tiet 96 An du

bánh, từ giòn tan dùng trong Tương đồng về phẩm chất câu thơ đã có sự chuyển đổi giữa sự vật, hiện tượng: Bác cảm giác từ vị giác sang thị Hồ với người cha.. Luyện tập Gv hướng dẫn [r]

Trang 1

Ngày soạn:……/……/ 2014

Ngày dạy:……/……/ 2014

Bài 24 Tiết 96: ẨN DU

1 Mục tiêu

a.Kiến thức:

- Khái niệm ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ

- Tác dụng của phép ẩn dụ

b Kĩ năng:

- Bước đầu nhận biết và phân tích được ý nghĩa cũng như tác dụng của phép tu từ ẩn dụ trong thực tế sử dụng tiếng Việt

- Bước đầu tạo ra được một số kiểu ẩn dụ đơn giản trong viết và nói

c Thái độ: Chăm chú nghe giảng, tích cực hoạt động và tư duy.

2 Chuẩn bị:

a GV: SGK, SGV, tài liệu tham khảo…

b HS: SGK, vở ghi…

3 tiến trình bài dạy

a Ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ:

- Lớp: 6A Tổng số:…… Vắng:……

- Kiểm tra bài cũ: Nhân hóa là gì? Có mấy kiểu nhân hóa?

Gv giới thiệu bài: ………

………

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức

Hoạt động 1: Hình thành khái niệm ẩn dụ

Gọi HS đọc ví dụ

Tìm hiểu nghĩa của cụm từ

người cha trong khổ thơ

trên? Người cha để chỉ ai?

Giải thích vì sao có thể ví

Bác Hồ với người cha? Ví

như vậy có tác dụng gì?

Cách nói này có gì giống và

khác với phép so sánh?

HS đọc ví dụ trong SGK

- Trả lời câu hỏi

Suy nghĩ, trả lời

I Ẩn dụ là gì?

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm.

- Người cha: Chỉ Bác Hồ

Ví Bác Hồ với nguời cha vì Bác với người cha có những phẩm chất giống nhau (tuổi tác, tình thương yêu, sự chăm sóc chu đáo đối với con)

2 Giống nhau: Đều nêu lên nét tương đồng giữa hai sự

Trang 2

Vậy ẩn dụ là gì? cho ví dụ?

Nhận xét ví dụ

Đọc ghi nhớ Sgk, cho ví dụ

vật, hiện tượng (So sánh Bác Hồ với người cha) Khác nhau:

+ So sánh: có đủ cả hai vế + Ẩn dụ: lược bỏ vế A chỉ còn vế B

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự vật diễn đạt

Ví dụ:

Thuyền về có nhớ bến

chăng

Bến thì một dạ khăng khăng

đợi thuyền.

Thuyền và bến là hình ảnh

ẩn dụ

- Thuyền: Chỉ người đi xa

- Bến: chỉ người chờ đợi.

Ghi nhớ (SGK/68)

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu một số kiểu ẩn dụ

Chia lớp làm 3 nhóm để làm

các ví dụ 1, 2, 3

N1:Từ in đậm “thắp, “lửa

hồng” dùng chỉ sự vật hiện

tượng nào? Vì sao có thể ví

như vậy?

N2: Cách dùng từ trong cụm

từ: “Nắng giòn tan” có gì

đặc biệt so với cách nói

thông thường?

N3: Quan sát vd mục I cho

- HS đọc ví dụ 1,2,3 và thảo luận nhóm

- HS trình bày

+ Thắp:hiện tượng bừng lên, chỉ sự nở hoa,

+ Lửa hồng chỉ màu đỏ của hoa râm bụt Màu đỏ ví với lửa hồng…

+ Giòn tan:Cảm nhận bằng

vị giác chỉ về phẩm chất của

II Các kiểu ẩn dụ

1.

Về thăm nhà Bác làng Sen

Có hàng râm bụt thắp lên

lửa hồng.

Thắp = nở hoa (cách thức tương đồng)

Lửa hồng = đỏ thắm (hình thức tương đồng)

2.

Các từ in đậm: nắng giòn tan

-> Chuyển đổi cảm giác từ

vị giác thị giác sang (Chuyển đổi cảm giác)

3.

Trang 3

biết giữa người cha với Bác

Hồ có sự tương đồng về vấn

đề gì?

- Gv nhận xét, kết luận

- Qua vd trên em rút ra có

mấy kiểu ẩn dụ? là những

kiểu nào?

bánh, từ giòn tan dùng trong

câu thơ đã có sự chuyển đổi cảm giác từ vị giác sang thị giác

- HS đọc to ghi nhớ

Tương đồng về phẩm chất giữa sự vật, hiện tượng: Bác

Hồ với người cha

Có 4 kiểu ẩn dụ:

- Ẩn dụ hình thức

- Ẩn dụ cách thức

- Ẩn dụ phẩm chất

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

* Ghi nhớ (SGK/69)

Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập

Gv hướng dẫn HS luyện tập,

làm bài tập trong SGK

Bài 1:

-So sánh các cách diễn đạt

sau

Bài 2:

- GV đọc bài làm của từng

tổ và nhận xét , sửa chữa

-HS thảo luận theo bàn ( 5 phút )

- So sánh và trình bày vào vở sao cho, rõ, khoa học

-HS thảo luận thống nhất ghi ra giấy, nộp cho GV

III Luyện tập

Bài 1: Đặc điểm tác dụng 3

cách diễn đạt sau:

Cách 1: Diễn đạt thông thường

Cách 2: Sử dụng phép so sánh: Bác Hồ như người cha Cách 3: Có sử dụng ẩn dụ người cha

So sánh và ẩn dụ đều là phép tu từ giúp cho câu thơ

có tính hình tượng, biểu cảm hơn nhưng ẩn dụ làm cho câu thơ mang tính hàm súc cao hơn

Bài 2: a) Ăn quả nhớ kẻ

trồng cây

Ăn quả chỉ người được thừa hưởng, mang ơn

Kẻ trồng cây: Chỉ người cống hiến, giúp đỡ, gây dựng

b) Mực – đen: chỉ sự tăm tối, xấu xa

Đèn – sáng: chỉ sự tốt đẹp c) Thuyền, bến Thuyền chỉ kẻ ra đi

Bến: chỉ người ở lại

Trang 4

HS trả lời nhanh.

d) Mặt trời trong lăng rất đỏ: (mặt trời thực đem sự sống cho nhân loại, mặt trời chỉ Bác Hồ đem lại độc lập tự

do cho dân tộc

Bài 3: Các ẩn dụ chuyển

đổi cảm giác là

a) Chảy b) Cháy c) Mỏng d) Ướt

c Củng cố:

Hiểu thế nào là ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ

d Dặn dò:

Viết đoạn văn miêu tả có sử dụng phép ẩn dụ.

* Bài mới: soạn bài “Hoán dụ”

Định dạng
Số trang	4
Dung lượng	14,2 KB