-Ôn lại lí thuyết về văn nghị luận giải thích -Đọc và trả lời câu hỏi trong từng phần -Viết đoạn văn có sử dụng yếu tố biểu cảm..?. Đó là bản lĩnh của người cách mạng?[r]
Trang 1VB Thuế máu) và cho biết t.g đã sdụng
- Dùng hình ảnh mỉa mai bằng giọng điệu
tuyên truyền của thực dân: nhiều người bản
xứ đã chứng kiến cảnh kỳ diệu Một số đã
bỏ xác lại ở miền hoang vu thơ mộng
Thái độ khinh bỉ sâu sắc với giọng điệu tuyên truyền của thực dân, tạo nên tiếng cười châm biếm sâu cay
Phân tích tác hại của việc "học tủ", "họcvẹt"
(Nỗi khổ tâm của nhà giáo chân chính trước
sự "xuống cấp" của lối học văn, làm văn của HS ) Cả đoạn văn sử dụng từ ngữ, câu văn, giọng điệu để biểu hiện tình cảm
Hoạt động 4: Củng cố - dặn dò
-Học thuộc ghi nhớ, làm bài 3 (98 )
-Chuẩn bị bài: Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận (Đọc ví dụ vàtrả lời câu hỏi trong từng phần)
Trang 2-Hiểu rõ cách lập luận chặt chẽ, sinhh động mang sắc thái cá nhân của nhà văn Pháp G.
Ru xô
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Mục đích, ý nghĩa của việc đi bộ theo quan điểm của tác giả
- Cách lập luận chặt chẽ, sinh động, tự nhiên của nhà văn
- Lối viết nhẹ nhàng có sức thuyết phục khi bàn về lợi ích, hứng thú của việc đi bộ ngao du
2 Kĩ năng:
- Đọc- hiểu văn nghị luận luận nước ngoài
- Tìm hiểu, phân tích các luận điểm, luận cứ và cách trình bày vấn đề trong một văn bản nghị luận cụ thể
III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ
? Giải thích nhan đề “Thuế máu” ?
? Qua văn bản em hiểu gì về bản chất của chủ nghĩa thực dân? Số phận của người dân thuộc địa?
Hoạt động 3: Bài mới:
Trang 3I.Đọc- Hiểu cấu trúc văn bản
1-Giới thiệu tác giả- tác phẩm
? Dựa vào c.thích*, em hãy nêu một
vài nét về t.g, tác phẩm ?
2 Bố cục
? Văn bản này có bố cục mấy phần,
nêu nội dung từng phần
? Những điều thú vị nào được liệt kê
trong khi con người đi bộ ngao du ?
?Em có nhận xét gì về ngôi kể ở
đoạn này ? Cách lặp lại từ tôi, ta
trong khi kể có ý nghĩa gì ?
? Các cụm từ ta ưa đi, ta thích dừng,
ta muốn hđộng, tôi ưa thích, tôi
*-Tác giả: Ru xô (1712-1778)
-là nhà văn, nhà triết học, nhà hoạt động XH Pháp
*-Tác phẩm: Trích trg quyển V của TP Ê min hay
Về giáo dục
-TP đề cập đến việc giáo dục một em bé từ khi ra đời cho đến khi khôn lớn Em bé là E min và thầy giáo gia sư đảm nhiệm công việc GD là bản thân ông.
*Thể loại: Luận văn- Tiểu thuyết
- Từ đầu đến “cho tôi bàn chân nghỉ ngơi”:Đi bộ ngao du-được tự do thoải mái
- Tiếp đến “không thể làm tốt hơn”: Đi bộ ngao du- trau dồi kiến thức, hiểu biết
- Còn lại: đi bộ ngao du- rèn luyện sức khỏe
- Tự sự
- Kể lại những điều thú vị của người ngao du bằng
đi bộ
- Muốn đi, muốn dừng tuỳ ý
- Không phụ thuộc vào con người, phương tiện
- Không phụ thuộc vào đường xá lối đi
- Thoải mái hưởng thụ tự do trên đường đi
-> Tự do thoải mái, thưởng ngoạn vẻ đẹp thiên nhiên.
