giao an van 8 tuan 2029

-Bởi lẽ hai tác phẩm được viết không nhằm mục đích biểu cảm, trữ tình mà nhằm mục đích nghị luận: nêu luận điểm, trình bày các luận cứ để bàn luận, giải quyết vấn đề , tác động mạnh vào [r]

Tuần: 20 Ngày soạn:29/12/2013Tiết 73-74 Ngày dạy:30/12/2013

-Sơ giản về phong trào Thơ mới

-Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại,vươn tới cuộc sống tự do

-Hình tượng nghệ thuật độc đáo, nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”

2.Kĩ năng

-Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

-Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

-Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3.Thái độ

-Giáo dục các em hiểu được nỗi khổ của tù túng, căm ghét lối sống tầm thường giả dối -Cảm nhận niềm khát khao, tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái hiện thực tùtúng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua con hổ bị nhốt ở vườn bách thú -Thấy được bút pháp lãng mạn truyền cảm của nhà thơ

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II, Thi nhân Việt Nam, bảng phụ

+ Vẽ phóng to bức tranh minh họa bìa nhớ rừng SGK trang 4

2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

*Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

-Đọc thuộc bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên

-Em tâm đắc nhất câu thơ nào hoặc khổ thơ nào trong bài thơ trên? Vì sao?

*Hoạt động 2: Giới thiệu bài:Trên thi đàn văn học Việt Nam những năm 1932- 1935

xuất hiện một phong trào thơ gây lên một tiếng vang lớn đó chính là phong trào thơ mới

Em hãy cho biết những nhà thơ có công đầu tiên đem lại chiến thắng cho phong trào thơmới đó là ai? (Vũ Đình Liên, Huy Cận, Chế Lan Viên, Lưu Trọng Lư…)

Thế Lữ là một trong những nhà thơ có công đầu đem lại chiến thắng cho thơ mới lúc ra

quân và tiêu biểu là bài thơ Nhớ rừng.

* Hoạt động 3: Bài mới:

độngI.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

-Em hãy giới thiệu vài nét sơ lược về

cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ

b.Tác phẩm: Mấy vần thơ,Vàng và máu, Bên đường

I.Tìm hiểu chung.

1.Tác giả, tácphẩm

(SGK/5)

2.Đọc, tìm hiểu chú thích.

a.Đọc giọng trầm, đôi chỗ cần thể

hiện thái độ tức giận hoặc bất mãn

GV đọc mẫu, sau gọi HS đọc tiếp

b.Tìm hiểu chú thích

-Cho HS xem chú thích

-Giải nghĩa các từ khó: oai linh, sa cơ,

thảo hoa, ngự trị, ngàn…

-Theo em các từ trên là từ thuần Việt

hay từ mượn? Nếu là từ mượn, nó

thuộc ngôn ngữ nào?

c.Bố cục

Văn bản trên gồm mấy phần ? Cho

biết nội dung chính của từng phần?

-Trong bài thơ có hai cảnh được miêu

tả đầy ấn tượng: Cảnh vườn bách thú ,

nơi con hổ bị nhốt (đoạn 1 và đoạn 4);

cảnh núi rừng hung vĩ, nơi con hổ

ngự trị những “ngày xưa” (đoạn 2 và

đoạn 3)

II.Tìm hiểu văn bản

- Gọi HS đọc lại khổ thơ 1

- Tìm câu thơ miêu tả hoàn cảnh của

con hổ?

- Qua câu thơ đó em có hiểu gì về

hoàn cảnh của con hổ lúc này?

-Câu thơ đầu còn có những từ nào

nhưng chủ yếu thể hiện sự gậm nhấm

đầy ấm uất và bất lực của chính bản

thân con hổ khi bị mất tự do.Gậm một

mối căm hờn: căm hờn, uất hận vì bị

+Đoạn 2-3 (Ta sống mãi…

nay con đâu): Nhớ tiếc quákhứ oai hùng nơi rừng thẳm

+Đoạn 4: sự uất hận, chánchường của con hổ

Đoạn 5:Khổ thơ còn lại :Nỗikhát khao và nuối tiếc nhữngnăm tháng hào hùng của mộtthời tung hoành ngự trị

-Đọc khổ thơ đầu

-Có từ “gậm” và “khối”.vìchúng nêu lên tâm trạng củacon hổ

-Gậm có nghĩa là dùng răng,miệng mà ăn dần, cắn dần, mộtcách kiên trì, nhận nại

-Nỗi căm hờn, uất hận vì bịmất tự do, tù hãm đã đóng vónthành khối, thành tảng, cứngnhư những chấn song sắt nhà

tù, không thể nào hóa giảiđược (nỗi căm hờn đã thấmvào tận xương tủy)

2.Đọc, tìmhiểu chú thích

3.Bố cục

II.Tìm hiểu văn bản.

1.Cảnh con hổtrong cũi sắt ởvườn bách thú

- Hoàn cảnh:+Bị giam cầmtrong cũi sắt

mất tự do đã đóng vón, kết tụ thành

khối , thành tản theo thời gian, không

thể nào hóa giải được…

-Vì sao con hổ lại căm hờn đến thế?

-Tư thế nằm dài trông ngày tháng dần

qua nói lên tình thế gì của con hổ?

-Vậy em có nhận xét gì về hình ảnh,

tâm trạng con hổ trong khổ thơ này?

GV: Tâm trạng của con hổ -> tâm

trạng của người dân mất nước

-Gọi HS đọc khổ thơ 4

-Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới mắt

chúa sơn lâm thể hiện qua những chi

tiết nào?

-Những từ ngữ nào miêu tả thái độ

của chúa sơn lâm đói với cảnh vườn

bách thú ?

-Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới mắt

chúa sơn lâm như thế nào?

Tiết 2

Chuyển: Đoạn thơ 2 và đoạn thơ 3 là

hai đoạn thơ hay nhất của bài thơ,

miêu tả cảnh sơn lâm và hình ảnh con

hổ - chúa sơn lâm ngự trị trong vương

quốc của nó

-Gọi HS đọc lại đoạn thơ 2 và đoạn

thơ 3

-Cảnh rừng đại ngàn hiện ra qua

những chi tiết nào ở khổ thơ hai?

-Em có nhận xét gì về việc sử dụng từ

ngữ của tác giả?

-Qua những chi tiết trên, em có cảm

nhận gì về núi rừng trong con mắt của

chúa sơn lâm?

-Trên cái phông nền rừng núi hùng vĩ

đó, chúa sơn lâm xuất hiện qua những

chi tiết nào?

Vì đang tung hoành ngangdọc, nay bị nhốt chặc trong cũisắt, trở thành thứ đồ chơi củađám người nhỏ bé mà ngạomạn, ngang bầy với bọn dởhơi, vô tư lự- những hạng tầmthường, vô ý nghĩa…

-Tư thế ấy nói lên sự bất lực,buông xuôi…

-Đọc khổ thơ 4

-Cảnh vườn bách thú: Hoachăm, cỏ xén, lối phẳng, câytrồng , Dải nước đen giả suối,những mô gò thấp kém, vừng

-Sử dụng từ ngữ rất độc đáo,có sức “phá” mạnh mẽ…

-Cảnh sơn lâm hùng vĩ, oailinh, ghê ghớm…

-Khi rừng thiêng tấu khúctrường ca dữ dội thì con hổbước lên chân lên dõng dạc,đường hoàng và nó:

“Lượn tấm thân như song cuộnnhịp nhàng

Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏsắc”

-Những câu thơ sống động,giàu chất tạo hình, đã diễn tảchính xác vẻ đẹp vừa uy nghi,

+ Buông xuôi,bất lực

- Tâm trạng:Căm hờn, uấthận, khinhmiệt, ngaongán

- Cảnh vườnbách thú:

+Tầm thường,giả dối

2.Cảnh rừngnúi trong nỗinhớ của chúasơn lâm

a/ Cảnh rừngđại ngàn:

Sử dụng từngữ rất độcđáo, có sức

“phá” mạnhmẽ…

* Núi rừng,hùng vĩ, âm u,oai linh, đẹp

đẽ.

b/ Hình ảnhchúa sơn lâm

-Em có nhận xét gì về nghệ thuật

miêu tả của tác giả trong khổ thơ này?

- Hình ảnh chúa sơn lâm trong giang

sơn của nó?

-Cảnh núi rừng hùng vĩ, chúa sơn lâm

uy nghi chỉ là nỗi nhớ, đã trở thành dĩ

vãng.Tâm trạng của con hổ thể hiện

qua những lời than thở nào? Đoạn thơ

này tác giả sử dụng nghệ thuật gì?

-Tác giả dùng những điệp ngữ nào

đâu, đâu những câu hỏi tu từ …để

diễn tả nối nhớ và giấc mộng của con

hổ.Giấc mộng huy hoàng ấy được

khép lại trong tiếng than u uất:

Than ôi!Thời oanh liệt nay còn đâu?

Em có nhận xét gì về hình thức và tác

dụng của câu thơ này?

-Vậy,tâm trạng của con hổ khi nhớ về

nơi nó từng ngự trị là gì?

-Qua đoạn thơ, tác giả đã làm nỗi bật

sự tương phản, đối lập gay gắt hai

cảnh tượng, hai thế giới Chán ghét

hiện thực, khát khao tự do…Theo em

tâm trạng đó của con hổ cũng là tâm

trạng của những ai?

- Đoạn thơ thứ 3 có thể xem một

thước phim Nếu đó là một thước

phim ta có thể dựng thành mấy cảnh

Phân tích từng cảnh?

