- GV sử dụng PP Dạy học dự án, PP đàm thoại gợi mở, kĩ thuật thảo luận nhóm bằng cách giao nhiệm vụ học tập cho HS ở tiết học trước : HS tìm đọc một số truyện ngắn của An–đéc-xen hoặc tr[r]
Trang 1BÀI HỌC : TIẾT 1- 2: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN: CÔ BÉ BÁN DIÊM
I MỤC TIÊU DẠY HỌC
1 Phẩm
chất chủ
yếu
Nhân ái: đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh
2 Năng
lực
Năng lực đặc thù
(đọc)
Biết đọc hiểu một văn bản văn học, cụ thể:
- Nêu được ấn tượng chung về văn bản; nhận biết được các chi tiết, sự việc tiêu biểu
- Nhận biết được chủ đề của văn bản
- Tóm tắt được văn bản một cách ngắn gọn
- Nhận biết được một số đặc điểm của truyện ngắn nói chung về : cốt truyện, nhân vật, yếu tố hoang đường kì ảo, nghệ thuật tương phản, đối lập…
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của cô bé bán diêm về : hình dáng, cử chỉ, hành động…
- Nêu được bài học về cách sống từ nhân vật cô bé bán diêm
- Đọc mở rộng 1- 2 truyện của Anđec xen hoặc truyện ngắn hiện đại có dung lượng tương đương
chung
- Năng lực tự chủ và tự học: nhận ra và điều
chỉnh được những sai sót, hạn chế của bản thân khi được GV góp ý
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: biết hợp tác, phối
hợp với GV, HS để thực hiện nhiệm vụ học tập
- Năng lực giải quyết vấn đề: biết suy nghĩ, trăn
trở để giải quyết nhiệm vụ học tập
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị dạy học: Giáo án, máy chiếu, tài liệu, phiếu học tập.
2 Học liệu: ngữ liệu đọc, tranh ảnh, clip liên quan đến bài học.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
2 Mục tiêu
HOẠT ĐỘNG
HỌC 1: KHỞI
Mục tiêu Nội dung dạy học trọng tâm PP/KTDH chủ
đạo
Trang 2(5 phút)
- Tạo tâm thế cho HS chuẩn bị tiếp cận với nội dung bài học mới
- Phát huy năng lực HS qua việc giao quyền chủ động cho HS
- Quyền trẻ em
- Cuộc sống của trẻ thơ
- Dạy học dự án
- Đàm thoại, gợi mở
2 Tổ chức hoạt động
- Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV sử dụng PP dạy học dự án bằng cách giao nhiệm vụ học tập cho HS ở tiết học
trước : mỗi nhóm chuẩn bị phần Khởi động cho bài học “Cô bé bán diêm” ; sản
phẩm có thể trình bày trên giấy Ao, hoặc Powepont
- Thực hiện nhiệm vụ học tập:
+ HS thiết kế phần khởi động trên các phương tiện, thiết bị như giấy A0 hoặc
Powepont
+ HS thiết kế câu hỏi và phần dẫn vào bài học
+ GV nhắc nhở các nhóm chuẩn bị cử đại diện lên tổ chức hoạt động Khởi động
- Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
+ GV gọi đại diện một nhóm lên tổ chức hoạt động Khởi động
+ GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau và tự nhận xét
HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
1 Mục tiêu
HOẠT
ĐỘNG HỌC
2: KHÁM
PHÁ KIẾN
THỨC (60
phút)
Mục tiêu Nội dung dạy học trọng
tâm
PP/KTDH chủ đạo
- Nêu được ấn tượng chung về văn bản; nhận biết được các chi tiết, sự việc tiêu biểu
- Nhận biết được chủ đề của văn bản
- Tóm tắt được văn bản một cách ngắn gọn
- Nhận biết được một số đặc điểm