->Kể từ ngôi thứ nhất "tôi", "ta" - Nhấn mạnh kinhnghiệm của bản thân trg việc đi bộ ngao du, từ đótác động vào lòng tin của người đọc
Trang 4hưởng thụ x.hiện liên tục có ý nghĩa
gì ?
2 Đi bộ ngao du trau dồi tri thức
? Hs đọc đoạn 2
? Đi bộ học hỏi được những kiến
thức gì và được tác giả thể hiện như
thế nào?
3 Đi bộ ngao du rèn luyện sức
khoẻ
? Tác dụng của việc đi bộ được tác
giả thể hiện ở những chi tiết nào?
? Cách diễn đạt bằng so sánh kèm
theo lời bình luận có ý nghĩa gì ?
- Sử dụng các cụm từ ta ưa đi, ta thích dừng, tamuốn hđộng, tôi ưa thích, tôi hưởng thụ- Nhấnmạnh sự thỏa mãn cảm giác tự do cá nhân củangười đi bộ ngao du
=>Thỏa mãn nhu cầu hòa hợp với thiên nhiên,đem lại cảm giác tự do thưởng ngoạn cho conngười
-Đó là những kiến thức của nhà khoa học tự nhiênnhư: các sản vật đặc trưng cho khí hậu và cáchthức trồng trọt những đặc sản ấy
-So sánh kiến thức linh tinh trong các phòng sưutập, thậm chí cả các phòng sưu tập của vua chúavới sự phong phú trong phòng sưu tập của người
đi bộ ngao du
-Phòng sưu tập ấy là cả trái đất đến cả nhà tựnhiên học nổi tiếng người Pháp là Đông băng tôngchắc cũng không thể làm tốt hơn
=>Đề cao k.thức thực tế khách quan, xem thườngkiến thức sách vở giáo điều
->Đề cao k.thức của các nhà khoa học am hiểu đờisống thực tế; khích lệ mọi người hãy đi bộ để mởmang k.thức
=>Mở mang năng lực khám phá đời sống, mởrộng tầm hiểu biết, làm giàu trí tuệ
-Sức khỏe đc tăng cường, tính khí trở nên vui vẻ,khoan khoái và hài lòng với tất cả; hân hoan khi
về đến nhà; thích thú khi ngồi vào bàn ăn; ngủngon giấc trg một cái giường tồi tàn,
->Sử dụng 1 loạt các tính từ - Nêu bật cảm giác
Trang 5-Những lợi ích cụ thể nào của việc đi
bộ ngao du đc nói đến ?
-Trg đoạn văn này, việc sử dụng các
tính từ liên tiếp như: vui vẻ, khoan
khoái, hân hoan, thích thú, có ý
nghĩa gì ?
III Tổng kết
a, Nghệ thuật
? Có những biểu hiện hình thức nào
làm nên tính hấp dẫn của bài văn
bộ ngao du
=>Nâng cao sức khỏe và tinh thần, khơi dậy niềnvui sống
-Ta hân hoan biết bao , Ta thích thú biết bao ,
Ta ngủ ngon giấc biết bao
- Văn bản nêu lên vai trò của đi bộ ngao du và tinhthần tự do dân chủ-tư tưởng tiến bộ của thời đại
*Ghi nhớ: sgk (102 )
Trang 6Hoạt động 4: Củng cố - Dặn dò
- Nắm vững nội dung và nghệ thuật của đoạn văn nghị luận Học tập cách viết văn nghị luận của tác giả
- Viết đoạn văn (10 dòng) về phong trào đi bộ ở xóm em (hoặc khu phố em)
- Chuẩn bị tiết học sau: Hội thoại (tiếp theo).
Ngày 17 tháng 03 năm 2014
Ký duyệt của chuyên môn
Lương Xuân Sinh
Trang 7-Rèn kĩ năng cộng tác hội thoại trong giao tiếp xã hội.
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Khái niệm lượt lời
- Việc lựa chọn lượt lời góp phần thể hiện thái độ và phép lịch sự trong giao tiếp
2 Kĩ năng:
- Xác định được các lượt lời trong các cuộc thoại
- Sử dụng đúng lượt lời trong giao tiếp
III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ
? Vai xã hội là gì ? Vai xã hội được xác định bằng quan hệ nào ?