3.Lời nhắn gửi của con hổ

-Gọi HS đọc đoạn thơ 5

-Đoạn thơ mở đầu và kết thúc bằng

hai câu biểu cảm, mở đầu bằng từ hỡi

vừa dũng mãnh vừa mềm mại,uyển chuyển của chúa sơnlâm

-Chúa sơn lâm đẹp đẽ, mạnh

mẽ, oai nghiêm

-Đó là cảnh những đêm vàngbên bờ suối, say mồi đứnguống ánh trăng tan,Cảnh:những ngày mưa chuyểnbốn phương ngàn: Ta lặngngắm gian sơn ta đổi mới

Cảnh : Bình minh cây xanhnắng gội, chim ca cho giấc ngủ

ta tưng bừng”, Cảnh “Chiềulênh láng máu sau rừng,”…

-Lãng mạn, oai nghiêm mangdáng dấp của một bậc đếvương…

-Nào đâu, đâu những…

-Than ôi!Thời oanh liệt naycòn đâu

Than ôi thuộc thán từ : bộc lộ

sự đớn đau, bất ngờ

-Thời oanh liệt nay còn đâu?

Câu hỏi tu từ dùng để thể hiện

ta thuở bị thực dân Pháp đôhộ

-Đọc khổ thơ 5

-Đoạn thơ mở đầu và kết thúcbằng câu biểu cảm với từ hỡi,nhằm góp phần đưa tâm trạng

-Những câuthơ sống động,giàu chất tạohình

*Chúa sơnlâm: đẹp đẽ,mạnh mẽ, oainghiêm mangdáng dấp củamột bậc đếvương…

*Tâm trạngnuối tiếc, xót

xa khi nhớ vềchốn cũ, rừngxưa

3.Lời nhắn gửicủa con hổ

* Luôn mang

nói lên điều gì?

-Theo em đoạn thơ này có thể phần

nhỏ thành mấy phần?

-Phần một nói lên điều gì?

-Nội dung của phân hai tập trung rõ

nhất ở câu thơ nào? Câu thơ này thể

hiện nỗi niềm gì của con hổ?

3: Tổng kết (9 phút)

Cho HS thảo luận các câu hỏi sau:

1.Nghệ thuật:

A.Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng

mạn; mạch cảm xúc sôi nổi, cuồn

cuộn, tuôn trào…

B.Có một biểu tượng rất thích hợp và

đẹp để thể hiện chủ đề bài thơ

C.Hình ảnh thơ đầy chất tạo hình và

ấn tượng

D.Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú,

giàu sức biểu cảm, thể hiện đắc ý thơ

E.Tất cả các ý trên

2.Nội dung

-Căn cứ vào nội dung của bài thơ, hãy

giải thích vì sao tác giả mượn lời con

hổ ở vườn bách thú Việc mượn lời đó

có tác dụng như thế nào trong việc thể

hiện nội dung cảm xúc của nhà thơ?

- Nêu ý nghĩa bài thơ?

-Gọi HS đọc ghi nhớ (SGK/7)

Bình:Bài thơ đã xây dựng được một

hình tượng thích hợp và đẹp để thể

hiện chủ đề bài thơ, đó là hình tượng

con hổ với vẻ đẹp oai phong, huy

hoàng, hống hách ở chốn nước non

hùng vĩ , nay bị tù hãm trong cũi sắt

Đó là biểu tượng rất đắt về người anh

hùng chiến bại mang tâm sự u uất

Đặc biệt ở đoạn 2 và đoạn 3 “Thế lữ

như một viên tướng điều khiển đội

bức xúc của nhân vật trữ tìnhcon hổ lên đỉnh cao của sựchán ngán, u uất, thất vọng,bất lực…

Thảo luận:

1.Nghệ thuậtChọn câu E

2.Nội dung:Mượn lời con hổ ởvườn bách thú để diễn tả sâusắc nỗi chán ghét thực tại tầmthường, tù túng và niềm tự docháy bỏng…Qua đó khơi gợilòng yêu nước thầm kín củangười dân mất nước thuở đó

-Đọc ghi nhớ (SGK/7)

nặng nỗi niềm,nhung nhớ…

* Tự hào vềchốn sơn lâm,khao khát tự

do được trở vềvới rừng…

III/ Tổng kết :

1 Nghệ thuật:

- Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn

- Biểu tượng thích hợp và đẹp đẽ thể hiệnchủ đề

- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình

- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú

2.Nội dung:

-Diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại Khao khát cuộc sống tự do

Ghi nhớ (SGK)

3/ ý nghĩa:

Mượn lời con

hổ trong vườn bách thú, tác giả kín đáo bộc

quân Việt Ngữ bằng những mệnh

lệnh không thể cưỡng lại được” (Hoài

Thanh thi nhân Việt Nam) Mỗi từ

,mỗi câu được sử dụng rất đắt, gây ấn

tượng sâu đậm đối với người đọc

* Hoạt động 4: Củng cố (8 phút).

-Gọi HS đọc ghi nhớ

-Học thuộc và đọc diễn cảm bài thơ

-Em hãy chỉ ra nét giống và khác

nhau cơ bản giữa hai bài thơ “Ông

đồ” và “Nhớ rừng”.( Thảo luận

nhóm)

- Em sẽ làm gì khi các loài động vật

quý hiếm như hổ, gấu hiện nay bị

săn bắt quá tùy tiện dẫn đến hủy

diệt?

- Trong tình trạng chặt phá rừng

bừa bãi như hiện nay, nếu gia đình

em có người làm như vậy em sẽ làm

gì?

-Qua bài thơ và qua tiểu sử của tác

giả, em hiểu như thế nào về tên gọi

“Thế Lữ”?

*Bình:Thế lữ đúng là người Lữ khách

đi tìm cái đẹp nơi trần Thế:

Tôi là người bộ hành phiêu lãng

Đường trần gian xuôi ngược để vui

chơi

Và cái đẹp nhất cuộc đời đó là tự do

Bai thơ với ngôn ngữ điêu luyện, với

cảm hứng ngọt ngào, trào dâng, Thế

lữ đã ghi lại dấu ấn sâu đậm trên thi

đàn thơ ca VN, Lãng mạng nhưng

không ủy mị và rất đời và giàu tính

chiến đấu

-Đọc ghi nhớ SGK/7

-Đọc diễn cảm bài thơ

-Nét giống: Thể hiện nỗi niềmnuối tiếc quá khứ đẹp

Khác:

+ Ông đồ : nói lên nỗi niềmnhớ thương và tiếc nuối

+ Nhớ rừng: Không chỉ thểhiện sự nhớ thương tiếc nuối

và còn khát khao tự do, muốnnổi loạn, phá bỏ xiềng xích.Bài thơ:Dự báo cho một sựnỗi loạn vì tự do…

-Người lữ khách đi tìm cái đẹpnơi trần thế

tình cảm yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi kiếpđời nô lệ

IV.Củng cố

- Giáo viên hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy:

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà.

-Học thuộc bài thơ, nắm được đặc điểm nội dung, nghệ thuật

-Học bài, đọc ghi nhớ

- Tiết tiếp theo học bài Câu nghi vấn Chuẩn bị:

Thực hiện các yêu cầu mục I,II để hiểu được:

+ Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

+ Chức năng của câu NV

+ Chuẩn bị trước các bài tập mục luyện tập

* Kinh

nghiệm:

Ngày soạn: 3/ 1/ 2014Tiết 75

CÂU NGHI VẤN.

A Mục tiêu cần đạt

Học song bài này ,HS đạt được

1.Kiến thức

-Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

-Chức năng chính của câu nghi vấn

2.Kĩ năng

-Nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể

-Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

* Hoạt đông 2: Giới thiệu bài mới

? Hãy nhớ lại và cho biết ở tiểu học các em đã học các kiểu câu nào được chia theo mục đích nói?

* Hoạt động 3: Bài mới

I.Đặc điểm hình thức và chức năng

chính

-Đọc đoạn trích từ “Tắt đèn” của

Ngô Tất Tố và và trả lời câu hỏi

-Trong đoạn trích trên, câu nào là

câu nghi vấn?

-Những đặc điểm hình thức nào cho

biết đó là câu nghi vấn?

-Câu nghi vấn trong đoạn trích trên

-Bài tập yêu cầu những gì?

-Các kiểu câu chia theo mụcđích nói: Câu nghi vấn, câucầu khiến, câu cảm thản,câu trần thuật

Những đặc điểm cho biết đó

-Dùng để hỏi

-Câu nghi vấn là câu có từnghi vấn hoặc có từ chỉquan hệ lựa chọn, cuối câu

có dấu chấm hỏi, có nộidung để hỏi

-Đọc bài tập 1

-Xác định câu nghi vấn vàcho biết căn cứ vào đâu biếtcâu đó là câu nghi vấn

-Giải bài tập:

a.Chị khất tiền sưu đếnchiều mai phải không? ( từnghi vấn: phải không)

I.Đặc điểm hình thức

và chức năng chính

(Ghi nhớ SGK/11)

Bài tập 2.

-Gọi HS đọc bài tập 2 (SGK/12)

-Căn cứ vào đâu để xác định những

câu trên là câu nghi vấn?

-Trong các câu đó, có thể thay từ

hay bằng từ hoặc được không? Vì

-Phân biệt hình thức và ý nghĩa của

hai câu sau:

a.Anh có khỏe không?

b.Anh đã khỏe chưa?

-Xác định cau trả lời thích hợp đối

với từng câu.Đặt một số cặp câu

khác và phân tích để chứng tỏ sự

khác nhau giữa câu nghi vấn theo

mô hình có …không với câu nghi

vấn theo mô hình đã chưa

b.Tại sao con người lại phảikhiêm tốn như thế?(Từ nghivấn tại sao)

c.Văn là gì? Chương là gì?

d.Chú mình muốn cùng tớđùa vui không? Đùa trò gì?

Hừ…hừ…cái gì thế? ChịCốc béo xù đứng trước cửanhà ta đấy?

-Các câu trên là câu nghivân vì có hình thức của câunghi vấn, có chức năngdùng để hỏi

-Đọc bài tập 3

-Có thể đặt dấu chấm hỏisau các câu trong bài tập 3được không? Vì sao?

-Không, đây là những câutrần thuật, chứ không phải

là câu nghi vấn.các câu đều

có những từ được dùng đểhỏi nhưng kết cấu chứanhững từ này chỉ làm chứcnăng bổ ngữ trong câu

Câu b: là câu hỏi về một sựviệc xả ra Đối với câu hỏinày cần phải trả lời nnoijdung được nêu ra ở câu hỏi

II.Luyện tập

Bài tập 1(SGK/11)

Bài tập2(SGK/12)

Bài tập 3(SGK/13)

Bài tập 5.