- Tìm hiểu chung về nhà
văn Anđécxen và truyện
“Cô bé bán diêm”
- Tìm hiểu nhân vật cô bé bán diêm qua các sự việc chính: hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa;
những lần quẹt diêm và
- Dạy học dự án
- Dạy học giải quyết vấn đề
- Dạy học hợp tác
- Kĩ thuật : thảo luận nhóm thảo luận cặp đôi, “trình bày một phút”,
Trang 3của truyện ngắn nói chung, truyện của Anđécxen nói riêng về : cốt truyện, nhân vật, yếu tố hoang đường kì ảo, nghệ thuật tương phản, đối lập…
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của cô bé bán diêm về : hình dáng, cử chỉ, hành động…
- Nêu được bài học về cách sống từ nhân vật cô bé bán diêm
mộng tưởng; cái chết của
em bé bán diêm
- Tìm hiểu đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện và nghệ thuật khắc họa nhân vật
- Liên hệ với cuộc sống
đàm thoại gợi mở,
sơ đồ tư duy, tranh luận, động não (Brainstorming)…
2 Tổ chức hoạt động
- GV sử dụng PP Dạy học dự án, PP đàm thoại bằng cách
giao nhiệm vụ học tập cho HS ở tiết học trước : HS làm sản
phẩm thuyết trình về nhà văn An-đec-xen, gửi sản phẩm
qua Mail cho giáo viên kiểm tra
- GV gọi đại diện của một nhóm lên trình bày
- GV tổ chức cho HS nhận xét, bổ sung
I ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG 1.Tác giả: An đécxen (1805- 1897)
Trang 4- GV sử dụng PP Dạy học Tích hợp :
? Ở vị trí nhà văn, các em giới thiệu Andecxen là nhà
văn Đan Mạch nổi tiếng Vậy hãy tích hợp với kiến thức
địa lý và quan sát lược đồ về Đan Mạch để giới thiệu đôi
nét về về vị trí địa lý, điều kiện khí hậu của đất nước
này?
- HS quan sát lược đồ châu Âu, xác định vị trí đất nước Đan
Mạch để thấy được: Đan Mạch nằm ở Bắc Âu, gần cực Bắc
Khí hậu rất lạnh vào mùa đông (có lúc xuống – 10 độ).
Nắm được đặc điểm khí hậu này sẽ giúp các em hiểu rõ
hơn về bối cảnh mà nhà văn lựa chọn để xây dựng nhân vật
trong tác phẩm.
- GV sử dụng kĩ thuật Sơ đồ tư duy bằng cách giao
nhiệm vụ cho từng HS: Hoàn thiện sơ đồ tư duy trên
phiếu học tập
- GV sử dụng Kĩ thuật dạy học Động não
(Brainstorming) bằng cách :
? Nhận xét về cách đặt tên nhân vật và dụng ý của nhà
văn?
=> HS suy nghĩ để thấy được : nhà văn không đặt tên
2 Tác phẩm
Trang 5riêng (Giống cách đặt tên của một số nhân vật trong truyện
cổ tích ) Làm cho truyện mang màu sắc cổ tích Đồng
thời cho thấy tình cảnh, số phận của em bé là tình cảnh, số
phận chung của nhiều đứa trẻ trong XH Đan Mạch lúc bấy
giờ.
GV sử dụng PP dạy học đàm thoai gợi mở để hướng dẫn
HS tìm hiểu gia cảnh của em bé bán diêm bằng hệ thống
câu hỏi:
? Đọc kĩ đoạn văn bản đầu tiên để phát hiện những chi
tiết miêu tả gia cảnh của cô bé bán diêm Nhận xét gia
cảnh của em bé được nhà văn khắc họa ở mấy thời
điểm?
?Trong quá khứ, gia cảnh của em bé được tái hiện qua
những chi tiết nào? Những chi tiết ấy cho em cảm nhận
được gì về những tháng ngày trong quá khứ của em?
? Trong hiện tại, gia cảnh của em bé được khắc họa qua
những chi tiết nào? ? Từ đó, em có nhận xét gì về cuộc
sống của em bé bán diêm trong hiện tại?
