic.Các sự việc chính của 2
câu chuyện tuy vẫn cĩ mặt trong văn bản kể này nhưng chúng
khơng được sắp xếp theo một trật tự hợp lí Chuyện khơng cịn
tính gây cười, giá trị phê phán giảm đi
? Theo em, nên sắp xếp bố cục của câu chuyện trên như thế
nào (SGK Ngữ Văn 6)
Bản kể trong SGK Ngữ Văn 6 và bản kể trong SGK đều có
những câu văn về cơ bản là giống nhau Vậy vì sao văn bản
Ngữ Văn 6 dễ tiếp nhận và thực sự gây hứng thú còn văn
bản kia lại khó tiếp nhận, khó nắm được trong đó nói chuyện
gì.
-Vì bản kể vbản Ngữ Văn 6 rõ ràng từng phần từng đoạn.
? Để văn bản được rành mạch và hợp lí phải có điều kiện gì.
-Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất
chặt chẽ với nhau; đồng thời giữa chúng lại phải có sự phân
biệt rạch ròi.
HS đọc câu chuyện (2)
? Văn bản được nêu trong ví dụ gồm mấy đoạn Nội dung
của mỗi đoạn có tương đối thống nhất không ? Ý của các
đoạn có phân biệt với nhau tương đối rõ ràng không ?
-Văn bản được nêu trong ví dụ gồm 2 đoạn Nội dung của
mỗi đoạn tương đối thống nhất Ý của các đoạn phân biệt
với nhau tương đối rõ ràng.
? Cách kể chuyện có bất hợp lí không ? Ở chổ nào.
-Cách kể chuyện khiến cho câu chuyện không còn nêu bật
được ý nghĩa phê phán và không buồn cười nữa vì bố cục
-Bố cục là sự bố trí sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí
2.Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
-Nội dung phải thống nhất chặt chẽ với nhau; phải có sự phân biệt rạch ròi.