-Gọi HS đọc bài tập 5 (SGK/13)

-Hãy cho biết sự khác nhau về hình

thức và ý nghĩa của hai câu sau:

a.Bao giờ anh đi Hà Nội?

b.Anh đi Hà nội bao giờ?

Bài tập 6

-Gọi HS đọc bài tập 6 (SGK/13)

Cho biết hai câu nghi vấn sau đây

đúng hay sai.vì sao?

a.Chiếc xe này bao nhiêu

A.Câu có từ nghi vấn hoặc có từ chỉ

quan hệ lựa chọn, có dấu chấm hỏi

đặt ở cuối câu, chức năng dùng để

hỏi

B.Câu có từ nghi vấn hoặc có từ

chỉ quan hệ lựa chọn(không cần

thiết), chỉ cần có chức năng để hỏi

C.Câu có từ nghi vấn nhưng không

cần thiết phải có dấu chấm hỏi,

không phải lúc nào cũng để hỏi

Tiết tiếp theo học bài Viết đoạn

văn trong văn bản thuyết minh

+ Thực hiện các yêu cầu mục I,II

+ Chuẩn bị các bài tập mục luyện

tập

-HS đạt câu nghi vấn theoyêu cầu đề bài

-Đọc bài tập

-Hai câu khác nhau về trật

tự từ.Trong câu a từ “baogiờ” đứng đầu câu, còn câu

b từ bao giờ đứng ở cuốicâu

-Hai câu khác nhau về ýnghĩa: Câu a hỏi về thờiđiểm của hành động sẽ diễn

ra trong tương lai, câu b hỏi

về thời điểm của hành động

đã diễn ra trong quá khứ

-Đọc bài tập 6

Câu a: có thể sử dụng được

vì người hỏi đã thực hiệnhành động nhưng chưa biếtkết qua chính xác

Câu b: không thể sử dụngđược vì người hỏi chưa biếtchiếc xe là bao nhiêu thìkhông thể nói chiếc xe đó rẻđược

-Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh

-Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh

GV :Chuẩn bị những đọan văn thuyết minh

HS :Chuẩn bị theo câu hỏi SGK

C Tiến trình tổ chức các hoạt động.

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

? Thế nào là đoạn văn? Vai trò của đoạn văn trong văn bản? cấu tạo thường gặp của đoạn văn?

* Hoạt đông 2: Giới thiệu bài mới Hoạt động 1: Khởi động (3 phút).

-Theo em để một văn bản thuyết minh đạt hiệu quả giao tiếp cao, bài văn thuyết minhcần những điều kiện nào?( Nội dung thuyết minh rõ ràng, chính xác, ngắn gọn, thông tinthuyết minh phù hợp với mục đích người nghe…Có nghĩa là bài văn được tổ chức tốt)

- Bài văn được tạo nên từ các đoạn văn Vậy đoạn văn là đơn vị ngôn ngữ trực tiếp tạonên văn bản, đoạn văn tốt thì văn bản tốt.Hôm nay cô cùng các em tìm hiểu tiết

Viết minh

* Hoạt động 3 : bài mới.

-Đoạn văn có vai trò như thế

nào trong văn bản ?

-Gọi HS đọc bài tập

1(SGK/14)

-Đoạn văn a gồm mấy câu?

Từ nào được nhắc lại trong

các câu đó? Dụng ý?

-Từ đó, có thể khái quát chủ

-Đoạn văn gồm hai hoặcnhiều câu, mở đầu bằngchữ cái lùi vào 1 ô, kếtthúc bằng dấu chấm xuốngdòng

-Đơn vị trực tiếp tạo nênvăn bản

-Câu chủ đề: Thế giới đangđứng trước nguy cơ thiếunước sạch nghiêm trọng

-Vai trò của các câu:

+Câu 1 giới thiệu khái quát

I.Đoạn văn trong vănbản thuyết minh

1.Nhận dạng các đoạnvăn thuyết minh

(Ghi nhớ1,2SGK/14)

đề của đoạn văn là gì?

-Vai trò của từng câu trong

đoạn văn như thế nào trong

việc thể hiện và phát triển chủ

đề?

*Đây là đoạn văn thuyết

minh về sự thiếu nước ngọt

trên thế giới.Mối quan hệ

giữa các câu rất chặt chẽ.Câu

1 nêu chủ đề khái quát, các

câu 2, 3,4 giới thiệu cụ thể

những biểu hiện của sự thiếu

nước Câu 5 dự báo sự việc

trong tương lai

-Đoạn văn b gồm mấy câu

văn?Nội dung của các câu

văn ấy đề cập đến đối tượng

nào?

-Theo em,chủ đề của đoạn

văn này là gì?

-Nêu nội dung của các câu

trong đoạn văn?

-Em có nhận xét gì về cách

sắp xếp các câu trong đoạn

văn này?

*Đây là đoạn văn thuyết

minh, giới thiệu về một danh

nhân, một con người nổi

tiếng theo kiểu cung cấp

thông tin về các mặt hoạt

động khác nhau của người

đó

-Vậy theo em mỗi đoạn văn

thuyết minh trình bày mấy ý?

Khi trình bày đoạn văn cần

lưu ý điều gì?

vấn đề thiếu nước ngọttrên thế giới

+Câu 2 cho biết tỉ lệ nướcngọt ít ỏi so với tổng lượcnước trên trái đất

+Câu 3 giới thiệu sự mấttác dụng của phần lớnnước ngọt

+Giới thiệu số lượng ngườikhổng lồ trên thế giới thiếunước ngọt

+Câu 5 dự báo tình hìnhthiếu nước

-Đoạn văn trên gồm 3 câu,câu nào cũng nói tới mộtngười Đó là đồng chíPhạm Văn Đồng

-Phạm Văn Đồng

-Câu 1 nêu chủ đề, giớithiệu quê quán, khẳng địnhphẩm chất và vai trò củaông

Câu 2: sơ lược giới thiệuquá trình hoạt động cáchmạng…

Câu 3 nói về quan hệ củaông với HC Minh

-Cách sắp xếp hợp lí vàchặt chẽ

-Khi làm bài TM, cần xácđịnh các ý lớn, mỗi ý viếtthành 1 đoạn văn, khi viếtđoạn văn cần trình bày rõchủ đề

-HS đọc ghi nhớ

-Đọc 2 đoạn văn

-Đoạn văn a:

+Giới thiệu một dụng cụhọc tập quen thuộc- một

đồ dùng thông dụng: Chiếcbút bi

+Cầu thuyết minh: cấutạo , công dụng và cách sửdụng bút bi

+Cách sắp xếp:

.Nêu rõ chủ đề;

.Cấu tạo của bút bi, công

2.Sửa lại các đoạn vănthuyết minh chưachuẩn

(Ghi nhớ3 SGK/14)

-Gọi HS đọc ghi nhớ (hai ý

đầu)

2.Sửa lại các đoạn văn thuyết

minh chưa chuẩn

-Gọi HS đọc các đoạn văn

+Đối chiếu với các chuẩn

trên, đoạn văn mắc những lỗi

gì?

+Cần và nên sửa chữa ,bảo

sung như thế nào?

*Đoạn văn tham khảo:

Hiện nay, bút bi là loại bút

bấm.Khi viết, người ta ấn dầu

cán bút cho ngòi bi trồi ra,

khi thôi viết thì ấn nút bấm

cho ngòi bi thụt vào bên trong

vỏ bút.Dùng bút bi nhẹ

nhàng, tiện lợi Nhưng học

sinh các lớp tiểu học chưa

+Sửa chữa và bổ sung:

.cần tách thành 3 ý nhỏ rõràng: cấu tạo, công dụng,các sử dụng

.Bổ sung thêm công dụng

+Giới thiệu cái đèn bàn

+ Giới thiệu,thuyết minh:

cấu tạo, công dụng…

+Đối chiếu với chuẩn trên,đoạn văn mắc lỗi:

.Lộn xộn rắ rối, phức tạphóa khi giới thiệu cấu tạocủa chiếc đèn bàn-một đồdùng quen thuộc trong giađình

.Câu 1 với các câu sau gắnkết gượng gạo

+HS sửa chữa và trình bàymiệng trước lớp

-Các ý trong đoạn văn cầntrình bày theo thứ tự nhậnthức hoặc diễn biến sựviệc

-Đọc ghi nhớ (chấm 3SGK/15)

-HS đọc đề văn và viếtđoạn văn theo yêu cầuSGK

Bài tập2 (SGK/15)

Bài tập 3 (SGK/15)

về cái gì?

+Quy trình sắp xếp các ý nhỏ

trong đoạn văn như thế nào?

+Đối chiếu với các chuẩn

trên, đoạn văn b mắc những

lỗi gì

+Hãy chữa lại đoạn văn trên

*Đoạn văn tham khảo:

Đèn bàn là chiếc đèn để

trên bàn làm việc ban đêm

Đèn bàn có hai loại chủ yếu:

đèn điện, đèn dầu.Ở đây chỉ

giới thiệu câu tạo sơ lược của

một kiểu đèn bàn cháy sang

bằng điện Nếu tính từ dưới

lên, từ ngoài vào trong, ta

thấy: đầu tiên là đế đèn (được

làm bằng một khối thủy tinh

vững chãi) có gắn công tắc để

bật hay tắt đèn, tùy ý người

sử dụng Dây dẫn điện từ

nguồn điện qua đế đèn, nối

với công tắc, luồn hướng lên

trong một ống thép không gỉ

thẳng đứng, tới đầu ống, nối

với đuôi đèn Bóng đèn công

1.Viết đoạn Mở bài và kết bài

cho đề văn: “Giới thiệu

trường em”

VD:Đoạn mở bài

Mời các đến thăm trường

tôi- ngôi trường be bé nằm ở

giữa một ngọn đồi lộng

gió.Đó là trường THCS Phan

Bá Phiến, ngôi nhà chung của

-HS viết đoạn văn trìnhbày các ý trên và trình bàyvào bảng phụ

-Nhận xét, sửa chữa lạicho phù hợp

chúng tôi.