? Vậy quan sát các chi tiết, các em phát hiện nhà văn đã
sử dụng nghệ thuật gì? Tác dung?
GV sử dụng kĩ thuật dạy học tranh luận (ủng hộ- phản
đối) bằng cách đặt ra câu hỏi:
? Trong những nỗi bất hạnh liên tiếp giáng xuống đầu
em bé như vậy, em thấy điều gì khiến em day dứt nhất?
- HS đưa ra ý kiến của mình
- Các HS khác tranh luận bằng cách đưa ra ý kiến ủng hộ
hay phản đối, bảo vệ ý kiến của bản thân bằng lĩ lẽ
II TÌM HIỂU CHI TIẾT 1.Hoàn cảnh của em bé bán diêm
a Gia cảnh
Quá khứ
- Có một ngôi nhà
xinh xắn
- Có mẹ, có bà, sống những ngày đầm ấm
=> Ấm áp trong tình yêu thương
- Gia sản tiêu tán -> Mất
- Chui rúc trong xó tối tăm ngôi nhà
- Mẹ và bà mất
- Bố mắng nhiếc
=> Nghèo khổ, bất hạnh
=> Nghệ thuật tương phản đối lập => Gia cảnh đáng thương
- GV sử dụng PP dạy học đàm thoai gợi mở để hướng
dẫn HS tìm hiểu gia cảnh của em bé bán diêm bằng hệ
thống câu hỏi:
b Hình ảnh em bé bán diêm trong đêm giao thừa
Khung cảnh xung quanh
- Thời gian: đêm giao thừa thiêng liêng
Trang 6? Khung cảnh xung quanh được nhà văn tái hiện trong
thời gian nào? Em có cảm nhận gì về thời gian này?
? Khung cảnh xung quanh còn được nhà văn tái hiện
qua không gian (thời tiết, sinh hoạt của mọi người) như
thế nào?
? Giữa khung cảnh đặc biệt của đêm giao thừa như vậy,
hình ảnh em bé hiện lên qua những chi tiết nào? ?
Những chi tiết này, giúp em cảm nhận được điều gì về
em bé bán diêm?
- GV sử dụng kĩ thuật “Trình bày một phút”: Nêu cảm
nhận về hình ảnh em bé bán diêm trong đêm giao thừa?
- GV sử dụng hoạt động cặp đôi:
- Không gian:
+ Thời tiết: trời đông giá rét
gió rít +Trong phố : mùi ngỗng quay No sáng rực ánh đèn ấm
Tô đậm h/c khốn khổ, đáng thương
=>Tương phản đối lập Sự vô cảm của người dân Thông điệp: sống bằng t/yêu thương
- GV sử dụng kĩ thuật thảo luận nhóm:
+ GV phát giấy Ao cho bốn nhóm
+ Thời gian : 5 phút
+ Nhiệm vụ : Điền các thông tin còn thiếu để hoàn thành
bảng sau:
Lần Mộng tưởng Thực tế
1
2
3
4-5
2 Những lần quẹt diêm mộng tưởng
Lần Mộng tưởng
1 Lò sưởi ấm áp Nghĩ đến việc ko
bán được diêm, cha mắng
2 Bàn ăn thịnh Bức tường dày đặc và lạnh lẽo
Trang 7+ GV tổ chức cho HS trình bày, nhận xét, bổ sung
- GV sử dụng Kĩ thuật dạy học Động não
(Brainstorming) bằng cách đặt câu hỏi:
? Quan sát bảng hệ thống những lần quẹt diêm các em
thấy nhà văn đã sử dụng yếu tố nào? Hiệu quả của các
yếu tố ấy?
=> HS suy nghĩ để thấy được : Các yếu tố hoang đường,
kì ảo đã làm nổi bật màu sắc cổ tích cho truyện ngắn của
Anđec xen; là cách để nhà văn xoa dịu nỗi đau cho những
tâm hồn khổ đau, bất hạnh
- GV sử dụng PP dạy học đàm thoai gợi mở để hướng
dẫn HS rút ra những nhận xét về những lần quẹt diêm
của em bé bán diêm bằng hệ thống câu hỏi:
?Em có nhận xét gì về những mộng tưởng này? Hãy
phân tích để thấy sự thiết thực trong những mộng tưởng
này?