Hoạt động 3: Bài mới:
I-Lượt lời trong hội thoại
*Ví dụ: sgk (92,93 )
? Đọc lại đv m.tả cuộc trò chuyện
giữa bé Hồng và người cô
(sgk-92,93)
? Trong cuộc hội thoại đó, mỗi nv
nói bao nhiêu lượt ?
(Bà cô 5 lượt, hồng 2 lượt)
*Ví dụ: sgk (92,93 )
- Các lượt lời của bà cô1- Hồng mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với
mẹ mày không?
2- Sao lại không vào…?
3- Mày dại quá cứ vào đi tao chạy cho tiềntàu………chứ
4- Vậy mày hỏi cô Thông……
Trang 8? Bao nhiêu lần lẽ ra Hồng đc nói
nhưng Hồng không nói ?
? Sự im lặng thể hiện thái độ của
Hồng đối với những lời nói của
người cô ntn?
? Vì sao Hồng không cắt lời người
cô khi bà nói những điều Hồng
không muốn nghe ?
II-Luyện tập
Bài 1
? Qua cách m.tả cuộc thoại giữa các
nv cai lệ, người nhà lí trưởng, chị
Dậu và anh Dậu trg đoạn trích Tức
nc vỡ bờ, em thấy tính cách của mỗi
nv đc thể hiện ntn ?
Bài 2
-Đọc đoạn trích
? Sự chủ động tham gia hội thoại
của chị Dậu với cái Tí phát triển
5- Mờy lại rằm tháng tám……
- Các lượt lời của Hồng1- Không, cháu không muốn vào2-Sao cô biết mợ con có con?
- Bình thường thì sau mỗi câu hỏi của người cô,Hồng phải trả lời bằng một câu nói, tức là sau lượtlời của người cô là đến lượt lời của Hồng Nhưng
ở đây, Hồng lại im lặng, đó cũng là cách thể hiệnmột lượt lời
- Sự im lặng thể hiện thái độ bất bình của Hồngđối với người cô
- Vì Hồng ý thức đc rằng Hồng là người vai dưới,không đc phép xúc phạm người cô
*Ghi nhớ: sgk (102 )
-Sự thay đổi từ ngữ xưng hô của chị Dậu trg cuộchội thoại cùng với những chi tiết m.tả nét mặt,hành động đã thể hiện khá rõ tính cách của chịDậu là rất yêu thương chồng, tỉnh táo, thông minhtrg ứng xử, khi cần thì nhẫn nhục chịu đựng nhưngkhi bị đẩy vào đường cùng thì lai quyết liệt chốngtrả
-Cai lệ nói nhiều câu cộc lốc, thô lỗ cùng vớinhững chi tiết m.tả cử chỉ, giọng nói hầm hè, hànhđộng côn đồ làm hiện lên tính cách hung bạo, mấthết tính người
a-Thoạt đầu, cái Tí nói nhiều hơn và rất hồn nhiên,
Trang 9ngược chiều ntn ?
? Tác giả m.tả diễn biến cuộc hội
thoại như vậy có hợp với tâm lí nv
không ? Vì sao ?
? Việc t.g tô đậm sự hồn nhiên và
hiếu thảo của cái Tí qua phần đầu
cuộc thoại làm tăng kịch tính của
b- Rất phù hợp với tâm lí nv: Thoạt đầu cái Tí rất
vô tư vì nó chưa biết là sắp bị bán đi, còn chị Dậuthì đau lòng vì buộc phải bán con nên chỉ im lặng
Về sau, cái Tí biết là sắp bị bán nên sợ hãi và đaubuồn, ít nói hẳn đi, còn chị Dậu phải nói để thuyếtphục cả 2 đứa con nghe lời mẹ
c- Càng làm cho chị Dậu đau lòng khi buộc phải bán đứa con hiếu thảo, đảm đang và càng tô đậm nỗi bất hạnh sắp giáng xuống đầu cái Tí
Trong đoạn trích này có hai lần nhân vật “ tôi” im lặng khi bà mẹ của nhân vật ấy hỏi
- Lần thứ nhất, nhân vật tôi im lặng vì ngỡ ngàng,hãnh diện, xấu hổ
- Lần thứ 2 nhân vật tôi im lặng vìa xúc động trước tâm hồn và lòng nhân hậu của cô em gái
Trang 10- Hệ thống kiến thức về văn nghị luận.
- Cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
2.Kĩ năng: Xác định cảm xúc và biết cách diễn đạt cảm xúc đó trong bài văn nghị luận III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ
- Cho biết vai trò của yếu tố biểu cảm trong văn bản nghị luận?
- Muốn tăng sức biểu cảm cho văn bản nghị luận, chúng ta phải làm gì?
Hoạt động 3: Bài mới:
Yếu tố biểu cảm tác động mạnh mẽ đến tư tưởng tình cảm của người nghe( người đọc) và tăng sức thuyết phục cho văn bản nghị luận Vấn đề là chúng ta có biết cách đưa yếu tố biểu cảm được hay không Tiết học hôm nay là dịp để các em luyện tập cách đưa yếu tố biểu cảm vào văn bản nghị luận.
I-Lập dàn ý:
Hs đọc đề bài
*Đề bài: "Sự bổ ích của những
chuyến tham quan, du lịch đối với
học sinh" Lập dàn ý các luận điểm
và luận cứ cần thiết
? Hs đọc cách sắp xếp các luận điểm
trong sgk?
1-Mở bài:
Nêu lợi ích của việc tham quan
2-Thân bài: Nêu các lợi ích cụ thể.
a-Về thể chất: Những chuyến tham quan du lịch
có thể giúp chúng ta thêm khỏe mạnh
b-Về tình cảm: -Tìm thêm được thật nhiều niềmvui cho bản thân
-Có thêm tình yêu đối với thiên nhiên, với quê
Trang 11? Để làm sáng tỏ vđề trên, cách sắp
xếp các luận điểm theo trình tự trên
có hợp lí không ? Vì sao ? Nên sửa
? Học sinh đọc đoạn văn - sgk- 109
? Đoạn văn đã thể hiện hết cảm xúc
chưa ? Vì sao ?
? Cần tăng cường yếu tố b.cảm ntn
để đv biểu hiện đúng những cảm xúc
chân thật của em ?
? Em có dự định thay đổi một số câu
văn để đv thêm sức truyền cảm
* Có thể sửa chữa, bổ sung:
Không chỉ tăng cường sức mạnh thể chất, những chuyến tham quan du lịch còn đem lại cho ta rất nhiều niềm vui sướng trong tâm hồn Bạn còn nhớ cái lần cả lớp mình cùng đến thăm vịnh Hạ Long không? Hôm ấy, có ai trong chúng ta lại kìmnổi một tiếng reo, khi sau một chặng đường dài,
Trang 12III-Đưa yếu tố biểu cảm vào bài
văn:
-Theo trình tự lập luận trên, em hãy
tiếp tục tập đưa yếu tố b.cảm vào bài
văn đc viết theo đề bài: Chứng minh
rằng nhiều bài thơ em đã học như
Cảnh khuya (HCM), Khi con tu hú
(Tố Hữu), Quê hương (Tế Hanh),
đều biểu hiện rõ t.cảm tha thiết của
các nhà thơ đối với thiên nhiên, đất
nc ?
chợt thấy trải ra trước mắt mình cả một cảnh trời biển, nước nón mênh mông, kì thú Tôi nhớ, hôm trước, bạn Lệ Quyên còn đang âu sầu vì bị cô giáophê bình Tôi để ý thấy lúc đầu Lệ Quyên vẫn lặng
lẽ, nhưng nét mặt của bạn cứ rạng rỡ dần lên trướccảnh nước biếc non xanh Nỗi buồn kia, diệu kì thay, đã tan đi hẳn, như có một phép màu Làm sao có được niềm vui sướng ấy khi chúng ta suốt năm chỉ quẩn quanh trong căn nhà, nơi góc phố hay trên con đường mòn quen thuộc
*Luận điểm: Tình cảm tha thiết của các nhà thơđối với thiên nhiên, đất nc qua các bài thơ Cảnhkhuya (HCM), Khi con tu hú (Tố Hữu), Quêhương (Tế Hanh)
-Cách đưa:
Có thể đưa vào cả 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài
Hoạt động 4: Củng cố - dặn dò
-Làm bài 3 (109 )
Trang 13-Ôn lại lí thuyết về văn nghị luận giải thích -Đọc và trả lời câu hỏi trong từng phần-Viết đoạn văn có sử dụng yếu tố biểu cảm.