Đoạn kết bài:

Trường tôi giản dị và

khiêm nhường mà xiết bao

thân thương , triều mến.Tôi

yêu ngôi trường như yêu ngôi

nhà của mình…Hồi ức về

trường mãi là kỉ niệm đẹp

trong hành trang của đời tôi

Bài tập 2.Viết đoạn văn

thuyết minh cho chủ đề : Hồ

Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của

nhân dân Việt Nam

-Khi giới thiệu về một danh

nhân như vậy, em cần giới

thiệu những nét chung nào?

-Yêu cầu HS viết và trình bày

B.Tiến hành thuyết minh

C.Nêu vai trò hoặc công dụng

Giúp HS :

-Đọc- hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn

- Cảm nhận được tình yêu quê hương và những nghệ thuật độc đáo

1 Kiến thức: Thấy được nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở trong

bài thơ này nói riêng

- Thấy được hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động ; lời thơ bình dị, gợi xúc trong sáng, thiết tha

2 Kĩ năng: Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn , biết phân tích được những chi tiết

miêu biểu đắc trong bài thơ

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ

3 Thái độ: Hiểu được tâm trạng của nhà thơ, yêu quê hương ý thức xây dựng quê

hương

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II,Thơ Tế Hanh, bảng phụ

2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động

* Hđ1: Kiểm tra bài cũ:

- Đọc thuộc khổ thơ 3 trong bài “Nhớ rừng” của Thế Lữ”.Phân tích cái hay của khổ thơ trên

- Yếu tổ nghệ thuật chủ yếu tạo sức lôi cuốn mạnh mẽ ,chi phối các yếu tố nghệ thuât khác của bài “Nhớ rừng’ là:

A- Cảm hứng lãng mạn, mạch cảm xúc tuôn trào

B-Hình tượng con hổ bị nhốt là biểu tượng tượng thích hợp thể hiện chủ đề của bài thơ

C- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình, đầy ấn tượng

D- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú , đầy sức biểu cảm

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới:

- Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mà thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nỗi thành người

-Đó là lời trong bài hát nào ? Ai là tác giả của bài hát trên ?

-GV: Đối vơí mỗi người chúng ta Quê hương là nơi sinh ra ta, nuôi cho tâm hồn ta khônlớn, ai xa quê cũng nhớ về quê Rất nhiều nhà thơ ,nhà văn viết về quê hương Nhà thơ

Tế Hanh cũng vậy …Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài thơ Quê hương của ông

để thấy rõ vấn đề này

* Hoạt động 3 : Bài học :

I.Tìm hiểu chung

1.Giới thiệu tác giả, tác

phẩm

-Em hãy nêu một vài nét sơ

lược về cuộc đời và sự nghiệp

thơ ca của ông?

*Tế Hanh luôn lấy quê hương

làm đề tài chính Quê hương

trong thơ ông trong trẻo và

II.Tìm hiểu bài thơ

1.Cảnh làng chài ven biển

-Gọi HS đọc 2 câu thơ đầu

-Cảnh làng chài ở quê hương

tác giả, hiện ra qua những chi

tiết nào?

-Em có nhận xét gì cach giới

thiệu của nhà thơ?

Cảnh làng chài qua lời thơ

của tác giả được hiện ra ntn?

*Chim bay dọc biển mang tin

cá báo hiệu cho một ngay an

a.Tác giả: Tế Hanh tên thật làTrần Tế Hanh, sinh năm 1921tại một làng chài ven biển tỉnhQuảng Ngãi, ông là nhà thơnổi tiếng được nhà nước traotặng giải thưởng văn học nghệthuật 1996

b.Các tác phẩm chính:Tập thơhoa niên, gửi miền Bắc, Tiếngsong, hai nửa yêu thương,khúc ca mới

-Quê hương được trích trongtập ngẹn ngào XB 1939

-Đọc bài thơ

-Tục ngữ dự báo tin vui củangười dân chài dựa theo kiếnthức dân gian

quê

Bố cục của bài thơ?

+Câu 1,2: Giới thiệu chung

- Cảnh làng chài: rộng lớn,nước bao quanh và gần biển

I.Tìm hiểu chung.1.Tác giả, tác phẩm.(SGK/17)

2.Đọc, tìm hiểu chúthích

3.Bố cục

II.Tìm hiểu bài thơ.1.Cảnh làng chài venbiển

-Gần biển, nước baoquanh

=>Rộng lớn, bao

la, thơ mộng

lành của người dân làng

chài.Trong quang cảnh ấy

người dân chài chuẩn bị cho

hành trình chinh phục biển

khơi

2.Cảnh dân chài bơi thuyền ra

khơi

-Gọi HS đọc đoạn thơ 2

-Trong tiết trời quang đãng,

người dân chài chuẩn bị cho

cuộc hành trình chinh phục

biển khơi

-Hình ảnh người dân chài

hiện ra qua những chi tiết thơ

nào?

-Những từ: phăng, hăng,mạnh

mẽ, vượt thuộc từ loại nào?

Những từ này gợi cho em

nghĩa như thế nào?

-Vậy qua đoạn thơ này, hình

ảnh người dân chài và cánh

buồm “quê hương” hiện ra

như thế nào?

3.Cảnh thuyền về bến

-Gọi HS đọc đoạn thơ 3

-Không khí đón ghe về được

thể hiện qua những chi tiết

thơ nào?

-Em có nhận xét gì về không

khí ấy?

-Em hãy tìm những chi tiết

miêu tả chân thực người dân

chài?

-Đọc diễn cảm khổ thơ 2

-Dân trai tráng bơi thuyền điđánh cá, thuyền nhẹ hăng,phăng mái chèo mạnh mẽvượt trường giang…

-Phăng, vượt: động từ; hăng,mạnh mẽ là tính từ.Chúng chỉcác hoạt động có tính chấtmạnh mẽ

-Vì cánh buồm,to, ngạo nghễ

và đối với người dân chài nó

là sinh mạng, là của cải củahọ

-Cách so sánh này làm chocánh buồm trở nên đẹp đẽ vàlinh thiêng, giàu ý nghĩa,nhưng cũng đầy lãng mạngnhư hồn thơ tác giả

-Người dân chài đẹp đẽ, khỏemạnh, hăng say lao động; conthuyền lãng mạng, thơ mộng

và linh thiêng

-HS đọc khổ thơ 3

-Không khí đón ghe về: ồn àotrên bến đỗ, tấp nập đón ghevề…

-Không khí vui vẽ, nhộn nhịp

-Người dân chài làng da ngămrám nắng; cả thân hình nồngthơ vị xa xăm

-Câu thơ đầu là tả thực, câusau là sang tạo làm cho ngườidân chài trở nên lãng mạng,hào hoa, phi thường

-Con thuyền im bến mỏi trở

về nằm; nghe chất muối thấmdần qua thớ vỏ

-Dùng biện pháp nhân hóalàm cho con thuyền trỏe nênsống động, con thuyền trở nên

-Con thuyền: Đẹp đẽ,mạnh mẽ, gần gũi vàlinh thiêng

3.Cảnh thuyền vềbến

-Không khí vui vẽ,nhộn nhịp

-Hình ảnh người dânchài: yêu lao động,rắn chắc, lãng mạn,phi thường

-Hình ảnh con

-Cách nói dân giả ấy, gợi lên

hình ảnh người dân chài như

thế nào?

-Con thuyền là hình ảnh trung

tâm của bài thơ.Em hãy tìm

những chi tiết miêu tả hình

*Bình:Đây là đoạn thơ hay

viết về làng quê miền

biển.Tất cả rất đỗi mộc mạc

và đáng yêu.Một người luôn

nung nấu trong lòng khát

vọng được trở về quê hương

và yêu quê hương mới có

những vần thơ cháy bỏng như

vậy, có yêu lao động và cuộc

sống mới có những câu thơ

xuất thần như vậy

Không khí vui vẽ, nhộn nhịp

4.Nỗi lòng của tác giả khi xa

quê

-Đọc khổ thơ 4

-Khi xa quê tác giả nhớ vể

quê hương qua những chi tiết

thân thuộc với ông.Nỗi nhớ

ấy làm cho bài thơ trở nên

-Nhớ những nét đặctrưng, dung dị củaquê hương

III Tổng kết

1/Nghệ thuật : 2/ Nội dung :(Ghi nhớ SGK/ 18)

3/ Ý nghĩa: Tác giả

bày tỏ một tình yêu tha thiết đối với quê hương làng biển

2.Nội dung của bài thơ.

A.Vẽ ra bức tranh tươi sáng,

sinh động về một làng quê

miền biển

B.Gợi lên hình ảnh người dân

chài khỏe khoắn, đầy sức

sống

C.Thể hiện tình cảm yêu quê

hương trong sáng, tha thiết

của nhà thơ

D.Cả 3 ý trên

-Gọi HS đọc ghi nhớ

IV Củng cố

* Hoạt động 4: Củng cố.-Gọi HS đọc diễn cảm bài thơ.; Đọc ghi nhớ.

-Hình ảnh làng chài ven biển để lại trong tâm trí người đọc:

A.Mộc mạc, đáng yêu.B.Sinh động, giàu sức sống

C.Ồn ào, tấp nập.D.Thơ mộng, đáng yêu

-Vì sao em chọn đáp án ấy?

- Viết một đoạn văn ngắn nói về tình cảm của em đối với làng quê mình đang sinh ra và lớn lên.( Khoảng 6 câu)

Hđ5: Hướng dẫn tự học ở nhà:

Về nhà sưu tầm một số đoạn thơ, văn hoặc ca dao nói về tình cảm quê hương.

-Học thuộc bài thơ và nội dung bài học

- Soạn bài “ Khi con tu hú’’

+ Đọc vb, tìm hiểu tác giả, tác phẩm

+ Hoàn cảnh ra đời của bài thơ

+ Giải thích nhan đề bài thơ?

+ Mùa hè trong tâm tưởng người cộng sản?

Ý nghĩa của bài thơ?