? Quan sát những thực tại ập đến với EBBD và rút ra
nhận xét?
? Phát hiện nhà văn đã sử dụng nghệ thuật gì? Hiệu quả
của nghệ thuật đó?
- GV sử dụng kĩ thuật dạy học tranh luận (ủng hộ- phản
đối) bằng cách đặt ra câu hỏi:
? Trong các mộng tưởng của em bé bán diêm, mộng
tưởng nào là mãnh liệt nhất đối với em bé bán diêm? Vì
sao?
- HS đưa ra ý kiến của mình
soạn Con ngỗng quay tiến về phía em
Phố xá vắng teo, tuyết trắng xóa, mọi người lạnh lùng bước đi
Cây thông
Nô-en lung linh, rực rỡ
Những ngọn nến bay lên thành những ngôi sao
4 Thấy bà đang mỉm cười
ảo ảnh biến mất
5 Bà to lớn, đẹp lão; bà cầm tay
em cùng bay lên trời
Em về chầu thượng đế
Nhận xét
- Mộng tưởng bình dị, nhỏ bé, thiết thực với cuộc sống của em
bé bán diêm
- Thực tại nghiệt ngã, tàn nhẫn
=> Nghệ thuật tương phản đối lâp => tô đậm, làm nổi bật tận cùng của mọi nỗi đau khổ, bất hạnh của cô bé bán diêm
Trang 8- Các HS khác tranh luận bằng cách đưa ra ý kiến ủng hộ
hay phản đối, bảo vệ ý kiến của bản thân bằng lĩ lẽ
- GV sử dụng phương pháp đàm thoại gợi mở bằng hệ
thống câu hỏi:
? Mở lòng mình ra cuộc sống xung quanh, các em đã
từng biết đến những mảnh đời nào nghèo khổ, đáng
thương như em bé bán diêm? Các em đã làm gì?
GV trình chiếu hình ảnh:
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
1 Mục tiêu
HOẠT ĐỘNG
HỌC 3: LUYỆN
TẬP (25 phút)
Mục tiêu Nội dung dạy học trọng
tâm
PP/KTDH chủ đạo
- Đọc mở rộng 1- 2 truyện của Anđec xen hoặc truyện ngắn hiện đại có dung lượng tương đương
- Tích hợp với mĩ thuật để
vẽ hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
- Tìm hiểu chung về giá trị
nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản và bài học rút ra
từ văn bản đọc mở rộng
- Dạy học dự án
- Dạy học giải quyết vấn đề
- Dạy học hợp tác
- Kĩ thuật : thảo luận nhóm, đàm thoại gợi mở, phòng tranh
2 Tổ chức hoạt động
Trang 9- GV sử dụng PP dạy học Dự án, Dạy học tích hợp, kĩ
thuật phòng tranh bằng cách : giao nhiệm vụ học tập
cho Hs ở tiết học trước: Vẽ tranh về cô bé bán diêm
trong đêm giao thừa
GV cho HS đính tranh xung quanh lớp, các em có thể
quan sát, cảm nhận các bức tranh
- GV sử dụng PP Dạy học dự án, PP đàm thoại gợi
mở, kĩ thuật thảo luận nhóm bằng cách giao nhiệm vụ
học tập cho HS ở tiết học trước : HS tìm đọc một số
truyện ngắn của An–đéc-xen hoặc truyện ngắn hiện đại
Bài tập 1: Triển lãm tranh về cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.
Bài tập 2: Đọc mở rộng một số văn bản truyện ngắn:
- “Bầy chim thiên nga” của Anđéc xen
- “Chú lính chì dũng cảm” của An đéc xen
- “Ước mơ” của Phương Anh