Trang 14Ngày soạn: 22/03/2014
A-Mục tiêu bài học:
-Ôn tập và củng cố lại những kiến thức về các VB đã học trg học kì II
-Rèn kĩ năng phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu các VB
Câu 3: Trong “ Bình ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi đã khẳng định:
“ Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có ”
Em hiểu gì về điều đó?
Đáp án- Biểu điểm
Câu 1: (3đ)
- Chép đúng 4 câu thơ cuối (1.5đ)
- Cảm nhận mùa hè đang đến… Dấu hiệu mùa hè vượt qua song sắt vào với người tù…người tù cách mạng khát khao cháy bỏng muốn thoát khỏi nhà tù- muốn hành động Đó
Trang 15- Tự hào về lớp lớp hào kiệt, xuất chúng- chính cái “linh hồn” của “địa linh”đã tạo ra
“nhân kiệt ”
- Tác giả có cái nhìn chiều sâu- đảm bảo sức sống trường tồn của dân tộc
Trang 16-Hình thành ở học sinh ý thức lựa chọn trật tự từ trg nói, viết cho phù hợp với yêu cầu
phản ánh thực tế và diễn tả tư tưởng, tình.cảm của bản thân
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Hiểu sâu hơn về văn nghị luận, thấy được tự sự và miêu tả là những yếu tố rất cần thiết trong bài văn nghị luận
- Nắm được cách thức cơ bản khi đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận
2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng đưa yếu tố tự sự, miêu tả vào văn nghị luận.
III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là lượt lời ? Khi tham gia hội thoại cần chú ý gì ?
Hoạt động 3: Bài mới:
Khi nói cũng như khi viết, các kí hiệu ngôn ngữ bao giờ cũng xuất hiện tuần tự cái trước cái sau,
ví dụ: phát âm tiếng này rồi mới sang tiếng khác, viết chữ này rồi mới đến chữ kia, nói câu trước rồi mới tới câu sau,…Trình tự sắp xếp các từ trong câu được gọi là trật tự từ Vậy trật tự từ trong câu phải như thế nào để đạt hiệu quả ? Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó.
I-Nhận xét chung:
*Ví dụ:
? Có thể thay đổi trật tự từ trong câu
in đậm theo những cách nào mà
không làm thay đổi nghĩa cơ bản của
1-Gõ đầu roi xuống đất, Cai Lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
2-Cai lệ gõ đầu roi xuống đát, thét bằng giọngkhàn khàn của một người hút nhiều xái cũ.->Nhấn
Trang 17câu ?
? Vì sao tác giả chọn trật tự từ như
trong đoạn trích ? (Tác giả đặt cụm
từ: Gõ đầu roi xuống đất ở vị trí đầu
câu, có tác dụng làm nổi bật tính
hung hãn, thô bạo của cai lệ, thu hút
sự chú ý của người đọc về đặc điểm
tính cách này của nhân vật)
4-Thét bằng giọng khàn khàn của một người hútnhiều xái cũ, Cai lệ gõ đầu roi xuống đất ->Nhấnmạnh thái độ hung hãn, thô bạo
5-Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiềuxái cũ, Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét ->Liênkết câu
6-Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiềuxái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét ->Liên kếtcâu
7-Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn củamột người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét ->(như câu4)
*Ghi nhớ 1: sgk (110 )
*Ví dụ 1:
a-Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
->Thể hiện thứ tự trước sau của các hành động
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.
->Thể hiện thứ tự trước sau của các hành động
b- , cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
->Thể hiện thứ bậc cao thấp của nhân vật, thể hiệnthứ tự tương ứng với trật tự của cụm từ đứng