Kinh nghiệm

1 Kiến thức : cảm nhận được lòng yêu sự sống, niềm khát khao tự do của người chiến

sĩ cach mạng được thể hiện bằng những hình ảnh gợị cảm, lời thơ tha thiết và thể thơ lục bát quen thuộc, có những hiểu biết về Tố Hữu

-Thấy được nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh ( thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do), niềm khao khát cuộc sống tự do, lí tưởng cách mạng của tác giả

2 Kĩ năng : -Đọc diễn cảm một tác phẩm thơ thể hiện tâm tư người chiến sĩ cách mạng

bị giam cầm trong tù ngục

Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc giữa hai phần của bài thơ; thấy đươc

sự vận dụng tài tình thể thơ truyền thống của tác giả trong bài thơ này

3 Thái độ : Tình yêu quê hương, đất nước.

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II, Tập thơ Từ ấy của Tố Hữu, bảng phụ.2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động.

* Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ : -Đọc thuộc bài thơ Quê hương của Tế Hanh và nêu

giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ

* Hoạt động 2: Khởi động .

-Ở các lớp dưới, các em đã được học một số bài thơ của nhà thơ Tố Hữu.Em hãy kể tênmột số bài thơ ấy.( Ở các lớp dưới, các em đã được học một số bài thơ của nhà thơ TốHữu: Lượm, Việt Bắc…)

-Hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu thêm một bài thơ rất hay nữa của ông “Từ ấy”

* Hoạt động 3 : Bài học.

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

-Em hãy giới thiệu một vài nét sơ lược về

cuộc đời và sự nghiệp sang tác thơ ca của

ông?

*Tố Hữu là con người rất thành đạt trên

con đường thơ ca cũng như sự nghiệp

chính trị

a.Tố Hữu(1920-2002),tên khai sinh làNguyễn Kim Thành .Quê ở tỉnh ThừaThiên-Huế.Ông thamgia hoạt động cách

sớm.Tháng 4-1939,ông bị bắt giam vàonhà lao Thừa Phủ(Huế), sau đó chuyểnsang nhà tù Lao Bảo,

và nhiều nhà tù khác ởTây Nguyên.Tháng 3-

1942 ông vượt ngục…

Ông từng giữ những

I.Tìm hiểu chung.1.Tác giả, tác phẩm.(SGK/19)

2.Đọc, tìm hiểu chú thích.

a.Đọc: giọng to,rõ, thể hiện khí phách

quật cường và tâm trạng uất hận

-GV đọc mẫu, gọi HS đọc lại

-Gọi HS đọc đoạn thơ 1

-Cảnh mùa hè được thể hiện qua những

chi tiết thơ nào?

-Cảm nhận của em về mùa hè này?

-Hình ảnh đôi con diều sáo lộn nhào từng

không, trời xanh càng rộng càng cao…

gợi lên cảm giác gì?

*Bình: Đây là đoạn thơ tả cảnh mùa hè

rất đẹp Chỉ có con người có tâm hồn

nhạy cảm, yêu thiên nhiên mới có thể

viết nên những câu thơ cảm động đến

b.Tác phẩm: Từ ấy,Việt Bắc, Gió lộng, Ratrận, Máu và hoa, Mộttiếng đờn…

-Khi con tu hú được

trích trong Từ ấy.

-Đọc diễn cảm bài thơ

-Nắng đào: nắng to,rực lửa, nắng này chỉ

có ở vùng Bình TrịThiên

-Bố cụ chia làm haiphần

Phần 1: 6 câu đầu(Cảnh sắc trời đất vàohè)

Phần 2: còn lại (Tâmtrạng của người tùcách mạng)

-HS đọc đoạn thơ 1

-Cảnh mùa hè: Lúachim đương chín, tráicây ngọt dần, vườnrâm dậy tiếng ve ngân,bắp rấy vàng hạt, nắngđào, trời xanh càngrộng, càng cao, đôicon diều sáo lộn nhàotừng không…

-Đẹp, lãng mạn, đầysắc màu, ngọt ngào…

-Gợi nên sự phóngkhoáng, rộng rải, tựdo…

2.Đọc, tìm hiểu chúthích

3.Bố cục

II,Tìm hiểu bài thơ

1.Cảnh sắc trời đất vào hè.

* Đẹp đẽ, lãng man.Rực rỡ, đầy sắc màuĐầy âm thanh vàhương vị

* Trong trẻo,khoáng đạt, tựdo,tràn đầy sứcsống

2.Tâm trạng người

tù cách mạng

-Điều gì làm cho nỗi uất hận của tác giả

dâng trào?Vì sao như vậy?

*Nỗi niềm uất hận của tác giả như nhân

lên nhiều lần vì tiếng chim tu hú Diễn

biến tâm trạng của tác giả cũng thay đổi

theo tiếng chim tu hú

-Trong bài thơ này, tiếng chim tu hú xuất

hiện mấy lần?

- Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có

tiếng tu hú, nhưng tâm trạng người tù khi

nghe tiếng tu hú thể hiện ở đoạn đầu và

đoạn cuối rất khác nhau Vì sao?(Thảo

luận nhóm).

- Tác giả sử dụng nghệ thuật gì? Tác

dụng?

-Vậy em có nhận xét gì về tâm trạng của

nhà thơ khi nghe “hè” dậy bên lòng?

*Bình:Sự đối lập tự do của bên ngoài và

bên trong nhà tù làm cho tâm trạng của

người tù càng thêm uất hận.Tiếng chim

tu hú khơi gợi trong lòng người tù sự tự

do…Sự lặp lại ấy đầy chủ ý Lời thơ

càng thêm sôi sục ý chí kiên trung, bố

hiệu cho một hành động liều lĩnh sắp sẽ

-Những chi tiết thơdiễn tả tâm trạng củatác giả:

+Chân muốn đạp tanphòng

+Ngột làm sao, chếtuất thôi

- Điều làm cho nỗi uấthận của tác giả dângtrào là tiếng chim tuhú.Vì tiếng chim tu húbáo hiệu mùa hè tươiđẹp đã về

-Tiếng chim tu hú xuấthiện hai lần: đầu bài vàcuối bài

(lặp vòng tròn) lặp lạinhằm nhấn mạnh,nhân đôi sự bất bình vìmất tự do của tác giả,

Và để thể hiện khátvọng tự do

- HS thảo luận các

câu hỏi

1.Nghệ thuật:Bài thơlục bác với lời lẽ thiếttha, với những biệnpháp tu từ đầy chủ ý,tác giả đã thể hiệnđược nỗi niềm, đượckhát vọng cháy bỏngcủa mình…

2.Nội dung:bài thơ thểhiện lòng yêu thiênnhiên, yêu cuộc sống,khát khao tự do mãnhliệt của người tù cáchmạng

-Trình bày kết quả

-Ngột ngạt, tù túng,uất hận vì mất tự do.-Bất bình

-Khát khao tự domãnh liệt

III Tổng kết.

1.Nghệ thuật: Bài

thơ lục bác với lời lẽthiết tha, với nhữngbiện pháp tu từ đầychủ ý, tác giả đã thểhiện được nỗi niềm,được khát vọng cháybỏng của mình…

2.Nội dung: bài thơ

thể hiện lòng yêuthiên nhiên, yêucuộc sống, khátkhao tự do mãnh liệtcủa người tù cáchmạng

-Nhận xét kết quả thảo luận.

a.Nội dung của bài thơ:

A.Thể hiện lòng yêu nước, yêu thiên

nhiên, yêu cuộc sống

B.Khát khao tự do đến cháy bỏng

C.Muốn phá tan xiềng xích để trở về với

cách mạng

D.Cả 3 ý trên

b.Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ:

A.Bài thơ lục bác: lời lẽ tự nhiên, nhịp

IV.Củng cố

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà.

-Học bài, đọc ghi nhớ

-Đọc thuộc lòng bài thơ

-Soạn bài: Câu nghi vấn (tiếp theo)

+ Thực hiện các yêu cầu mục I,II

+Trong các bài thơ thuộc phong trào thơ mới, các nhà thơ thích dùng câu nghi vấn khôngcần trả lời(câu hỏi tu từ) để làm gì? Vì sao lại dùng như vậy?

+ Chuẩn bị trước hệ thống bài tập

- Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp.

- Vận dụng được kiến thức để đọc- hiểu và tạo lập văn bản

1 Kiến thức:

-Đặc điểm của câu nghi vấn.

- Chức năng của câu nghi vấn

2 Kĩ năng: Biết và hiểu được tác dụng của câu nghi vấn.

Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu khác

3 Thái độ: Sử dụng câu nghi vấn vơiis hoàn cảnh giao tiếp.

* Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ.

-Đọc bài ca dao sau:

Hôm qua tát nước đầu đình,

Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen

Em được thì cho anh xin

Hay là em để làm tin trong nhà?

-Bài ca dao này có sử dụng câu nghi vấn không? Dựa vào đâu, em biết điều đó?

* Hoạt động 2: Khởi động.

-Theo em, chàng trai trong bài ca dao trên, sử dụng câu nghi vấn có phải là để hỏi chuyệnmất chiếc áo không? Hay còn mục đích gì khác?

-Trong bài ca dao trên, sử dụng câu nghi vấn nhưng không dùng để hỏi.Chàng trai hỏi để

tỏ tình.Hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu thêm về kiểu câu nghi vấn hỏi không càn tả lời

(còn gọi là câu hỏi tu từ)

-Trong các đoạn trích trên,

câu nào là câu nghi vấn?

-Đọc các đoạn trích trong mục I

-Câu nghi vấn:

a.Những người muôn năm cũ/ Hồn ở đâu bâygiờ

b.Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?

c.Có biết không?;Lính đâu?;

Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vàođây như vậy?;

Không còn phép tắc gì nữa à?

I.Nhữngchức năngkhác

-Các câu nghi vấn này có

dùng để hỏi không?

-Vậy, các câu nghi vấn ấy

dùng để làm g

-Theo em, các câu nghi vấn

này, hỏi có yêu cầu người

nghe trả lời không?

*Đây, là những câu nghi

vấn không yêu cầu người

nghe trả lời

-Vậy, ngoài chức năng dùng

để hỏi, câu nghi vấn còn có

d.Cả đoạn là một câu nghi vấn

e.Con gái tôi đấy ư?; Chả lẽ lại là con mèohay lục lọi ấy !

-Các câu nghi vấn ấy dùng: +Đoạn trích a:

bộc lộ tình cảm, cảm xúc (sự hoài niệm, nuốitiếc)

+Đoạn trích b: đe dọa

+Đoạn trích c: cả 4 câu đều dùng để đe dọa

-Không, khi dùng để thể hiện sự ngạc nhiên

có thể dùng dấu chấm than, khi thể hiện ýkhông tin là sự thật hoặc ngập ngừng sợ sệt…

d.Ôi, nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay?

-Những câu ngi vấn ấy được dùng để:

-Có những câu nghi vấn sau:

a Sao cụ lo xa thế? ;Tội gì bây giờ nhịn đói

* (Ghi nhớ SGK/22)

II.Luyệntập

Bài tập1(SGK/22)

Bài tập2(SGK/23)

-Các câu nghi vấn ấy dùng

để làm gì?

-Trong những câu nghi vấn

trên, câu nào có thể thay thế

bằng một câu không phải là

câu nghi vấn mà có ý nghĩa

tương đương? Hãy viết

những câu có ý nghĩa tương

b.Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra

người ra ngợm ấy, chăn dắt làm sao?

c.Ai bảo thảo mộc tự nhiên không có tình

mẫu tử?

d.Thằng bé kia, mày có việc gì?; Sao lại đến

đây mà khóc?

-Các câu nghi vấn dùng:

a.Câu 1, câu 2, câu 3: phủ định

b.Bộc lộ sự băn khoăn, ngần ngại

c.Khẳng định

d.Câu 1 và 2: hỏi

-Có các câu nghi vấn ở a, b,c

-Câu tương đương:

a.Cụ không phải lo xa quá như thế ;Khôngnên nhịn đói mà tiền để lại.; Ăn hết thì lúcchết không có tiền để mà lo liệu

bKhông biết chắc là thằng bé có thể chăn dắtđược dàn bò hay không

c.Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử-Đặt các câu nghi vấn theo hướng dẫn củaGV

Đọc bài tập 4

-Thảo luận nhóm.

Trong nhiều trường hợp giao tiếp, những câunhư vậy dùng để chào.Người nghe khôngnhất thiết phải trả lời, mà có thể đáp lại bằngmột câu chào khác (có thể là câu nghi vấn)

Bài tập4(SGK/24)

* Hoạt động 4:Củng cố.

Làm các bài tập trắc nghiệm sau:

-Câu nghi có chức năng chính là gì?

A.Hỏi B.Cầu khiến C.Bộc lộ cảm xúc D.Tường thuật.-Ngoài chức năng dùng để hỏi, câu nghi vấn còn dùng làm gì?

A.Cầu khiến B.Bộc lộ cảm xúc D.Tường thuật D.Cả 3 ý trên

-Trong phong trào thơ mới người ta dùng câu hỏi tu từ (câu nghi vấn không dùng để hỏi)

làm gì?

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà.

-Học bài, đọc ghi nhớ

- Tiết tiếp theo: Thuyết minh về một pp

+ Đọc các bài văn thuyết minh mẫu

+ Thực hiện các yêu cầu bên dưới

+ Tập thuyết minh một phương pháp mà em nắm vững

+ Chuẩn bị bài tập mục II.

*KInh nghiệm:

Ngày soạn: 10/1/2014

Tiết 80 THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP

( CÁCH LÀM) A.Mục tiêu cần đạt.

- Giúp HS :

1 Kiến thức: + Biết cách thuyết minh về một phương pháp.

+ Nắm được đặc điểm, mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh

vê một phương pháp(cách làm)

2.Kĩ năng:

+ Quan sát đối tượng thuyết minh

+ Tạo lập đươc một văn bản thuyết minh theo yêu cầu , biết viết một bài văn thuyết minh

về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ

3 Thái độ: Tìm hiểu , học hỏi , nghiên cứu đối tượng cần thuyết minh.

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II, bảng phụ

2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:(5 phút).

Trình bày những yêu cầu cần có của đoạn văn thuyết minh

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới (3 phút).

-Em hãy kể tên các loại bài văn thuyết minh mà các em đã học?

(Thuyết minh: về một danh lam thắng cảnh, một đồ dùng, một thể loại văn học)

-Hôm nay, các em sẽ được nghiên cứu thêm một loại bài văn thuyết minh mới :Thuyềt minh về một phương pháp (cách làm).

-Khi thuyết minh cách làm đồ vật,

người ta thường nêu những nội

dung gì?

-Cách làm được trình bày theo thứ

tự như thế nào?

-Gọi HS đọc văn bản :Cách nấu

canh rau ngót với thịt lợn nạc

-Khi thuyết minh cách chế biến

thức ăn, người ta thường nêu những

Đọc văn bản Cách làm đồ chơi “em bé

-Đọc văn bản:Cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc

-Nội dung thuyết minh: Nguyên liệu,cách làm và yêu cầu thành phẩm

I.Giới thiệumột

phươngpháp (cáchlàm)

(Ghi nhớSGK/26)

nội dung gì?

-Phần nguyên liệu được giới thiệu

có gì khác với văn bản a? Vì sao?

-Phần cách làm được giới thiệu như

thế nào? Có gì khác với a?

-Phần yêu cầu thành phẩm ra sao?

-Nhận xét về lời văn của a, b?

-Vậy, theo em để viết được bài văn

thuyết minh về một phương

phương pháp ấy trước khi thuyết

minh.Chỉ có hiểu rõ về nguyên (vật

liệu), phương pháp làm, chất lượng

của sản phẩm tạo ra một cách tỉ

mỉ , thấu đáo thì bài viết mới rõ

ràng, có giá trị thuyết minh cao

2: Luyện tập (12 phút).

Bài tập 1(SGK/26)

-Gọi HS đọc bài tập

-Bài tập yêu cầu gì?

-Khi thuyết minh về trò chơi, thì ta

cần thuyết minh những gì?Em hãy

lập dàn bài chung cho bài thuyết

-Phần cách làm: đặc biệt chú ý trình tựtrước sau, đến thời gian của mỗi bước,(không được phép thay đổi nếu khôngmuốn thành phần kém chất lượng)

-Phần yêu cầu thành phẩm: chú ý cả

ba mặt trạng thái, màu sắc, mùi vị

-Lời văn cần ngắn gọn, chuẩn xác

-Người viết cần tìm hiểu kĩ phươngpháp cần thuyết minh

-Nội dung: Trình bày rõ điều kiện,cách thức, trình tự…làm ra sản phẩm,yêu cầu thành phẩm đối với sản phẩmđó

B.Thuyết minh về trò chơi:

-Số người chơi, dụng cụ chơi

-Cách chơi (luật chơi): Thế nào thìthắng, thế nào thì thua, thế nào thiphạm luật…

C.Kết bài: Yêu cầu đối với trò chơi

-Đọc văn bản

II.Luyệntập

Bài tập1(SGK/26)

Bài tập2(SGK/26)

-Hãy chỉ ra cách đặc vấn đề, các

cách đọc , đặc biệt là hiệu quả của

phương pháp đọc nhanh được nêu

trong bài?

-Các số liệu trong bài có ý nghĩa gì

đối với việc giới thiệu phương

-Bài văn giới thiệu một cách đọcnhanh nhất: không đọc hang ngang màmắt luôn chuyển động theo đườngdọc từ trên xuống dưới.Cách đọc nàygiúp ta nhìn toàn bộ thông tin chứatrong trang sách, đọc toàn bộ bài viết

và tiếp thu toàn bộ nội dung

-Số liệu bài viết có tác dụng thuyếtminhcho tác dụng của phương phápđọc nhanh

Đọc ghi nhớ

Hoạt động 4: Củng cố.

1.Củng cố (3 phút)

-Gọi HS đọc ghi nhớ

-Đọc các bài tập trắc nghiệm sau và chọn câu trả lời đúng nhất

+Để giới thiệu được một phương pháp (cách làm), điều đầu tiên cần:

A.Tìm hiểu kĩ phương pháp cần thuyết minh

B.Xác định nội dung cần thuyết minh

C.Xác định phương pháp thuyết minh

Viết bài giới thiệu một trò chơi dân gian Ô ăn quan

-Tiết tiếp theo học bài : Tức cảnh Pác -Bó

+ Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích tác giả, tác phẩm?

+ Hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

+ Thực hiện các yêu cầu mục 1,2,3 phần HDHB

* Kinh nghiệm:

Tuần 22 Ngày soạn: 11 /1/2014

Tiết 81 TỨC CẢNH PÁC BÓ A.Mục tiêu cần đạt.

2 Kĩ năng :

- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trog tác phẩm

Kỹ năng sống : - Giao tiếp: trao đổi, trình bày suy nghĩ về tình yêu với công việc lớnhơn là yêu quê hương đất nước được thể hiện trong bài thơ

- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận về giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ,

vẻ đẹp của hình ảnh con người trong thơ

3.Thái độ : Trân trọng và thấy được trái tim yêu nước của Hô Chủ Tịch

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II,Tập thơ Hồ Chí Minh, bảng phụ

2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động.

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:(5 phút).

-Đọc thuộc bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu và trình bày nội dung của bài thơ

-Tiếng chim tu hú trong bài thơ trên có tác dụng gì với người tù cách mạng?

A.Khơi gợi sự tự do B.Gọi mùa hè về

C.Thúc dục D.Gợi sự căm giận, tạo tâm trạng ngộtngạt

* Hoạt động 2: Khởi động (3 phút).

- Hãy kể tên một số tác phẩm văn học của chủ tịch Hồ Chí Minh mà các em được học ởcác lớp dưới? (Các tác phẩm của chủ tịch Hồ chí Minh đã học: Cảnh khuya, Rằm thánggiêng, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta…)

-Bác Hồ không những là nhà chính trị xuất sắc, nhà cách mạng lỗi lạc mà còn là nhà văn

ưu tú của dân tộc Việt Nam.Ở các lớp dưới các em đã được học một số bài thơ, bài văncủa người.Hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu thêm một bài thơ cũng khá hay,là bài thơđầu tiên của Bác sáng tác tại VN, sau 30 năm bôn ba ở xứ người

* Hoạt động3: Bài học:

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

-Em hãy giới thiệu một vài nét sơ

lược về cuộc đời và sự nghiệp của

chủ tịch Hồ Chí Minh?

a.Tác giả: Hồ Chí Minh(1890-1969), quê ở làngSen, xã Kim Liên, huyệnNam Đàn, tỉnh Nghệ An,

Hồ Chí Minh là ngườikhai sinh ra Đảng cộngsản Việt Nam, là nhà cáchmạng, vị lãnh tụ tài ba của

I Tìm hiểu chung.1.Tác giả, tác phẩm

-Bài thơ được sáng tác trong hoàn

-Theo em tại sao không nói cháo

ngô? Vậy từ địa phương “cháo bẹ” có

giá trị nghệ thuật gì trong bài thơ

này?

3.Bố cục

-Theo em, bài thơ chia làm mấy

phần? Nội dung từng phần?

*Đây là một bài thơ sáng tác theo thể

thất ngôn tứ tuyệt đường luật,tuân thủ

chặt chẽ luật bằng trắc, đối niêm

nhưng có nội dung hiện đại, vì vậy bố

cục của nó cũng có phần khác với các

bài thơ thất ngôn đường luật cổ điển

II.Tìm hiểu văn bản

1.Thú lâm tuyền của Bác

-Gọi HS đọc 2 câu thơ đầu

-Hai câu thơ đầu, cung cấp những

thông tin gì về cuộc sống của Người?

-Trong hai câu thơ trên, người sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì? Em

hãy phân tích tác dụng của biện pháp

nghệ thuật đó

-Em có nhận xét gì về từ vẫn?

-Với cuộc sống tự do, tự tại ấy Người

đang hăng say với công việc của

-Đây là một trong nhữngbài thơ đầu tiên đượcngười sáng tác sau hơn bamươi năm bôn ba hoạtđộng cách mạng ở nướcngoài…

-Đọc bài thơ

-Xem các chú thích

-Cháo bẹ: phù hợp với âmhưởng bài thơ, tạo sắc tháiriêng cho bài thơ

-Bài thơ có bố cục gồm 2phần:

+3 câu thơ đầu: Thú lâmtuyền của Bác

+Câu thơ cuối: Cái sangcủa cuộc đời làm cáchmạng

-Đọc 2 câu thơ đầu

-Nơi ở: hang đá; thức ăn:

cháo bẹ măng tre

-Sử dụng phép đối: sáng

ra, tối vào, tạo sự nhịpnhàng cho câu thơ và nóilên cuộc sống đi vào quycũ

-Vẫn là trợ từ dùng đểnhấn mạnh,khẳng địnhcuộc sống quy cũ, dư giãcủa Bác

-Dịch sử Đảng trong mộthoàn cảnh đơn sơ, tạmbợ…

-Cuộc sống quy cũ, đủđầy, người sống ung dung,thích thú giữa núi rừng,làm công việc hết sức vinh

2.Đọc tìm hiểu chúthích

3.Bố cục

II.Tìm hiểu văn bản.1.Thú lâm tuyền củaBác

-Cuộc sống: quy cũ,

đủ đầy, dư giã; -Ung dung, tự do, tựtại

nhận về nếp sống và công việc của

Bác

*Ba câu thơ đầu, người giới thiệu khá

mạch lạc và cụ thể về nơi sống của

mình Tất cả hiện ra thật giản dị.Cuộc

sống dù khó khăn nhưng có lẽ người

rất thú vị.Người đang chìm mình

trong thú vui non nước (thú vui lâm

tuyền)

-Theo em, có nhà thơ trung đại nào

cũng có thú lâm tuyền (thích cuộc

sống giữa chốn non cao nước biếc)

như Bác?

-Em hãy cho biết thú lâm tuyền ở

Nguyễn Trãi và Bác Hồ có gì giống

và khác nhau

*Bác đắm say trong cảnh đẹp của đất

nước, trong niềm hân hoan được hoạt

-Gọi HS đọc câu thơ cuối

-Cho HS thảo luận câu hỏi sau:

Vì sao Bác thấy: Cuộc đời cách

mạng thật là sang? Chữ sang có giá

trị gì trong việc biểu đạt nội dung của

phúc (sang) hơn nhiều, được sống tự

do, ung dung, tự tại giữa núi rừng

mênh mông Được làm công việc cao

cả phục vụ cho đất nước : “dịch sử

Đảng” Chữ sang là điểm nhãn của

bài thơ, nhờ chữ sang mà bài thơ có

hồn, nỗi gian triaan biến mất, nhờ chữ

sang mà nội dung bài thơ khảng khái

và thể hiện được khí phách của

Người Tóm lại chữ sang dùng rất đắc

Khác: Họ trách đời,hơitiêu cực, còn Bác đang vuithú vui lâm tuyền nhưngcũng đang hoạt độngchính trị…

-Đọc câu thơ cuối

-Thảo luận và trả lời câuhỏi:

+Sang vì: được hoạt dộngcách mạng giữa lòng đấtnước một cách tự do, tựtại và có cuộc sống dư giã,

đủ đầy, có công việc vinhquang so với những đồngchí của mình…

+Chữ sang là nhãn tự của

bài thơ, nói lên cốt cáchcủa bác: coi thười giankhó, thích cuộc sống giản

dị, chất phác; cũng nói lênphần nào tính cách củangười: giản, mộc mạc, lạcquan, yêu đời, thanhcao…

-Công việc vinhquang, đầy tự hào

2.Cái “sang” củacuộc đời làm cáchmạng

-Được sống giữalòng đất nước, trựctiếp lãnh đạo nhândân đấu tranh giànhđộc lập

-Được sống tự do, tựtại

-Được làm côngviệc vinh quang.-Cái khó khăn trướcmắt không đáng kể,thậm chí là “sang”

III.Tổngkết

1.Nghệ thuật

-Lời thơ trong sáng,nhẹ nhàng, có giá trịbiểu cảm cao

-Giọng điệu tươivui, hóm hỉnh

1.Nghệ thuật: Hãy nêu những đặc sắc

nghệ thuật của bài thơ

2.Nội dung: Nội dung của bài thơ

C.Thích ung dung , tự tại

D.Xa lách cuộc đời trần tục

+Nét nỗi bật của bài thơ:

-Đọc bài tập trắc nghiệm

+Chọn A

+Chọn D

-Kết cấu: ngắn gọn,súc tích

2 Nội dung: Bàithơ thể hiện lòngyêu nước, chan hòavới thiên nhiên, vớicuộc sống, coithường gian khó.Với Bác, được hoạtđộng cách mạng,được sống chan hòavới thiên nhiên là

V Củng cố, dặn dò

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà.

-Học bài, đọc ghi nhớ

- Tiết tiếp theo học bài : Câu cầu khiến

-Soạn bài câu cầu khiến

-Vẽ sơ đồ hệ thống cấu tạo các kiểu câu chia theo mục đích nói

………

……… Ngày soạn:11-1-2014

Tiết 82 CÂU CẦU KHIẾN A.Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

-Hiểu rõ đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến

-Phân biệt được câu cầu khiến với các kiểu câu khác

B.Chuẩn bị.

1.Giáo viên:Giáo án, SGK-SGV Ngữ văn 8 tập II,Sách BT Tiếng Việt 8 tập II, bảng phụ.2.Học sinh: Soạn bài, SGK và dụng cụ học tập, bảng nhóm

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:(4 phút).

-Ngoài chức năng dùng để hỏi, câu nghi vấn còn có những chức năng gì?

-Đọc câu thơ sau và trả lời câu hỏi:

Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Câu Thời oanh liệt nay còn đâu? dùng để làm gì?

* Hoạt động 2:Khởi động (3 phút).

-Câu chia theo mục đích nói gồm mấy kiểu câu?

(Câu chia theo mục đích nói: câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán, câu trần thuật)

-Ở tiết học Tiếng Việt trước các em đã được học câu nghi vấn Hôm nay, các em sẽ được

học thêm một kiểu câu mới: Câu cầu khiến.

-Trong những đoạn trích trên,

câu nào là câu cầu khiến? Đặc

điểm hình thức nào cho biết đó

là câu cầu khiến?

-Câu cầu khiến trong những

đoạn trích trên dùng để làm gì?

Gọi HS đọc bài tập 2

-Cách đọc câu “Mở cửa!” trong

(b) có khác với cách đọc câu

“Mở cửa.” trong (a) không

-Câu “Mở cửa!” trong (b) dùng

để làm gì, khác với “Mở cửa.”

trong (a) không?

-Vậy theo em câu cầu khiến có

đặc điểm chức năng gì?

-Câu cầu khiến có thể kết thúc

câu bằng loại dấu câu nào?

-Gọi HS đọc ghi nhớ

(SGK/31)

-Yêu cầu HS đặt một vài ví dụ

về câu cầu khiến

*Câu cầu khiến kết thúc câu

bằng dấu chấm than.Song khi

nội dung không cần nhấn mạnh

có thể kết thúc bằng dấu chấm

Trường hợp bắt buộc dùng dấu

chấm than khi câu cầu khiến

không có từ cầu khiến mà chỉ

có ngữ điệu cầu khiến

2: Luyện tập (15 phút).

Bài tập 1(SGK/31)

-Gọi HS đọc bài tập 1

-Đặc điểm hình thức nào cho

biết những câu trên là câu cầu

b.+Đi thôi con

-Vì có từ cầu khiến: Đừng, đi , thôi -Chức năng:

+Thôi đừng lo lắng (khuyên bảo)

+Cứ về đi (yêu cầu)

+Đi thôi con (yêu cầu)

-HS đọc to bài tập 2

-Có cách đọc khác nhau: Mở cửa trong a

là câu trần thuật, Mở cửa trong b là câucầu khiến có ngữ điệu (giọng điệu, cáchphát âm) khác nhau: câu thứ hai đượcphát âm với giọng được nhấn mạnh hơn

-Câu thứ nhất dùng để trả lời câu hỏi,câu thứ hai dùng để đề nghị, ra lệnh

-Câu cầu khiến là những câu có từ càukhiến hay ngữ điệu cầu khiến; dùng để

ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo…

-Khi viết câu cầu khiến kết thúc bằngdấu chấm than , nhưng khi ý cầu khiếnkhông được nhấn mạnh thì có thể kếtthúc bằng dấu chấm

-Xác định câu cầu khiến thông qua đặcđiểm hình thức của nó:

(a)hãy, (b) đi, (c) đừng

-Chủ ngữ trong ba câu trên đều chỉngười đối thoại (hay người tiếp nhận câunói) hay một nhóm người nào đó cóngười đối thoại, nhưng có đặc điểm khácnhau:

I/.Đặc điểmhình thức

và chứcnăng

(Ghi nhớSGK/31)

II.Luyệntập

Bài tập1(SGK/31)

-Thử thêm, bớt hoặc thay đổi

chủ ngữ xem ý nghĩa của các

câu trên thay đổi như thế nào?

ngữ trong hai câu cầu khiến

này có liên quan gì với nhau

không?

*Có xu hướng đáng chú ý: độ

dài câu cầu khiến thường tỉ lệ

nghịch với sự nhấn mạnh ý

nghĩa cầu khiến, câu cầng ngắn

thì ý nghĩa cầu khiến càng

mạnh

Bài tập 3 (SGK/32).

-Gọi HS đọc bài tập 3

-So sánh hình thức và ý nghĩa

của hai câu sau:

a Hãy ngồi dậy hút ít cháo cho

đỡ xót ruột !

b.Thầy em hãy ngồi dậy hút ít

cháo cho đỡ xót ruột

(a): vắng chủ ngữ Chủ ngữ đó chắc chắnchỉ người, nhưng dựa vào ngữ cảnh tamới xác định được cụ thể là ai( LangLiêu)

(b): chủ ngữ là ông giáo, ngôi thứ hai sốít

(b) Bớt chủ ngữ: Hút trước đi (ý nghĩacầu khiến dường như mạnh hơn, câu nóikém lịch sự hơn)

(c) Thay “chúng ta” bằng các anh ( thayđổi ý nghĩa cơ bản của câu, đối với câuthứ hai, trong số những người tiếp nhậnlời đề nghị, không có người nói)

-Đọc bài tập 2

-Câu cầu khiến:

+Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt

ấy đi (có tứ càu khiến: đi, vắng chủngữ)

+Các em đừng khóc (Có từ ngữ cầukhiến : đừng, có chủ ngữ, ngôi thứ hai sốnhiều)

+Đưa tay tôi cầm mau !; Cầm lấy tay tôinày ! (Không có từ cầu khiến mà có ngữđiệu cầu khiến)

-Có, trong tình huống gấp gáp, cấp bách,đòi hỏi những người có liên quan phải

có hành động nhanh, kịp thời, câu cầukhiến phải rất ngắn gọn, vì vậy chủ ngữchỉ người tiếp nhận thường vắng mặt

-Đọc bài tập 3

-Câu (a) vắng chủ ngữ, câu (b) có chủngữ, ngôi thứ hai số ít Nhờ có chủ ngữtrong (b) ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện

rõ tình cảm của người nói đối với ngườinghe

Bài tập 2 SGK/32)

Bài tập 3 (SGK/32)

+Anh hãy đào giú em một cái

ngách sang bên nhà anh!

+Đào ngay giúp em một cái

ngách!

Bài tập 5 (SGK 33)

-Gọi HS đọc bài tập 5

-Câu “Đi đi con !” trong đoạn

trích trên và câu “Đi thôi con.”

Trong đoạn trí ở mục I.1b (tr

30) có thể thay thế cho nhau

được không ? Vì sao ?

- HS đọc bài tập 4

-Dế Choắc tự coi mình là vai dưới sovới Dế Mèn, và lại là người yếu đuối ,nhút nhát vì vậy ngôn ngữ của DếChoắc khiêm nhường, có sự rào trước,đón sau

-Trong lời của Dế Choắc yêu cầu DếMèn, Tô Hoài không dùng câu cầu

khiến (mà dùng kiểu câu nghi vấn: có hay là không thể thay bằng hoặc là) làm

cho câu cầu khiến nhẹ hơn, ít rõ rànghơn Cách dùng lời cầu khiến như thế rấtphù hợp với tính cách của với tính cáchcủa Dế Choắc và vị thế của Dế Mèn

-Đọc bài tập 5

-Hai trường hợp này không thể thay thếcho nhau được vì có ý nghĩa rất khácnhau Trong trường hợp thứ nhất, người

mẹ khuyên con vững niềm tin bước vàođời Còn trong trường hợp thứ hai, người

mẹ bảo con đi cùng mình:

“Đi đi con!”: chỉ có người con đi

“Đi thôi con.” : người con đi và cả người

mẹ cùng đi

Bài tập 4 SGK/32)

Bài tập 5(SGK 33)

Hoạt động 4: Củng cố.

1.Củng cố: (4 phút)

-Đọc ghi nhớ (SGK/31)

-Đọc và làm các bài tập trắc nghiệm sau:

+Câu cầu khiến:

A.Có từ cầu khiến B Kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm

C.Dùng để yêu cầu, ra lệnh, khuyên bảo, đe dọa… D.Cả 3 ý trên

+Theo em, trong câu cầu khiến thường vắng bộ phận nào?

A.Chủ ngữ B.Vị Ngữ

-Vì sao vậy ?

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học ở nhà (2 phút)

-Học bài, đọc ghi nhớ

-Giải các bài tập Sách bài tập tr 17

-Soạn bài: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.(soạn theo câu hỏi gợi ý trongSGK/33)

-Trong Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh, thì những phương pháp thuyết minhnào giữ vai trò chủ đạo?

-Chọn thuyết minh một danh lam thắng cảnh ở địa phương em

-Soạn bài: Câu cảm thán

-Viết một đoạn văn miêu tả quang cảnh sân trường em, có sử dụng câu cảm thán

- Tiết tiếp theo học bài Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

Kinh nghiệm:……….

Ngày soạn:17/1/2014

Tiết 83 THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

A.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm và cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lamthắng cảnh

2 Kĩ năng :

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu, tra cứu, thu thập, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng

để sử dụng trong bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu : biết viết một bài vănthuyết minh về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ

Kỹ năng sống : - Giao tiếp: trình bày ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách tạo lập bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

- Suy nghĩ sáng tạo: thu thập, xử lý thông tin phục vụ cho việc tạo lập bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

3 Thái độ : Cẩn thận, chú ý cách thuyết minh tạo tình cảm với danh lam cho người

tiết nhận văn bản

Giúp HS :

-Biết cách viết một bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

-Tự mình có thể giới thiệu một danh lam thắng cảnh của địa phương

* Hoạt động 1.Kiểm tra bài cũ (5 phút).

-Khi thuyết minh về một phương pháp, ta cần thuyết minh những gì? Những phươngpháp thuyết minh nào được sử dụng nhiều trong loại văn thuyết minh này?

* Hoạt động 2: Khởi động (3 phút).

-Em hãy nêu tên các loại văn bản thuyết minh em đã học? (Các loại văn bản thuyết minh

đã học: Thuyết minh về một thể loại văn học, thuyết minh về một đồ dùng, thuyết minh

I/.Giới thiệu một danh lam thắng cảnh

(GHi nhớ SGK/34)

-Bài thuyết minh giới

thiệu mấy đối tượng? Các

đối tượng có quan hệ với

nhau như thế nào ?

-Bài giới thiệu giúp em

hiểu biết thêm những gì

-Phân tích bố cục của bài

+Bài viết gồm mấy đoạn?

Nội dung từng đoạn ?

+Bài viết được sắp xếp

-Khi bổ sung thêm như

vậy, có cần thay đổi nhan

đề cho phù hợp hơn

không? Theo em, có thể

đặc những nhan đề nào

cho văn bản ấy?

- Bài giới thiệu giúp em hiểu biết thêm:

+Về Hoàn Kiếm: nguồn gốc hình thành, sựtích những tên hồ

+Về đền Ngọc Sơn: nguồn gốc và sơ lượcquá trình xây dựng đền Ngọc Sơn, vị trí vàcấu trúc đền

-Để thuyết minh, giới thiệu một danh lamthắng cảnh, di tích lịch sử cần trang bịnhững kiến thức sâu rộng về địa lí, lịch sử,văn hóa, văn học, nghệ thuật có liên quanđến đối tượng Bởi vậy:

+Phải đọc sách báo, tài liệu có liên quan,thu thập,nghiên cứu, ghi chép

+Phải xem tranh, ảnh, phim

+Cần tới tận nơi để quan sát, nhìn ,nghe ,hỏihan, tìm hiểu trực tiếp

-Bố cục của bài viết:

.Gồm 3 đoạn

+Giới thiệu hồ Hoàn Kiếm (Nếu tính từ…

Thủy Quân)+Giới thiệu đền Ngọc Sơn (Theo truyềnthuyết…Hồ Gươm Hà Nội)

-Phần kết bài: ý nghĩa lịch sử, xã hội, vănhóa của danh lam, thắng cảnh này, bài học

về giữ gìn và tôn tạo thắng cảnh

-Phần thân bài nên bổ sung và sắp xếp lạimột cách khoa học hơn Chẳng hạn về vị trícủa hồ, diện tích, độ sâu qua các mùa, cầuthê húc, nói kĩ hơn về tháp rùa, về rùa HồGươm, quang cảnh đường phố quanh hồ…

-Nhan đề cũng có thể thay đổi lại: Quần thể

Hồ Gươm;Chiếc lẵng hoa xinh đẹp Hà Nội;

Con hồ Thủ đô (Nguyễn Tuân).

-Phương pháp thuyết minh: giải thích, địnhnghĩa; phân tích phân loại; số liệu và sosánh…